Kyangonde
Disembala
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 pp. 118-128

Disembala

Kibili, Disembala 1

Disembala

Alinkubighulila amahala agha kusyaghanikisya isya mmasimbo.—Luka 24:45.

Abafundiwa ba Yesu basubilagha Amasyu gha Kyala kangi baghelaghelagha ukughakonga pabumi bwabo. (Yoh. 17:6) Loli bakapilikisye inongwa iyi Yesu aghoghiwe ukufwana kigebenga. Yesu asimenye ukuti abafundiwa bake bali nulwitiko kangi balinganile Yehova, loli aketile ukuti balondiwagha ukughapilikisya kanunu Amalemba. (Luka 9:​44, 45; Yoh. 20:9) Yonongwa yake abatulile ukupilikisya kanunu isi babelengagha Mmalemba. Inong’onela muno abombile isi bo abonekile ku bafundiwa babili panjila iyakubuka ku Emausi. Yesu akababulile mwanakalinga abanyambala bala isyakufwana numwene. Mmalo mwake, abalalusyagha amalalusyo. Nongwa yafiki? Lumo alondagha ukuti balinganie isi syali mminong’ono ghabo. Kangi syo isi babombile. Abene balimbulile ukuti baghulilagha ukuti Yesu isakubapoka Abaisraeli ku butumwa bwa Baroma. (Luka 24:​18-27) Yesu abombile Amalemba ukuti abatule abanyambala aba ukupilikisya isi syabombiwe. Ukufuma apo, namayolo, Yesu alyaghene nabafundiwa abangi nukubalingania isi ubusololi ubu bwasanusyagha.—Luka 24:​33-48. w24.10 14 ¶9-10

Ndikubomba fimo, loli mumo amanyikisye Tata, mo mumo nikuyobela.—Yoh. 8:28.

Yesu amanyile kwa Tata wake uwakumwanya pa isi abombagha na isi ayobagha. Igulu lya Yehova likukonga ikifwanikisyo kya Yesu mwakubombela Amasyu gha Kyala ukuti ghatutule ukumanya inunu nimbibi nukutupa ubulongosi pabumi bwitu. (2 Tim. 3:​16, 17) Utubalilo tosa tukukumbusiwa ukuti tubelengeghe Amasyu gha Kyala nukukonga ubulongosi bwake. Tukusayiwa fiyo linga tukumanyila Ibaibolo mwakubombela amabuku ghitu. Mwakifwanikisyo, sikututula ukuketa ukukolelana kwa fundo sya mu Baibolo nubulongosi ubu tukwambilila ukufuma ku gulu litu. Linga tukuketa ukuti ubulongosi ubu tukwambilila bukufuma Mmalemba, tukwanda ukulisubila fiyo igulu lya Yehova. (Rom. 12:2) Yesu afumusyagha “amasyu amanunu agha Bunyafyale bwa Kyala.” (Luka 4:​43, 44) Kangi Yesu ababulile abafundiwa bake ukuti bafumusyeghe isyakufwana nu Bunyafyale. (Luka 9:​1, 2; 10:​8, 9) Amasiku agha, ababombi ba Yehova bosa bikufumusya amasyu gha Bunyafyale kisita kwinong’onela kuno bikwikala. w24.04 9 ¶5-7

Syosa isi utubulile syo tukuya pakusibomba, kangi na kosa kuno kututuma twisakubukagha itolo.—Yos. 1:16.

Mukindilileghe ukusubila ubulongosi ubwakufuma ku gulu lya Yehova. Nkabalilo ka Baisraeli, Yehova ambombesyelagha Mose na Yoswa ukuti abape ubulongosi abandu bake. (Yos. 1:17) Abaisraeli basayiwagha fiyo panongwa yakubaketa abanyambala aba ukuti bamwimilagha Yehova. Bo ifyinja fingi fikindilepo, kangi bo ikipanga kya Bukristu kyandile itolo, abatumiwa 12 babapele abandu ubulongosi. (Imbo. 8:​14, 15) Bo akabalilo kakindilepo, Abakristu aba balyongelile kangi bamo bali bakulumba ku Yerusalemu. Panongwa yakukonga ubulongosi ubwakufuma ku banyambala abasubiliwa aba, “ifipanga filinkukaka ndwitiko, filinkongelapo ukubala amasiku ghosa.” (Imbo. 16:​4, 5) Amasiku agha, nanuswe tukusayiwa fiyo linga tukukonga ubulongosi ubwakufuma ku gulu lya Yehova. w24.07 10 ¶10

Numwaghile Davidi unnya Yese, umundu uyu indumbula yangu yikyelile nawe.—Imbo. 13:22.

Yehova alinganile fiyo Umwalafyale Davidi. Umwene alinjobile Davidi ukuti “mundu uyu indumbula yangu yikyelile nawe.” Loli Davidi abombile ubutulanongwa ubunywamu bo ubulowe nukungogha umundu. Mwakufwana nindaghilo isi Yehova abapele Abaisraeli ukwendela mwa Mose, Davidi alondiwagha ukughoghiwa. (Levi. 20:10; Kuba. 35:31) Loli Yehova alondagha ukuntula Davidi ukulapa. Yehova alintumile Natani ukuti abuke kwa Davidi nalinga umwene Davidi akanangisye ukuti ikulonda ukulapa. Natani abombile ikifwanikisyo ukuti amfike Davidi pandumbula. Davidi apalamasiwe fiyo kangi alapile. (2 Samu. 12:​1-14) Umwene alembile salimo ili lyanangisye ukuti alapile ukufuma pasi pandumbula. (Sa 51, amasyu ghapamwanya) Salimo ili likubasubisya abatulanongwa bingi nukubatula ukuti balape. Ngimba sikaya syakuhobosya ukuti mwalughano Yehova alintulile umbombi wake unganiwa Davidi ukuti alape? w24.08 10 ¶9

Musimanyeghe isi ighanile Kyala, inunu, ingyeliwa, nimbelelesye.—Rom. 12:2.

Bingi babaghile ukwitikisya ukuti ukulela abana mbombo nywamu fiyo. Linga muli numwana unkeke, tukubandaghisya fiyo panongwa yakubikapo indumbula ukuntula umwaninu ukukasya ulwitiko lwake. (Kukumbu. 6:​6, 7) Bo umwaninu ikukula abaghile ukwanda ukulalusya amalalusyo aghakufwana nifimanyisyo kangi nifundo sya mu Baibolo. Pakwanda, mubaghile ukwinong’ona ukuti umwaninu ikulalusya amalalusyo panongwa yakuti atikunsubila Yehova ni Baibolo. Loli linga abana bikukula babaghile ukulalusya amalalusyo ukuti bakasye ulwitiko lwabo. (1 Kor. 13:11) Mutikulondiwa ukutila. Mubaghile ukuketa amalalusyo ghosa agha umwaninu abaghile ukulalusya aghakufwana na isi tukusubila ukuya lusako ulwakuti muntule ukukusya ulwitiko lwake. w24.12 14 ¶1-2

Tuli . . . ba lwitiko, kangi tukupokiwa.—Hib. 10:39.

Abakristu Abahiburi balondiwagha ukuya nulwitiko lwamaka ukuti bapone ubutolwe ubu bwayagha pakubombiwa ku Yudai. (Hib. 10:​37, 38) Yesu abasokile ngani abamanyili bake ukuti linga baketile ukuti Yerusalemu asyungutiliwe namagulu gha balwabwite, abene basabopeleghe ku fyamba. Ubulongosi bwake bwali bwakutula ku Bakristu bosa, kali bikalagha mu Yerusalemu pamo ntwaya twa ku Yudai. (Luka 21:​20-24) Nkabalilo kakunyuma, linga igulu lya balwabwite libasambukile abandu, abene babopelagha nkaya ka Yerusalemu aka kali namalinga ukuti bakafighililiwe. Abene baketagha ukuti ukubopela kufyamba kukali kwakutula yonongwa yake balondiwagha ukuya nulwitiko lwamaka ukuti bapilikile isi Yesu ababulile. Abakristu Abahiburi balondiwagha kangi ukubasubila abandu aba Yesu ababombesyelagha pakukilongosya ikipanga. Aba balongosyagha babapagha ubulongosi ubu bwabatulagha bosa nkipanga ukukonga isi Yesu ababulile.—Hib. 13:17. w24.09 10 ¶9-10

Abapele abandu ifyabupe.—Ef. 4:8.

Bo ali pakisu, Yesu afwanisyagha ukubomba kanunu imbombo iyi Tata wake alimpele. (Yoh. 17:4) Loli Yesu akali naminong’ono aghakuti, ‘Linga kulonda ukuti ufwanisye ukubomba kanunu imbombo yimo,’ kulondiwa ukubomba wimwene.’ Umwene abamanyisyagha abangi ukubomba imbombo iyi. Yesu abapele abafundiwa bake ubudindo ubwakuti basipasikisyeghe ing’osi syapadela isya Yehova nukulongosya pambombo iyakufumusya nukumanyisya. Yesu abapele mwalughano ubulongosi abafundiwa bake ubu bwayagha pakubatula. Bamo mwa bafundiwa bake bakayikilagha yonongwa yake abapele ubulongosi. (Luka 24:​25-27; Yoh. 20:27) Kangi ababulile ukuti biyipeghe fiyo pambombo yabo iya butimi ukukinda imbombo syabo isya kumbili. (Yoh. 21:15) Abakumbwisye ukuti bangiyayagha fiyo nubudindo ubu abangi babaghile ukwambilila. (Yoh. 21:​20-22) Kangi abasusisye pa minong’ono amabibi agha bali nagho pankhani ya Bunyafyale nukubatula ukuti binong’oneleghe fiyo imbombo iyakufumusya amasyu amanunu.—Imbo. 1:​6-8. w24.10 15-16 ¶13-14

Abagholofu bo bisakukikabagha ikisu, kangi bisakwitughalagha mumo bwila na bwila.—Sa 37:29.

Linga tukupilikila, twisakupona. Mwakufwana itolo na Baisraeli aba basyele panandi ukwingila Nkisu kya Lufingo, nanuswe tusyele panandi ukwingila nkisu ikipya iki Kyala afingile, iki kisakuchenja ukuya paladaiso. (Yes. 35:1; Luka 23:43) Umohesi nimbepo syake inyali batisakuyako kangi. (Ubuset. 20:​2, 3) Kutisakuyako itchalichi ili lisakubamanyisyagha abandu ubutungulu ubwakuyoba isya Yehova. (Ubuset. 17:16) Kutisakuyako amaboma agha ghisakubanyozagha abandu. (Ubuset. 19:​19, 20) Yehova atisakwitikisya ukuti umundu yumo andisye indamyo mu paladaiso. (Sa 37:​10, 11) Abandu bosa bisakupilikilagha ifundo isyabugholofu isya Yehova, isi sikubapangisya abandu ukuti bayeghe bakukolelana kangi balutengano. Bisakunangisaniagha ulughano nukusubilana. (Yes. 11:9) Tukughulila akabalilo akanunu fiyo aka. Kangi linga tukumpilikila Yehova, tubaghile ukukindilila ukwikala mu paladaiso pakisu komma kwa fyinja itolo loli kwa bwila na bwila.—Sa 37:29; Yoh. 3:16. w24.11 9 ¶7

Amasyu amanunu agha Bunyafyale ghisakufumusiwagha nkisu kyosa, ukuti lo luyeghe lusisimikisyo ku fikolo fyosa.—Mat. 24:14.

Ubusololi ubu buli mwilemba lya mwisyughu bukufwanisiwa fiyo amasiku agha ukukinda kunyuma kosa. Amasyu gha Bunyafyale, ghikufumusiwa munjobelo isyakukinda 1,000. Kangi panongwa ya webusayiti yitu iya jw.org, abandu bingi pakisu bikumanyila amasyu amanunu agha Bunyafyale bwa Kyala. Loli Yesu ababulile abafundiwa bake ukuti batisakufwanisya ukufumusya ku “fikolo fyosa fya bandu,” pamo ukumfumukisya umundu aliwesa bo umwene akali ukwisa. (Mat. 10:23; 25:​31-33) Isi Yesu ayobile sikubombiwa na mmasiku ghitu agha. Abandu amamiliyoni mingi, bikwikala mfisu ifi imbombo yitu iyakufumusya yikukanisiwa. Mwakongelelapo, abana amahandiledi mingi bikupapiwa paminiti yiliyosa. Tukwiyipa fiyo ukuti tubafumukisye amasyu amanunu abandu aba bafumile “mfikolo fyosa, aba mfisu fyosa naba munjobelo syosa.” (Ubuset. 14:6) Loli ifundo yoyakuti tukabaghila ukumfumukisya umundu aliwesa pamwene amasyu amanunu pakisu bo ubumalilo bukali ukwisa. w24.05 10 ¶6-7

Bunobuno lelo balekile ukuya babili, mma, loli bipelile ukuya mbili ghumowene.—Mat. 19:6.

Yesu abombesyelagha amasyu ghake ukubasubisya nukubakasya abangi. Umwene akayobagha mwabukali ku bafundiwa bake. (Luka 8:​47, 48) Iki kifwanikisyo kinunu fiyo ku banyambala. Yesu ababulile abanyambala ukuti bayeghe basubiliwa ku bakasi babo. Umwene ayobile amasyu gha Tata wake, agha ghikuti unnyambala ikulondiwa ‘ukumilila ku nkasi wake.’ (Mat. 19:​4-6.) Amasyu gha Nkigiriki aghakuti ‘ukumilila’ agha baghabombile pilemba ili, utubalilo twingi ghikusanusya “ukumata.” Yonongwa yake ulughano ulu lukuyapo pakati pa nnyambala nunkikulu aba bali pabweghi, lukulondiwa ukuya lwamaka fiyo kangi lufwaneghe lumatiwe pampene. Linga yumo abombile ikindu iki kinkalalisye umwinake wambweghi, bosa bo babili bikutamiwa. Unnyambala uyu anganile fiyo unkasi wake, ikwepuka ukuketelela ifindu fyosa ifyamwiko. Mwanakalinga, umwene ikuleka ‘ukuketa ifya itolo.’ (Sa 119:37) Kangi ikughaghomola amaso ghake ukuti ghanganketagha unkikulu naminong’ono amabibi ukusosyapo mwene unkasi wake.—Jobu 31:1. w25.01 10 ¶12-13

Kyala witu . . . ikuhobokela fiyo.—Yes. 55:7.

Abandu bikusanusya ifindu fingi linga bikuyoba ukuti nguhobokile. Muno Yehova ikutuhobokela twebandu fikindene fiyo namuno uswe tukubombela ku binitu. Nayumo abaghile ukunhobokela umwinake bo muno Yehova ikubombela. Uwamasalimo yumo ayobile isya Yehova ukuti: “Loli uwe kutuswa imbibi syitu, yo nongwa iyi tukukwimika.” (Sa 130:4) Bwanaloli ukuti uluhobokelo lwa Yehova lwa naloli. Umwene yo uyu ikutunangisya isi ukuhobokela kukusanusya. Linga Yehova anhobokile umundu, imbibi syake syosa sikufufutiwa. Tubaghile ukuya kangi pabumanyani bwamaka nawe. Tukundaghisya fiyo panongwa yakuti Yehova ikutuhobokela akabalilo kosa. w25.02 8 ¶1-3

Alinkutulaghila ukufumusya kubandu nukusisimikisya.—Imbo. 10:42.

Nalinga ukuti abandu batikupilikisya linga tukubafumukisya, loli tukukindilila ukufwanisya ubwighane bwitu. Nongwa yafiki? Panongwa yakuti tukubomba isi Yehova nu Mwanake bikulonda kangi tukusimikisyila ubuketi. Nalinga ukuti tukayobesaniapo numundu aliwesa mubufumusi pamo bakanile isi tukubafumukisyila, tubaghile ukuya balusekelo panongwa yakumanya ukuti tukunhobosya Tata witu wakumwanya. (Mbupi. 27:11) Tubaghile kangi ukuya balusekelo linga umfumusi yumo amwaghile umundu uyu ikulonda ukumanya nyingi nkighaba kyitu. Utubalilo twingi, Ingasya ya Ndindilili yikufwanikisya imbombo yitu iyakufumusya nukundonda umwana uyu ayongile. Bingi bikweghapo ikighaba pakundonda umwana mfighaba ifyakukindanakindana. Linga umwana aghiwe, aliwesa ikuhoboka komma mwene uyu amwaghile. Mwakufwana itolo, aliwesa nkipanga ikutulapo ukupela abandu ukuya bafundiwa abapya ba Yesu. Aliwesa ikulondiwa ukutulapo pakufumusya nkighaba kyitu, kangi bosa bikuhoboka linga umundu umpya andile ukwaghiwapo pangomano. w24.04 18 ¶13-14

Bo abapanja basipilike sisisi, balinkusekela balinkulitufya ilisyu lya Yehova.—Imbo. 13:48.

Tukuya balusekelo fiyo linga tukwinong’onela isi sikuya pakubombiwa nkyeni. Nubutuli bwa Yehova, tukuya pakuketa abandu bingi bikwisa mu gulu lyake bo ubutolwe ubukulumba bukali ukwanda. Kangi tuli balusekelo ukumanya ukuti pabutolwe ubukulumba, aka kisakuya kabalilo kapalapala fiyo, abandu bisakusokako kulubafu lya Setano nukwanda ukumpala Yehova. Lino tuli nimbombo iyakuti tubombe. Tuli nulusako lwakubomba imbombo iyi yitisakubombiwagha kangi nkyeni iyi ko kufumusya Ubunyafyale bwa Kyala. Tupeliwe ulughindiko fiyo pakubomba imbombo iyi. Tukulondiwa ukukindilila ukubasoka abandu isi sikwisa nkyeni. Abandu bikulondiwa ukumanya ukuti ikisu ikibibi iki kili pipi ukonangiwa. Panongwa yakuti tughaghanile amasyu amanunu, abandu, kangi ukukinda fyosa ulughano lwitu kwa Yehova Kyala, tukuya pakukindilila ukufumusya ku bandu mpaka kubumalikisyo, apa Yehova isakutubulagha ukuti, “Kufwene.” w24.05 19 ¶14-16

Mwiniembeteleleghe umwenda walwiyisyo bo mukubombanila; buno “Kyala ikubapinga aba matingo, aba lwiyisyo bo ikubapa ilipyana.”—1 Pet. 5:5.

Ikilo ikyakuti kilabo ikuya pakufwa, Yesu alimmanyisye Peteri nabatumiwa abangi ifundo yakulondiwa fiyo iyakwiyisya. Abatumiwa bake baswighile fiyo ukuketa ukuti Yesu abombile imbombo iyi yabombiwagha nabatumwa. Yesu afulile umwenda wake uwapanja, nukwiniemba ikitambala munsana, nukukusya amisi mubeseni kangi alyandile ukubasughususya amalundi. (Yoh. 13:​4, 5) Abaghile ukuti alyeghile akabalilo akatali ukubasughususya amalundi abatumiwa 12, ukongelelapo Yudasi, uyu ayagha pakumbika Yesu mmaboko gha balughu. Loli Yesu abombile imbombo iyi mwakwiyisya. Ukufuma apo, abalingenie mbololo ukuti: “Kali musyaghenie isi mbabombile? Umwe mukunjoba iya Mmanyisi niya Mwalafyale, lelo syo mukutalusya, buno bo ndi naloli. Lelo linga une ne ndi Mmanyisi kangi ndi Mwalafyale nikubasughusya amalundi, po mubaghile nanumwe ukusughususania amalundi.”—Yoh. 13:​12-14. w25.03 10 ¶9-11

Kundongosya une ni ndinganio syako, kangi panyuma po kwisakunyambililagha mbukulumba.—Sa 73:24.

Amasiku agha, kukafu fiyo ukuya pabumanyani na Yehova. Bingi bikukana ukuti Kyala aliko. Utubalilo twingi, aba bikukana ukukonga ifundo sya Kyala bo aba ifindu fikubendela kanunu. Linga tukuketa isi sikubombiwa, ulwitiko lwitu lubaghile ukugheliwa. Nalinga ukuti tukusubila ukuti Kyala aliko loli tubaghile ukwanda ukukayika ukuti ikuya pakututula. Uyu alembile Salimo 73 yope alipilike bo ulu. Aketagha ukuti abandu bankabalilo kake, bakakongagha indaghilo sya Kyala loli bahobokagha pabumi bwabo. Ifyakukongapo fyake fyali fyakuti, alyandile ukukayikila linga ukumbombela Yehova kwakulondiwa. (Sa 73:​11-13) Ngimba findu fiki fyalintulile uwamasalimo uyu ukuchenja aminong’ono ghake? Umwene inong’onelagha isi sibaghile ukubombiwa kubandu aba batikunsubila Yehova. (Sa 73:​18, 19, 27) Inong’onelagha kangi ubununu ubwakumbombela Kyala. Nanuswe twinong’oneleghe ulusayo ulu Yehova atupele. w24.06 25 ¶16-17

Ubumi bwinu bungayagha bwa bughanandalama.—Hib. 13:5.

Nkabalilo kakunyuma, bamo balwaghilangapo ulusako ku bandu aba bali balondo mwakubahombesya indalama nyingi ukukinda pa isi bakopagha. Kangi abalongi bamo bambililagha ifihombiwa nukubalongela mbubibi abasitanongwa. Ukubomba bo isi, kukunkalalisya fiyo Yehova. (Eze. 22:12) Kwakulondiwa fiyo ukwifufuza pankhani ya muno tukusiketela indalama. Amwilalusye ukuti: ‘Ngimba utubalilo twingi ngwinong’onela fiyo isya ndalama na ifi mbaghile ukula? Linga ngopile indalama, ngukabila ukughomola, nukwanda ukwinong’ona ukuti uyu alingopisye atikusilonda? Ngimba ukuya nindalama kukumbangisya ukwiketa ukuya wakulondiwa fiyo nukutoliwa ukubanangisya ikisa abangi? Ngimba ngubaketa abakamu na balumbu ukuti bafighanile fiyo ifindu ifyakumbili panongwa yakuti bali nindalama? Ngimba nguya pabumanyani na bandu aba bali nindalama nukuleka ukwangala nabalondo?’ Tubaghile ukufighilila ubumanyani bwitu na Kyala mwakuleka ukusighana fiyo indalama. Linga tukubomba isi, Yehova atikuya pakutuleka. w24.06 12-13 ¶17-18

Nikughakanisya amalundi ghangu ukwenda mu njila yosa iya bubibi, ukuti ndyumilileghe li lisyu lyako.—Sa 119:101.

Ukuti twifighilile ku ngelo, tukulondiwa ukuti tuyeghe nubwighane ubwakubomba inunu. Mukulondiwa ukuti “musibengeghe imbibi mubughaneghe ubununu,” ukuti mufwanisyeghe ukubomba inunu. (Amosi 5:15) Linga tuli nubwighane ubwakubomba inunu, sibaghile ukututula ukwifimbilisya linga twaghene ningelo. Tubaghile ukubomba isi linga tukwiyipa ukubomba ifindu ifi fikukasya ulughano lwitu kwa Yehova. Linga tuli pangomano sya kipanga pamo mubufumusi, tukukusya ubwighane bwitu ubwakuti tunhobosyeghe Yehova. (Mat. 28:​19, 20; Hib. 10:​24, 25) Linga tukubelenga, tukumanyila nukwinong’onelapo Amasyu gha Kyala, tukukusya ulughano lwitu pa findu ifinunu nukufibenga ifindu ifibibi. (Yos. 1:8; Sa 1:​2, 3; 119:97) Mukumbukeghe isi Yesu ababulile abafundiwa bake ukuti: “Mwiputeghe, ukuti mungingilagha ndughelo.” (Mat. 26:41) Tukuya nulusako ulwakuti Yehova atutule kangi tukukindilila ukunhobosya.—Yak. 4:8. w24.07 17-18 ¶14-16

Nikukubulagha uwe nukukumanyisya injila iyi ubaghile ukwendamo. Nikukulongosyagha uwe ghope na maso ghangu ghikulindagha pa pamyako.—Sa 32:8.

Aba bikutulapo pakubamanyisya abangi bikukonga ikifwanikisyo kya Yehova. Yehova ikubapa abandu bake amahala mwalughano. Nanuswe tukulonda ukubamanyisya abinitu amaluso agha tuli nagho. Tutikuleka ukubamanyisya abangi panongwa yakuti linga akabalilo kakindilepo, babaghile ukwingila mmalo ghitu. Tutikuketa ukuti panongwa yakuti twamanyile twibene, bope bikuya pakumanyila bene. Akayilo bo aka katikulondiwa ku babombi ba Yehova. Mmalo mwake, tukuhoboka fiyo ukubabulako abangi isi tusimenye nukubapa “ubumi bwitu.” (1 Tes. 2:8) Tukulonda ukuti bope bafwanisyeghe “ukubamanyisya nabangi.” (2 Tim. 2:​1, 2) Ukubomba bo ulu, kubaghile ukututula ukuya mugulu lya bandu bakupa, kangi sikutwala ulusekelo. w24.09 29 ¶12-13

Uyu kambakasya ka nnine, uyu kambakasya ka nnine.—Rom. 12:5.

Linga mukuketa ukuti mukaya nuluso lwapadela, mungawagha amaka. Tukusubila ukuti muli nutuyilo utu tubaghile ukubapangisya ukuti mubatuleghe abakamu na balumbu. Inong’onela isi Pauli alembile pa 1 Bakorinti 12:​12-30, ukufuma apo munsumeghe Yehova ukuti abatule ukumanya muno ifundo isi sibaghile ukubatulila. Amasyu gha Pauli agha, ghikupilikiwa kanunu ukuti muli bakulondiwa fiyo kwa Yehova bo muno bayilile ababombi bake bosa nkipanga. Mubombeghe isi mubaghile ukufwanisya ukuti mumbombeleghe Yehova nukubatula abakamu na balumbu binu. Musubileghe ukuti abakulumba bikuya pakubinong’onela nukubapa ububombeli ubu mubaghile ukufwanisya. (Rom. 12:​4-8) Abakristu bosa bikulondiwa ukuya nutuyilo utu Ibaibolo likuti abatuli bakipanga bayeghe nato. Mwakifwanikisyo, Abakristu bosa bikulondiwa ukuya pabumanyani ubununu na Yehova, bikuya nulusekelo panongwa yakupa nukuya nutuyilo utu Kyala ikulonda. w24.11 17 ¶12-13

Hana alinkusuma kwa Yehova, bo ikulila fiyo namasosi.—1 Samu. 1:10.

Hana alyaghene nindamyo nyingi isi syalimpangisye ukulila panongwa yakitima. Yimo mwandamyo iyi alyaghene nayo yali yakuti undume wake ali nunkikulu uyungi, uyu ingamu yake ali yo Penina kangi annyozanga fiyo Hana. Mwakongelelapo, Hana akali nabana, loli Penina ali nabana. (1 Samu. 1:​1, 2) Penina annyozagha fiyo Hana panongwa yakuti akali nabana. Hana ali nikitima, “umwene alinkulila fiyo alinkusita nukulya bubo,” kangi umwene “asulumaniagha fiyo” mundumbula. (1 Samu. 1:​6, 7, 10) Ngimba Hana asubisiwe bulebule? Ikindu kimo iki kyalintulile kyo kyakuti abukile ku tempile ukwakumwiputa Yehova. Bo ali kula, alinsumile Yehova ukuti: ‘Uketepo pa butolwe bwa ne mundu wako nukunyamula ndwiputo lwangu.’ (1 Samu. 1:11) Yehova aketagha ukutamiwa kwake, apilikagha bo ikulila, kangi ukufuma apo alinsayile mwakumpa abana.—1 Samu. 1:​19, 20; 2:21. w24.12 21 ¶5-7

Ndinkwikyela . . . nabandu bankisu.—Mbupi. 8:31.

Ikitabulilo kikutumanyisya ukuti Yesu ikubapwelelela fiyo abandu, fiyofiyo abafundiwa bake. (Yoh. 13:1.) Mwakifwanikisyo, Yesu asimenye ukuti ububombeli bwake ubwa pakisu kyapasi bwayagha pakuya bukafu, fiyofiyo inifwa yake iyakubaba fiyo. Nalinga syali bo ulu, umwene bo ikubomba ububombeli bwake pakisu, akabombelagha mbukalale. Mmalo mwake, Yesu iyipagha nindumbula yosa ukufumusya, ukumanyisya nukubabombela abangi. Nalinga po pisiku ilyakufwila, Yesu abombile akabalilo kake ukubasughususya amalundi abafundiwa bake nukubasubisya namasyu aghakukasya nukubabula isi balondiwagha ukubomba. (Yoh. 13:​12-15) Bo ali pampiki uwakutamiliwapo, Yesu abombesyile akabalilo aka ukukipa ulusubilo ikigebenga iki kyasyele panandi ukufwa kangi alimbulile Yohani ukuti ampweleleleghe mama wake. (Luka 23:​42, 43; Yoh. 19:​26, 27) Yesu anangisye ulughano lwake ku bandu komma mwakubafwila itolo loli mwakubabombela ifindu mwalughano na mwakisa. w25.01 23 ¶11

Alinkukomiwa panongwa ya mbibi isi twabombile uswe. Ulufundo lwake lo lutughangwile uswe.—Yes. 53:5.

Ibaibolo likubombesyela ikifwanikisyo ukuti litutule ukupilikisya isi ukuhobokela kwa naloli kukusanusya. Panongwa yakuti tuli basita bugholofu tuli “batumwa ba butulanongwa.” Loli panongwa yakuti Yehova atuhobokile tuli bo batumwa aba “babuliwe kubutulanongwa.” (Rom. 6:​17, 18; Ubuset. 1:5) Linga tusyaghenie ukuti Yehova atuhobokile, tukuya balusekelo bo muno sikuyila nabatumwa aba babuliwe. Panongwa yakitabulilo kya ikemo iki Yehova atupele ukwendela Mmwanake, uswe tubumbulwike. (1 Pet. 2:24) Ikitabulilo kikututula ukuya kangi pabumanyani ubununu na Yehova. Bo muno umundu uyu abumbulwike ku bubine ubunywamu ikuyila walusekelo, nanuswe panongwa ya luhobokelo lwa Yehova tukuya balusekelo panongwa yakuya kangi pabumanyani ubununu nawe. w25.02 11 ¶16; 13 ¶17

Namanga linga mukubomba sisisi, po mutisakusokamo ndwitiko lwinu.—2 Pet. 1:10.

Nkifwanikisyo kya matalenti, Yesu ayobile isya babombi babili aba bali basubiliwa ku mwalafyale wabo na uyu akali nsubiliwa. (Mat. 25:​14-30) Ababombi babili abasubiliwa bikwimila Abakristu abapakiwa abasubiliwa. Umwalafyale, yo Yesu Kristu uyu ikubakolela ukuti “bingile nukwikyela palikimo nu mwalafyale [wabo].” Abene bikwambilila ifihombiwa fyabo kumwanya, uku ko kusyuka kwakwanda. (Mat. 25:​21, 23; Ubuset. 20:5b) Kangi ikifwanikisyo ikibibi ikya mbombi umolo kikubasoka abapakiwa. Bulebule? Bikulondiwa ukunangisya ukwiyipa. Nkifwanikisyo kya matalenti, bo muno siyilile nikifwanikisyo kya balindwana, Yesu akasanusyagha ukuti abapakiwa bisakuya bolo. Mmalo mwake, umwene alinganiagha isi syayagha pakubombiwa linga balekile ukwiyipa. Abene bayagha pakutoliwa ukwambilila “ulubilikilo nubusunguliwa [bwabo],” kangi bakayagha pakwitikisiwa ukwingila Mbunyafyale bwa kumwanya. w24.09 22 ¶10; 23 ¶12-13

Musigheleghe inunu.—Filip. 1:10.

Twesa tukulonda ukuti tufwanisyeghe ukufyagha ifindu ifi tukulondiwa pabumi bwitu nifya bamumbumba yitu. (Ndumbi. 7:12; 1 Tim. 5:8) Linga tukusala imbombo iyakubomba, tukulondiwa ukuti twinong’oneleghe indalama isi tukuya pakukabagha. Loli linga iki kyo kindu kyene iki tukwinong’onela, ko kuti tutikwenda ndwitiko. Linga tukwenda ndwitiko, tukuya pakwinong’onela kangi muno imbombo iyi yikuya pakupalamasyila ubumanyani bwitu na Yehova. Tukulondiwa ukwilalusya ukuti: ‘Ngimba imbombo iyi yikuya pakumbangisya ukuti mbombeghe ifindu ifi Yehova afibengile?’ (Mbupi. 6:​16-19) ‘Ngimba yikuya pakumbangisya ukuti ndoliweghe ukufika pangomano nukuya nakabalilo akanandi akakufumukisya, ukubelenga Ibaibolo nukusokapo pakaya ukubaleka abamumbumba yangu kwa kabalilo akatali?’ Linga mwamwile ukuti ena pilalusyo limo, kukabaghila ukuya kwa mahala ukwitikisya ukubomba imbombo iyi nalinga ukuti kubaghile ukuya kukafu ukuyagha imbombo iyingi. Panongwa yakuti tukwenda ndwitiko, tukuya pakusalagha ifyakubomba ifi fikunangisya ukuti tukusubila ukuti Yehova ikuya pakututula ukufyagha ifi tukulondiwa.—Mat. 6:33; Hib. 13:5. w25.03 21 ¶5-6

Muyeghe bololo uyu kunnine uyu kunnine, muyeghe nikibabilisi, muswaneghe.—Ef. 4:32.

Tukulondiwa ukukindilila ukubaketa abakamu na balumbu bo muno Yehova ikubaketela. Tukubomba isi mwakukindilila ukuketa utuyilo twabo utununu komma isi bikusoba papo sikuya pakumalika mwalululu. Tubaghile ukughomolelapo ulutengano mwalughano. Aba bikunangisania ulughano bo aba bisakuya mwa paladaiso wamwambepo. Paladaiso uyu ikuboneka kanunu fiyo, kangi iswile na bandu aba bikumwiputa Yehova. Tukulondiwa ukukindilila ukundaghisya panongwa yakuya mwa paladaiso wamwambepo uyu Yehova atupele. Aliwesa uyu ikulonda ubutusyo, ukwikutisiwa, ubololo, nukufighililiwa, ikulondiwa ukwisa mwa paladaiso wamwambepo nukukindilila ukuya mumo. Loli mukulondiwa ukusimanya ukuti Setano ikulonda ukubomba kilikyosa ukuti abapaghule kwa Yehova. (1 Pet. 5:8; Ubuset. 12:9) Tutikulondiwa ukumpa ulusako ukuti abombe isi ikulonda. Isagha tukindilileghe ukumfighilila paladaiso uyu ukuti abonekeghe kanunu kangi walutengano. w24.04 24-25 ¶18-19

[Amubulondeghe] tasi Ubunyafyale.—Mat. 6:33.

Mwe bapapi, mubaghile ukubatula abaninu ukuya nubwighane ubwakumbombela Yehova. Mubamanyisyeghe abaninu ukwendela mu isi mukuyoba nukubomba nukubalingania isi sibatulile umwe ukuti muye pabumanyani na Yehova bo ukumanyila Ibaibolo, ukufika pangomano nukufumusya. Linga mutikubomba isi, abaninu babaghile ukwanda ukuketa ukuti bikumwiputa Yehova panongwa yakuti ababapi babo Baketi. Ifyakukongapo fyake babaghile ukuketa ukuti ukumwiputa Yehova kukaya kwakulondiwa fiyo kangi lumo babaghile ukuleka ukumbombela. Linga umundu yumo alekile ukumbombela Yehova, ngimba sikusanusya ukuti akabaghila ukuya kangi pabumanyani na Yehova? Hayi, panongwa yakuti abaghile ukulapa nukughomokela kwa Yehova. Ukuti abombe isi, ikulondiwa ukuya wakwiyisya nukwitikisya ubutuli ubwakufuma ku bakulumba bakipanga. (Yak. 5:14) Ukuti aye pabumanyani kangi na Yehova ikulondiwa ukubomba nyingi. w24.07 24-25 ¶18-19

Amububopeghe ubulowe.—1 Kor. 6:18.

Ngimba mubaghile ukubomba isyafiki ukuti ikibwezi kyinu kighindikiweghe? Linga ulughano lwandile ukukula, mukwanda ukunyonywana. Ngimba findu fiki fibaghile ukubatula ukuti muleke ukubomba ifindu ifi fibaghile ukunkalalisya Yehova? Mungayobesaniagha isyabulowe, mungayagha pamalo ghamwibene kangi munganwagha fiyo ubwalwa. (Ef. 5:3) Ifindu ifi fibaghile ukubapangisya ukuti mubombe ubulowe kangi kubaghile ukuya kukafu ukubomba inunu. Kubaghile ukuya kwamahala ukuti utubalilo tosa muyobesanieghe isi mubaghile ukubomba ukuti mughindikaneghe nukukonga ifundo sya Yehova. (Mbupi. 22:3.) Ngimba aba bali pakibwezi babaghile ukunangisania ulughano? Bamo linga baketile ukuti ubumanyani bwabo bukwenda kanunu bikwandako ukunangisania ulughano munjila inunu. Loli linga ikinyonywa kyakughonana kikulile, kukuya kukafu ukusala ifindu mwamahala. (Lwimbo. 1:2; 2:6) Mwakongelelapo, ukunangisania ulughano kubaghile ukupangisya ukuti aminong’ono ghakubomba ifindu ifibibi ghakule nukubomba ifindu ifi fitikunhobosya Yehova. (Mbupi. 6:27) Polelo, kubwandilo bwa kibwezi kyinu, mwibikileghe imipaka iyi yibaghile ukubatula ukufwana nifundo sya mu Baibolo.—1 Tes. 4:​3-7. w24.05 29 ¶10-11

Ilisyu lyinu ilya “Ena” ayeghe yo, ena, ilya “Mma,” ayeghe yo mma.—Mat. 5:37.

Tukulonda ukuti abangi basubileghe ukuti tubaghile ukubatula linga bikulondiwa ubutuli, fiyofiyo ntubalilo utupalapala utu. (Mbupi. 17:17) Ngimba mubaghile ukubomba isyafiki ukuti abininu babasubileghe? Isiku lililyosa, tukulondiwa ukukonga utuyilo twa Kyala. Mwakifwanikisyo, tukulondiwa ukufwanisya isi tufingile mwakwiyipa fiyo ukubomba ifindu pakabalilo kake. Ngimba ikipanga kikusayiwa bulebule linga abakamu na balumbu bikubasubila abakulumba? Linga abafumusi basyaghenie ukuti babaghile ukuyobesania mbwabuke nabakulumba bakipanga pandamyo iyi bali nayo, batikutila ukuyobesania nabo. Abafumusi bikwipilika kangi ukuti baghaniwe linga basyaghenie ukuti abakulumba bikwiyipa ukubatula. Linga abakulumba bikubombela ubulongosi bwa mu Baibolo namabuku gha ntumwa unsubiliwa mmalo mwakubombela aminong’ono ghabo, abakamu na balumbu bikubasubilagha fiyo. Abakulumba aba bikusunga inkhani syabo isya kisisi nukufwanisya isi bafingile, abakamu na balumbu bikubasubila fiyo. w24.06 30 ¶14-15

Yo uwe kubapa ulutengano ulwa naloli bosa aba indumbula syabo sitotike pamyako kangi bikusubila mmyako.—Yes. 26:3.

Amasiku agha, tukabaghila ukughulila ukuti Yehova ikuya pakusosyapo indamyo syitu syosa loli tubaghile ukusubila ukuti ikuya pakutusubisya. (Sa 41:3.) Ukwendela mwambepo wake mwikemo, Yehova ikutupa amaka, amahala nulutengano lwamundumbula. (Mbupi. 18:14; Filip. 4:13) Kangi ikutusubisya mwakutupa ulusubilo ulwakuti nkyeni ububine bwisakumalika. (Yes. 33:24) Linga tukutamiwa naminong’ono, amasyu gha Yehova agha ghikwaghiwa mu Baibolo ghabaghile ukutusubisya nukututula ukuya bololo. (Rom. 15:4) Pakabalilo aka umulumbu yumo uwa ku West Africa abinagha imbungo ya khasa, alilagha fiyo. Umwene atile: “Ilemba ili lyansubisyagha fiyo lyo lya Yesaya 26:3. . . . Ilemba ili likutusimikisyila ukuti Yehova abaghile ukutupa ulutengano lwamundumbula ulu lubaghile ukututula linga twaghene nindamyo.” Ngimba lilipo ilemba ili libaghile ukubakasya linga mwaghene nindamyo inywamu? w24.12 24 ¶17-18

Bo akali ali pabutali, uwise alinkumbona, ikisa kilinkumwagha; popapo alinkubopa, alinkwakuntambila mmakosi, alinkumponia.—Luka 15:20.

Abakulumba bikughelaghela ukubatula abandu aba bayongile. Abene bikulonda ukuti aba bandekile Yehova baghomokele kumyake. (Luka 15:​22-24, 32) Kumwanya kukuya ulusekelo linga umundu uyu abombile ubutulanongwa aghomokile, kangi pakisu pope pikuya ulusekelo. (Luka 15:7) Yehova atikuhoboka linga abandu aba babombile ubutulanongwa batikulapa. Loli pope ikughelaghela ukubatula. Umwene ikulonda ukuti baghomokele. Keta muno umwene ikwipilikila linga abandu balapile. Pa Hoseya 14:4 pikuti: “Nisakubaghomokesyagha abandu bangu kumyangu. Nisakubaghanagha nindumbula yangu yosa, ndisakubakalalila kangi.” Mwakumanya muno Yehova ikwipilikila, abakulumba bikuketa ukuchenja uku umundu ikunangisya ukuti alape. Kangi amasyu agha ghikubasimikisyila aba bandekile Yehova ukuti umwene abaghanile fiyo kangi ikulonda ukuti baghomokele. w24.08 28 ¶8-9

Muyeghe nindumbula ya kuwa ulupi.—Kolos. 3:15.

Utubalilo tumo abandu batikundaghisya isi tubabombile. Utubalilo tumo, bamo bakabaghila ukutundaghisya pa isi tubabombile pamo ukumanya amaka, akabalilo nindamala isi tubombile ukuti tubatule. Linga isi sibombiwe, ngimba tubaghile ukubomba isyafiki ukuti tungakalalagha? Tukumbukeghe ukuti tukuya balusekelo fiyo linga tukupa komma linga abandu bikundaghisya isi tukubomba. (Imbo. 20:35) Tubaghile ukuya balusekelo linga tukupa nalinga ukuti bamo batikundaghisya. Bulebule? Mubikeghe indumbula pakunkonga Yehova. Umwene ikubapa abandu ifindu ifinunu linga bikundaghisya pamo hayi. (Mat. 5:​43-48) Yehova afingile ukuti linga tukupa “kisitakusubila ukukabako fimo,” po “ifihombiwa fyitu fikuyagha fingi.” (Luka 6:35) Mutikulondiwa ukukalala linga bamo batikundaghisya isi mubombile. Mukumbukeghe ukuti Yehova ikuya pakubasaya panongwa ya findu ifinunu ifi mubombile kangi panongwa “yakupela mbusangalufu.”—Mbupi. 19:17; 2 Kor. 9:7. w24.09 29 ¶14-16