Ukuti tusayiwe numbili wa Yesu nilopa lyake, tukulondiwa ukuya nulwitiko nkitabulilo. (Ef. 1:7) Abandu aba Yesu abayobile ukuti “bang’osi isingi” batikulondiwa ukulya ikisyesye nukunwa ikinwelo pa Fyakulya fya Namayolo Ifya Mwalafyale. (Yoh. 10:16) Loli bikusayiwa fiyo numbili nilopa lya Yesu Kristu. Abene bikubomba isi mwakunangisya ulwitiko mu ikemo lya kitabulilo kya Yesu. (Yoh. 6:53) Mwakukindana na isi, aba bikulya bikunangisya ukuti bingile mulwitikano ulupya kangi bali nulusubilo ulwakwakulaghila mu Bunyafyale bwa kumwanya. Yonongwa yake kali tuli bapakiwa pamo bang’osi isingi, tukulondiwa ukuya nulwitiko lwamaka ukuti tusabwaghe ubumi bwa bwila na bwila. w24.12 13 ¶14, 16

Pakabalilo ka Fyakulya fya Namayolo Ifya Mwalafyale, Yesu abapele abafundiwa bake ikisyesye ikisita nkese nukubabula ukuti kikwimila umbili wake. Ukufuma apo, abapele ikinwelo kangi atile kikwimila “ilopa lyangu lya lwitikano.” (Mrk 14:​22-25; Luka 22:20; 1 Kor. 11:24) Ulwitikano ulupya lupangiwe “nabannyumba ya Israeli wa [mwambepo]” aba bisakuya “mu Bunyafyale bwa Kyala.” (Hib. 8:​6, 10; 9:15) Pakabalilo ka Fyakulya fya Namayolo Ifya Mwalafyale, Yesu ayobile isya “katimo akanandi.” Akagulu akanandi aka, kalyandile nabafundiwa bake abasubiliwa aba bali na Yesu nkipinda. Abene bo aba bisakwambililagha amalo kumwanya pampene na Yesu. w24.12 11 ¶9-10

Yesu abikiwe mmaboko ghabalughu, apinyiwe, anyoziwe nukususiwa. Pabumalilo, abasilikali balinkomelile pampiki uwakutamiliwapo ukuti bangoghe. Bo ikwifimbilisya mbusubiliwa ifyakubaba fyosa ifi, alipo yumo uyu fyalimbabile fiyo. Ali yo Yehova Kyala. Yehova ali namaka aghakutolesya ukuti Umwanake angatamiwagha loli alitikisye ukuti atamiwe nukufwa. Nongwa yafiki?. Ikemo lya Yesu bo buketi bunywamu fiyo ubu bukunangisya ukuti Yehova abaghanile fiyo umwe. Umwene alimbikile Umwanake unganiwa kangi alifimbilisye ifyakubaba ukuti abapoke kubutulanongwa ninifwa. (1 Yoh. 4:​9, 10) Ukuyoba ubwanaloli, Yehova ikulonda ukuntula aliwesa wa uswe ukulimbana nubutulanongwa nukutola. w24.08 6 ¶13-14

Tubaghile ukupilikisya kanunu muno Yehova atughanile linga tukwinong’onela muno aliyipile pakutupa ikitabulilo. Setano ikuyoba ukuti nayumo umbombi wa Kyala uyu abaghile ukukindilila ukuya nsubiliwa kumyake linga ikwaghana nindamyo. Ukuti asusye ubutungulu ubu, Yehova alitikisye ukuti Yesu atamiwe bo akali ukufwa. (Jobu 2:​1-5) Yehova aketagha bo Yesu ikunyoziwa nabalongosi bamatchalichi, bo abasilikali bikunkoma nukunkomelela pampiki uwakutamiliwapo. Yehova aketile kangi Umwanake unganiwa bo ikufwa inifwa iyakubaba fiyo. (Mat. 27:​28-31, 39) Yehova ali namaka aghakutolesya ukuti isi singabombiwagha pakabalilo kalikosa aka umwene alondelagha. (Mat. 27:​42, 43) Loli linga Yehova alingililepo, ikitabulilo kikayagha pakubikiwa kangi tukayagha pakuya nulusubilo. Yonongwa yake Yehova alitikisye ukuti Umwanake ifimbilisye kundamyo ukufika apa afwilile. w25.01 22 ¶7

Pali po pa Nisani 16, 33 C.E. abafundiwa ba Yesu bali nikitima nubogha. Babili mwa bafundiwa aba basokileko ku Yerusalemu nukubuka ku Emausi. Abene baghulilagha ukuti Mesiya isakubomba ifindu ifyakuswighisya ku Bayuda, loli pakabalilo ako afwile. Umundu yumo uwakihesya alyaghene nabo nukulongosania nabo. Abafundiwa aba balyandile ukumbula umundu uyu ifindu ifibibi ifi fyabombiwe kwa Yesu. Ukufuma apo, umundu uyu ababulile ifindu ifi bakabaghile ukwibwa. Umwene alyandile ukuyoba Amalemba nubusololi ukuti alinganie ikifukwa iki Mesiya alondiwagha ukutamiwa nukufwa. Bo abanyambala batatu aba bafikile ku Emausi, basyaghenie ukuti umundu uyu ali yo Yesu uyu Kyala alinsyusisye. (Luka 24:​13-35) Yesu abonekile ku bafundiwa bake utubalilo twingi mmasiku ghake 40 aghabumalilo agha ali pakisu. Pakabalilo kala, Yesu abakasisye abafundiwa bake aba bali nikitima nubogha. Abene bahobwike fiyo kangi banangisye ubukifu ukubuka ukwakufumusya nukumanyisya amasyu amanunu agha Bunyafyale. w24.10 12 ¶1-3

Linga akabalilo kakindilepo, umwana ikukula. Loli ukuti umundu akule mwambepo, ikulondiwa ukubombapo simo. Mwakifwanikisyo, abakamu na balumbu bitu ku Korinti baghambilile amasyu amanunu, balyosiwe, balyambilile mbepo mwikemo, kangi bamanyile nyingi bo Pauli ikubamanyisya. (Imbo. 18:​8-11) Loli bo ifyinja fikindilepo, bamo bakakulagha mwambepo. (1 Kor. 3:2) Ukuti tuye bakusi mwambepo, ikyakwanda tukulondiwa ukuya nubwighane ubwakuti tuye bakusi mwambepo. Bosa “abasitakumanya,” bikuketa ukuti kununu itolo ukukindilila ukuya bakeke mwambepo. Kangi bikuketa ukuti bakabaghila ukukula mwambepo. (Mbupi. 1:22) Tutikulonda ukufwana numundu unkusi uyu ikulonda ukuti abapapi bake bansalileghe ifyakubomba pabumi bwake. Mmalo mwake, tukulonda ukusala ifyakubomba nukuketesya ukuti ubumanyani bwitu na Yehova bukukindilila ukukula. Linga mukukindilila ukwiyipa ukuti mukule mwambepo, munsumeghe Yehova ukuti abatuleghe ukufwanisya “isi mukulonda na isi mukubomba.”—Filip. 2:13. w24.04 4 ¶9-10

Pankhani yakubalonga abandu, Yehova ikutubula muno ikwipilikila. Kangi tusimenye ukuti Yehova akabaghila ukumpyuta umundu kwa bwila na bwila pene linga ali nififukwa ifinunu ifyakubombela isi. Umwene wakisa ikikulumba kangi ikunangisya ikisa kyake akabalilo kosa. Ngimba tusimenye isyafiki isyakufwana nabandu aba batisakusyuka? Ibaibolo likuyoba ififwanikisyo finandi itolo. Yesu ayobile isya Yuda wa nkisu kya Karioti ukuti atisakusyuka. (Mrk 14:21; keta kangi Yohani 17:12 namasyu agha ghikulingania ivesi ili mu Baibolo lya Kizungu.) Yuda asimenye ukuti isi abombagha syali syakunsambukila Yehova Kyala nu Mwanake. (Keta kangi Marko 3:29 namasyu agha ghikulingania ivesi ili mu Baibolo lya Kizungu.) Mwakufwana itolo, Yesu ayobile ukuti abalongosi bamo ba matchalichi aba bansusyagha bisakufwa kisita kuya nulusubilo lwakwisakusyuka. (Mat. 23:33) Kangi untumiwa Pauli abasokile abakususya aba batikulapa ukuti batisakusyuka.—Hib. 6:​4-8; 10:29. w24.05 4 ¶10-11

Linga tukukindilila ukuya pabumanyani ubwamaka na Yehova, Setano akabaghila ukubomba kilikyosa ukuti atufulasye. (Sa 31:23; 1 Yoh. 3:8) Nkisu ikipya, Yehova isakukindilila ukubafighilila abamanyani bake abasubiliwa ukuti bangafulalagha mwambepo nakumbili. (Ubuset. 21:4) Bwanaloli ukuti tuli nulusako ulunywamu fiyo ukuya bahesya mu hema lya Yehova. Tubaghile ukuya nawe pabumanyani ubwamaka kwa bwila na bwila. (Eze. 37:27) Ngimba tukulondiwa ukubomba isyafiki ukuti tukindilile ukuya bahesya bake? Linga babakolile ku nyumba ya mundu yumo, mubaghile ukulonda ukumanya isi umwene ikulonda ukuti mubombe. Mwakufwana itolo, nanuswe tukulondiwa ukumanya isi Yehova ikulonda ukuti tubombeghe ukuti tukindilile ukuya bahesya. Ulughano lwitu kwa Yehova lukutupangisya ukuti tubombeghe kilikyosa iki tubaghile ukufwanisya ukuti ‘tunhobosyeghe.’ (Kolos. 1:10) Akabalilo kosa tunangisyeghe ukuti tukungindika. Linga tukumpa ulughindiko bo ulu, sikuya pakututula ukuti tungabombagha utuyilo utubibi utu tubaghile ukunkalalisya. Akabalilo kosa tukulonda ‘ukwenda mwakwiyisya’ na Kyala witu.—Mika 6:8. w24.06 4 ¶8-9

Yehova alinsumile Abrahamu ukuti ambike umwanake Isaka ukuya ikemo. Abrahamu aketagha ukuti ukubomba isi kwali kukafu fiyo. Loli umwene alimpilikile Yehova. Bo Abrahamu asyele panandi ukuti angoghe umwanake, Kyala alinkanisye. Yehova asimenye ukuti syayagha pakumbaba fiyo Abrahamu linga ayagha pakungogha umwanake. Kangi ikifwanikisyo iki kikubamanyisya abandu bosa aba bali nulwitiko ifundo iyakulondiwa fiyo. Yehova aliyipile ukumbika Umwanake unganiwa ukuya ikemo. Yehova abaghanile fiyo abandu. (Bwa. 22:​1-18) Bo ifyinja fikindilepo, Yehova abapele Abaisraeli Ululaghilo ulwakuti babikeghe amakemo ukuti bahobokeliwe ubutulanongwa bwabo. (Levi. 4:​27-29; 17:11) Amakemo agha ghimilagha ikemo inywamu ili lisakubapoka abandu kubutulanongwa. Abasololi ba Kyala babuliwe ukuti balembe isyakufwana nuwanduyungu, uyu ali yo Mwana wapadela wa Kyala, uyu ayagha pakutamiwa nukughoghiwa ukuti abapoke abandu, ukongelelapo umwe—kubutulanongwa ninifwa.—Yes. 53:​1-12. w24.08 4 ¶7-8

Linga mukubelenga Ibaibolo, muketeghe muno mubaghile ukubombesyela imbombo isi mubelengile. Linga mukubelenga ikighaba kimo ikya Masyu gha Kyala, mwilalusyeghe ukuti, ‘Ngimba ubulongosi ubu mbaghile ukubukonga bulebule lino na nkyeni?’ Tufwanikisye ukuti mukubelenga ilemba lya 1 Batesalonike 5:​17, 18. Linga mumalile ukubelenga amavesi mabili agha, mubaghile ukwima nukwinong’onela ukuti mukete muno mukubombela pankhani yakwiputa. Mwakongelelapo, mubaghile ukwinong’onela ifindu ifi mukulondiwa ukundaghisya. Lumo mubaghile ukusala ukuti munndaghisyeghe Yehova pa findu fitatu. Nalinga ukuti mubaghile ukubombela amaminiti manandi pakwinong’onela ifi mumanyile mu Baibolo, fikuya pakubatula ukupilikisya isi Amasyu gha Kyala ghikuyoba. Kangi linga isiku lililyosa mukukonga isi mukumanyila mu Baibolo, fikuya pakubatula ukuti muye mbombi nnunu wa Yehova. w24.09 4-5 ¶9-10

Yehova atupelile munjila iyakuti tuyeghe balusekelo linga tukupa ukukinda linga tukwambilila. Tukwipilika kanunu linga tukubatula Abakristu abinitu. Kangi tukuya balusekelo linga bikutundaghisya. Loli kali bikundaghisya pamo hayi loli uswe tukuya balusekelo nukuketa ukuti tubombile ikindu kimo ikinunu. Mutikulondiwa ukwibwa ukuti kilikyosa iki mukubapa abangi, “Yehova amenye ukukupa uwe ikyuma kyingi ukukinda iki.” (2 Sya. 25:9) Tukabaghila ukunkinda Yehova pankhani yakupa. Kangi tukuya balusekelo fiyo panongwa yakuti Yehova wakupa. Isagha tughelegheleghe ukunkonga Tata witu wakumwanya pankhani yakupa. w24.09 31 ¶20-21

Yehova wakisa. (Sa 103:13; Yes. 49:15) Ikupalamasiwa linga tukutamiwa. (Zeka. 2:8) Ikututula ukuseghelela kumyake ukuti tuye nawe pabumanyani. (Sa 25:14; Imbo. 17:27) Kangi umwene wakwiyisya; “ikufiketela pasi, ikya kumwanya nikya pasi. Yo yuyo ikubasumusya abalondo ndufumbi.” (Sa 113:​6, 7) Panongwa yafifukwa fyosa ifi, tukulonda ukumpala Kyala witu. Tukumpala Yehova panongwa yakuti tukulonda ukuti abangi bammanye. Abandu bingi batikumanya ubwanaloli ubwakuyoba isya Yehova. Nongwa yafiki? Panongwa yakuti Setano abasofenie inyinong’ono mwakuyoba ubutungulu ubwakufwana na Kyala. (2 Kor. 4:4) Setano ikubabula abandu ukuti Yehova atikutupwelelela kangi yo uyu ikupangisya indamyo syosa sya nkisu. Loli tubumenye ubwanaloli ubwakuyoba isya Kyala. Tuli nulusako ulwakubabulako abangi isya Kyala nukubatula ukuti bope bampaleghe.—Yes. 43:10. w25.01 3 ¶6-7

Nalinga ukuti Umwana wa Kyala, Yesu, ali ngolofu kangi abombile ifika ifyakuswighisya, loli Setano abakasisye abandu bamo ukuti banjobele inkhani isyabutungulu. Mwakifwanikisyo, abalongosi bamatchalichi bababulagha abandu ukuti “unkulu wambepo inyali,” yo uyu alimpele Yesu amaka aghakusosyela imbepo inyali. (Mrk 3:22) Pakabalilo aka Yesu alongiwagha, abalongosi bamatchalichi balimpele inongwa iyakuti annyozagha Kyala kangi babakasisye abandu ukuti bangoghe. (Mat. 27:20) Panyuma pake, bo abamanyili ba Kristu bandile ukufumusya amasyu amanunu, aba babasusyagha “balinkusyonanga inyinong’ono sya bandu” ukuti babanyozeghe. (Imbo. 14:​2, 19) Ukufwana nilemba lya Imbombo sya Batumiwa 14:​2, Ingasya ya Ndindilili iya Chichewa iya Disembala 1, 1998, yalingenie ukuti: “Aba bakolelanagha na Setano bakanagha ukupilikisya amasyu agha Abakristu bafumusyagha kangi bayobagha ifindu ifibibi ifyakufwana na Bakristu aba ukuti abandu bangapilikisyagha kangi bababengeghe fiyo.” Amasiku agha, Setano ikukindilila “ikukisyoba ikisu kyosa.” w24.04 11 ¶15-16

Umundu atisakukaba ubumi bwa bwila na bwila panongwa yakuti afwile. Yehova Ndongi ungolofu kangi utubalilo tosa ikusala ifindu mbugholofu. Tukusubila ukuti “Undongi wa kisu kyosa” isakubomba inunu. Kwamahala kangi ukuyoba ukuti fitikweghela kuno umundu ikwikala ukuti asabwaghe ubumi bwa bwila na bwila. Loli kukaya kwamahala ukwinong’ona ukuti Yehova isakubalonga abandu amamiliyoni mingi ukuya “mbene” panongwa yakuti bikwikala mfisu ifi lukayako ulusako lwakumanyila amasyu gha Bunyafyale. (Mat. 25:46) Undongi ungolofu uwa kisu kyosa, ikubinong’onela fiyo abandu aba ukukinda muno uswe tukwipilikila. Tutikumanya muno Yehova isakubombela ifindu pabutolwe ubukulumba. Lumo bamo mwa bandu aba bisakuya nulusako lwakumanyila isya Yehova, ukuya nulwitiko mmyake nukuya kulubafu lwa Yehova linga ayikemisye ingamu yake kufikolo fyosa.—Eze. 38:16. w24.05 12 ¶14-15

Ababombi ba Yehova bighanile ukutulana. (2 Kor. 8:4) Loli utubalilo tumo kukuya kukafu ukutulana. Mwakifwanikisyo, linga ubwite bwandile ukubombiwa, abakulumba bakipanga bikumanya ukuti abakamu na balumbu bikulondiwa ukukasiwa, ukubatula nukuketesya ukuti bali na Mabaibolo namabuku ghitu, kangi bali nifyakulya, imyenda namalo aghakwikalapo. Abakulumba babaghanile abakamu na balumbu. Yonongwa yake bikubapa ifindu ifi bikulondiwa nalinga ukuti ubumi bwabo bubaghile ukuya pangozi. Ntubalilo utupalapala bo utu, tukulondiwa ukupilikila ukuti tukindilile ukukolelana. Tupilikileghe ubulongosi ubu bufumile ku ofesi ya nkisu kyitu. (Hib. 13:17) Utubalilo tosa, abakulumba bikulondiwa ukughomokelamo mubulongosi ubwa muno babaghile ukwitendekesya kungozi na isi babaghile ukubomba linga ingozi yandile ukubombiwa. (1 Kor. 14:​33, 40) Tuyeghe bakifu kangi bamahala. (Mbupi. 22:3) Mwinong’onelengepo tasi bo mukali ukubomba ifindu fimo. Mungabombagha ifindu ifi fibaghile ukubapangisya ukuti mwaghane nindamyo. Tunsubileghe Yehova. Abaghile ukututula ukuti tubatuleghe kanunu abakamu na balumbu bitu ukuti baye bakufighililiwa. w24.07 4 ¶8; 5 ¶11

Umwalafyale Davidi alimmenye kanunu Yehova kangi asubilagha mmyake. Pakabalilo aka atamiwagha na balughu bake, ukongelelapo Umwalafyale Sauli, Davidi asumagha ubutuli kwa Yehova. Bo Kyala amwile ulwiputo lwake, Davidi ayobile ukuti: “Yehova yo mumi.” (Sa 18:46) Ngimba Davidi asanusyagha isyafiki? Ibuku limo lyayobile ukuti Davidi asubilagha ukuti Yehova “yo Kyala umumi uyu utubalilo tosa ikubatula ababombi bake.” Davidi asimenye ukuti Kyala wake mumi ukwendela mu isi syalimbonekile. Kangi isi syalimpangisye ukuti akindilileghe ukumbombela nukumpala Yehova. (Sa 18:​28, 29, 49) Ukumanya ukuti Yehova yo Kyala umumi, kubaghile ukututula ukuti twiyipeghe pakumbombela. Tukuya pakuya namaka aghakwifimbilisya kungelo nukukindilila ukumbombela umwene. Kangi tukuya pakukindilila ukuya pabumanyani ubwamaka na Yehova. w24.06 20-21 ¶3-4

Ngimba tubaghile ukumanyilako isyafiki ku masyu agha Untumiwa Pauli abalembile Bakristu ba ku Tesalonike? Linga tupilike ifindu fimo ifi fitikukolelana na isi tukumanyila mu Baibolo pamo linga tupilike inkhani yimo iyakuswighisya, tukulondiwa ukubomba ifindu mwamahala. Ikisu kimo iki kunyuma batighi Soviet Union, abalughu bitu batumile kalata ku bakamu iyi batighi yifumile ku ofesi yitu inywamu pakisu kyosa. Kalata iyi yabakasyagha abakamu bamo ukuti bapaghukane nabinabo ukuti biyimileghe pabene. Isi syali mwakalata yula syafwanagha syanaloli. Loli abakamu abasubiliwa bakasyobiwe. Abene basyaghenie ukuti amasyu agha ghali mwakalata yula ghakakolelanagha na isi bamanyile. Amasiku agha, abalughu bitu utubalilo tumo bikubombela ifindu bo Intaneti pamo amalo aghakwangalilapo agha pa intaneti ukuti batusofanie kangi ukuti tuleke ukukolelana. Ukuti “inyinong’ono [syitu] singanyomokagha,” tukulondiwa ukuya maso mwakwinong’onela linga isi tupilike pamo tubelengile sikukolelana nubwanaloli ubu tukumanyila.—2 Tes. 2:2; 1 Yoh. 4:1. w24.07 12 ¶14-15

Ikyakusala ikinywamu fiyo iki umundu abaghile ukusala ko kwiyipa kwa Yehova nukuya mumbumba yake ya aba bikumwiputa. Yehova ikulonda ukuti aliwesa abombe isi. Nongwa yafiki? Ikulonda ukuti abene bahobokeghe pakuya bamanyani bake nukwikala kwa bwila na bwila. (Kukumbu. 30:​19, 20; Gal. 6:​7, 8) Loli Yehova atikumfimbilisya aliwesa ukuti ambombeleghe. Ikumwitikisya aliwesa ukusala ifi ikulonda ukubomba. Bule linga Unkristu uyu osiwe abombile ubutulanongwa ubunywamu? Linga atikulapa abaghile ukwepusiwa nkipanga. (1 Kor. 5:13) Loli nalinga sili bo ulu, Yehova ikughulila ukuti uyu abombile ubutulanongwa ikuya pakughomokela kangi kumyake. Yonongwa yake umwene abikile ikitabulilo ukuti abahobokele aba balapile ubutulanongwa bwabo. Yehova yo Kyala walughano uyu ikulonda ukuti bosa aba babombile ubutulanongwa balape.—Zeka. 1:3; Rom. 2:4; Yak. 4:8. w24.08 14 ¶1-2

Pakabalilo aka untumiwa Yohani alembagha kalata wake wabutatu, abandu bamo bafumusyagha ifimanyisyo fyabutungulu kangi bandisyagha ukutapukana. Loli bamo bakindilile “ukwenda mbwanaloli.” Abene bampilikilagha Yehova kangi “basikongagha indaghilo sya Kyala.” (2 Yoh. 4, 6) Abakristu abasubiliwa aba banhobosyagha Yehova na Yohani. (Mbupi. 27:11) Ngimba tukumanyilapo isyafiki? Tukuya balusekelo linga tuli basubiliwa. (1 Yoh. 5:3) Mwakifwanikisyo, tukuya balusekelo panongwa yakuti tukunhobosya Yehova. Umwene ikuhoboka fiyo linga ikuketa ukuti tukusitola ingelo sya nkisu nukukonga ifundo syake. Bope abandumi kumwanya bikuhoboka fiyo. (Luka 15:10) Nanuswe tukuhoboka fiyo linga tukubaketa abakamu na balumbu bitu bikukindilila ukuya basubiliwa. (2 Tes. 1:4) Linga ikisu ikibibi iki kisokilepo, twisakuya balusekelo fiyo ukumanya ukuti twanangisye ubusubiliwa kwa Yehova nalinga ukuti twikalagha nkisu iki kyalongosiwagha na Setano. w24.11 12 ¶17-18

Ngimba mukulondiwa ukunketesya umundu uyu kwakabalilo akatali bulebule bo mukali ukumbula muno mukwipilikila? Linga mumbulile mwanakalinga, mubaghile ukunangisya ukuti mukinong’onelapo kanunu bo mukali ukusala ikyakubomba. (Mbupi. 29:20) Kangi linga mweghile akabalilo akatali, mubaghile ukunangisya ukuti mukukabila ukusala ifindu, fiyofiyo linga umundu yumo asyaghenie ukuti mukundonda. (Ndumbi. 11:4) Kumbuka ukuti, bo mukali ukumbula umundu, mutikulondiwa ukunsimikisyila ukuti mwisapakweghana nawe. Loli mukulondiwa ukunsimikisyila ukuti mwitendekisye ukwingila mbweghi numundu uyu ababaghile. Loli bule linga musyaghenie ukuti umundu yumo ikubalonda? Linga mutikulonda ukuya nawe pakibwezi, ifyakubomba fyinu finangisyeghe naloli ukuti mutikulonda. Kubaghile ukuya kubibi fiyo ukumpangisya umundu uyu ikubalonda ukwinong’ona ukuti mubaghile ukwanda ikibwezi bo umwe mukaya naminong’ono bo agha.—Ef. 4:25. w24.05 22-23 ¶9-10

Bene abapakiwa abasubiliwa bo aba Yesu isakubambililagha mu Bunyafyale bwake kumwanya. Umpakiwa aliwesa uyu atikukindilila ukuya maso mwambepo, atisakuya mugulu lya “basaliwa.” (Mat. 24:31) Kangi ababombi bosa ba Kyala, kisita kweghela ulusubilo ulu bali nalo bikulondiwa ukukindilila ukuya maso nukuya basubiliwa. Panongwa yakuti tummenye kanunu Yehova, tuli nulusubilo losa ukuti umwene isakulonga mbugholofu. Yonongwa yake tutikupasya linga Yehova asalile ukubapaka abasubiliwa bamo nkabalilo kitu aka. Tukukumbuka isi Yesu ayobile isyakufwana nababombi aba babukile ukwakubomba imbombo akabalilo ka 5 koloko namayolo nkifwanikisyo kya ngunda wamafilu. (Mat. 20:​1-16) Abandu aba babakolile ukuti bakabombe imbombo mungunda wamafilu, balyambilile indalama mwakufwana itolo na aba balyandene. Mwakufwana itolo, kali abapakiwa bisakusaliwa ndili, abene bisakwambilila ikyabupe kyakumwanya linga bisakukindilila ukuya basubiliwa. w24.09 24 ¶15-17

Yesu atunangisye ikifwanikisyo ikinunu pankhani yakwifimbilisya kufindu ifisitabugholofu. Amwinong’onele ifindu ifisitabugholofu ifi umwene alyaghene nafyo, ukufuma ku bamumbumba yake na bangi. Abakamu bake banjobagha ukuti asyutile untu, abalongosi bamatchalichi banjobagha ukuti akolelanagha nimbepo inyali, kangi abasilikali Baroma bansekagha, bannyozagha kangi balingoghile. (Mrk 3:​21, 22; 14:55; 15:​16-20, 35-37) Nalinga syali bo ulu, loli Yesu ifimbilisyagha kufindu ifisitabugholofu kangi akaghomokesyagha imbibi. Ngimba tubaghile ukumanyilako isyafiki kukifwanikisyo iki? (1 Pet. 2:​21-23) Yesu atulekile ikifwanikisyo ikinunu iki tubaghile ukukonga linga batubombile ifindu ifisitabugholofu. Umwene amanyagha akabalilo kakuyila mye nakabalilo kakuyobela. (Mat. 26:​62-64) Utubalilo tosa linga bikuntungulupila, umwene asalagha ukuya mye itolo. (Mat. 11:19) Linga ikuyoba umwene ayobagha mwalughindiko kangi akabatetemesyagha abakususya. w24.11 4-5 ¶9-10

Inong’onela ukuti mumpele umundu yumo uyu munganile ikyabupe kyapadela, ikinunu kangi ikyakulondiwa fiyo. Mubaghile ukukalala fiyo linga umundu uyu asungile itolo nnyumba ikyabupe iki nukuleka ukubikako indumbula. Loli mubaghile ukuhoboka linga ikubombesyela kanunu ikyabupe iki nukundaghisya. Ngimba ifundo yo yakuti fiki? Yehova atupele Umwanake ukuti asatufwile. Yehova ikuhoboka fiyo linga tukundaghisya ikyabupe kyapadela iki kangi nulughano lwake, ifi fyalimpangisye ukuti atupe ikitabulilo. (Yoh. 3:16; Rom. 5:​7, 8) Loli linga akabalilo kikukinda, tubaghile ukwanda ukuleka ukundaghisya ikyabupe kya kitabulilo. Linga twandile ukuleka ukundaghisya, kubaghile ukufwana itolo nukusunga ikyabupe ikinunu iki Kyala atupele pamalo agha tukabaghila ukukibona pamo nukuleka ukubikako indumbula. Ukuti isi sileke ukubombiwa, utubalilo tosa tukulondiwa ukwinong’onela fyosa ifi Kyala na Kristu batubombile. w25.01 26 ¶1-2

Unkamu uyu ikwimikiwa ukuya nkulumba wakipanga, angayagha mundu uyu ali pakupinduka lululu itolo. Nalinga ukuti mosiwe mwalululu, loli pope mukulondiwa ukuya pabumanyani ubwamaka na Yehova kangi mumanyeghe muno mubaghile ukubombela ifundo sya mu Baibolo pakusala ifyakubomba. Bo mukali ukwimikiwa ukuya nkulumba, mukulondiwa ukuya bakwiyisya bo muno Yesu ayilile kangi mwitendekesyeghe ukubomba ububombeli bulibosa ubu Yehova ikubapa. (Mat. 20:23; Filip. 2:​5-8) Mukulondiwa ukunangisya ukuti muli “bikemo” mwakukindilila ukuya kulubafu lwa Yehova nukukonga ifundo syake isyabugholofu nubulongosi bwa gulu lyake. Amalemba ghikuyoba mwakupilikiwa kanunu ukuti uwakuketesya ikipanga ikulondiwa ukumanya “ukumanyisya.” Ngimba ifundo iyi yikusanusya ukuti mukulondiwa ukuya namaluso fiyo pakuyoba inkhani sya mu Baibolo? Hayi. Abakulumba bingi aba bikubomba kanunu ifindu, bikumanyisya kanunu mubufumusi nukubomba amabulendo gha butimi nalinga ukuti bakaya nuluso pakuyoba inkhani sya mu Baibolo. w24.11 23-24 ¶14-15

Linga mukubelenga inkhani yimo mu Baibolo iyi mutikuyipilikisya kanunu, mufufuzeghe. Ukufuma apo, mwinong’oneleghe ifundo isi musyaghile na isi sikubamanyisya isyakufwana na Yehova, Umwanake nulughano lwabo kumyinu. (Sa 119:97) Komma ukuwa amaka linga mutikusyagha ifundo imbya pamo isyakuhobosya akabalilo kosa aka mukubelenga pamo mukufufuza. Mwifwanikisyeghe numundu uyu ikughelaghela ukulonda golide. Umwene ikunangisya ubololo mwakumalila amaawala mingi pamo amasiku bo akali ukumwagha nalinga yo golide unnandi. Loli ikwiyula panongwa yakuti ikumanya ukuti golide wakulondiwa fiyo kumyake nalinga aye nnandi. Nanuswe tukulondiwa ukubuketa ubwanaloli bosa bwa mu Baibolo ukuya bwakulondiwa fiyo. (Mbupi. 8:10) Yonongwa yake tukulondiwa ukuya bololo nukukindilila ukukonga imbatiko yitu iyakubelenga Ibaibolo akabalilo kosa.—Sa 1:2. w25.01 25 ¶14-15

Yehova ikughulila ukuti nanuswe tubahobokeleghe aba batonangile. (Sa 86:5; Luka 17:4; Ef. 4:32) Tubaghile ukufulala mundumbula panongwa ya isi abangi babaghile ukutubombela fiyofiyo linga mmanyani pamo wamumbumba yitu. (Sa 55:​12-14) Utubalilo tumo tubaghile ukukalala nukwipilika ukuti yumo atubombile ifindu ifibibi fiyo. (Mbupi. 12:18) Tubaghile ukughela ukufisa muno tukwipilikila. Loli ukubomba isi kubaghile ukufwana itolo nukughuleka ummaghe ughu batulasile nagho pambili witu. Mwakufwana itolo, tukabaghila ukughulila ukuti tukuya pakuya kanunu linga tutikunangisya muno tukwipilikila. Linga yumo atubombile ifindu ifibibi, ikindu ikyakwanda iki tukubomba ko kukalala. Ibaibolo likwitikisya ukuti tubaghile ukukalala. Loli likutusoka ukuti tungakindililagha ukukalala. (Sa 4:4; Ef. 4:26) Nongwa yafiki? Panongwa yakuti utubalilo tumo tubaghile ukukalala. (Yak. 1:20) Loli tutikulondiwa ukukindilila ukunkalalila umundu uyu atonangile. w25.02 15 ¶4-6

Yesu ayobile isya kifwanikisyo kya mundu uyu ikusunga indalama loli “kwa Kyala akaya nkabi.” (Luka 12:​16-21) Akayapo uyu ikumanya isya kilabo. (Mbupi. 23:​4, 5; Yak. 4:​13-15) Pakuya bafundiwa ba Kristu tukwaghana nindamyo. Yesu ayobile ukuti tukulondiwa ukwitendekesya “ukufileka” ifi tuli nafyo ukuti tuye bafundiwa bake. (Luka 14:33) Isi syo syabombiwe ku Bakristu ba ku Yudai nkabalilo ka batumiwa. Abene bali bakwitendekesya ukufileka fyosa ifi bali nafyo mwalusekelo. (Hib. 10:34) Amasiku agha, abakamu bingi bafilekile ifyuma fyabo panongwa yakuleka ukwingililapo pa fyandyali. (Ubuset. 13:​16, 17) Ngimba findu fiki fibatulile ukuti babombe isi? Bali nulusubilo lwamaka mu lufingo lwa Yehova ulwakuti: “Ndisakukulekagha, kangi ndisakukutaghagha.” (Hib. 13:5) Tukughelaghela ukubomba kilikyosa iki tubaghile ukufwanisya ukuti twitendekesye ifi twisakulondiwa nkyeni kangi linga twaghene nindamyo tukusubila ukuti Yehova ikuya pakututula. w25.03 29 ¶13-14

Yehova atikulonda ukuti tukuleghe mwambepo patwibene. Bosa aba bikubomba imbombo yabutimi niyakumanyisya nkipanga, babaghile ukuntula umundu aliwesa ukuti ayeghe “nkusi” mwambepo, “ukufika pakighelelo kya bukusi ubupelelesye bwa Kristu.” (Ef. 4:​11-13) Yehova ikututula kangi nambepo wake mwikemo ukuti tuyeghe “ninyinong’ono sya Kristu.” (1 Kor. 2:​14-16) Mwakongelelapo, Kyala atupele Amasyu amanunu ukuti atunangisye muno Yesu amanyisyilagha, ayobelagha namuno abombelagha ifindu pakabalilo aka abombagha ububombeli bwake pakisu kyapasi. Linga mukunkonga Yesu muno inong’onelagha nukubomba ifindu, mubaghile ukufwanisya ubwighane ubwakuya bakusi mwambepo. Loli ukuti tukule mwambepo, tukulondiwa ukumanyila nyingi isyakufwana na Kristu ukukinda isi twamanyile pakwanda. w24.04 4-5 ¶11-12

Isiku lililyosa tukulondiwa ukusala ifyakubomba. Ifyakusala fimo fipepe, bo ifi tukuya pakulya nulubunju pamo akabalilo akakulambalala. Inkhani isingi sikutamya ukuti tusale ifyakubomba. Sibaghile ukupalamasya ubumi bwitu, ulusekelo lwitu, aba tubaghanile, pamo isya kumwiputa Yehova. Tukulonda ukuti ifi tukusala fituhobosyeghe uswe na bamumbumba yitu. Ukukinda fyosa, tukusubila ukuti ifi tukusala fikuya pakunhobosya Yehova. (Rom. 12:​1, 2) Ifundo iyakulondiwa iyi yibaghile ukubatula ukusala kanunu ifyakubomba ko kumanya ubwanaloli. Nongwa yafiki isi syakulondiwa? Inong’onela ukuti umbine ikumbula dokotala isyakufwana nububine bwake ubunywamu. Ngimba dokotala abaghile ukusala unkota uwakuti ampeko umbine kisita kumpima nukundalusya amalalusyo? Isi sikabaghila ukubombiwa. Nanumwe mukuya pakusala kanunu ifyakubomba linga mukwinong’onela tasi ifundo isi sibaghile ukubatula bo mukali ukusala. w25.01 14 ¶1-3

Ngimba tukumanya isyafiki isyakufwana nikisa kya Yehova? Ngimba umwene ikunangisya bulebule ukuti “akighana ukuti bamo bapyutiweghe”? Inong’onela isya kisa kyake ku bandu bamo aba babombile ubutulanongwa ubunywamu. Umwalafyale Davidi abombile ubutulanongwa ubunywamu, bo ubulowe nukungogha umundu. Loli Davidi alapile, yonongwa yake Yehova alinnangisye ikisa mwakunhobokela. (2 Samu. 12:​1-12) Umwalafyale Manase abombile ifindu ifibibi fiyo pabumi bwake. Nalinga syali bo ulu, loli Yehova aketile ukuti umundu uyu alapile kangi aketile ukuti ikulondiwa ukunnangisya ikisa nukunhobokela. (2 Sya. 33:​9-16) Ififwanikisyo ifi, fikutukumbusya ifundo iyakuti Yehova ikunangisya ikisa akabalilo kosa linga aketile ukuti pali ififukwa ifinunu ifyakubombela isi. Umwene isakubasyusya abandu aba panongwa yakuti basyaghenie ukuti batulile inongwa kangi balapile. w24.05 4 ¶12