Ababombi ba Yehova bamo bikutoliwa ukubomba nyingi panongwa yabukangale, ububine nubulemale. Isi sibaghile ukubapangisya ukuti bipilikeghe ukuti bakaya bakulondiwa. Babaghile ukwilalusya ukuti, ‘Ngimba ndi wakulondiwa kwa Yehova?’ Uyu alembile Salimo 71 yope iketagha mwakufwana itolo panongwa yakuti akali namaka. Aliputile ukuti: “Ungandekagha bo amaka ghamalike.” (Sa 71:​9, 18) Nalinga ukuti akali namaka, loli uwamasalimo uyu asubilagha ukuti linga ikuya pakumbombela Yehova mbusubiliwa, Kyala ikuya pakumpa amaka. Uwamasalimo amanyile ukuti Yehova ikuhoboka na aba bikukindilila ukumbombela nalinga ukuti bikutamiwa. (Sa 37:​23-25) Linga muli bakangale, mwinong’oneleghe muno Yehova ikubaketela. Umwene abaghile ukubatula ukuti muyeghe bamaka mwambepo nalinga ukuti mukwaghana nindamyo. (Sa 92:​12-15) Mmalo mwakwinong’onela ifi mukutoliwa ukubomba, mubikeghe indumbula yinu pa isi mubaghile ukufwanisya ukubomba. w24.10 28 ¶14-16

Utubalilo twingi Abakristu abakeke mwambepo bikutamiwa ukusala ifindu ifi Ibaibolo litikuyobapo nasimo. Pankhani isi Ibaibolo litikuyobapo nasimo, bamo bikuketa ukuti babaghile ukubomba kilikyosa iki bikulonda. Bamo babaghile ukulalusya linga silipo indaghilo simo. Mwakifwanikisyo, sikunangisya ukuti Abakristu bamo ku Korinti banndalusyagha untumiwa Pauli linga silipo indaghilo pankhani yakulya ifyakulya ifi fibikiwe ukuya ikemo kufifwani. Mmalo mwakubabula isyakubomba, Pauli ayobile ukuti aliwesa ali “nubwabuke” ubwakusala, ukufwana na mabyebye ghake. Abombile Amalemba ukuti abatule ukusala ifyakubomba ifi pabumalilo bakabaghile ukwanda ukwiyipa inongwa pamo ukulongiwa nabangi. (1 Kor. 8:​7-9) Pauli abatulagha Abakorinti ukuti bakule mwambepo ukuti bamanyeghe bene ifyakubomba mmalo mwakuti umundu yumo yo abasalileghe ifyakubomba pamo ukwendela itolo indaghilo. w24.04 5 ¶14

Nkabalilo ka Yona abandu ba ku Ninive bali nulusako ulwakulapa. Mwakongelelapo, kumbuka isi Yesu ayobile isya aba “bisakusyukila kukulongiwa.” Isi sikongelelapo “aba babombagha imbibi.” (Yoh. 5:29) Yonongwa yake sikuboneka ukuti abandu ba ku Sodomu na Gomora bali kangi nulusubilo. Lumo bamo mwa bandu aba bisakusyuka, kangi twisakuya nulusako ulwakubamanyisya isya Yehova na Yesu Kristu. Utubalilo tosa Yehova “ikwenesya inyinong’ono sya bandu nukusipima isi sili mundumbula.” Pakuyoba isya bandu aba bisakusyuka nkyeni, utubalilo tosa umwene “ikumbombela umundu ukufwana nu lwendo lwake.” Yehova isakuya kulubafu lwitu kangi isakuya wakisa linga kwakulondiwa. Yonongwa yake tutikulondiwa ukundonga umundu ukuti atisakusyuka pene linga tumenye ukuti syabwanaloli. w24.05 5-6 ¶15-16

Nkabalilo kakunyuma, amasyu gha Kyala ghabakasyagha ababombi bake linga bikulonda ukubomba imbombo iyakutamya. Inong’onela ikifwanikisyo kya nsololi Yeremiya. Umwene atamiwe fiyo naminong’ono bo Yehova ampele imbombo iyakufumusya. Yeremiya atile: “Ngamanya ukuyoba, namanga ndi nkeke itolo.” (Yere. 1:6) Ngimba findu fiki fyalintulile ukuya nkifu ukuti afumusyeghe? Akasiwe na masyu gha Kyala. Umwene atile: “Ghukufwana moto ghukokya nkati mfifupa fyangu, ngughela fiyo ukuti ndikanikisye mumo.” (Yere. 20:​8, 9) Nalinga ukuti ikighaba iki Yeremiya afumusyagha kyali kyakutamya fiyo, loli amasyu agha abuliwe ukuti afumusyeghe ghalimpele amaka. Abakristu bikukasiwa na Masyu gha Kyala agha ghikwaghiwa mu Baibolo. Untumiwa Pauli ayobile ukuti ukumanyila ifundo sya Yehova kwabatulagha abakamu bake “ukuti ulwendo lwabo lumbaghileghe Yehova” bo bikukindilila “ukupa iseke mumbombo syosa inunu.”—Kolos. 1:​9, 10. w24.04 14-15 ¶2-4

Zadoki akindilile ukuya nsubiliwa kwa Yehova nalinga ukuti Umputi Unkulumba Abiatara asalile ukuya kulubafu lwa Adoniya umwana wa Davidi, uyu alondagha ukunyaka Ubunyafyale. Davidi asimenye ukuti Zadoki ikuya pakukindilila ukuya nsubiliwa. Bo isi Adoniya alondagha ukubomba simanyiwe, Davidi alinsalile Zadoki, Natani na Benaya ukuti bampake Solomoni ukuya mwalafyale. (1 Banyaf. 1:​32-34) Zadoki abaghile ukuti akasiwe fiyo nififwanikisyo ifinunu fya babombi ba Yehova, bo Natani, uyu alinsubiliwa kwa Yehova kangi antulagha Umwalafyale Davidi. Bo Solomoni imikiwe ukuya mwalafyale, “alinkumwimika Zadoki ukuya mputi mbuyo bwa Abiatara.” (1 Banyaf. 2:35) Ngimba mubaghile ukunkonga bulebule Zadoki? Linga umwininu yumo andekile Yehova, munangisyeghe ukuti muli basubiliwa kwa Yehova. (Yos. 24:15) Yehova ikuya pakubapa amaka nubukifu ukuti mubombeghe inunu. Munsumeghe Yehova kangi mukindilileghe ukuya pabumanyani na bandu aba bikunangisya ukuti basubiliwa kumyake. Yehova ikuhoboka fiyo panongwa yabusubiliwa bwinu kangi isakubasaya fiyo.—2 Samu. 22:26. w24.07 6-7 ¶16-17

Pa Salimo 15:​2, pikulingania ukuti ummanyani wa Kyala yo “mwene yuyo sikayamo imbibi ndwendo lwake, uyu ikubomba ingolofu.” Amasyu aghakuti “ndwendo” naghakuti “ikubomba” ghikusanusya ukukindilila ukubombapo simo. Loli ngimba sikabaghila ukuyamo ‘imbibi ndwendo lwitu’? Hayi. Akayapo umundu uyu ngolofu, Yehova abaghile ukutuketa ukuti “sikayamo imbibi ndwendo lwitu” linga tukughelaghela ukumpilikila. Linga twiyipile kwa Kyala nukosiwa, bukuya bwandilo itolo. Mwakifwanikisyo, nkabalilo kakunyuma, linga umundu ali nkikolo kya Baisraeli, sikanangisyagha ukuti nhesya mu hema lya Yehova. Bamo bakakolelagha pangamu yake ‘mbwanaloli nambugholofu.’ (Yes. 48:1) Ukuti banangisye ukuti bikulonda naloli ukuya bahesya mu hema lya Yehova, Abaisraeli balondiwagha ukumanyila isi Yehova ikulonda nukusikonga. Mwakufwana itolo, nanuswe ukuti tuye pabumanyani ubwamaka na Yehova, tukulondiwa ukubomba nyingi ukukinda itolo ukosiwa nukukoleliwa ukuya yumo wa Baketi ba Yehova. Tukulondiwa ukukindilila “ukubomba ingolofu.” w24.06 9 ¶4; 10 ¶6

Ngimba fyo findu filiku ifingi ifi Yehova ikutupa? Mwakifwanikisyo, Yehova ikutupa ifindu ifyakumbili. Tukabaghila ukuya nifindu fyapamwanya loli tukunndaghisya fiyo Yehova panongwa yakuti tuli nifindu ifi tukulondiwa. Mwakifwanikisyo, ikutupa ifyakulya, ifyakufwala, namalo aghakwikala. (Sa 4:8; Mat. 6:​31-33; 1 Tim. 6:​6-8) Ngimba Yehova ikutupa ifi tukulondiwa panongwa yakuti bo budindo bwake? Mukaya momuno siyilile. Inong’onela amasyu gha Yesu agha ghikwaghiwa pa Matai 6:​25, 26. Pakuyoba isya njuni, Yesu atile: “Buno sitikusopa nukutondola, kangi sitikubunganikisya mundamba.” Loli keta isi ayobile ukufuma apo, umwene atile: “Uwisemwe wa kumwanya ikusiswila.” Ukufuma apo alalusisye ukuti: “Umwe lelo kali mukasikinda injuni ubupala?” Ngimba tukumanyilapo isyafiki? Linga Yehova ikufipwelelela bo ulu ifinyamana, tuli nulusubilo losa ukuti ikuya pakutupa ifi tukulondiwa. Pakuya yo tata walughano kubandu bake, Yehova ikutupa ifi tukulondiwa panongwa yalughano.—Sa 145:16; Mat. 6:32. w24.09 26-27 ¶4-6

Untuli wakipanga, nkamu uyu osiwe kangi imikiwe nambepo mwikemo ukuti abatuleghe abakulumba ukubomba ifindu ifyakulondiwa nkipanga. Abatuli bakipanga, banyambala aba banganile Yehova kangi bikubomba ifindu ukufwana nifundo syake. Kangi babaghanile fiyo abakamu na balumbu babo. (Mat. 22:​37-39) Ngimba unkamu uyu osiwe abaghile ukwiyipa bulebule ukuti aye ntuli nkipanga? Ibaibolo likuyoba utuyilo utu abandu bikulondiwa ukuya nato ukuti bimikiwe ukuya batuli bakipanga. (1 Tim. 3:​8-10, 12) Linga mukulonda ukubatula abangi mwakuya ntuli wakipanga, mutumanyeghe kanunu utuyilo utu kangi mwiyipeghe ukuya nato. Loli ikyakwanda, mukulondiwa ukwinong’onela inongwa iyi mukulonda ukuya ntuli wakipanga. w24.11 15 ¶4-5

Abandu bamo babelengilemo Ibaibolo kwa kabalilo akatali. Loli ngimba bikusubila naloli isi likumanyisya? Ngimba bikubomba ifindu ukufwana na isi Ibaibolo likumanyisya nukuchenja utuyilo twabo? Hayi. Abandu bingi batikukonga ubulongosi bwa mu Baibolo. Loli ababombi ba Yehova batikubomba bo ulu. Tukwiyipa ukubomba isi tubaghile ukufwanisya ukuti tukongeghe ubulongosi bwa mu Baibolo pabumi bwitu. Loli utubalilo tumo kukuya kukafu ukubelenga nukukonga isi Amasyu gha Kyala ghikuyoba. Tukulondiwa ukwiyipa ukukagha akabalilo akakubelenga Ibaibolo. Lumo tubaghile ukubelenga Ibaibolo mwanakalinga kisita kwinong’onela pa isi tubelengile. Lumo tubaghile ukuwa amaka panongwa ya findu ifi tukulonda ukuchenja pabumi bwitu. Indamyo yiliyosa iyi mubaghile ukwaghana nayo, yikabaghila ukubatolesya ukubomba isi. Nubutuli bwa Yehova, mubaghile ukumalana nayo. Isagha tughelegheleghe ukubomba isi Amasyu ghikutubula. Tukusubila ukuti linga tukubelenga fiyo Amasyu gha Kyala nukughabombela imbombo pabumi bwitu, tukuya pakuya nulusekelo.—Yak. 1:25. w24.09 7 ¶15-16

Ukwendela mwambepo wake mwikemo, Yehova ikutusubisya linga twaghene nindamyo yimo. Linga mukutamiwa naminong’ono panongwa yakuti mukwaghana nindamyo yimo, mumbuleghe Yehova ndwiputo muno mukwipilikila. Mubaghile ukuyobesania nawe akabalilo kosa. (Sa 86:3; 88:1) Munsumeghe Yehova mwakwandisania ukuti abape mbepo wake mwikemo. Umwene ikuya pakubatula akabalilo kosa. Ngimba yilipo indamyo yimo iyi yikubapangisya ukuti muweghe amaka? Mbepo mwikemo ghubaghile ukubapa amaka agha mukulondiwa ukuti mukindilileghe ukumwiputa Yehova mbusubiliwa. (Ef. 3:16) Linga munsumile Yehova ukuti abatule na mbepo wake mwikemo, ngimba mukulondiwa ukubomba isyafiki? Mubombeghe ifindu ifi fibaghile ukubatula ukuti mukindilileghe ukwambilila mbepo wa Kyala. Isi sikongelelapo ukwaghiwapo pangomano nukufumusya. Mubelengeghe Amasyu gha Kyala isiku lililyosa. Isi sikuya pakubatula ukuti mubombeghe isi Yehova ikulonda. (Filip. 4:​8, 9) Bo mukubelenga, mwinong’oneleghe isya bandu aba bikuyobiwa mu Baibolo aba balyaghene nindamyo nukuketa muno Yehova abatulile ukuti bifimbilisyeghe. w24.10 9 ¶12-14

Mwakufwana itolo na Yehova nu Mwanake, nanuswe tubaghanile abandu. (Mbupi. 8:31) Tukubinong’onela abandu aba “basita Kyala” kangi “basitalusubilo.” (Ef. 2:12) Tukulondiwa ukubafumukisya abandu ukuti bamanye ubwanaloli nukusokamo mungisi. Panongwa yakuti tubaghanile, tukuya pakubomba kilikyosa ukuti tubafumukisyeghe ukuti bamanye ubwanaloli. Linga bamanyile ubwanaloli bikuya nulusubilo, bikuya nubumi ubununu lino, kangi bikuya nulusako ulwakwisakwikala nu “bumi bwanaloli” ubu bo bumi bwa bwila na bwila. (1 Tim. 6:19) Ulughano lwitu kubandu lukutupangisya ukuti tubafumukisyeghe isya bumalikisyo bwa kisu ikibibi iki. (Eze. 33:​7, 8) Tukulonda ukuti bamanye isi sikuya pakubombiwa pisiku lya butolwe ubukulumba. Babeloni Unkulumba ikuya pakonangiwa, ukufuma apo ikisu kyosa kikuya pakonangiwa pa Armagedoni.—Ubuset. 16:​14, 16; 17:​16, 17; 19:​11, 19, 20. w24.05 16-17 ¶8-9

Pakabalilo aka ntumiwa Pauli ababulagha Abakristu ukuti “ingalalisi syo mundekeleghe,” ngimba asiyobagha ingalalisi syanani? Ukufwana nilemba ili, isi syo ngalalisi sya Yehova. Tubaghile ukundekela ingalalisi Yehova ukuti abombe ifindu mbugholofu pakabalilo kake kangi munjila iyi umwene ikulonda. Bo bambombile ifindu ifisitabugholofu, unkamu John atile: “Nalondiwagha ukwikola ukuti ningabombagha ikindu ikibibi loli kwali kukafu ukubomba isi. Ilemba lya Baroma 12:​19, lyalindulile fiyo ukungulila Yehova.” Tukusayiwa linga tukungulila Yehova ukuti abombepo simo pandamyo yitu. Linga tubombile isi, tubaghile ukwepuka kundamyo isi sikuyapo panongwa yakughelaghela ukumalana nindamyo patwibene. Yehova ikwiyipa ukuti atutule. Umwene ikutubula ukuti tungulileghe yuyo kangi afingile ukuti ikuya pakusosyapo ifindu ifisitabugholofu. Linga tukwitikisya isi Yehova afingile isyakuti, “Nisakubukisyagha yuyune,” tubaghile ukusubila ukuti umwene ikuya pakumalana nindamyo munjila inunu. w24.11 6 ¶14-15

Tukulondiwa ukuya maso ukuti ifindu fyakumbili fingayagha fyakulondiwa fiyo pabumi bwitu. Untumiwa Pauli alingenie kanunu ifundo iyi pakabalilo aka abalembile kalata Abakristu aba bikalagha mubulaghili bwa Bayuda ubu bwasyele panandi ukupyutiwa. Umwene alingenie isya kifwanikisyo ikibibi ikya Baisraeli bo bali ndungalangala, ukongelelapo isi syabombiwe pabupipi nikyamba kya Sinai. Pauli abasokile Abakristu ukuti “banganyoywagha imbibi bo muno [Abaisraeli] babombelagha.” (1 Kor. 10:​6, 7, 11) Yehova abombagha ifika ukuti abape ifyakulya Abaisraeli. Loli panongwa yakuti bafighanile fiyo ifyakulya, balyandile ukubomba ifindu ifibibi.” (Kuba. 11:​4-6, 31-34) Kangi batendekisye ikifwani kya ngwata ikya golide, balinkulya, balinkunwa nukuhoboka fiyo. (Kuso. 32:​4-6) Pauli abombesyile ikifwanikisyo iki ukuti abasoke Abakristu aba bikalagha nkabalilo aka Yerusalemu nitempile fyalyonangike mu 70 C.E. Nanuswe tukwikala kubumalilo bwa kisu ikibibi yonongwa yake tukulondiwa ukupilikila ubulongosi bwa Pauli. w24.12 6 ¶13

Yehova yo ‘Kyala walusekelo,’ kangi ikulonda ukuti nanuswe tuyeghe balusekelo. (1 Tim. 1:11) Umwene atupele ifyabupe fingi ukuti fitutuleghe ukuhoboka nubumi. (Yak. 1:17) Kimo mwa fyabupe ifi bo bweghi. Linga unnyambala nunkikulu beghene, bikufinga ukuti bikunangisaniagha ulughano nukughindikana. Ukukindilila ukuya pabumanyani ubwamaka kubaghile ukubatula ukulwagha ulusekelo lwanaloli. Syakitima ukuti abandu bingi aba bali pabweghi amasiku agha, bikwibwa isi bafingile pakabalilo aka beghanagha. Isi sikubapangisya ukuti bangayagha balusekelo. Ngimba Yehova ikulonda ukuti unnyambala abombeghe bulebule ifindu nunkasi wake? Yehova ikulonda ukuti abanyambala babaghindikeghe abakasi babo. Unnyambala uyu ikungindika unkasi wake, ikumbombela ifindu mwakisa kangi mwalughano.—1 Pet. 3:7. w25.01 8 ¶1-2; 9 ¶4-5

Kisita kukayika, kalata uyu untumiwa Pauli abalembile Abahiburi, abatulile Abakristu abakwanda ukwitendekesya ubutolwe ubu baghulilagha. Pauli abakasisye Abakristu abinake ukuti baghamanyeghe kangi baghapilikisyeghe kanunu Amalemba. Ukubomba isi, kwayagha pakubatula ukukana ifimanyisyo ifi fyayagha pakonanga ulwitiko lwabo. Umwene abakasisye kangi ukuti bakasyeghe ulwitiko lwabo ukuti bapilikileghe mwanakalinga ubulongosi ubwakufuma kwa Yesu na aba balongosyagha nkipanga. Kangi abatulile Abakristu aba ukuti bifimbilisyeghe kundamyo nukuketa ukuti lusako lunywamu ukumanyisiwa na Tata wabo walughano. Nanuswe tukulondiwa ukukonga ubulongosi ubwakufuma mu Baibolo ubu. Isi sikuya pakututula ukwifimbilisya mbusubiliwa mpaka kubumalilo.—Hib. 3:14. w24.09 13 ¶17, 19

Ukufwana na isi Ibaibolo likuyoba, ikitabulilo ntengo ughu ghukutula ukwikemesya nukusayana na Kyala. Yehova ikuketa ukuti ikitabulilo kikughomolelapo isi Adamu na Eva bataghile. Munjila yiliku? Kumbuka ukuti, Adamu na Eva bataghile ubumi bwabo ubugholofu nulusako lwakwikala kwa bwila na bwila. Yonongwa yake ikitabulilo kyalondiwagha ukufwana itolo namuno ifindu ifi fyataghiwe fyayilile. (1 Tim. 2:6) Kyalondiwagha ukubikiwa numundu unkusi uyu (1) ali ngolofu; (2) abaghiliwe ukwikala nkisu kwa bwila na bwila; kangi (3) abaghile ukwiyipa pamo ukubika ubumi bwake ukuya ikemo. Inong’onela ififukwa fitatu ifi Yesu afwanisye ukubika untengo wakitabulilo. (1) Ali mundu ungolofu kangi “akatulilemo inongwa yimo.” (1 Pet. 2:22) (2) Panongwa iyi, ali nulusako lwakwikala nubumi pakisu kyapasi kwa bwila na bwila. (3) Alitendekisye ukufwa nukwiyipa ukubika ubumi bwake panongwa yitu.—Hib. 10:​9, 10. w25.02 4-5 ¶11-12

Musubileghe ukuti Yehova abaghanile kangi ikulonda ukuti muye kukighaba kya mbumba yake. Isi syabwanaloli nalinga ukuti mubaghile ukwaghana nindamyo isi sibaghile ukubapangisya ukuti muleke ukosiwa. Yesu ababulile abafundiwa bake ukuti: “Linga muli nalo ulwitiko ulu luli bo akaseke ka mutaka, mwisakukibulagha ikyamba iki ukuti, ‘Sokapo apa, buka kula,’ po kisakusokangapo; nafimo fitisakubatola.” (Mat. 17:20) Abandu aba bapilike amasyu agha, balikele na Yesu kwa fyinja finandi itolo, yonongwa yake balondiwagha ukukindilila ukukasya ulwitiko lwabo. Loli Yesu ababulile ukuti linga bali nulwitiko lwamaka Yehova ayagha pakubatula ukusitola indamyo isi sili bo ifyamba. Kangi Yehova ikuya pakubatula nanumwe. Linga musimenye indamyo isi sikubapangisya ukukabila ukosiwa, mukulondiwa ukubombapo simo mwanakalinga. Mwiyipe kwa Yehova nukosiwa. Iki kibaghile ukuya kyakusala ikinunu fiyo kumyinu. w25.03 7 ¶18-20

Tubaghile ukumalana ningelo linga tukukumbuka ukuti Kyala uyu yo mumi ikuya pakututula. Tubaghile ukusubila ukuti ikuya pakututula linga tukwinong’onela isi abombile kunyuma. (Yes. 37:​17, 33-37) Tubelengeghe nukuketelela amalipoti pa webusayiti yitu ya jw.org agha ghikulingania muno Yehova ikubatulila abakamu na balumbu amasiku agha. Lumo tubaghile ukuketa ukuti Yehova akatubombelapo ikindu ikyakuswighisya. Nongwa yafiki? Panongwa yakuti Yehova atubombile ifindu fingi pabumi bwitu. Umwene atutulile ukuti tuye nawe pabumanyani. (Yoh. 6:44) Tukindilileghe ukunsuma ukuti atutuleghe ukukumbuka akabalilo aka alyamwile inyiputo syitu, atupele isi twalondiwagha pakabalilo kake kangi, atutulile pakabalilo kandamyo. Ukukumbuka ifyakubombiwa bo ifi, kukuya pakutukasya ukuti tusubileghe fiyo ukuti Yehova ikuya pakukindilila ukututula. w24.06 21 ¶8

Tutikulondiwa ukubomba kilikyosa iki kibaghile ukunkalalisya Yehova. Loli tuli basitabugholofu kangi tukwaghana ningelo. (Rom. 7:​21-23) Kisita kusokiwa, tubaghile ukubomba ifindu ifibibi. Ukuti tuye basubiliwa kwa Yehova na Yesu, tukulondiwa ukukonga ubulongosi ubu bubaghile ukututula ukumalana ningelo. Twesa tukugheliwa ukubomba ubutulanongwa. Loli filipo ifindu fimo ifi aliwesa wa uswe ikusoba yonongwa yake tubaghile ukugheliwa nukubomba ikindu kimo ikibibi. Mwakifwanikisyo, yumo abaghile ukulimbana nakayilo akakubomba ifyabulowe. Uyungi abaghile ukulimbana nakayilo kakwangasya utumbakasya utu tufisiwe pamo ukuketelela ifindu fyamwiko. Kangi uyungi abaghile ukuya nindamyo iyakubatila abandu, ukutamiwa aminong’ono pamwene, ukukalala mwanakalinga kangi nisingi. w24.07 14 ¶3; 15 ¶5

Inong’onela isi syayagha pakubombiwa linga abakulumba bakanile ukumwitikisya unkamu uyu alapile ukuti aghomokele, pamo linga aghomokile ikipanga kikalinnangisye ulughano. Ayagha pakusulumania nukuwa amaka. Ayagha pakwiketa ukuti akabaghila ukumbombela kangi Yehova. Kangi abaghile ukuwa amaka nukutoliwa ukuya kangi pabumanyani ubununu na Yehova. Linga abakamu na balumbu bayagha pakukana ukunhobokela uyu alapile, bayagha pakonanga ubumanyani bwabo na Yehova. Nongwa yafiki? Panongwa yakuti bayagha pakukonga akayilo ka Setano mmalo mwakunkonga Yehova pa nkhani yakubahobokela aba balapile. Bayagha pakuya kilwilo iki Umohesi ayagha pakubombela ukuti ammonange unkamu mwambepo.—2 Kor. 2:​10, 11; Ef. 4:27. w24.08 17 ¶7, 10-11

Yesu Kristu abimike abanyambala ukuti bakituleghe ikipanga munjila iyingi. Mwakulongosiwa na Yesu, abakulumba ba ku Yerusalemu balintumile Pauli, Barnaba nabangi ukuya bakwendela idela. (Imbo. 11:22) Nongwa yafiki? Ikifukwa kyake kifwene itolo na iki abatuli bakipanga nabakulumba balimikiliwe: ukuti bafikasyeghe ifipanga. (Imbo. 15:​40, 41) Utubalilo twingi, abakwendela idela bikulondiwa ukwenda fiyo. Bamo bikwenda amabulendo amatali fiyo ukuti bakafike ku fipanga. Sabata aliwesa uwakwendela idela, ikuyoba inkhani isyakukindanakindana, ikubomba amabulendo gha butimi, ikupangisya ulukomano lwa bapayiniya, ulukomano lwa bakulumba ningomano isyakwitendekesya mubufumusi. Ikwitendekesya inkhani kangi ikuketesya ifyakubombiwa palukomano lwa dela nulwakighaba. Uwakwendela idela ikumanyisya pasukulu ya bapayiniya, ikutendekesya ulukomano lwa padela ulwa bapayiniya mudela lyake. Mwakongelelapo pambombo syosa isi, ikulondiwa kangi ukubomba ifindu ifyakulondiwa kangi utubalilo tumo ikupeliwa imbombo isi ofesi yikulonda ukuti abombe mwanakalinga. w24.10 21 ¶12-13

Unsololi Yeremiya akolile amasyu gha Yehova bo ikuyoba amasyu gha mu lemba ilya musyughu. Pauli abombesyile amasyu agha, apa atighi: “Syope inongwa syabo ndisakusikumbukagha kangi.” (Hib. 8:12) Loli ngimba isi sikusanusya isyafiki? Mu Baibolo utubalilo twingi amasyu aghakuti “ukukumbuka,” ghatikusanusya ukuti yumo ikukumbukila ifindu fimo pamo ukwinong’onela. Loli ghabaghile ukusanusya ukuti yumo ikubomba ikindu kimo. Ikigebenga iki kyakomeleliwe pampene na Yesu kyasumile ukuti: “Yesu, ungumbukeghe bo kwingila mbunyafyale bwako.” (Luka 23:​42, 43) Umwene ansumagha Yesu ukuti amwinong’onele nukubombapo simo. Yesu alyamwile ukuti isakubombapo simo mwakunsyusya. Yonongwa yake linga Yehova ikutubula ukuti atuhobokile kokuti atikuya pakutufunda panongwa ya mbibi isi twabombile kunyuma. w25.02 10-11 ¶14-15

Tubaghile ukumanya kanunu utuyilo twa Yehova, ubwighane bwake, isi asibengile na isi asighanile. Mwilalusyeghe ukuti, ‘Ukufwana na isi nsimenye isyakufwana na Yehova, ngimba mbaghile ukusala ikyakubomba kiliku ukuti nunhobosye Yehova?’ (Ef. 5:17) Ukuti tunhobosye Yehova, utubalilo tumo, isi tukubomba sibaghile ukubakalalisya abamanyani bitu. Mwakifwanikisyo, abapapi bamo babaghile ukumfimbilisya umwanabo undindwana ukuti eghiwe ku nnyambala unkabi pamo uyu abaghile ukubapa ifindu ifi bikulonda nalinga ukuti unnyambala uyu akaya nkusi mwambepo. Bwanaloli ukuti, bikulonda ukuti umwanabo bampweleleleghe kanunu, loli yonani uyu ikuya pakuntulagha ukuti akuleghe mwambepo? Ngimba Yehova ikuyiketa bulebule inkhani iyi? Tukumwagha ansala pa Matai 6:33. Yesu ababulile Abakristu bakunyuma ukuti, “amubulondeghe tasi Ubunyafyale bwake.” Nalinga ukuti tukubaghindika abapapi bitu nukubaghindika abandu bankaya kitu, loli ikindu ikyakulondiwa fiyo ko kunhobosya Yehova. w25.01 17 ¶9-10

Tukulondiwa ubutuli bwa Yehova ukuti tukindilileghe ukwiyipa pambombo yakufumusya nalinga ukuti abandu bikutususya amasiku agha. (Ubuset. 12:17) Nongwa yafiki tubaghile ukusubila ukuti Yehova ikuya pakututula? Inong’onela ulwiputo lwa Yesu ulu lukwaghiwa mu chaputala 17 kya buku lya Yohani. Yesu alinsumile Yehova ukuti abatuleghe abatumiwa. Kangi Yehova alyamwile ulwiputo ulu. Ibuku lya Imbombo sya Batumiwa likulingania muno Yehova abatulile abatumiwa ukuti biyipeghe pakufumusya. Mu lwiputo lwake, Yesu alinsumile kangi Yehova ukuti abatuleghe bosa aba bayagha pakusubila isi abatumiwa bafumusyagha. Isi sikongelelapo nanumwe. Yehova akaleka ukwamula inyiputo sya Yesu; Umwene ikuya pakubatula bo muno abatulilagha abatumiwa. (Yoh. 17:​11, 15, 20) Nalinga ukuti kubaghile ukuya kukafu fiyo ukwiyipa ukufumusya amasyu amanunu bo ubumalilo bukuseghelela loli tukuya pakwambilila ubutuli ubu tukulondiwa.—Luka 21:​12-15. w25.03 18 ¶13-14

Abandu ba Kyala, “bisakwimbagha nubwikyele” panongwa yakuti bikunndaghisya Kyala. Ubwanaloli ubwakukasya na isi Kyala afingile Mmasyu ghake nulusubilo ulu tuli nalo mwikemo lya Yesu, fikutukasya ukuya “ni ndumbula yimoyene.” Linga tukuyobesania isi tukuya balusekelo fiyo. (Sa 34:8; 133:​1-3) Ulughano nukukolelana kwa babombi ba Yehova kukunangisya ukuti bali mwa paladaiso wamwambepo. “Ingwamba ya bupelelesye” iyi, yikututula ukwinong’onela muno ubumi bwisakuyila nkisu ikipya muno abandu ba Yehova bisakuya nulughano lwamaka nukukolelana fiyo ukukinda muno bikubombela lino. (Kolos. 3:14) Aliwesa uyu ikulonda ukuya walusekelo nukwikutisiwa, ikulondiwa ukwisa mwa paladaiso witu uwamwambepo. Kisita kwinong’onela isi abandu bikuyoba isya babombi ba Yehova, abene bikumanyiwa ningamu yalughindiko kangi bosa bikumwiputa umwene.—Yes. 65:15. w24.04 21 ¶7-8

Ngimba twesa tubaghile ukubakasya bulebule Abakristu aba bikulonda ukwingila mbweghi? Injila yimo kokuya maso na isi tukuyoba. (Ef. 4:29) Tukulondiwa ukwilalusya ukuti: ‘Ngimba ngubaseka aba bikulonda ukwingila mbweghi? Linga numbwene umulumbu nunkamu aba bakaya pabweghi bikuyobesania, ngimba ngwinong’ona ukuti bikukopana?’ (1 Tim. 5:13) Mwakongelelapo, tutikulondiwa ukubapangisya Abakristu aba bakaya pabweghi ukwiketa ukuti bali nindamyo yimo panongwa yakuti bakaya pabweghi. Kwakulondiwa fiyo ukuti tubandaghisyeghe Abakristu aba bakaya pabweghi. Loli bule linga tukwinong’ona ukuti unkamu numulumbu yumo babaghile ukuya mbumba inunu? Ibaibolo likuyoba ukuti tubinong’oneleghe abinitu. (Rom. 15:2) Bingi aba bakaya pabweghi batikulonda ukuti abangi bababuleghe umundu uyu babaghile ukweghana nawe kangi tukulondiwa ukughindika isi abene basalile. (2 Tes. 3:11) Bamo babaghile ukutusuma ukuti tubatule ukulonda umundu uwakweghana nawe, loli tutikulondiwa ukwingililapo linga bakatusuma.—Mbupi. 3:27. w24.05 24-25 ¶14-15

Tukwikala nkisu iki tubaghile ukwaghana nindamyo isi sibaghile ukuchenja ifindu pabumi bwitu. Tukundaghisya fiyo panongwa yakuti tubaghile ukunsubila Yehova ukuti ikuya pakututula. Linga tuketile muno atutulile, tukuya nulusubilo losa ukuti ‘Yehova yo mumi.’ (Sa 18:46 NWT.) Bo Davidi ayobile ifundo iyi, ayobile kangi ukuti Kyala ‘lyalabwe lyangu.’ Ngimba Davidi asanusyagha isyafiki apa amfwanikisyagha Yehova nilyalabwe? Ibaibolo likumfwanikisya Yehova ni “lyalabwe” ukuti tupilikisye kanunu utuyilo twake. Utubalilo twingi, linga ababombi ba Yehova bikumpala, bikunjoba ukuya lyalabwe. Amalo aghakwanda agha Yehova ikuyobiwa ukuya “Lyalabwe” mu Baibolo, ghikwaghiwa pilemba lya Ukukumbusya Indaghilo 32:4. Ndwiputo, Hana atile, “akayako nayumo uyu yo mwikemo bo yu Kyala.” (1 Samu. 2:2 NWT) Habakuku alinjobile Yehova ukuti “Lyalabwe.” (Haba. 1:12 NWT) Uyu alembile Salimo 73, atile Kyala “yo maka gha mu ndumbula yangu.” (Sa 73:26 NWT) Kangi yope Yehova aliyobile mwene ukuya lyalabwe.—Yes. 44:8. w24.06 26 ¶1, 3

Abanyafyale ba Israeli aba banhobosyagha Yehova, bambombelagha nindumbula yabo yosa. Pakuyoba isya Yosiya, Ibaibolo likuti: “Alinkunsita nukuyako nayumo uyungi panyuma pamyake uwakufwana nawe.” (2 Banyaf. 23:25) Bule pakuyoba isya Solomoni, uyu panyuma pake abombile ifindu ifibibi? Ibaibolo likuti: “Alinkusita nukubikapo indumbula yake pa Yehova Kyala.” (1 Banyaf. 11:4) Kangi pakuyoba isya mwalafyale Abiyamu, uyu yope akali nsubiliwa, Ibaibolo likuti: “Alinkusita nukumbombela Yehova Kyala wake ni ndumbula yosa.” (1 Banyaf. 15:3) Utubalilo twingi Ibaibolo likubombesyela amasyu aghakuti “indumbula” ukusanusya ubundu bwankati. Isi sikongelelapo ubwighane bwitu, isi tukwinong’ona, na isi tukulonda ukufwanisya. Ngimba ukumbombela Yehova nindumbula yosa kukusanusya isyafiki? Umundu uyu ikumbombela Kyala nindumbula yosa, atikubomba isi ukuti afwanisye itolo ululaghilo. Mmalo mwake, ikumbombela Yehova panongwa yakuti anganile kangi ikwiyipa nindumbula yake yosa. w24.07 21 ¶4-5

Yehova ikubombela kangi injila iyingi ukunangisya ukuti ikufufuta imbibi syitu. Umwene ikuyoba ukuti: “Imbibi syako syosa syo mbyelile ukuti ibingu.” (Yes. 44:22) Linga Yehova atuhobokile imbibi syitu, sikufwana itolo ukuti asifisile nibingu ukuti singabonekagha. Ngimba tukumanyilako isyafiki kufifwanikisyo ifi? Linga Yehova atuhobokile imbibi syitu, tutikulondiwa ukwiyipa inongwa ubumi bwitu bosa. Ukwendela mwikemo lya Yesu Kristu tukuhobokeliwa imbibi syitu. Kangi tutikuya ningongole yiliyosa. Linga tulapile imbibi syitu Yehova ikutuhobokela. Ikisa kya Yehova kikututula kangi ukuya pabumanyani ubununu na nu mwene nukumalana nakayilo akakwiyipa inongwa. w25.02 10 ¶11-14

Yehova ikulonda ukuti abakulumba bakifighilileghe ikipanga kubandu aba bikukana ukupilikila indaghilo syake. (1 Kor. 5:7) Kangi bikubomba syosa isi babaghile ukufwanisya ukuti bantule umundu ukulapa linga sibaghile ukubombiwa. Kangi linga bikuntula umundu uyu, bikuya nulusubilo ukuti ikuya pakuchenja. Nongwa yafiki? Panongwa yakuti bikulonda ukunkonga Yehova “uwa kibabilisi ikikulumba kangi wa lupakisyo.” (Yak. 5:11) Keta muno untumiwa Yohani abanangisyilagha ulughano abakamu na balumbu. Umwene atile: “Mwe banangu, sisisi syo ngubasimbila ukuti mungatulagha inongwa. Loli linga yumo atulile inongwa, tuli nawe uwakutwimila kwa Tata, yu Yesu Kristu ungolofu.” (1 Yoh. 2:1) Syakitima ukuti, utubalilo tumo Unkristu abaghile ukukana ukulapa. Linga mo siyilile, ikulondiwa ukwepusiwa nkipanga. w24.08 25 ¶19-20

Utubalilo tumo mubaghile ukwanda ukufwanikisya isi mukubomba na isi abangi bikubomba. Loli mutikulondiwa ukubomba isi. Nongwa yafiki? Panongwa yakuti Yehova atikubomba isi. (Gal. 6:4) Mwakifwanikisyo, Maria alimpele Yesu amafuta ghapamwanya fiyo. (Yoh. 12:​3-5) Ukukindana na isi Maria abombile, unkikulu umfwilwe undondo abikile ututambala tubili utunandi fiyo mutempile. (Luka 21:​1-4) Loli Yesu aketagha ukuti bosa banangisye ulwitiko lwamaka. Yehova ikundaghisya kilikyosa iki mukubomba panongwa yakwiyipa kwinu nulughano ulu mukunangisya nalinga ukuti sibaghile ukuboneka ukuti nandi. Twesa tukukayikila utubalilo tumo. Loli Amasyu gha Kyala, ghabaghile ukututula ukumalana nakayilo aka. Yehova ikunketa umundu aliwesa pamwene. Ikundaghisya fiyo amakemo agha mukubika kangi ikuya pakubasaya fiyo. Yehova abaghanile ababombi bake abasubiliwa. w24.10 25 ¶3; 29 ¶17-18