Daniel 2:1-49
-
Rey Nabucodonosorca muscushpaca yallitajmi sustarirca (1-4)
-
Yachaisapa runacunaca rey ima muscushcata shujllapish mana huillai tucurcachu (5-13)
-
Danielca paita ayudachunmi Diosta mañarca (14-18)
-
Danielca pi mana yachai tucushcata paiman ricuchishcamantami Diosta alabarca (19-23)
-
Danielca rey imata muscushcatami huillarca (24-35)
-
Muscui ima nisha nishcata huillashcamanta (36-45)
-
Urcumanta rumi pꞌaquirishpami runaman rijchajta ñutunga (44, 45)
-
-
Rey Nabucodonosorca Danieltami jatunyachirca (46-49)
2 Rey Nabucodonosor ña ishqui huatacunata mandacushpami muscuicunata charirca. Chaimi paica yallitaj sustarishpa mana dormi tucurca.
2 Chaimantami reyca adivinaj sacerdotecunatapish, adivinocunatapish, brujocunatapish, caldeocunatapish* pai imata muscushcata huillachun cayanaman cacharca. Chaimi paicunaca yaicushpa, reypaj ñaupajpi shayarircacuna.
3 Reyca paicunataca: “Ñucaca shuj muscuitami muscushcani. Chaimantami ima muscushcata yachasha nishpa sustarishca cani” nirca.
4 Chashna nijpimi caldeocunaca reymanca arameo* shimipi parlashpaca: “¡Reyca huiñai huiñaita causachun! Canta sirvijcunaman ima muscushcata huillapai, ñucanchijca chai muscui ima nisha nishcatami huillashun” nishpa cutichircacuna.
5 Chaimi reyca caldeocunataca cashna nirca: “Ñucaca caitami decidishcani. Cancuna ñuca ima muscushcata mana huillajpi, chai muscui ima nisha nishcata mana huillajpica cancunataca mirga mirgapi pꞌitichunmi mandasha. Cancunapaj huasicunatapish bañocunata* rurachunmi mandasha.
6 Shinapish ñuca muscushcata huillajpi, chai muscui ima nisha nishcata huillajpica cancunamanca regalocunata, premiocunatami cusha. Shinallataj cancunataca achcatami jatunyachisha. Chaimanta ima muscushcata, chai muscui ima nisha nishcata huillaichij” nircami.
7 Cutinllatajmi paicunaca: “Reylla, can ima muscushcata ñucanchijman* parlai. Ñucanchijca chai muscui ima nisha nishcatami huillashun” nircacuna.
8 Reyca cashnami nirca: “Ñuca ima decidishcata ama utca rurachunmi cancunaca imata ninata alli yuyangapaj ashtahuan tiempota mashcacunguichij. Chaitaca allimi yachani.
9 Ñuca ima muscushcata cancuna mana huillajpica tucuicunatami chashnallataj castigasha. Pero cancunaca llullacunata ñucaman ningapajmi yuyarishcanguichij. Ñuca imata decidishcata cambiachunmi umasha ninguichij. Cunanca ñuca ima muscushcata huillaichij. Chashnami chai muscui ima nisha nishcata cancuna huillai tucushcata yachasha” nircami.
10 Caldeocunaca reymanca cashnami cutichircacuna: “Tucui allpa pachapica* shuj runallapish rey imata mañashcataca mana rurai tucunchu. Maijan jatun reypish, maijan mandajpish cashna shina rurachunca adivino sacerdotecunata, adivinocunata, caldeocunataca mana mañashcachu.
11 Rey imata mañashcaca sinchimi. Chaita reyman huillajca pi mana tiyanchu. Huañujlla runacunapurapi mana causaj dioscunallami huillai tucun” nircacunami.
12 Chaita uyashpami reyca yallitaj pꞌiñarirca. Chashna pꞌiñarishpami paica Babiloniamanta tucui yachaisapa runacunata huañuchichun mandarca.
13 Chashna mandajpimi reyta sirvij runacunaca tucui yachaisapa runacunata huañuchinaman llujshircacuna. Danieltapish, paipaj amigocunatapishmi huañuchingapaj mashcarcacuna.
14 Chaimi Danielca reypaj guardiacunata mandaj Arioc runapajman cꞌuchuyashpaca alli yuyashpa, respetohuan parlarca. Chai runaca Babiloniamanta yachaisapa runacunata huañuchinamanmi rishca carca.
15 Danielca reypaj guardiacunata mandaj Arioc runataca: “¿Reyca imamantataj cai sinchi mandashcata curcari?” nishpami tapurca. Chaimi Arioc runaca Danielman tucuita parlarca.
16 Chaimantami Danielca reypajman rishpaca: “Amito, cambaj muscui ima nisha nishcata huillangapaj ashtahuan tiempota cuhuai” nishpa mañarca.
17 Chai qꞌuipaca Danielca paipaj huasiman rishpami ima tucushcataca paipaj amigocuna Hananiasman, Misaelman, Azariasman parlarca.
18 Paicunataca jahua pacha Dios paicunata llaquishpa pi mana yachai tucushcata ricuchichunmi Diosta rogarishpa mañachun mandarca. Danielca paipish, paipaj amigocunapish yachaisapa caishuj babiloniocunahuan ama tucuchishca cangapajmi chaita rurachun mandarca.
19 Chaimi Diosca Danielmanca muscuipi shina pi mana yachai tucushcata tuta ricuchirca. Chaimantami Danielca jahua pacha Diosta alabarca.
20 Danielca cashnami nirca:
“Jahua pacha Diospaj shutica huiñai huiñaicama alabashca cachun.
Dioslla, alli yachaipish, poderpish cambajllami can.
21 Canmi tiempocunatapish, punllacunatapish cambiangui.
Canmi reycunataca anchuchingui, reycunatapish churangui.
Canmi yachaisapacunamanca sabiduriata* cungui, alli yuyaita charijcunamanpish yachaita cungui.
22 Canmi pi mana yachai tucushcatapish, pacalla tiyashcacunatapish ricuchingui.
Canca amsapi ima tiyashcatami yachangui.
Canpimi luzca tiyan.
23 Ñuca ñaupa yayacunapaj Dioslla, cantami pagui nini, cantami alabani.
Canmi ñucamanca alli yachaitapish, podertapish cushcangui.
Cunanca ñucanchij imata mañashcatami ricuchishcangui.
Rey imamanta sustarishcatami ñucanchijman ricuchishcangui” nircami.
24 Chai qꞌuipami Danielca Arioc runa maipi cashcaman rirca. Chai runatami reyca Babiloniamanta yachaisapa runacunata huañuchichun mandashca carca. Paitami Danielca: “Babiloniamanta yachaisapa runacunataca shujllatapish ama huañuchichu. Ñucata reypaj ñaupajman pushai, ñucami pai muscushca ima nisha nishcata huillasha” nirca.
25 Chai ratomi Arioc runaca Danieltaca reypaj ñaupajman pusharca. Arioc runaca reymanca: “Judamanta prezu shina cashcacunapurapimi shuj runata japimuni. Paica reypaj muscui ima nisha nishcatami huillai tucun” nircami.
26 Chaimi reyca Beltsasar nishca Danieltaca: “¿Ñuca ima muscushcata, chai muscui ima nisha nishcata huillai tucunguichu?” nishpa tapurca.
27 Chashna tapujpimi Danielca reymanca cashna nirca: “Yachaisapa runacunapish, adivinocunapish, adivinaj sacerdotecunapish, estrellacunata ricushpa adivinaj* runacunapish rey yachasha nishcataca mana huillai tucuncunachu.
28 Pero pi mana yachai tucushcacunata ricuchij Diosmi jahua pachapi tiyan. Paimi rey Nabucodonosormanca tucuri punllacunapi ima tucugrishcata huillashca. Cambaj camapi cashpa* muscushcapish, muscuipi shina ricushcacunapish caimi:
29 Reylla, cambaj camapi cashpami shamuj punllacunapi ima tucunata muscurcangui.* Chaimi pi mana yachai tucushcacunata ricuchij Diosca ima tucugrishcata canman huillashca.
30 Pi mana yachai tucushcataca ñucamanmi ricuchirca. Caitaca mana shujtaj gentecunata yalli yachaisapa cashcamantachu ñucaman ricuchishca. Ashtahuanpish can muscushca ima nisha nishcata can yachachunmi ricuchishca. Chashnami cambaj shungupi imata yuyacushcata yachangui.
31 Reylla, canca muscuipica shuj jatun runaman rijchaj cambaj ñaupajpi shayacujtami ricurcangui. Chai runaman rijchajca yallitaj jatun, achijnicuj, mancharinami carca.
32 Runaman rijchajpaj umaca alli orohuan rurashcami carca. Pechopish, rigracunapish cullquihuan rurashcami carca. Huijsapish, changacunapish cobrehuan rurashcami carca.
33 Sampi uricunaca fierrohuan rurashcami carca. Chaquicunaca fierrohuan, barrohuan* chagrushcami carca.
34 Can ricucujpimi shuj urcumanta shuj rumi pꞌaquirirca. Chai rumitaca mana runacunapaj maqui pꞌaquircachu. Chai rumimi fierrohuan, barrohuan chagrushca chaquicunata huajtashpa libri ñuturca.
35 Chaimi fierropish, barropish, cobrepish, cullquipish, oropish tucui tandalla ñuturirca. Chaicunaca trillana pambapi usia punllacunapi urmaj ujsha* shinami tucurca, huaira apajpimi ima mana saquirirca. Pero jatun runaman rijchajta huajtaj rumica shuj jatun urcu tucushpami tucui allpa pachapi jundarirca.
36 Caitami muscurcangui, cunanca chai muscui ima nisha nishcatami reyman huillashun.
37 Reylla, canca reycunapaj reymi cangui. Jahua pacha Diosca canmanmi mandanatapish, podertapish, fuerzatapish, jatun canatapish cushca.
38 Gentecuna maipi causajpipish paicunata mandachunmi canmanca autoridadta cushca. Shinallataj campopi tiyaj animalcunata, jahuata volaj animalcunata mandachunmi canmanca autoridadta cushca. Tucui chaicunata mandaj cachunmi cantaca churashca. Chai oro umaca canllatajmari cangui.
39 Pero cambaj qꞌuipaca shujtaj mandajmi ricuringa. Pero paica mana can shina poderyuj cangachu. Qꞌuipaca tercer mandajmi ricuringa. Chai mandajca cobre shinami canga. Paica tucui allpa pachatami mandanga.
40 Qꞌuipaca cuarto mandajmi ricuringa. Chai mandajca fierro shina sinchimi canga. Fierroca tucui imatapish ñutushpami tucuchin. Chashnallatajmi chai mandajca paipaj ñaupa mandajcunatapish ñutushpa libri tucuchinga.
41 Canca chaquicunatapish, chaqui dedocunatapish barrohuan,* fierrohuan chagrushca cashcatami ricurcangui. Chashnallatajmi mandanaca ishquipi chaupishca canga. Canca fierrohuan, lodohuan chagrushca cashcatami ricurcangui. Chashnallatajmi chai mandanaca fierro shina ashaca sinchi canga.
42 Chaqui dedocuna fierrohuan, barrohuan chagrushca shinallatajmi mandanaca ashaca sinchi, ashaca pꞌaquirinalla canga.
43 Fierrohuan, lodohuan chagrushcata can ricushca shinallatajmi paicunaca* gentecunahuan chagruringa. Pero ima shinami fierroca barrohuan mana chagrurin chashnallatajmi paicunaca mana shuj shinalla canga.
44 Chai reycuna mandacui punllacunapimi jahua pacha Diosca shuj gobiernota churanga. Chai gobiernoca mana nunca chingaringachu, shujtaj llajta gentecunapaj maquimanpish mana pasangachu. Chai gobiernomi cai tucui mandajcunataca ñutushpa chingachinga. Chai gobiernollami huiñai huiñaita mandanga.
45 Ima shinami runacunapaj maqui mana pꞌaquijpipish urcumanta shuj rumi pꞌaquirishpa fierrota, cobreta, barrota, cullquita ñutujta ricurcangui chashnallatajmi chai mandajcunataca ñutunga. Jatun Diosca shamuj punllacunapi ima tucugrishcatami canmanca huillashca. Can muscushcaca pajtaringatajmi, chai muscui ima nisha nishcapish mana llullachu” nircami.
46 Chashna nijpimi rey Nabucodonosorca Danielpaj ñaupajpi pambacama cumurishpa paita jatunyachirca. Shinallataj Danielman shuj regalota cuchun, paipaj ñaupajpi inciensota rupachichunmi mandarca.
47 Rey Nabucodonosorca Danieltaca: “Cancunapaj Diosca tucui dioscunamanta ashtahuan jatunmari, reycunapajpish Amomari. Paica pi mana yachai tucushcacunata ricuchijmi. Chaimantami canca pacalla cashcata huillai tucushcangui” nircami.
48 Chai qꞌuipaca reyca Danieltami jatunyachirca. Paimanca achca sumaj regalocunatami curca. Shinallataj tucui Babilonia provinciata mandachun, Babiloniamanta tucui yachaisapa runacunata mandachunmi* churarca.
49 Rey Nabucodonosorca Daniel mañajpimi Sadracman, Mesacman, Abednegomanca Babilonia provinciapi huaquin cargocunata curca. Pero Danielca reypaj palaciopimi saquirirca.
Notacuna
^ Caipica adivinanata, estrellacunata ricushpa adivinanata ashtahuan yachaj runacunamantami parlacun.
^ Daniel 2:4b-manta 7:28-camaca arameo shimipimi quillcashca carca. “Arameo” shimita huasha diccionariopi ricui.
^ Caitaca “basurero”, “ismata tandana” nishpapishmi traducishcacuna.
^ O “reyta sirvijcunaman”.
^ O “chaquishca allpapica”.
^ O “alli yachaita”.
^ “Estrellacunata ricushpa adivinaj” shimita huasha diccionariopi ricui.
^ Arameo rimaipica: “siricushpa” ninmi.
^ Arameo rimaipica: “yuyarcangui” ninmi.
^ O “lodota cusashcahuan”.
^ O “tꞌamu”.
^ Arameo rimaipica: “allpamanta imatapish rurajpaj barrohuan” ninmi.
^ Paicuna nishpaca fierrohuan rurashcata ricuchij mandajmantami parlacuj yuyachin.
^ Arameo rimaipica: “prefecto cachunmi” ninmi. “Prefecto” shimita huasha diccionariopi ricui.

