• NU KJɆɆ MA O MUSʼꞸJI: 1941

• NU JA MENZUMꞸ: BENÍN

• KʼO XI RI PA̱RA̱: MI ÑEJE NZIYO NRRINXU ÑE MI NUU NA ꞸꞸ YO TESTIGO E JEHOVÁ

KʼO O KJOGꞸZꞸ:

O mꞹxkꞹji a Cotonou, na trjajñiñi kja Benín. Yo in jyogø o jitsi nu catolicismo ma mi tsʼitrʼi, pe dya mi pagø kja mixa. Na punkjꞹ yo bʼɇzo ke mi ngeji católico mi ñeji nrre nʼaño nrrixu nange yo menzumꞹnu yo bʼɇzo mi søø ro tsjajiyo. Ñezgø xo mi ñekjø nziyo nrrixu.

Kja nu kjɇɇ 1970 o tsʼaa na chu̱ʼu̱ a Benín. Ro kichʼkʼø kja política nange mi mangø ke akjanu ro pjøsʼꞹ yo ntee nu ja mi menzumꞹgø. Kʼo mi kjajme chu̱ʼu̱ dya mi nujme na joo yo testigo e Jehová nange angezeji dya mi poji kja chu̱ʼu̱, xo ñezgø ro tⱥkjo angezeji. Ñe nu kjɇɇ 1976 ma go pjøngꞹji kja kʼe país yo testigo e Jehová ke mi ngeji misionero, mi kjijñigø ke dya kja ro nzhogꞹji.

JA BA MBØXKꞸGØ NE BIBLIA:

Kʼe chu̱ʼu̱ o nguarꞹ nu kjɇɇ 1990, ñe me ro kentrjø ma yo testigo e Jehová ke mi ngeji misionero dabaditrjo o nzhogꞹji. Mi mango ke e Diosi bʼꞹma mi bʼꞹbʼꞹ ko angezeji. Kʼo pakʼo ro potꞹ kʼua ja ma pɇkjo ñe dʼaja in dyokjø mi ngeje testigo e Jehová. O jitsi kja ne Biblia ke e Jehová ngeje na Diosi ke ngeje justo ñe ke me sʼiyazꞹji (Deuteronomio 32:4; 1 Juan 4:⁠8). Yo cualidad e Jehová o tsjakꞹ ke xi mi nee ro pa̱rgø ja ga kjaa angeze, ngekʼua ro pjꞹrgø ro xørgø ne Biblia ko yo testigo e Jehová.

Ro pjꞹrꞹ ro pagø nu ja jmꞹrꞹji yo testigo e Jehová ñe me ro kentrjø ma ro nugø ke angezeji me potka sʼiyaji. Mi ñaji ko texe yo ntee, dya ngextrjo ko mi menzumꞹji angezeji, ma mazi mi pagø kja jmurkjimi mi unꞹgø mguenrra ke na kjuana mi ngeji yo o dicsípulo e Jesús (Juan 13:35).

Ro unꞹgø nguenrra ke ma mi nee ro matrkʼø e Jehová mi jyodʼꞹ ro jyɇzi nu religión católica, ñe nujyo me go sʼɇzhi nangeje mi su̱gø pje ro manji yo dyaja ntee. Pe zø mi nge akjanu e Jehová o mbøxkꞹgo ro jyɇzi in religión.

Zø ro kjagoyo, xi mi bʼɇzhtrjo ro potꞹ ja rgua minkʼø nangeje ro pjechi kja ne Biblia ke e Jehová dya nee ke yo bʼɇzo ra ñeji nrre nʼaño nrrixu (Génesis 2:​18-​24; Mateo 19:​4-6). E Jehová mi nee ke ngextrjo ro minkʼø ko nu nrrixu ke otrʼꞹ ro minkøbʼe, ngekʼua ro chjꞹntꞹbʼe. Ñe ro xikø yo dyaja nrrinxu ke ro moji kja o ngumꞹji, pe xi ro unꞹgø merio ngekʼua ro pɇsʼiji pje ro siji. Ma o kjogꞹ yo paa yeje nrrixuyo o tsjabi testigo e Jehová.

JA BA MBØXKꞸGØ TEXEYO:

Zø in sugø xi ngeje católica, dya pje xitsi ke ri matrʼꞹ e Jehová. Xo angeze mama ke ndizi ma ngetʼskʼø testigo e Jehová, ngezgø na xira ke mazi na jonte.

Ma dya mi pa̱rgø e Jehová mi mbenkʼø ke yo político nge kʼo ro jokꞹji yo nrrumꞹ nu ja mi menzumꞹgø, pe ro unꞹ nguenra ke dya mi nge akjanu. Nudya ri pa̱rgø ke ngextrjo o Reino e Mizhokjimi nge kʼꞹ ra jokꞹ yo nrumꞹ ke bʼꞹbʼꞹ kja ne xoñijomꞹ (Mateo 6:⁠9, 10). Me ri unꞹgø pøjø e Jehová ke o jitsʼkʼø ja rga minkʼø ñe akjanu me ri mⱥkjø.

• NU KJɆɆ MA O MUSʼꞸJI:1977

• NU JA MENZUMꞸ: BRASIL

• KʼO XI RI PA̱RA̱: MI NGEJE PASTOR PENTECOSTAL

KʼO O KJOGꞸZꞸ:

Ro tegø kja yo suburbios a Itu, na trjajñiñi ke ni jñu̱u̱ São Paulo, ixi pa̱rtoji ke me potrʼꞹji ntenu.

Nrre nʼaño nrrixu mi ñekjø, mi jyombꞹgø chu̱ʼu̱ yo ntee ñe mi pøgø yo droga. Pe ro unꞹgø nguenda ke ma xe ro minkʼø akjanu ro sinziji a pjørꞹ o ro tu̱gø, ngekʼua ro jyɇzi texe kʼo dya joo ke mi kjagø. Akjanu ro magø ko yo pentecostal ñe ro mbɇzhi pastor.

Mi mbenkʼø ke akjanu ro pjøsʼꞹ yo ntee nu ja mi menzumꞹgø. Ngekʼua ro pjongꞹgø na programa kja nu radio ja mi menzumꞹgø kʼua mi ⱥrⱥ na punkjꞹ ntee. Pe ro unꞹgø nguenrra ke nu religión dya mi pjøsʼꞹji yo ntee ke mi jmurꞹjinu, xo dya mi matrʼꞹjikjimi kʼua nzi ga nee angeze. Kʼꞹ ro nugø nge ke angezeji ngextrjo mi nee ro pɇsʼiji na punkjꞹ merio, ngekʼua ro jyɇzi kʼe religión.

JA BA MBØXKꞸGØ NE BIBLIA:

Ma ro pjꞹrgø ro xørgø ne Biblia ko yo testigo e Jehová ro chungø nguenrra ke dya ma ngeji nzakja yo dyaja religión. Bʼꞹbʼꞹ yeje ke o tsjapꞹ ro kentrjkʼø. Kʼꞹ daja ngeje ke dya ngextrjo manji ke sʼiyaji e Diosi ñe o minteji, kʼua nzi ga minji ñetse ke nge akjanu, kʼꞹ na yeje ngeje ke dya datrʼꞹji kja política ñe dya poji kja chu̱ʼu̱ (Isaías 2:⁠4). Nujyo o tsjakꞹ ro chungø nguenrra ke ro tøtrʼꞹ nu religión ke na kjuana: ixi chjenjui na ñiji ke dya mbⱥtrʼⱥ ñe kʼo nzhodʼꞹjinu ra minji texe yo paa (Mateo 7:​13, 14).

Ro pa̱rgø ke ma ro nee ke e Jehová ro mⱥjⱥ, me mi jyodʼꞹ ro potꞹ ja rma minkʼø. Mi jyodʼꞹ ke ro ndepto in mꞹbʼꞹ ñe ke ro sʼiya in pjamilia. Me ma sʼɇzhtrjo ro potꞹ ja rma minkʼø, pe pokjꞹ e Jehová ke o mbøxkꞹgø ro kjagøkʼo. In sugø ke otrʼꞹ o mbꞹrꞹ go xørꞹ ne Biblia, me go kentrjo ma o jñanrra ja ma kjazgø, ñe angeze mazi go nee ro tsjaa kʼo mama e Jehová. Dabaditrjo ro juajnꞹbʼe ke ro ngezgøbʼe testigo e Jehová, ñe ro juibʼibʼe kja nrreje nu mismo paa.

JA BA MBØXKꞸGØ TEXEYO:

In sugø ñezgø me ri mⱥkjobʼe ke ro pjøsʼꞹbʼe nza jñii yo in chʼigøbʼe ngekʼua ra joji e Jehová. Ngezgøjme na pjamilia ke me ri mⱥkjojme. Me ri unꞹgø pøjø e Jehová ke o jitsi kʼo na kjuana ke junsʼꞹ kja o Jñaa. Ne Biblia pjøsʼꞹ yo ntee ra minji na joo, ñezgø o kjogꞹzꞹ akjanu.

• NU KJɆɆ MA O MUSʼꞸJI: 1957

• NU JA MENZUMꞸ: AUSTRALIA

• KʼO XI RI PA̱RA̱: ME GO SUPJRE MA MI TSʼIXꞸTRʼI

KʼO O KJOGꞸZꞸ:

Ri ñekjø jñincho kjuarma ñe ri otrʼꞹgø. Ro tegø a Newcastle (Nueva Gales del Sur). In tara me mi ti̱ʼi̱ ñe me mi jyombꞹ chu̱ʼu̱ kja in nzungø, in ñꞹʼꞹ xo mi kjayo, me mi zangꞹ ñe mi pⱥrⱥzꞹ, pama mi xitskʼø ke me ma sʼozgø ñe ke ro mago kja infierno. Nujyo mi tsjakꞹ ro mbigø ñe me rmi su̱gø.

Mi bʼꞹbʼꞹ paa ke mi pⱥrⱥzꞹ na punkjꞹ ke dya mi søø ro mago kja ngunxørꞹ. Ma ro sotꞹ 11 kjɇɇ yo autoridad dya go jyɇzgiji ke xi ro minkʼø ko in jyoo ñe in ñꞹʼꞹ. Nudyakʼua o zinziji kja na convento, pe ma ro søtꞹ 14 kjɇɇ ro penkʼøtsjɇnu nange dya mi nee ro nzhogꞹ kja in nzungø. Ja nrre mi oxꞹgø kja nu menzumꞹ a Kings Cross, na jñiñi a Sidney.

Ma mi bʼꞹnkʼønꞹ ro mbꞹrꞹ ro sii droga, mi ti̱gø, mi janrragø pornografía ñe mi pogø in kuerpo. Dʼa nu paa me ro pitskʼø nangeje mi oxꞹgø kja o ngumꞹ na bʼɇzo ke mi pɇsʼi na club nocturno, ñe ro ⱥrgø ke mi ñaa ko yee bʼɇzo. Nza ñii mi nee ro mbøkꞹzꞹji kja nu país Japón ngekʼua ro pɇkjø kja na bar. Me ro su̱gø ngekʼua dabadiji ro kʼueñenu ñe ro maa jodʼꞹ kjo ro mbøxkꞹ.

Ro chegøbʼe na bʼɇzo ke dya mi menzumꞹnu, ro xikø kʼo ma kjogꞹzꞹ. Nuzgø me mi negø ro dyakꞹ merio, pe dya o dyakꞹ. Nu kʼo go tsjaa nge ke o zinzi nu ja mi oxꞹ angeze, nunju ro xakjo ñe angeze o uinzgø. Ndizi kʼe paa ro minkʼøbʼe ñe ma o kjogꞹ dʼa kjɇɇ ro chjꞹntꞹbʼe.

JA BA MBØXKꞸGØ NE BIBLIA:

Ma ro xørgø ne Biblia ko yo testigo e Jehová, nrre nʼaño mi søgø a mboo kja in mꞹbʼꞹ. Yo ntee ma jitsi ke mi ngeje e Diosi ke tsjakꞹji ra supjreji, pe ma ro pa̱rgø ke texe yo na sʼoo yo kjogꞹ nge o sʼokꞹ e Diablo me ro ꞹdꞹgø. Zø mi nge akjanu, ro søgø na joo ma ro pjechi ke dya ga kjuana ke yo na sʼonte ra moji kja infierno, nge yo mi kreogø ndizi ma mi tsʼixutrʼi.

Me ro kjentrjkʼø ma ro nugø ke yo testigo e Jehová potpꞹji nguenda yo mama ne Biblia ñe minji ja nzi ga mamanu. Mi ngezgø na ntee ke dya ma jozgø pe yo kjuarma me mi sʼiyazꞹji, zø pje nrre mi kjagø ñe pje nrre mi mangø xo mi tʼekjañomꞹzꞹji.

Kʼo mazi na sʼɇzhi ro kjagø nge ke ro potꞹ ja rma kjinkʼø. Mi mangø ke dya ma jozgø nange ro kjagø kʼo dya ma joo, xo mi mangø ke dya pje mi dyɇzgø. Zø ya bi kjogꞹ janzi kjɇɇ ma ro ngibʼi kja ndeje, sido ma kjinkʼø akjanu. Nutskʼø mi sʼiyago e Jehová, pe dya mi kreogø ke angeze søø ro sʼiya da ntee nzakjazgø.

Pe ma o kjogꞹ 15 kjɇɇ ma ro ngibʼi kja nrreje dya kja ro mbenkʼø akjanu nangeje ro ⱥrgø kʼo go mama na kjuarma kja na discurso ke o unꞹ nu ja jmurꞹji yo testigo e Jehová. Nu kjuarma o xørꞹ nu kʼo junsʼꞹ kja Santiago 1:​23 ñe 24. Nu ja mama ke o Jñaa e Diosi dyotrjobi na ñeje nu ja ri jandaji ja ga nꞹzꞹji e Diosi. Ngekʼua ro øntsjɇgø kjo mi nꞹzꞹgø nzi ma nꞹkꞹ e Jehová. Ro unkʼø nguenda ke dya mi sⱥjnⱥ kja in mꞹbʼꞹ ke e Jehová mi sʼiyazꞹ.

Ma o kjogꞹ janzi paa ro xørgø Isaías 1:​18 ke o mbøxkꞹgø na punkjꞹ nange e Jehová mamanu: “Xⱥdʼⱥji añeba nge ra jokꞹji in nrrumꞹ ke ri pɇsʼiji [...]. Zø in nzhꞹbꞹgeji na mbaja nzakja escarlata, ra kjaa kʼꞹ ra trʼoxꞹ nzakja xjitsji”. Je nzikja ke e Jehová ma xitsi: “Vicki, xⱥdʼⱥ añekjua ra jokꞹbi in nrrumꞹ. Ri pa̱rgø na joo kjo ngetsʼkʼe, ri pa̱rgø in nzhꞹbꞹ, xo ri pa̱rgø ja gi zøʼø kja in mꞹbʼꞹ, zø nge akjanu ri sʼiyatsʼꞹ”.

Kʼe xomꞹkʼꞹ dya mi søø ro i̱kjø, xi mi mbeñegø ke e Jehová dya mi sʼiyazꞹ, pe ro kjinkʼø ke e Jesús gua ne nrru̱u̱ por texezgøji. Ro ꞹnkʼø nguenrra ke zø na punkjꞹ kjɇɇ ro kjinkʼø ke e Jehová dya mi sʼiyazꞹ, angeze dya mi ꞹdʼꞹ ko nutskʼø nangeje me sʼiyazꞹ. Pe zø mi pa̱rgøkʼo, je nzikja ke ro xikø e Jehová: “Dya søø ri sʼiyage na ntee nzakjazgø. Zø o nrru̱u̱ in Trʼii ngekʼua ro pombꞹ o nzhꞹbꞹ texe yo ntee, dya søø ra ngontrʼꞹ in nzhꞹbꞹgø”. Dya mi ꞹnkʼø nguenda ke dya mi nugø na mubi kʼo o tsjabi e Jehová ñe e Jesús ko nu rescate. Pe nudya ke ri kjinkʼø na joo nu kʼo o charkꞹ e Jehová, ri søgø ke angeze me sʼiyazꞹ.

JA BA MBØXKꞸGØ TEXEYO:

Me ri søgø na joo, chjenjui ke ro mimi na yeje ñe dya kja ri søxi. Mazi ri minkʼø na joo ko in xira, nudya ri mⱥkjø nange ko nu kʼo ro kjogꞹ søø ra pjøsʼꞹgø yo dyaja ntee. Nudya nzi dʼa paa ke kjogꞹ ri søgø ke mazi ri chɇzhigø a jmii e Jehová.

• NU KJɆɆ MA O MUSʼꞸJI: 1974

• NU JA MENZUMꞸ: RUSIA

• KʼO XI RI PA̱RA̱: NGEXTRJO MI ȺRȺ NA SʼOTJO̱JO̱

KʼO O KJOGꞸZꞸ:

Ro tego a Vótkinsk, in pjamilia dya mi ju̱ji na punkjꞹ merio, nuja mi menzumꞹgø xo o musʼꞹji nu compositor Piotr Ilič Chaikovsky. In tata me ma jonte, pe mi sii na punkjꞹ pare ñe mi ti̱ʼi̱, ngekʼua mi pɇsʼkøjme na punkjꞹ nrrumꞹ kja i pjamilia.

Ma mi pagø kja skuela dya mi kjapkʼø nguenrra kʼo mi jizhiji. Ma o kjogꞹ yo kjɇɇ mi sentio ke dya pje mi dyɇzgø, dya kja mi nee ro ñagø ko yo in dyokjø ngekʼua dya kjo mi jogø, xo dya mi nee ro pagø kja ngunxørꞹ. Me mi su̱gø ro ñagø axojñi kja skuela, zø dya ma sʼɇzhi kʼo ro mangø pe dya mi søø ro ñagø. Ma o nguarꞹ nu kjɇɇ kja secundaria nu skuama ke o dyakøjinu mi mama ke dya mi ñagø na joo. Kʼo jñakʼo o zichʼi kja in mꞹnkʼø ngekʼua ro sentio ke dya nrra ma mubizgø. Nda ro øntsjɇgø ¿pjenga ri bʼꞹnkʼøbama? ¿pjenga o muxkꞹgo in nana?

Ma mi trʼigø ro pjꞹrꞹ ro ti̱gø, mi bʼꞹbʼꞹ paa ke ma mi sigø chikiletrjo pare mi søgø na joo, pe ma mi ti̱gø mi sentio ke dya mi kjagø na joo. Me mi søxigø, mi bʼꞹbʼꞹ paa ke dya mi pedyegø kja in ngumꞹ. Dya ma mⱥkjø rma minkʼø ngekʼua hasta ro kjijñigø ro pøtrʼꞹtsjɇgø.

Ma ro søtugø 20 kjɇɇ ro tʼøtrʼꞹ pje ro kjagø, ro pjurgø ro ⱥrgø gua nrra na sʼotrjo̱jo, me ma joo rma sogø ma mi ⱥrgø kʼe bizhi. Ro jogø ko ntee ke xo mi ⱥrⱥji kʼe bizhi, kjanu ro jyɇzi ro teʼe in ñiste xo ro pjobʼꞹgø in tsøʼø, ñe ro jɇgø kʼo bitu kʼo mi jyɇji kʼo ntee ke mi to̱ji kʼe bizhi. Ma go kjogꞹ yo paa ro ngetsʼkʼø na ntee ke mi ta mbekʼue, nukʼo o tsjaa ke ro pɇsʼkø na punkjꞹ nrrumꞹ ko in pjamilia.

Ro potꞹ ja ma ngetsʼkʼo, mi mbeñegø ke kʼe bizhi ro mbøxkꞹgø ro mⱥkjø, pe dya ma kjuanakʼo, ñe ma ro pa̱rgø ke kʼo mi to̱ji kʼe bizhi mi kjaji kʼo na sʼoo ro sentio ke o dyønkꞹgøji.

Nrro ro mbeñegø ro pøtrʼꞹtsjɇgø pe ro kjijñigø ke in nana me ro supjre na punkjꞹ nange angeze me mi sʼiyazꞹ ñe me mi jonte ko nuzgø. Me mi supjregø nangeje mi nee ro tu̱gø pe dya mi søø ro pøtrʼꞹtsjɇgø.

Ro jodugø pje kʼo ro kjagø ngekʼua dya kja ro mbenkʼø ro kjagøkʼo. Ro pjꞹrꞹ ro xørgø obras clásicas de literatura rusa. Kja na skuama ke ro xørgø mi mama kʼo mi kjaa dʼa bʼɇzø ke mi øtrʼꞹ axojñi kja na religión, nujyo o tsjapꞹ ro nee ro jodꞹgø e Mizhokjimi ñe ro mbøsʼꞹ yo ntee. Nudyakʼua ro kjagø kʼo dya bʼe mi kjagø, ro ñagø ko e Mizhokjimi, ko texe in mꞹbʼꞹ ro øtꞹgø ke ro mbøxkꞹgø ngekʼua ro mimi na joo ñe ro to̱jia, ma ro kjagøkʼo me ro søgø na joo, o soya in mꞹnkʼø. Me ro kjentrjkʼø ma o sⱥjⱥkʼua dʼa testigo e Jehová ñe o dyongꞹ kjo mi negø ke ro xørꞹbʼe ne Biblia. Ro unkʼø nguenrra ke e Mizhokjimi o nrrꞹtrjkꞹ in oración, ndizi kʼe paa me ti mⱥkjø rga minkʼø.

JA BA MBØXKꞸGØ NE BIBLIA:

Zø me ma sʼɇzhi ro pɇzi yo sʼotrjo̱jo̱, pe ro kjagøkʼo. Zø mi nge akjanu, kja in ñigø xi rmi mbenkʼøyo, ma mi kjogꞹ a ñʼii nuja mi zunꞹ yo sʼotrjo̱jo̱ me mi mbenkʼø kʼo ro kjogꞹ. Nange mi nee ro jyombeñegøkʼo dya kja ro nzhonkønu, akjanu ngextrjo mi mbenkʼø nu kʼo ma pjechkʼø kja ne Biblia ñe søø ro jñutrʼꞹ kja in mꞹbʼꞹkʼo. Xo me mi øtꞹgø e Jehová ro mbøxkꞹgø ngekʼua dya kja ro mbenkʼø kʼo ro kjogꞹ, akjanu mi sentio ke e Jehová ma mbøxkꞹgø ko o paz ñe mi pjørꞹ in mꞹbʼꞹgø ñe in pjeñegø (Filipenses 4:⁠7).

Ma ro xørgø ne Biblia ro pjechi ke yo cristiano ni jyodꞹ ra nⱥdʼⱥjikjimi a yo dyaja ntee (Mateo 28:​19, 20). Nutsʼkʼø mi mangø ke dya søø ro kjagøkʼo, pe kʼo ma pjechkʼø mi tsjakꞹ ro mⱥkjø na punkjꞹ ñe mi søgø na joo. Mi pa̱rgø ke xo yo dyaja ntee mi jyodꞹ ro mba̱ra̱ji kʼo mama ne Biblia, ngekʼua zø ma su̱gø, ro zopjꞹgø yo ntee kʼo ma pjechkʼø. Me ro kentrjkʼø nange akjanu mazi ro søgø na joo ñe ro juntrʼꞹ kja in mꞹbʼꞹ kʼo jizhi ne Biblia.

JA BA MBØXKꞸ TEXEYO:

Nudya me ri mⱥkjø ke ri ñekjo in suu ñe me joo ri sogø ke a ro pjøsʼꞹgø janzi ntee, nzakja in kju̱gø ñe in nana nge ra pjechibi kʼo mama ne Biblia. Kʼꞹ mazi na joo nge ke ri matrʼꞹgø e Yose ñe ri nⱥnkʼøkjimi, nujyo tsjakꞹ ra minkʼø na joo ñe ra to̱jia in mꞹbʼꞹ.