Deuteronomio 32:1-52
32 “Alajjpachankirinaka, taqeni istʼapjjam, nayasti parläwa,oraqenkirinaka, lakajan arunakap taqeni istʼapjjam.
2 Nayan yatichäwinakajajj jallur uñtasitaw purjjatani,arunakajajj sullar uñtasitaw purjjatani,pastor sulljjatki uka sullar uñtasitaw purjjatani,chʼojjña alinakar jallojj wal purjjatki ukar uñtasitaw purjjatarakini.
3 Nayasti Jehová Diosan sutipwa yatiyäjja.+
¡Diosasajj kunja jachʼasa uk jumanakajj yatiyapjjam!+
4 Diosajj jiwasan Qarqasawa,* luratanakapajj perfectowa,+kuna laykutejj taqe thakinakapaw cheqapajja.+
Jupajj jan jaytjasir Diosawa,+ janipuniw kunatï jan cheqapäki uk lurkaspati,+jupajj cheqapa ukhamarak cheqa Diosawa.+
5 Jupanakaw jan walinak lurapjje.+
Jupanakajj janiw Diosan wawanakapäpkiti, jan wali luratanakapatjja jupanak pachpaw juchanïpjje.+
¡Jupanakajj qʼewjat amuyunakani ukhamarak aka tiempon jakiri jan wali jaqenakäpjjewa!+
6 Jan amuytʼasiri jan yatiñan marka,+¿ukhamti Jehová Diosarojj uñjapjjañama?+
Jumanakar lurapktam, mä markjam uttʼayapjjaraktam ukajj¿janit jumanakar utjayapktam uka Awkimäki?+
7 Nayra tiemponakat amtasipjjam,nayra tiempon jakir jaqenakarojj kunas pasäna uk amtapjjam.
Tatamar jisktʼapjjam, jupaw yatiyapjjätam,+jilïrinakamar jisktʼapjjam, jupanakaw yatiyapjjätam.
8 Kunapachatï Jachʼa Diosajj sapa markar herenciap churkäna,+kunapachatï Diosajj Adanan* wawanakapar jalanoqkäna ukhajja,+sapa markan qorpapwa uchäna,+qhawqhanïpkäntï Israelan yoqall wawanakapajj ukarjama.+
9 Kuna laykutejj Jehová Diosan markapajj jupankiwa,+Jacob chachajj jupan herenciaparakiwa.+
10 Diosajj mä wasar oraqenwa jupar jikjjatäna,+mä chʼusa wasarana, kawkjantï salvaje animalanakajj awullipki uka wasarana.+
Diosaw juparojj jarkʼaqäna, sum uñjarakïna,+nayraparjamaw jupar jarkʼaqarakïna.+
11 Kunjamtï mä pakajj chhiwchhinakapar jaltañ yatichki,kunjamtï chhiwchhinakap patjjan jalnaqki,kunjamtï chhiwchhinakaparojj chheqanakap ayatatasin chheqanakapamp katthapki,kunjamtï chhiwchhinakapar phuyunakap patjjan apkejja,+
12 ukhamarakiw Jehová Diosajj Jacobur irpaskäna,+janiw yaqha markankir diosajj jupampïkänti.+
13 Diosajj oraqenkir alto lugaranakapwa juparojj apnaqayäna,+ukhamatwa jupajj camponkir achunakap manqʼäna,+jachʼa qarqan* utjiri miskʼimpiw alimentäna,qarqan utjiri aceitempiw alimentäna,
14 vaca lechet lurat mantequillampi, ovej lechempi,suma ovejanakampi,*Basán oraqenkir orqo ovejanakampi, orqo cabranakampi,suma trigompiw alimentarakïna,+jupajj uvasan jugopat* lurat vinwa umarakïna.
15 Kunapachatï Jesurunajj* likʼintäna ukhajja, kutkatasisaw dueñoparojj takintäna.
Jupajj likʼintänwa, lonqhontänwa, sisantarakïnwa,+ukatwa jupar lurki uka Diosarojj apanuküna,+salvasiñ Qarqaparojj* jiskʼacharakïnwa.
16 Jupanakajj yaqha markankir diosanakampiw jupar colerayapjjäna,+ajjtaskañanakampiw jupar colerayapjjäna.+
17 Jupanakajj demonionakaruw sacrificionak loqtapjjäna, janiw Diosarojj loqtapkänti,+jupanakajj jan uñtʼapkäna uka diosanakaru,jichhak purinir machaq diosanakaru,nayra awkinakapajj jan uñtʼapkäna uka diosanakaruw sacrificionak loqtapjjäna.
18 Jumanakajj Qarqatjja* armasipjjayätawa,+ jumanakan Awkimäki ukat armasipjjayätawa,jumanakar jakañ churapktam uka Diosatjja janiw amtasipkayätati.+
19 Kunapachatï Jehová Diosajj jupanakan luratanakap uñjäna ukhajja, jupanakarojj apanukünwa,+yoqall wawanakapasa imill wawanakapas jupar colerayapjjatap layku.
20 Ukatwa jupajj akham säna: ‘Nayajj jupanakat imantasïwa,*+kunas jupanakamp pasani ukwa nayajj uñjäjja.
Jupanakajj aka tiempon jakir jan wali jaqenakäpjjewa,+nayar jaytjir wawanakäpjjewa.+
21 Jupanakajj falso diosanakar adorasaw* colerayapjjetäna,+jan kunatak serviri diosanak nayraqatan altʼasisaw colerayapjjetäna.+
Yaqha markampiw nayajj jupanakar celoso uchasiyäjja,+jan amuytʼasir markampiw colerayäjja.+
22 Nayan colerasitajajj ninwa aqtayi,+uka ninajj Sepultura* manqhakamaw nakhantani,+uka ninaw oraqsa kunanakatï oraqen achoqki ukanaksa nakhantani,uka ninarakiw qollunakan basenakapsa nakhantayarakini.
23 Jupanakan jan waltʼäwinakapjja nayajj jiljjattayäwa,taqpach flechanakajsa jupanakjjaruw flechtʼarakëjja.
24 Manqʼatjamajj jan chʼamanïpjjaniwa,+calenturampi tukjataw uñjasipjjani, qʼala tʼunjataw uñjasipjjarakini.+
Jupanak taypirojj kiwunakani salvaje animalanakampi+oraqenkir venenoni asirunakampwa* khitanëjja.
25 Uta anqanjja mä espadaw wawanakaparojj jiwarayani,+uta manqhansti wal ajjsarapjjani,+waynanakasa, virgen tawaqonakasa,jiskʼa wawanakasa, janqʼo ñikʼutaninakas wal ajjsarapjjani.+
26 Nayajj akham siriskayätwa: “Jupanakarojj qʼal chhukutatayäjja.
Jaqenakajj jupanakat jan amtasipjjañapatakiw chhukutatayäjja” sasa.
27 Ukampis enemigojj kamsanisa ukatwa nayajj ajjsarayäta,+enemigonakajj jan wal uka toqet amuyapjjaspa.+
Jupanakajj akham sapjjaspawa: “Chʼamasampiw atipjtanjja,+janiw Jehová Diosajj taqe akanak lurkiti” sasa.
28 Jupanakajj jan amuytʼasir markäpjjewa,*janirakiw entiendipkiti.+
29 ¡Jupanakajj yatiñanïpjjakispa!+ Aka toqetjja sumwa jupanakajj amuykiptʼapjjaspa.+
Kunas jupanakamp pasani uksa amuytʼasipjjarakispawa.+
30 ¿Kunjamarak mayni sapakejj waranqanir arktaspasti?
¿Kunjamarak paninikejj tunka waranqanir escapayaspasti?+
Qarqapajj* jupanakar esclavot aljaspa ukhakiw ukajj pasaspa,+Jehová Diosajj enemigonakapar jupanakar apjjaruyaspa ukhakiw ukajj pasaspa.
31 Jupanakan qarqapajj* janiw jiwasan Qarqasjamäkiti,+enemigonakasas uk amuyapjjewa.+
32 Jupanakan uvas alipajj Sodomankir uvas alipjamawa,Gomorra oraqenkir uvas alipjamarakiwa.+
Uvasanakapajj venenoni uvasanakawa,uvas alinakapas kʼallkʼurakiwa.+
33 Jupanakan vinopajj asirunakan* venenopawa,cobra sat asirun jan wali venenopawa.
34 Taqe luratanakapjja nayajj mä sellompiw llawintta,imañ utajanwa imarakta.+
35 Vengasiñasa castigañas nayaruw waktʼitu,+kayunakapajj llustʼtkani uka señalat tiempona,+kuna laykutejj jan walin uñjasipkani uka tiempojj jakʼankjjewa,kuna jan walintï uñjasipkani ukas jankʼakiw purinirakini’.
36 Jehová Diosaw markaparojj juzgani,+servirinakapatsa sinttʼasirakini,+kunapachatï jupanakarojj jan chʼaman uñjani,jan khiti yanapirini ukhamarak débil jaqenakan jiltʼatap uñjani ukhaw ukajj pasani.
37 Ukatjja jupajj akham sarakiniwa: ‘¿Kawkinkapjjes jupanakan diosanakapajja,+imantasiñatak thaqapkäna uka qarqajja?*
38 ¿Kawkinkapjjes sacrificionakapan likʼinakap manqʼerinakasa,*vino ofrendanakapat vino umirinakasa?+
Jupanakay sartasisin jumanakar yanaptʼpan.
Jupanakay jumanakatakejj mä imantasiñ lugaräpan.
39 Jichhajj uñjapjjam, nayaw Diosätjja,+nayat sipansa janiw yaqha diosanakajj utjkiti.+
Nayaw jiwaytjja, nayarakiw jakaytjja.+
Nayaw usuchjta,+ nayarakiw qolläjja,+janiw khitis amparajat salvkaspati.+
40 Kuna laykutejj alajjpacharuw nayajj amparaj loqatatta,“wiñay jakäwij-jjaruw mä juramento lurarakta”,+
41 kunapachatï nayajj llijkir espadaj afiltʼkä,juzgañatak amparaj wakichtʼarakï ukhajja,+naya contra saytʼasipki ukanakatwa nayajj vengasëjja,+uñisipkitu ukanakarus nayaw castigarakëjja.
42 Flechanakajarojj wilampiw machjayäjja,espadajajj aychwa manqʼarakini,jiwatanakana presonakana wilapwa flechanakajarojj umayäjja,enemigonakar pʼeqtʼapki ukanakan pʼeqenakapwa espadajajj manqʼarakini’.
43 Markanaka, jupan markapamp chik kusisipjjam,+kuna laykutejj jupaw servirinakapan wilapat vengasini,+jupa contra saytʼasirinakatsa jupaw vengasini,+markapan oraqepsa juparakiw qʼomachani”.
44 Moisesasti taqpach markan istʼkataw uka cancionan arunakap arsüna,+ Moisesampi Nun chachan Hosea*+ yoqapampiw arsupjjäna.
45 Kunapachatï Moisesajj taqe uka arunak Israel markpachar parlañ tukuyäna ukhajja,
46 akham sasaw jupajj säna: “Amuyasipjjañamatak aka urun churasipksma taqe uka arunakjja chuymanakamar katoqapjjam,+ ukhamat wawanakamar aka Leyin taqpach arunakap sum phoqañ yatichapjjañamataki.+
47 Uka arunakajj janiw jumanakatakejj inamay arunakäkiti, jan ukasti uka arunakar istʼapjjatamatwa jakapjjäta.+ Jordán jawir paskatasin katuntapkäta uka oraqenjja uka arunakar istʼapjjatamatwa walja tiempo jakapjjäta” sasa.
48 Uka pachpa urunjja Jehová Diosajj akham sasaw Moisesar säna:
49 “Abarim+ qolluru, Nebo+ qollur makatanim, uka qollojj Moab oraqenkiwa, Jericó marka uñkatasina, ukatsti Canaán oraqe uñjam, uka oraqjja israelitanakaruw jakapjjañapatak nayajj churaskta.+
50 Niya makatañampïskta uka qollunwa jumajj jiwjjäta, nayra awkinakamjam imatäjjarakïtawa, kunjamtï Aarón jilamajj Hor+ sat qollun jiwjjäna, nayra awkinakapjam imatäjjarakïna ukhama.
51 Kuna laykutejj jumanak paninejj israelitanak nayraqatanwa naya contra juchachasipjjtajja, Cadés cheqankir Meribá+ lugaran umajj utjki uka lugaranwa apanukupjjestajja, Zin sat wasarana. Jumanakajj janiw Israel marka nayraqatanjja santo Diosarjamajj uñjapkistati.+
52 Jumajj jayatakwa oraqe uñjäta, ukampis kawkïr oraqtï nayajj Israel markar churaskta uka oraqerojj janiw mantkätati”+ sasa.
Notanaka
^ Variante: “Jaqhesawa”.
^ Ukajja, “jaqenakan” sasaw jaqokipasirakispa.
^ Variante: “jaqhen”.
^ Hebreo arunjja, “ovej likʼimpi”.
^ Hebreo arunjja, “uvasan wilapat”.
^ Jesurún sutejja, “cheqap jaqe” sañ muni. Israel markar jachʼar aptañatakiw uka sutejj aytasïna.
^ Variante: “Jaqheparojj”.
^ Variante: “Jaqhetjja”.
^ Hebreo arunjja, “ajanuj imantasïwa”.
^ Jan ukajja, “yupaychasaw”.
^ Jan ukajja, “qatatnaqtir animalanakampwa”.
^ Ukajja, “Jupanakajj ewjjtʼar jan istʼir markäpjjewa” sasaw jaqokipasirakispa.
^ Variante: “Jaqhepajj”.
^ Variante: “jaqhepajj”.
^ Jan ukajja, “katarinakan”.
^ Variante: “jaqhejja”.
^ Jan ukajja, “sacrificionakapat sumäkis uk manqʼerinakasa”.
^ Uka sutejja, Josué chachan qallt qallta sutipawa, Hosea sutejj Hosaya sutit jiskʼaptayat sutiwa. Hosaya sutejja, ‘Jah Diosan Salvata’, jan ukajj ‘Jah Diosaw Salvi’ sañ muni.

