Deuteronomio 32:1-52

  • Moisesan cancionapa (1-47)

    • Jehová Diosaw Qarqajja (4)

    • Israel markajj Qarqapat armasiwa (18)

    • ‘Vengasiñajj nayaruw waktʼitu’ (35)

    • “Markanaka, jupan markapamp chik kusisipjjam” (43)

  • Moisesajj Nebo qollunwa jiwani (48-52)

32  “Alajjpachankirinaka, taqeni istʼapjjam, nayasti parläwa,oraqenkirinaka, lakajan arunakap taqeni istʼapjjam.  2  Nayan yatichäwinakajajj jallur uñtasitaw purjjatani,arunakajajj sullar uñtasitaw purjjatani,pastor sulljjatki uka sullar uñtasitaw purjjatani,chʼojjña alinakar jallojj wal purjjatki ukar uñtasitaw purjjatarakini.  3  Nayasti Jehová Diosan sutipwa yatiyäjja.+ ¡Diosasajj kunja jachʼasa uk jumanakajj yatiyapjjam!+  4  Diosajj jiwasan Qarqasawa,* luratanakapajj perfectowa,+kuna laykutejj taqe thakinakapaw cheqapajja.+ Jupajj jan jaytjasir Diosawa,+ janipuniw kunatï jan cheqapäki uk lurkaspati,+jupajj cheqapa ukhamarak cheqa Diosawa.+  5  Jupanakaw jan walinak lurapjje.+ Jupanakajj janiw Diosan wawanakapäpkiti, jan wali luratanakapatjja jupanak pachpaw juchanïpjje.+ ¡Jupanakajj qʼewjat amuyunakani ukhamarak aka tiempon jakiri jan wali jaqenakäpjjewa!+  6  Jan amuytʼasiri jan yatiñan marka,+¿ukhamti Jehová Diosarojj uñjapjjañama?+ Jumanakar lurapktam, mä markjam uttʼayapjjaraktam ukajj¿janit jumanakar utjayapktam uka Awkimäki?+  7  Nayra tiemponakat amtasipjjam,nayra tiempon jakir jaqenakarojj kunas pasäna uk amtapjjam. Tatamar jisktʼapjjam, jupaw yatiyapjjätam,+jilïrinakamar jisktʼapjjam, jupanakaw yatiyapjjätam.  8  Kunapachatï Jachʼa Diosajj sapa markar herenciap churkäna,+kunapachatï Diosajj Adanan* wawanakapar jalanoqkäna ukhajja,+sapa markan qorpapwa uchäna,+qhawqhanïpkäntï Israelan yoqall wawanakapajj ukarjama.+  9  Kuna laykutejj Jehová Diosan markapajj jupankiwa,+Jacob chachajj jupan herenciaparakiwa.+ 10  Diosajj mä wasar oraqenwa jupar jikjjatäna,+mä chʼusa wasarana, kawkjantï salvaje animalanakajj awullipki uka wasarana.+ Diosaw juparojj jarkʼaqäna, sum uñjarakïna,+nayraparjamaw jupar jarkʼaqarakïna.+ 11  Kunjamtï mä pakajj chhiwchhinakapar jaltañ yatichki,kunjamtï chhiwchhinakap patjjan jalnaqki,kunjamtï chhiwchhinakaparojj chheqanakap ayatatasin chheqanakapamp katthapki,kunjamtï chhiwchhinakapar phuyunakap patjjan apkejja,+ 12  ukhamarakiw Jehová Diosajj Jacobur irpaskäna,+janiw yaqha markankir diosajj jupampïkänti.+ 13  Diosajj oraqenkir alto lugaranakapwa juparojj apnaqayäna,+ukhamatwa jupajj camponkir achunakap manqʼäna,+jachʼa qarqan* utjiri miskʼimpiw alimentäna,qarqan utjiri aceitempiw alimentäna, 14  vaca lechet lurat mantequillampi, ovej lechempi,suma ovejanakampi,*Basán oraqenkir orqo ovejanakampi, orqo cabranakampi,suma trigompiw alimentarakïna,+jupajj uvasan jugopat* lurat vinwa umarakïna. 15  Kunapachatï Jesurunajj* likʼintäna ukhajja, kutkatasisaw dueñoparojj takintäna. Jupajj likʼintänwa, lonqhontänwa, sisantarakïnwa,+ukatwa jupar lurki uka Diosarojj apanuküna,+salvasiñ Qarqaparojj* jiskʼacharakïnwa. 16  Jupanakajj yaqha markankir diosanakampiw jupar colerayapjjäna,+ajjtaskañanakampiw jupar colerayapjjäna.+ 17  Jupanakajj demonionakaruw sacrificionak loqtapjjäna, janiw Diosarojj loqtapkänti,+jupanakajj jan uñtʼapkäna uka diosanakaru,jichhak purinir machaq diosanakaru,nayra awkinakapajj jan uñtʼapkäna uka diosanakaruw sacrificionak loqtapjjäna. 18  Jumanakajj Qarqatjja* armasipjjayätawa,+ jumanakan Awkimäki ukat armasipjjayätawa,jumanakar jakañ churapktam uka Diosatjja janiw amtasipkayätati.+ 19  Kunapachatï Jehová Diosajj jupanakan luratanakap uñjäna ukhajja, jupanakarojj apanukünwa,+yoqall wawanakapasa imill wawanakapas jupar colerayapjjatap layku. 20  Ukatwa jupajj akham säna: ‘Nayajj jupanakat imantasïwa,*+kunas jupanakamp pasani ukwa nayajj uñjäjja. Jupanakajj aka tiempon jakir jan wali jaqenakäpjjewa,+nayar jaytjir wawanakäpjjewa.+ 21  Jupanakajj falso diosanakar adorasaw* colerayapjjetäna,+jan kunatak serviri diosanak nayraqatan altʼasisaw colerayapjjetäna.+ Yaqha markampiw nayajj jupanakar celoso uchasiyäjja,+jan amuytʼasir markampiw colerayäjja.+ 22  Nayan colerasitajajj ninwa aqtayi,+uka ninajj Sepultura* manqhakamaw nakhantani,+uka ninaw oraqsa kunanakatï oraqen achoqki ukanaksa nakhantani,uka ninarakiw qollunakan basenakapsa nakhantayarakini. 23  Jupanakan jan waltʼäwinakapjja nayajj jiljjattayäwa,taqpach flechanakajsa jupanakjjaruw flechtʼarakëjja. 24  Manqʼatjamajj jan chʼamanïpjjaniwa,+calenturampi tukjataw uñjasipjjani, qʼala tʼunjataw uñjasipjjarakini.+ Jupanak taypirojj kiwunakani salvaje animalanakampi+oraqenkir venenoni asirunakampwa* khitanëjja. 25  Uta anqanjja mä espadaw wawanakaparojj jiwarayani,+uta manqhansti wal ajjsarapjjani,+waynanakasa, virgen tawaqonakasa,jiskʼa wawanakasa, janqʼo ñikʼutaninakas wal ajjsarapjjani.+ 26  Nayajj akham siriskayätwa: “Jupanakarojj qʼal chhukutatayäjja. Jaqenakajj jupanakat jan amtasipjjañapatakiw chhukutatayäjja” sasa. 27  Ukampis enemigojj kamsanisa ukatwa nayajj ajjsarayäta,+enemigonakajj jan wal uka toqet amuyapjjaspa.+ Jupanakajj akham sapjjaspawa: “Chʼamasampiw atipjtanjja,+janiw Jehová Diosajj taqe akanak lurkiti” sasa. 28  Jupanakajj jan amuytʼasir markäpjjewa,*janirakiw entiendipkiti.+ 29  ¡Jupanakajj yatiñanïpjjakispa!+ Aka toqetjja sumwa jupanakajj amuykiptʼapjjaspa.+ Kunas jupanakamp pasani uksa amuytʼasipjjarakispawa.+ 30  ¿Kunjamarak mayni sapakejj waranqanir arktaspasti? ¿Kunjamarak paninikejj tunka waranqanir escapayaspasti?+ Qarqapajj* jupanakar esclavot aljaspa ukhakiw ukajj pasaspa,+Jehová Diosajj enemigonakapar jupanakar apjjaruyaspa ukhakiw ukajj pasaspa. 31  Jupanakan qarqapajj* janiw jiwasan Qarqasjamäkiti,+enemigonakasas uk amuyapjjewa.+ 32  Jupanakan uvas alipajj Sodomankir uvas alipjamawa,Gomorra oraqenkir uvas alipjamarakiwa.+ Uvasanakapajj venenoni uvasanakawa,uvas alinakapas kʼallkʼurakiwa.+ 33  Jupanakan vinopajj asirunakan* venenopawa,cobra sat asirun jan wali venenopawa. 34  Taqe luratanakapjja nayajj mä sellompiw llawintta,imañ utajanwa imarakta.+ 35  Vengasiñasa castigañas nayaruw waktʼitu,+kayunakapajj llustʼtkani uka señalat tiempona,+kuna laykutejj jan walin uñjasipkani uka tiempojj jakʼankjjewa,kuna jan walintï uñjasipkani ukas jankʼakiw purinirakini’. 36  Jehová Diosaw markaparojj juzgani,+servirinakapatsa sinttʼasirakini,+kunapachatï jupanakarojj jan chʼaman uñjani,jan khiti yanapirini ukhamarak débil jaqenakan jiltʼatap uñjani ukhaw ukajj pasani. 37  Ukatjja jupajj akham sarakiniwa: ‘¿Kawkinkapjjes jupanakan diosanakapajja,+imantasiñatak thaqapkäna uka qarqajja?* 38  ¿Kawkinkapjjes sacrificionakapan likʼinakap manqʼerinakasa,*vino ofrendanakapat vino umirinakasa?+ Jupanakay sartasisin jumanakar yanaptʼpan. Jupanakay jumanakatakejj mä imantasiñ lugaräpan. 39  Jichhajj uñjapjjam, nayaw Diosätjja,+nayat sipansa janiw yaqha diosanakajj utjkiti.+ Nayaw jiwaytjja, nayarakiw jakaytjja.+ Nayaw usuchjta,+ nayarakiw qolläjja,+janiw khitis amparajat salvkaspati.+ 40  Kuna laykutejj alajjpacharuw nayajj amparaj loqatatta,“wiñay jakäwij-jjaruw mä juramento lurarakta”,+ 41  kunapachatï nayajj llijkir espadaj afiltʼkä,juzgañatak amparaj wakichtʼarakï ukhajja,+naya contra saytʼasipki ukanakatwa nayajj vengasëjja,+uñisipkitu ukanakarus nayaw castigarakëjja. 42  Flechanakajarojj wilampiw machjayäjja,espadajajj aychwa manqʼarakini,jiwatanakana presonakana wilapwa flechanakajarojj umayäjja,enemigonakar pʼeqtʼapki ukanakan pʼeqenakapwa espadajajj manqʼarakini’. 43  Markanaka, jupan markapamp chik kusisipjjam,+kuna laykutejj jupaw servirinakapan wilapat vengasini,+jupa contra saytʼasirinakatsa jupaw vengasini,+markapan oraqepsa juparakiw qʼomachani”. 44  Moisesasti taqpach markan istʼkataw uka cancionan arunakap arsüna,+ Moisesampi Nun chachan Hosea*+ yoqapampiw arsupjjäna. 45  Kunapachatï Moisesajj taqe uka arunak Israel markpachar parlañ tukuyäna ukhajja, 46  akham sasaw jupajj säna: “Amuyasipjjañamatak aka urun churasipksma taqe uka arunakjja chuymanakamar katoqapjjam,+ ukhamat wawanakamar aka Leyin taqpach arunakap sum phoqañ yatichapjjañamataki.+ 47  Uka arunakajj janiw jumanakatakejj inamay arunakäkiti, jan ukasti uka arunakar istʼapjjatamatwa jakapjjäta.+ Jordán jawir paskatasin katuntapkäta uka oraqenjja uka arunakar istʼapjjatamatwa walja tiempo jakapjjäta” sasa. 48  Uka pachpa urunjja Jehová Diosajj akham sasaw Moisesar säna: 49  “Abarim+ qolluru, Nebo+ qollur makatanim, uka qollojj Moab oraqenkiwa, Jericó marka uñkatasina, ukatsti Canaán oraqe uñjam, uka oraqjja israelitanakaruw jakapjjañapatak nayajj churaskta.+ 50  Niya makatañampïskta uka qollunwa jumajj jiwjjäta, nayra awkinakamjam imatäjjarakïtawa, kunjamtï Aarón jilamajj Hor+ sat qollun jiwjjäna, nayra awkinakapjam imatäjjarakïna ukhama. 51  Kuna laykutejj jumanak paninejj israelitanak nayraqatanwa naya contra juchachasipjjtajja, Cadés cheqankir Meribá+ lugaran umajj utjki uka lugaranwa apanukupjjestajja, Zin sat wasarana. Jumanakajj janiw Israel marka nayraqatanjja santo Diosarjamajj uñjapkistati.+ 52  Jumajj jayatakwa oraqe uñjäta, ukampis kawkïr oraqtï nayajj Israel markar churaskta uka oraqerojj janiw mantkätati”+ sasa.

Notanaka

^ Variante: “Jaqhesawa”.
^ Ukajja, “jaqenakan” sasaw jaqokipasirakispa.
^ Variante: “jaqhen”.
^ Hebreo arunjja, “ovej likʼimpi”.
^ Hebreo arunjja, “uvasan wilapat”.
^ Jesurún sutejja, “cheqap jaqe” sañ muni. Israel markar jachʼar aptañatakiw uka sutejj aytasïna.
^ Variante: “Jaqheparojj”.
^ Variante: “Jaqhetjja”.
^ Hebreo arunjja, “ajanuj imantasïwa”.
^ Jan ukajja, “yupaychasaw”.
^ Jan ukajja, “Seol”. “Seol” siski uk glosarion liytʼäta.
^ Jan ukajja, “qatatnaqtir animalanakampwa”.
^ Ukajja, “Jupanakajj ewjjtʼar jan istʼir markäpjjewa” sasaw jaqokipasirakispa.
^ Variante: “Jaqhepajj”.
^ Variante: “jaqhepajj”.
^ Jan ukajja, “katarinakan”.
^ Variante: “jaqhejja”.
^ Jan ukajja, “sacrificionakapat sumäkis uk manqʼerinakasa”.
^ Uka sutejja, Josué chachan qallt qallta sutipawa, Hosea sutejj Hosaya sutit jiskʼaptayat sutiwa. Hosaya sutejja, ‘Jah Diosan Salvata’, jan ukajj ‘Jah Diosaw Salvi’ sañ muni.