Dlulela kokuphakathi

Dlulela kuyi-menu yesibili

Dlulela ohlwini lokuphathi

OFakazi BakaJehova

IsiZulu

INqabayokulinda—Efundwayo  |  March 2017

Ukuba Umngane Lapho Ubungane Busengcupheni

Ukuba Umngane Lapho Ubungane Busengcupheni

Sekuphele iminyaka engu-50 uGianni noMaurizio bengabangane. Nokho, kwaba nesikhathi lapho ubungane babo baba sengcupheni. UMaurizio uyachaza: “Ngesikhathi ngibhekene nesimo esinzima, ngenza amaphutha amakhulu abangela ukuba siqhelelane.” UGianni uyanezela: “UMaurizio wayengifundela iBhayibheli. Wayesengumeluleki wami ongokomoya. Ngakho lokho akwenza kwangishiya ngibambe ongezansi. Ngadumala kakhulu ngoba ngangazi ukuthi sasingeke sisaba abangane. Ngazizwa ngilahliwe.”

ABANGANE abahle bayigugu futhi ubungane obuhlala njalo abuzenzakaleli. Lapho ubungane busengcupheni, yini engasiza? Singafunda lukhulu kwabathile okukhulunywa ngabo eBhayibhelini ababengabangane abakhulu kodwa kamuva ubungane babo baba sengcupheni.

LAPHO UMNGANE WAKHO ENZA IPHUTHA

UDavide, umalusi nenkosi, ngokuqinisekile wayenabangane abahle. Kungenzeka ukuthi umngane kaDavide ofika kuqala engqondweni yakho uJonathani. (1 Sam. 18:1) Kodwa uDavide wayenabo abanye abangane, njengomprofethi uNathani. IBhayibheli alicacisi ukuthi ubungane babo baqala nini. Nokho, ngesinye isikhathi uDavide wathululela isifuba sakhe kuNathani njengoba nawe ungase wenze kumngane wakho. UDavide wayefisa ukwakhela uJehova indlu. Kumelwe ukuba inkosi yayiwazisa umbono kaNathani njengendoda eyayinomoya kaJehova nanjengomngane.—2 Sam. 7:2, 3.

Nokho, kunento eyenzeka eyabeka ubungane babo engcupheni. INkosi uDavide yaphinga noBhati-sheba ngemva kwalokho yayala ukuba umyeni wakhe, Uriya abulawe.  (2 Sam. 11:2-21) Kwaphela iminyaka eminingi uDavide eqotho kuJehova futhi enza ngobulungisa. Noma kunjalo, wenza lesi sono esibi kakhulu! Kwakwenzekeni kuleyo nkosi enhle? Yayingaboni yini ukuthi yenza isono esikhulu? Ingabe yayicabanga ukuthi izokwazi ukusifihla kuNkulunkulu?

UNathani wayezokwenzenjani? Ingabe wayezolinda kube omunye umuntu okhuluma nenkosi ngaleyo ndaba? Abanye babazi ukuthi uDavide ukuhlele kanjani ukubulawa kuka-Uriya. Ngakho, uNathani wayengazihluphelani nje ngempela, abeke ubungane babo engcupheni obase bunesikhathi eside? Ukukhuluma ngakho kwakungabeka ngisho nokuphila kwakhe engozini. Ngoba phela kakade uDavide wayesembulele umuntu ongenacala, u-Uriya.

Kodwa uNathani wayengumkhulumeli kaNkulunkulu. Lo mprofethi wayazi ukuthi uma engasho lutho, ubungane bakhe noDavide babuzoshintsha futhi wayezohlushwa unembeza. Umngane wakhe uDavide wayenze into eyayingamukeleki kuJehova. Inkosi yayidinga usizo ngokushesha ukuze ilungise ubuhlobo bayo noJehova. Yebo, uDavide wayedinga umngane wangempela. UNathani wayeyilolo hlobo lomngane. Wakhetha ukuyethula kahle indaba ngomfanekiso owawuzothinta inhliziyo yomuntu owake waba umalusi. UNathani wadlulisela umyalezo kaNkulunkulu ngendlela eyasiza uDavide waqonda ububi bamaphutha akhe futhi washukumiseleka ukuba athathe isinyathelo.—2 Sam. 12:1-14.

Ungenzenjani uma umngane wakho enza isono esikhulu? Ungase ucabange ukuthi ukumbonisa isono sakhe kuzoqeda ubungane benu. Ungase ucabange ukuthi ukubika isono sakhe kubadala abangamsiza ngokomoya, kungaba ukumdayisa. Yini obungayenza?

UGianni okukhulunywe nganye ekuqaleni, uyakhumbula: “Ngaphawula ukuthi kukhona okushay’ amanzi. Kwase kunezinto uMaurizio angifihlela zona. Nganquma ukukhuluma naye, nakuba kwakunzima kakhulu ukwenza lokho. Ngazibuza: ‘Yini nje engingamtshela yona angayazi? Angase abhoke ngolaka!’ Kodwa ukukhumbula konke lokho esasikufunda ndawonye, kwanginika isibindi sokukhuluma naye. UMaurizio naye wayenza kanjalo lapho ngidinga usizo. Ngangingafuni ukulahlekelwa umngane kodwa ngangifuna ukumsiza ngoba ngangimkhathalela.”

UMaurizio uyanezela: “UGianni wayeqotho—futhi wayeqinisile. Ngangazi ukuthi imiphumela yezinqumo zami ezimbi yayingelona iphutha lakhe noma elikaJehova. Ngakho ngasamukela isiyalo futhi ngokuhamba kwesikhathi ngalulama ngokomoya.”

LAPHO UMNGANE ESENKINGENI

UDavide wayenabanye abangane abamsekela ngobuqotho ezikhathini ezinzima. Omunye wabangane bakhe kwakunguHushayi, iBhayibheli elimbiza ngokuthi “umngane kaDavide.” (2 Sam. 16:16; 1 IziKr. 27:33) Kungenzeka ukuthi wayeyisikhulu segceke esasiwumngane wakhe, ngezinye izikhathi esasikhipha iziqondiso eziyimfihlo.

Lapho indodana kaDavide u-Absalomu izama ukuqhwaga isihlalo sobukhosi, ama-Israyeli amaningi alandela u-Absalomu, kodwa uHushayi akazange amlandele. Ngesikhathi uDavide ebaleka, uHushayi waya kuye. UDavide wezwa ubuhlungu obukhulu ngenxa yokuvukelwa yindodana yakhe kanye nabanye ayebathembile. Nokho, uHushayi wahlala eqotho futhi wayezimisele ukubeka ukuphila kwakhe engozini ukuze afeze umsebenzi wakhe owawuzovimba lelo tulo. UHushayi akenzanga nje lowo msebenzi ngenxa yokuthi wayeyisikhulu segceke. Wabonisa ukuthi ungumngane oqotho.—2 Sam. 15:13-17, 32-37; 16:15–17:16.

Kuthinta inhliziyo ukubona indlela abafowethu nodadewethu abanobunye ngayo namuhla kungakhathaliseki ukuthi bafeza yiphi indima noma isabelo ebandleni. Ngezenzo zabo kunjengokungathi bathi, “Ngingumngane wakho, hhayi ngoba ngiphoqelekile kodwa ngenxa yokuthi ubalulekile kimi.”

 Yilokhu okwenzeka kumfowethu uFederico. Esizwa umngane wakhe omkhulu u-Antonio wakwazi ukubhekana nesikhathi esasinzima ekuphileni kwakhe. UFederico uyalandisa: “Lapho u-Antonio ethuthela ebandleni lethu, ngokushesha saba abangane. Sobabili sasiyizinceku ezikhonzayo futhi sasikujabulela ukusebenza ndawonye. Ngokushesha ngemva kwalokho wamiswa njengomdala. Ngaphezu nje kokuba umngane wami, wayeyisibonelo kimi.” UFederico wenza iphutha. Ngokushesha wafuna usizo olungokomoya, kodwa wayengasakufanelekeli ukuba yiphayona noma inceku ekhonzayo. U-Antonio wasabela kanjani?

Lapho uFederico ebhekene nobunzima, umngane wakhe u-Antonio wamlalela futhi wamkhuthaza

UFederico uyakhumbula: “Ngangibona ukuthi u-Antonio uyazwelana nami. Wenza konke angakwenza ukuze angiduduze. Wayekukhathalela ngokujulile ukululama kwami ngokomoya futhi akazange angilahle. Wangikhuthaza ukuba ngiphinde ngiqine ngokomoya, ngingalilahli ithemba.” U-Antonio uyachaza: “Ngachitha isikhathi esengeziwe noFederico. Ngangifuna azizwe ekhululekile ukukhuluma nami nganoma yini, ngisho nangobuhlungu ayebuzwa.” Ngokujabulisayo, ngokuhamba kwesikhathi uFederico waphinde waqina ngokomoya futhi wabuye wamiswa njengephayona nanjengenceku ekhonzayo. U-Antonio uphetha ngokuthi: “Nakuba manje sikhonza emabandleni ahlukene, sisondelene kakhulu kunakuqala.”

INGABE UNGAZIZWA ULAHLIWE?

Ungazizwa kanjani uma umngane wakho omkhulu ekujikela lapho umdinga khona kakhulu? Zimbalwa izinto ezibuhlungu ngale ndlela. Ungakwazi yini ukumthethelela? Ubungane benu bungakwazi yini ukuphinde buqine njengakuqala?

Cabanga ngalokho okwenzeka kuJesu phakathi nezinsuku zakhe zokugcina esemhlabeni. Wayechithe isikhathi esiningi nabaphostoli bakhe abathembekile futhi babehlanganiswe isibopho esikhethekile. UJesu wababiza kufanele ngokuthi abangane bakhe. (Joh. 15:15) Nokho, yini eyenzeka ngesikhathi eboshwa? Abaphostoli babaleka. UPetru washo  ngokungananazi ukuthi wayengeke ayilahle iNkosi yakhe, kodwa ngabo lobo busuku uPetru wamphika uJesu!—Math. 26:31-33, 56, 69-75.

UJesu wayazi ukuthi wayezobhekana novivinyo lwakhe lokugcina eyedwa. Noma kunjalo, wayenaso isizathu sokudumazeka nokuphatheka kabi. Kodwa ingxoxo yakhe nabafundi bakhe ngemva kwezinsuku ezimbalwa evusiwe, ayibonisi nakancane ukudumala, ukucasuka noma ukuzisola. UJesu akasibonanga isidingo sokukhumbuza abafundi bakhe ngamaphutha abo, kuhlanganise nalokho ababekwenzile ngobusuku aboshwa ngabo.

Ngokuphambene nalokho uJesu waqinisekisa uPetru nabanye abaphostoli. Wabonisa ukuthi uyabethemba ngokubanikeza iziqondiso mayelana nomsebenzi wokufundisa obaluleke kakhulu emlandweni wesintu. UJesu wayesabheka abaphostoli njengabangane bakhe. Abazange balukhohlwe uthando lwakhe. Babezokwenza okusemandleni abo ukuze bangaphinde bayidumaze iNkosi yabo. Ngempela, bawenza ngokuphumelelayo umsebenzi ayebanike wona.—IzE 1:8; Kol 1:23.

Udade u-Elvira ulukhumbula kahle usuku yena nomngane wakhe omkhulu uGiuliana abaxabana ngalo, uthi: “Lapho engitshela ukuthi kumzwise ubuhlungu lokho engangikwenzile, ngaphatheka kabi. UGiuliana kwakufanele acasuke. Kodwa okwangihlaba umxhwele ukuthi wayekhathazeke kakhulu ngami nangokuthi wawuzoba yini umphumela wokuziphatha kwami. Ngiyohlale ngikwazisa ukuthi akagxilanga kokubi engamenza kona kunalokho wagxila endleleni engangizilimaza ngayo. Ngiyambonga uJehova ngokuthi nginomngane obeka inhlalakahle yami kuqala kunemizwa yakhe.”

Ngakho, yini okufanele umngane omuhle ayenze lapho ubungane busengcupheni? Kufanele azimisele ukukhuluma ngokukhululekile ngendlela enomusa lapho kudingeka. Umngane onjalo uyofana noNathani noHushayi, abahlala beqotho ngisho nasezikhathini ezinzima; afane noJesu, owayezimisele ukuthethelela. Ingabe uyilolu hlobo lomngane?