Dlulela kokuphakathi

Dlulela ohlwini lokuphathi

 ISAHLUKO 73

UmSamariya Uzibonisa Engumakhelwane Wangempela

UmSamariya Uzibonisa Engumakhelwane Wangempela

LUKA 10:25-37

  • INDLELA YOKUTHOLA UKUPHILA OKUPHAKADE

  • UMAKHELWANE ONGUMSAMARIYA

Lapho uJesu esaseduze neJerusalema, amaJuda ahlukahlukene eza kuye. Amanye afuna ukufunda kuye, amanye afuna ukumvivinya. Omunye wawo owayeyisazi soMthetho, uyambuza: “Mfundisi, yini okumelwe ngiyenze ukuze ngizuze ifa lokuphila okuphakade?”—Luka 10:25.

UJesu uyabona ukuthi lo muntu akabuzeli ukwazi nje kuphela. Kungenzeka uzama ukwenza uJesu aphendule ngendlela ezowacasula amaJuda. UJesu uyabona ukuthi le ndoda isinokuthile engqondweni. Ngokuhlakanipha uphendula ngendlela eyenza le ndoda iveze lokho ekucabangayo.

UJesu uyayiphendula: “Kulotshweni eMthethweni? Ufunda kanjani?” Le ndoda iyawazi uMthetho kaNkulunkulu, ngakho impendulo yayo isekelwe kuwo. Icaphuna amazwi akuDuteronomi 6:5 nakuLevitikusi 19:18, ithi: “‘Kumelwe uthande uJehova uNkulunkulu wakho ngayo yonke inhliziyo yakho nangawo wonke umphefumulo wakho nangawo wonke amandla akho nangayo yonke ingqondo yakho,’ ‘nomakhelwane wakho njengoba uzithanda wena.’” (Luka 10:26, 27) Yiyo yini impendulo leyo?

UJesu uthi kule ndoda: “Uphendule kahle; qhubeka wenza lokhu uyothola ukuphila.” Kodwa le ngxoxo ayipheleli lapha? Le ndoda ayifuni nje impendulo eqondile kodwa ifuna ‘ukuzibonakalisa ilungile,’ nokuqinisekisa ukuthi imibono yayo inembile nokuthi iphatha abanye ngendlela elungile. Ngakho iyabuza: “Ubani ngempela umakhelwane wami?” (Luka 10:28, 29) Lowo mbuzo obonakala ulula, unencazelo ejulile. Kanjani?

AmaJuda akholelwa ukuthi igama elithi “umakhelwane,” lisebenza kuphela kumuntu ongumJuda futhi kungase kubonakale sengathi uLevitikusi 19:18 uyakusekela lokho. Empeleni, umJuda angase athi, akukho “emthethweni” ukuzihlanganisa nomuntu ongeyena umJuda. (IzEnzo 10:28) Le ndoda nabanye abalandeli bakaJesu, babezibheka njengabalungile uma bephatha amanye amaJuda ngomusa. Kodwa bangase bangamphathi ngomusa omunye umuntu ongeyena umJuda; ngoba becabanga ukuthi akayena ngempela “umakhelwane.”

UJesu angawulungisa kanjani lo mbono ngaphandle kokuphatha kabi le ndoda namanye amaJuda? Uxoxa le ndaba: “Umuntu othile wayehla evela eJerusalema eya eJeriko, wabanjwa izigebengu, zathatha izimpahla ayezigqokile nezinto zakhe, zamshaya, zahamba, zamshiya esezoshona.” UJesu uyaqhubeka: “Kwaqondana nokuthi umpristi othile wayehla ngaleyo ndlela, kodwa lapho embona, wadlula ngakolunye uhlangothi. Ngokufanayo, nomLevi lapho efika kuleyo ndawo futhi embona, wadlula ngakolunye uhlangothi. Kodwa umSamariya othile owayehamba ngaleyo ndlela wafika kuye, lapho embona, waba nesihawu.”—Luka 10:30-33.

Indoda uJesu ayeyixoxela le ndaba iyazi ukuthi abapristi abaningi nezikhonzi zasethempelini ezingamaLevi, bahlala eJeriko. Uma bebuyela emakhaya besuka ethempelini, bahamba emgwaqweni amakhilomitha angu-23. Lo mgwaqo uyingozi ngoba unezigebengu. Uma umpristi nomLevi bethola umJuda esenkingeni, akufanele yini bamsize? Endabeni yakhe uJesu uthi abamsizanga. Waze wasizwa umSamariya, indoda evela esizweni amaJuda asizondayo.—Johane 8:48.

UmSamariya wamsiza kanjani lo mJuda owayelimele? UJesu uqhubeka nendaba yakhe: “Wasondela kuye wabhandisha amanxeba akhe, wathela amafutha newayini kuwo. Ngemva kwalokho wamgibelisa esilwaneni sakhe wamyisa endlini yezihambi wamnakekela. Ngosuku olulandelayo wakhipha odenariyu ababili, wabanika umgcini wendlu yezihambi, wathi: ‘Mnakekele, noma yini oyisebenzisayo ngaphandle kwalokhu, ngizokukhokhela yona uma ngibuya.’”—Luka 10:34, 35.

Ngemva kokuxoxa le ndaba, uMfundisi Omkhulu, uJesu, ubuza le ndoda umbuzo oyenza icabange:  “Ubani kulaba abathathu owenza njengomakhelwane walo muntu owabanjwa izigebengu?” Mhlawumbe le ndoda ayifuni ukuthi “umSamariya,” ngakho ithi: “Yilowo owenza isenzo sesihe kuye.” UJesu ube esesenza sicace isifundo sale ndaba yakhe: “Nawe hamba wenze okufanayo.”—Luka 10:36, 37.

Yaze yanamandla le ndlela yokufundisa! Ukube uJesu wamane watshela le ndoda ukuthi nabangewona amaJuda bangomakhelwane bayo, ingabe le ndoda namanye amaJuda ayelalele babeyokwamukela lokho? Kungenzeka babengeke. Nokho, ngokuxoxa indaba elula, enemininingwane izilaleli zakhe eziyijwayele, impendulo yombuzo othi, “Ubani ngempela umakhelwane wami?” ivele ibe sobala. Umuntu ozibonisa engumakhelwane wangempela, yilowo obonisa uthando nomusa imiBhalo esiyala ukuba sikubonise.