“Bakere ngbarago ti re susi gi te re, ya mi gi pa awire i nita rogo rengo.”3 YO. 4.

ABIA: 41, 11

1, 2. (a) Gini kpakaraapai badungu awiri ayeaye agbiatiyo na ni? (b) Gini asanahe gi kekeapai re nika sakapai tipaha?

KUMBA sa du rimoko nga Joshua aya, “mbure kindi tooni, gu fugo mi anaagumbaha kporo na rogo dungurati angia gu nga ga avungure nga ayeaye. Ono tingbafuo mi tona nduge ku sukuru yo, gu fugo i aagumbaha rogo gu dagbarago re atona ka ngba tire kisusi. Vuru bete agarã, ariapai amangi. Mi aarengbanga ka giarogo adunguratise te, na mi aagianga tire na gu sino mangapai nga ga avungure a te.” Gupai naamangi Joshua re namanga badungu aboro.

2 Areme, aboro bangeyo naima susa amirioni ue kama na biama bawe naraka rogo agu aringara i aavunganga yo rogoho ya. Kangia mo nga gu vunguagude nga yeaye, wai du rengbe mo ka undo awiro wenengai i da ni gu nyanyaki agude rogo toro yo nga aguyo ‘nata rogo rengo’? (3 Yo. 4) Wai du rengbe kura aboro ka fu undo?

AVUNGUAGUDE, ONI MOI WENE KPIAPAI

 

3 Avunguagude, gaoni kpiapai na nyanyakipaha tipa gupai nga awironi tona ka ndu ngba gu gene nga ga nyenye unga. Ho awironi abironi ni oni “gbáta gako ngbi mbata,” si nasayo i wiriki ka kido kuti Yekova  ko fu agu ahe fuyo i azingo tipaha na aˈuru dunduko. (Mt. 6:33, 34) Sidu, mo raki taata raka. Mo mbupa agu ahe nga ga borose tipa agu ahe nga ga toro angianga agu ahe nga ga toro tipa ga borose ya. Mo mangi asadatise nyanyaki kadu zanga na bape kuriro. Mo gbata ‘kumuko ngbangbaturũ yo’ du rogoyo nga Yekova idi na mo, angianga aũkumuko watadu “gu taarimo nga ga aboro” ya.Oni gedi Marako 10:21, 22; Yo. 12:43.

4 Ka mo dinga bakere regbo kina kuti kura apai ka regbo adunga bero tipa awiro ya ya. I ini gupai aino nga mo na ngbarago na yo ho i adiaberã ni ka peresapa Yekova mbatayo kuba gupai nga ka gbata worimo watadu aũkumuko tipa tiyo watadu foro. Oni ne gu bipai angianga ga aKristano ya, nga agude du si aida i ye na wene raka fu avunguyo. Oni tingidi gupai nga, “a nga agude ka dungura ahe tipa avunguyo te, ono avunguyo namanga wo tipa awiriyo.”2 Kor. 12:14.

AVUNGUAGUDE, ONI DIBE GU KPAKARAAPAI NGA GA FUGO

5. Tipagine si aida avunguagude naafura ti ni na awiriyo tipa Yekova?

5 A wa i agumbaha kumbatayo, aboro “na afugoyo dunduko nibakiakia dagba rikaaboro,” natiria ku rogo ga Yekova riigbu. (Zek. 8:23, NW.) Ono gu kpakaraapai nga ga fugo rengbe ka saha ni mbumbuhe foro mo yugu rengo fu awiro. Awironi nga gu nyanyakipa aboro rengbe oni ka wirika Ziazia Kekeapai na yo, na pa ‘ino’ yo Yekova nika sa yo i gbia nyenye unga. (Yo. 17:3) Tipa awironi wiriki ga Yekova ayugopai, oni du wa ka oni ‘apeka pa ha fu yo’ ti wene aregbo dunduko.Oni gedi Pa Fu Rugute ni Ue he 6:6, 7.

6. Wai du rengbe awironi ka gbia undo ti wirika fugoroni? (Oni bi gu sura duti tonatonaha.)

6 Si nawira gupai nga awironi nika wirika gu fugo i agumbaha rogo gu dagbarago re sukuru yo na rogo agu aba i ata rogoho, ono gu bangua gene rengbe yo ka wirika fugoroni ngbaha nga kaa fura na oni dedede kina rogo gaoni fugo yo. Kparakusayo ti gupai nga pa ino awironi fugoroni rengbe ka sayo i du na dawedawe fugodagbase na oni, gu kura undo kinaho berewe i agbiaha. Pa ino awironi dungu afugo nanyakasa gayo ba berãpai na kini sayo i ini wai ka kodatiyo na kura aboro. Si ima rengba ka fu momu fuyo i kiisi gayo sunge tungusapai. Carolina du avunguri nga ayeaye aya, “Mi ima gbia bakere ngbarago kadu rogo gu dungurati nape fugo ayeaye. Na si ngba ni kerehe kaa undo rogo gu ba du na bakere zingo rogoho.”

7. Ginipai rengbe oni ka mangaha ka si du nga kpakaraapai nga ga fugo gu du rogo gaoni ngbadimokporo?

7 Ono wa vura duhe wo, wa awiri ayeaye nikaa wirika gu sino mangaapai gbiati gu fugo du rogo gu dagbarago re, nyemu kaa fura rogo gu fugo nga ga avunguyo ima rengba ka gbandaka ti aguyo ka aguyo ainongo wai kaa fura rogoho ya. Avunguagude, ka si du nga gure nga gupai du tipa awironi, ya mo oni rengbe ka wirika gu fugo i agumbaha rogo gu dagbarago re? Oni rengbe kadu rogo wene bangiriba ka sonosa awironi ni aKristano ka si du nga oni nagiarogo agu apai yo agia i agumbaha dagbatiyo, gayo aũngbarago, gbiati gu sunge i afuhe fuyo sukuru yo na ka si du nga oni ima rengba ka fura na gayo bayugupai. Nirengo, tipa ka wirika kura fugo, si nadia regbo, bakere asadatise gbiati umbasitise. Ono ka si du nga wironi da ni irangbiängä, ya mo oni mangingo ome ka wirika fugo nibee tipa kaa fura na u te? Si naida oni mangi kina gu bangisa ome re a tipa gu gude nape kina kura fugo wenengai, anga wo te?

8. Wai du rengbe mo ka undo awiro ka si du nga mo ainongo gayo fugo wenengai te?

8 Ka pe guhe tigu nga rengo, kura agu avunguagude nga ayeaye arengbanga ka ino gu vovo fugo wenengai nga ga awiriyo te. Gu sangbanapai naye mbiko gu kpakarapai re rengbe ka saha ni mbumbuhe fu avunguagude i yugu gu dudunguro apai fu awiriyo nga ga “Ziazia Kekeapai.” (2 Tim. 3:15) Ka si du nga gure nga gupai du tipa ro, mo gu duadu kindi na rengba bero ka undo awiro i ini Yekova na ki  kpinyemuko. Bakumba nga Shan ape gupai nga, “Narani naadunga na kumbari ti ni ya aini gu fugo ani ainihe wenengai gbua tooni, na mi gbiati adawire ainongo ka pe gari fugo wenengai te. Ono ho ani anaabi ri ni ri ni wisigipai, kini kparikpee, na kini mangi ome kaa nungusa gu irisombori nga ga aborokporo na aposo dunduko, ani aini gupai nga pa ino Yekova nga nyanyakipa pai kisusi.”

9. Wai du rengbe avunguagude ka undo agu awiriyo rengbehe kadu nga si naida i wirikipai rogo afugo ue?

9 Kura agude kinaho rengbehe kadu nga si naida i wirikipai tipa Yekova rogo afugo ue, nga gu fugo i awirikaha sukuru yo gbiati gu fugo i agumbaha kporo. Tipa kura avunguagude rengbe ka mangaha wo, i namangasunge na awaraga, dede afugo, gbiati avidio rogo agu afugo ue re dunduko. Si tie ziazia nga, si naida agu avunguagude nga ayeaye di bakere regbo na i mangi adiandue ka undo awiriyo i sonosi nyanyaki pagume na Yekova.

SI NAIDA ONI DU ROGO GU DUNGURATI NGA GA GINI FUGO?

10. (a) Da du si aida ni diberã tipa gu dungurati nape gu fugo si aida aborokporo du rogoho? (b) Ginipai si aida ni mangihe mbata fu manga ni diaberã?

10 Ho “kungba aboro” watadu ayeaye araka ni tuturũ ti agu aDezire Yekova nape gayo fugo, si naida i koditiyo na gu dungurati nape gu fugo du rogo gu dagbarago re. (Tam. 146:9) Ono ka si du nga dungurati kinaho mbembedi nga gu nape gamo fugo, gu sanahe nakura nga: Gu dungurati nape gini fugo ngba tipa gamo aborokporo? Tingbafuo bariikporo berẽ dudunguro, ki mangi kparakpee na ki ini gu berãpai nga ga diani gbiati awirini, si naida ni mangi diaberã. (1 Kor. 11:3) Gini apai rengbe bariikporo ka berãkuriihe? Gini arengo rengbe oni ka mangasunge kutini? Ani wisigingo betehe.

11, 12. (a) Wai du du fugo aboro na maapai kurii gupai gude agiaha badunguratise yo? (b) Tipagine du kura agude aká ti ni ka wirika gu fugo nga ga avunguyo?

11 Si naida avunguagude wisigipa gu zingo nzunzu nga ga awiriyo. Rengo ngaha nga, ka gude vura kaa pe kina gini fugo vurũ, tipa gupai nga u ini rengo wenengai, anga kina bete asaa gbua nga ga gu yugopai nga ga toro du badunguratise yo rogo aposo dunduko nga gu yangarapai si aidaha tipa ru te. Ono oni makianga gipai re: Ba agu adunguratise yo i amangaha rogo gu fugo agude agia tira na ni wenengai, ami rengbe ka gia arugapai nidu ami gbua pati dunguratise, isoke ami ima rengba ka wirika badungu apai kisusi wai avungura aberãha. Si arengbanga kadu wo te ho agude agianga tiyo ni wenengai na gu fugo i agumbaha ya te. (Oni gedi 1 AKorindo 14:9, 11.) Na anga si ti aregbo dunduko nga gu fugo nga ga avungugude nanye kindi ni gu fugo nga ga berã ru watadu gu fugo du paha ngbaduruyo te. Nirengo, kura agude ima rengba ka wirika kaa fu akaragapai, kaa manga apapara dunguratise mbatayo, na kaa manga agumbapai rogo gu fugo nga ga avunguyo zanga agu afugo re niye ngbaduyo yo.

12 Kurigure, anga kina fugo sa du na maapai kurii ngbadu gude te. Gure nga gu ngisapai naadu tipa Joshua i nifura tipa ko ti tonatonaha. A wa dawiriko nga Esther agumbaha, “tipa rukutu agude, afugo avunguyo, gayo sino mangaapai, gbiati pambori nandu sa ni kpamiakpamiaha.” Ka agude agianga tiyo na gu sino mangaapai nga ga avunguyo ya, i ima rengba ka ká ka wirika gu fugo nga ga avunguyo gbiati gayo pambori. Ginipai rengbe agu avunguagude nga ayeaye ka mangaha?

13, 14. (a) Tipagine kura agu arogotise nga ayeaye aga ti ni na awiriyo ku rogo gu dungurati naape gu fugo naadu rogo gayo dagbarago? (b) Ginipai agu avunguagude re amangihe tipa ka nye nyanyaki rogo toro yo?

13 Agu avunguagude nga aKristano naperesapa du awiriyo rogo toro yo wenengai mbatayo fu gupai i akpinyemuhe. (1 Kor. 10:24) Ba aJoshua na Esther nga Samuel aya: “Mi gbiati diare awisigi awirani wenengai ka bi gu fugo i arengbe ka zambua rogo toro yo rogoho wenengai, na ani ki kpari tipa tatamana. Gu  karagapai ani agbiaha kuti gaani kparakpee aangianga gupai naangba tirani nzunzu te. Ono ho ani abihe ni nga i aagbianga undo wenengai ti dunguratise rogo gaani fugo te, ani adiberã ka ga ku rogo gu dungurati naape gu fugo naadu rogo gu dagbarago re. Ani anaandu tipa adunguratise gbiati tungusapai kina sa. Ani ayambu agu abakurearani a naadu rogo gu dagbarago re tipa riahe gbiati nduge tipa zambuasitise. Agi apai re dunduko aundo awirani i ini awirina na i ini Yekova, angianga ni gayo Mbori gbua ya ono ni Bayo na ni Bakureayo. Ani abi gipai re na nyanyakipaha kisusi gupai nga i ini gaani fugo wenengai.”

14 Samuel ape kurapai nga: “Tipa gupai nga ani bandatirani rogo toro yo nyanyaki, mi gbiati diare anaandu andu a tipa agu adunguratise naadu rogo gaani fugo. Apai aima nge tirani ani aamangaha, na ani kidu na mbugo. Ono ani natambua Yekova wa ko afu maku kurii gu bakere ome ani amangihe na pa mbu ani kura gaani apai. Awirani dunduko biata nairiso Yekova ni mangayo sunge Kindo ti aregbo dunduko.”

GUPAI RENGBE PARANGA ABORO KA MANGAHA

15. Tipagine gu wirina nga Kristina abihe ti ni nga ri ima rengba ka mangasunge fu Mbori wenengai rogo gu dungurati naape gu fugo naadu rogo gari dagbarago?

15 Agu agude naima sona ima rengba ka bi gupai nga gu dungurati rengbe yo ka mangasunge rogoho fu Yekova wenengai nga gu nape gu fugo i agiatiyo na ni wenengai. Kangia wodu duhe, si aidanga avunguyo bihe nga awiriyo ima sogayo te. Kristina aya, “Mi aima ino gu fugo nga ga avungure ngbarangbara, ono wai i aapehe badunguratise yo aima kpakara fere. Ho garãre adu ni 12, mi andu tipa bakere dunguratise rogo gu fugo mi aawirika pai sukuru yo rogoho. Gure nangia bambata regbo mi girogo gupai yo nga gupai mi aagia ha re angia rengo! Kura bakere ariapai amangi ho mi atona ka manga kparakpee ni rogo gu fugo nga ga sukuru. Mi aafura fu Yekova kina boro ngbadure yo!” (Amo. 2:11, 41) Ho Kristina anyaki ni, ri afura tipa gupai re na avunguri na ri ki diberã ka ga ku rogo gu dungurati naape gu fugo naadu rogo gu dagbarago re. Ri aya: “Pa wirika mi pai tipa Yekova rogo gu fugo mi aawirika pai sukuru yo rogoho afõngbadureyo mi mangipai.” Si aaimanga te Kristina ki da ni zaaza nazakigene.

16. Tipagine du gu wirina nga Nadia ti ni na ngbarago nga ri anye kina rogo gu dungurati naape fugo ayeaye?

16 Paranga aboro, ya mo oni naida ka du rogo gu dungurati nape gu fugo du rogo gaoni dagbarago? Kangia wodu duhe, boro na boro si aida ni sana ti ni nga tipagine du mi aida kadu yo ti ni. Ya mo pa ga oni ku rogo gu ngbatunga dungurati re rengbe ka undo roni oni mbedi na Yekova? (Yak. 4:8) Watadu oni naida ka ga koyo mbiko oni aidanga boro ni ngere kurironi te watadu oni aidanga ka mangasunge nyanyaki te? Nadia nga guri namangasunge Betere yo awere aya, “Ho awirinami gbiati re adani ni sosono agude, ani aaida ka ga ku rogo gu dungurati naape gu fugo naadu rogo gu dagbarago re.” Ono avunguri aima inoho nga si aundongo yo rogo toro yo te ka i ga ku rogo gu dungurati re. “Awere ani na bakere ngbarago nga avungurani amangi ome ka yugo gayo fugo furani na ki nye na ani kina rogo gu dungurati naape fugo ayeaye. Gupai re ima mbakada gaani raka na ki fu bakere amomu furani ani undo kura aboro i ini Yekova.”

GU GENE RENGBE KURA ABORO KA UNDO NGBAHA

17. (a) Da du Yekova nafu gu sunge funi nga ga sonosa agude? (b) Wai du rengbe avunguagude ka gbia undo ka yugo rengo fu awiriyo?

17 Yekova fu gu momu fu avunguagude nga ka sonosa awiriyo rogo rengo yo, ko afunga ha fu atitayo watadu fu kura boro te. (Oni gedi Asanza 1:8; 31:10, 27, 28.) Ono wa vura duhe wo, agu avunguagude ainongo gu fugo i agumbaha rogo gu dagbarago re ya ima rengba  ka ida na undo tipa ka zio ngbadu awiriyo yo. Si aidanga pa mangayo mbakadapai tipa gu ngbatunga undo re du nga i ima mbu gu gayo tindiro nga ga toro te; kuba gure, si rengbe kadu nga papara gupai i amangaha ka sonosa awiriyo “ni ga Gbia rabahe na rugahe.” (Ef. 6:4) Ni kpiapai, avunguagude rengbe ka sana abaakumba rogo dungurati tipa aberãpai nibipa wai ka manga gu irisombori nga ga aborokporo na tipa ka gbata wene abakure tipa awiriyo.

Agude gbiati avunguyo nagbia undo ti kodatise na dungurati (Oni bi gene waraga 18, 19)

18, 19. (a) Wai du rengbe agu awirina du rogo toro yo wenengai ka undo rukutu agude? (b) Ginipai si aida avunguagude nimangihe amanga kindi?

18 Ni kpiapai, avunguagude rengbe ka yamba kura aborokporo ti kura aregbo tipa i ye fuo yo tipa gu irisombori nga ga aborokporo. Kurigure, badungu paranga aboro nazambua ho du yo ni na agu abakure du wenengai rogo toro yo, ni kpiapai, nga aguyo rengbe kaa ndu na yo gene tungusapai yo na kaa ndu na yo a tipa wene azambuasitise. (Snz. 27:17) Shan aya, “Mi natingidapa agu awirina atingida wenengai nadi re kugume. Ho i anaaundo re ni na gimi gumbapai nga ga agude sukuru nga ga dunguratise, mi anaawirika badungu apai ti aregbo dunduko. Na agu apai ani aamangaha ka gbia ngbarago wa ani angia badona aima ngba tirani.”

19 Rengo ngaha nga, agu aboro avunguagude asiayo i undo awiriyo, si naida i nisonosi gu irisa nga ga gu rukutu agude re koyo du avunguyo ni ti aregbo dunduko, kini fura fuyo tipa avunguyo wenengai, angianga ka diaba yo ya. Kurigure, agu aboro nafu undo, si naida i bandatiyo ti gu ngbatunga mangaapai rengbe kura aboro rogo dungurati watadu agu aboro adunga rogo dungurati ya ka bihe nga si ni wasiwasihe. (1 Pet. 2:12) Si aidanga avunguagude mbu awiriyo gbua fu kura aboro i niraba yo rogo toro yo te. Si naida i nipekefuo gu undo apeka kura aboro afuhe fu awiriyo na i kini ndu kumbatayo kaa yugopai fu awiriyo nitiyo.

20. Wai du rengbe avunguagude ka undo awiriyo i da ni ga Yekova wene amoyambu?

20 Avunguagude, oni kpari fu Yekova tipa undo, na oni ki mangi bakere ome. (Oni gedi 2 Pekapai 15:7.) Oni peresipa ga wironi pagume na Yekova mbatayo fu gupai oni akpinyemuhe. Oni mangi gupai rengbe oni ka mangaha tipa Fugo Mbori rimi ku ngbadu wironi yo. Ka oni mbunga ka ida kuti gupai nga wironi rengbe arengba kada ni wene moyambu nga ga Yekova ya. Ho awironi apekafuo Fugo Mbori ni na gaoni wene kpiapai, oni rengbe kadu kina wai gu mokedi nangia Yoane adu tipa agu awiriko nga ga toro yo ho ko ayani wẽ: “Bakere ngbarago ti re susi gi te re, ya mi gi pa awire i nita rogo rengo.”3 Yo. 4.