Si gu ku mbatayo

Si gu kuti ue abanguaha

Mo gu kuti tangaratangara ariihe

ADezire Yekova

Zande

Ngbaõbambu Sinziri (Gu du Tipa Dungurati)  |  Ngi 2016

 AGU APAI NANDU NA GUPAI DU TI KPOTOHO | TIPAGINE SI AIDA MO PE RENGO TI NI?

Gu Gbegberẽpai Pe Ziree Amanga Ro na Ni

Gu Gbegberẽpai Pe Ziree Amanga Ro na Ni

Samantha du South Africa yo aya, “Akpakarapai kinaho boro naima rengba ka nyasariipa ha na wiri ziree.”

Ya mo mo idi kuti gupai ri agumbaha re? Wakina Samantha, ani dunduko naima gbiatirani na akpakarapai ti kura aregbo. Gu gene ani amangapai ngbaha kuti gupai naida ani pe ziree nayugo gu ngbatungapai ani abihe na nyanyakipaha. Ni kpiapai, kangia gupai nyakipaha bangirani nga ka dia zee tirani kusayo, ani rengbe ka bi pe ziree ni gupai si aida ani mangihe amanga. Ono tie, ho rengo akura ni kuyangura, si dedede naye na gbegberẽ sangbanaha. Mo bingo agi apai re.

PE ZIREE NAGBARASAPA KIDO

Pabakure naruriipa kido. Ho aboro ue adu ni na kido dagbatiyo, baa yo nangba na ka yo adunga na gunde ya. Ono aboro asonosanga kido wakina ikpirogumba te. Aboro nasonosa kido ho i adia regbo ni kina sa, kini fura dagbatiyo na kini mangipai fu akurayo. Ono tie, gu kido du dagba aboro ima rengba ka gberã ka boro pe ziree kandara bara sa. Na ho kido agberã ni, si ima rengba kadu ni mbumbuhe ka sonosaha berewe.

Ya mo boro anangingo ro nga gu ni mo aaberãha nga ni nga wene bakureamo? Kangia wodu, wai du mo adu? Si nawira wa si aima imisa ro, na mo ki bihe nga ni ima baga ro. Gu bipai mo adu na ni re, kinaha rengbe kura aboro kadu na ni a. Kango ti ni te nga pe ziree nagbarasa mburu wene pabakure.

PE ZIREE NAVUNGA PE ZIREE

Bakerepa bayugupai tipa marã rogo gu Yunivasiti Nga ga California nga Robert Innes amangi wisigopai na ki bi gupai nga, “boro ima rengba ka wirika pe zire be kurani.” Rogo gi gene re, ani rengbe ka ringbisa pe zire kuti ririkaza, ka mo zitiro na gu boro nga iraziree, kere kaza nga ga pe ziree “nazio ro azio.”

Wai du rengbe mo ka zanga ti ku rogo gu gbina nga ga pe zire? Ziazia Kekeapai ima rengba ka undo ro. Ani nahõpai bero mo bingo bete abanguapai nga ga Ziazia Kekeapai.