1, 2. (a) Ya mo ka mo ini rimo baworimo gure nga mo ima ino ni wenengai? Mo sakingo rogoyo. (b) Ginipai aboro naidi kutini tipa Yesu?

BADUNGU abaworimo du ti ni rogo zegino. Mo ima rengba ka ino rimo gu ni sa. Ono anga pa ino mo kina rimoni gbua ayugongo gupai nga mo ima ino ni wenengai te. Gure ayugongo ho nga mo ima ino gu futufutuapai du tipa gani raka na wai du ni te.

2 Si nawira wa mo aima giapai tipa Yesu Kristo, wa vura duhe nga ko araki wa agarã 2,000 kusayo vurũ. Dungu aboro ainongo wai Yesu adu te. Beteyo naya ko angia wene sino boro, aguyo kini ya ko angia nebi, na agu akurayo idi kuti gupai nga ko nga Mbori. Gamo bipai nga gine?—Mo bi gu 12 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.

3. Tipagine duhe ti ni ni nyanyakipa pai foro tipa mo ini Yekova Mbori na Yesu Kristo?

3 Si ni nyanyakipa pai foro mo ini gu rengo du tipa Yesu. Tipagine? Baibiri naya: ‘Nyenye unga nga gere, nga i ini ro nga bangisa ndikidi Mbori, na gu ko mo akedi ko, nga Yesu Kristo.’ (Yoane 17:3) Nirengo, ka mo ini rengo tipa Yekova na Yesu, mo nika raka nyeanye kindi auru kpotosende. (Yoane 14:6) Na berewe a, inopai tipa Yesu nika undo ro mbiko ko nga wene kpiapai tipa wai ka raka na aboro na ka mangapai fuyo. (Yoane 13:34, 35) Rogo Kapita 1, ani awiriki gu rengo du  tipa Mbori. Awere ani nika wirikapai tipa gupai Baibiri ayugoho tipa Yesu.

ANI IMA GBIA MASIYA!

4. Agu afugo nga “Masiya” na “Kristo” rogoyo nga gine?

4 Dungu agarã mbata fu i batika Yesu, Yekova akidohe rogo Baibiri yo nga ko nika keda Masiya, watadu Kristo. Gu fugo nga “Masiya” si rogo pa-Ebere, na gu fugo nga “Kristo” si rogo pa-Giriki. Agi arimo du ue re rogoyo nga Mbori nika sia gu Masiya i akidopa ko na ki fu kparakpara sunge fuko. Si adu nga Masiya nika sa ga Mbori akidohe dunduko si da ti rengo. Yesu rengbe arengba ka undo ro tona kina awere. Ono mbata fu i batika Yesu, dungu aboro aabaka bangiriyo nga, ‘Da du nika ngia Masiya?’

5. Ya mo ga Yesu abawiriki aidi kuti gupai nga ko angia Masiya?

5 Ga Yesu abawiriki aatinga kango singia Yesu angia gu Masiya i akidopa ko te. (Yoane 1:41) Ni kpiapai, Simona Petero aya fu Yesu: “Kristo nga mo.” (Matayo 16:16) Wai du rengbe ani kadu na gu kido nga Yesu nga Masiya?

6. Wai du Yekova aundo ruru ngbadu aboro yo i ini Masiya?

6 Dungu agarã mbata fu i batika Yesu, ga Mbori anebi aima ke dungu apai narengbe ka undo aboro i gbia Masiya. Wai du ka agi apai re aundo yo? Ani yanga i kedi ro mo ndu ku rogo gu ba du na dungu atarambiri rogoho tipa ka dia gu boro mo aabingo ni mbata ya. Ka boro ringbisipa gu boro re wenengai, mo ima rengba ka bi ni. Wakina gure a, Yekova amangisunge na gako anebi i ke gupai furani gupai Masiya nika mangaha na gupai nika manga ko. Digisidigisi gu sangbaanebi re naundo ruru ngbadu aboro yo i inihe nga Yesu nga Masiya.

7. Gini sangbaanebi ue nayugo na ni nga Yesu angia Masiya?

 7 Sangbaanebi ue du re dagba agu asangbaanebi re. Bambataha nga, 700 agarã mbata fu i batika Yesu, Mika agumbapai nisangbanebi nga i nika batika Masiya rogo wiri umba gbata nga Betereme. (Mika 5:2) Na kina boro yo du i avungu Yesu ni! (Matayo 2:1, 3-9) Uehe nga, Daniere agumbapai nisangbanebi nga Masiya nika kura rogo gu garã nangia 29 Fuo Batikayo Kristo. (Daniere 9:25) Gere nga asangbanebi ue dagba gu dungu sangbaanebi yo nayugoho ziazia nga Yesu nga gu Masiya i akidopa ko.—Mo bi gu 13 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.

Yesu ada ni Masiya watadu ni Kristo ti regbo gako bapatiza

8, 9. Ginihe namangi ti regbo ga Yesu bapatiza nga gu nayuguhe nga ko angia Masiya?

8 Yekova ima yugoho gbaiga nga Yesu nga Masiya. Mbori akido Yoane Bapatiza nga ko nika yugo kpiapai fuko nga gu nika undo ko ko ini gu boro nga Masiya. Ho Yesu andu ni fuo Yoane tipa ka zio bapatiza rogo gu di nga Yaradene rogo gu garã nangia 29 Fuo Batikayo Kristo, Yoane abi gupai i aino apai ti ni. Baibiri nape gupai furani namangi nga: “Yesu, ho i abapatizi ko ni, ko ki guari ime yo ni ba sa. Ngbangbaturũ ki za fu ko, ko ki bi ga Mbori Ziazia Toro nazorã wa mbipo ki ye ku ri ko; Oni ngére, fugo ki ta paa ngbangbaturũ yo, niya, ‘Wire du re, nyemuko namanga re, ngba ko ti re gbe.’” (Matayo 3:16, 17) Ho Yoane abi gu yuguyugupai re ni na ki gi he, ko ainihe nga Yesu nangia Masiya. (Yoane 1:32-34)  Rogo gu uru re, ho Yekova auka gako ziazia toro ni kurii Yesu, ko ada ni Masiya. Ko du Mbori asia ko ko du ni Bangbembatayo na ni Bakindo.—Yesaya 55:4.

9 Gu sangbaanebi nga ga Baibiri, fugo Yekova, gbiati agu apai i aino apai ti ni Yekova amangihe ho Yesu azio bapatiza ni, nga agu apai nayugoho nga Yesu nga Masiya. Ono wari Yesu aye ni, na gini ngbatunga boro nangia ko? Ani bingo gupai Baibiri agumbaha.

 WARI YESU AYE NI?

10. Ginipai Baibiri ayuguhe tipa Yesu mbata fu ko ye ku auru kpotosende no?

10 Baibiri nape gupai nga Yesu aima raka ngbangbaturũ yo tipa gbanga regbo mbata fu ko ye ku auru kpotosende no. Mika ape gupai nga Masiya aima duho “bakuru yo.” (Mika 5:2) Yesu nitiko ape gupai a nga ko araki ngbangbaturũ yo mbata fu i batikako ni boro. (Mo gedi Yoane 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5.) Zavura mbata fu Yesu ye ku auru kpotosende ane, ko aima du na wene pagume na Yekova.

11. Tipagine nyakipa Yesu ti ni fu Yekova?

11 Yesu na nyanyakipa ko bangiri Yekova. Tipagine? Mbiko Mbori akusi ko mbata fu ahe dunduko gbiati aboro a. Si du i ayamba Yesu ti ni nga “bambata vungu fu agu ahe dũ i afu.” * (AKorosaio 1:15) Yesu na nyanyakipa ko a bangiri Yekova mbiko ko nga gu boro Yekova ambakadi ni nitiko. Gere nga ndu gupai i ayamba ko ti ni nga “bangisa Wiriko” watadu bangisa Wiri Mbori. (Yoane 3:16) Yesu a nga gu bangisa boro Yekova amangisunge na ni tipa ka kusa gu kura ahe dunduko. (AKorosaio 1:16) Na kina Yesu sa i ayambako nga “Pai” watadu Fugo, bambiko Yekova amangisunge na ko ko nipe sangbako gbiati gako arugute fu amaraika na aboro.—Yoane 1:14.

12. Wai du ini ani he nga anga Yesu na Mbori nga bangisa boro te?

12 Kura aboro naberãha nga Yesu na Mbori nga bangisa boro sa. Ono anga gere nga gupai Baibiri ayugoho  te. Baibiri nape gupai nga i akusi Yesu akusa, gure nayugo gupai nga tonatona Yesu kina ti ni. Ono Yekova, nga gu boro nakusi ahe dunduko, tonatona ko ti ni te. (Atambuahe 90:2) Nidu Yesu ni Wiri Mbori, ko aaberãnga tipa ka da ni Mbori te. Baibiri nayugo gupai gbaiga nga Ba kii ti Wiri. (Mo gedi Yoane 14:28; 1 AKorindo 11:3.) Kina Yekova sa nga “Mbori du na tandu apai dũ.” (Bambata Pai 17:1) Ko nga kikiipa boro du na bakere ome tini rogo zegino naabaha.—Mo bi gu 14 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.

13. Tipagine Baibiri ape gupai ti ni nga Yesu “nayugo [gu] Mbori nga gu ko ka i abi nga ko” ya?

13 Yekova na Wiriko nga Yesu amangisunge sa tipa abirioni agarã mbata fu i kusi ngbangbaturũ na kpotosende. I aima kpinyemu tiyo tigaha ni bakerehe! (Yoane 3:35; 14:31) Yesu aima wirika asino bako tigaha wenengai si du Baibiri aya ti ni tipa ko wẽ ko “nayugo [gu] Mbori nga gu ko ka i abi nga ko” ya.—AKorosaio 1:15.

14. I awiripa batika Wiri Yekova wai ni boro?

14 Wiri Yekova akpinyemu ka mbu ngbangbaturũ tipa i batika ko auru kpotosende ane ni boro. Gupai re aru wai kadu taata? Yekova aˈaria gu raka nga ga Wiriko ngba iˈiriwo gene ngbangbaturũ yo ku rukumbu gu ngasudee yo nangia Maria. Rogo gi gene re, si aaidanga ba Yesu ngia boro te. Maria abatika gu kumbagude naadunga na ingapai ya, na ki yambu rimoko nga Yesu.—Ruka 1:30-35.

GINI NGBATUNGA BORO NANGIA YESU?

15. Wai du rengbe mo ka ino Yekova wenengai?

15 Mo rengbe ka wirika dungu apai tipa Yesu, gako raka, na asinoko ni geda mo agu abuku nga Matayo, Marako, Ruka, na Yoane. I nayamba agu abuku re nga  Abuku Wene Pangbanga. Bambiko wa du Yesu wakina Bako, agu apai mo nika gedaha nika undoro a tipa mo ini Yekova wenengai. Si du Yesu aya ti ni wẽ: “Gu ni bi re ni bi Buba.”—Yoane 14:9.

16. Ginipai Yesu ayuguhe? Wari ga Yesu yugopai aye ni?

16 Dungu aboro anaayamba Yesu nga “Bayugupai.” (Yoane 1:38; 13:13) Pai sa dagba gu nyanyakipa apai ko ayuguhe angia “gu wene pangbanga nga ga ngbi [watadu Kindo].” Gu Kindo re nga gine? Si nga ga Mbori zogarago nika zogarago ngbangbaturũ yo ku auru kpotosende no na ki ye na amaku fu agu aboro nagiasangba Mbori. (Matayo 4:23) Agu apai dunduko Yesu ayuguhe, si aye be Yekova. Yesu aya: “Gi yugopai nga gimi te, ono si nga ga gu ko nakedi re.” (Yoane 7:16) Yesu aima inoho nga Yekova naida aboro gi gu wene pangbanga nga ga Mbori Kindo nika zogarago kurii kpotosende.

17. Gini aba Yesu aayugopai rogoho? Tipagine ko amangi ome ti ni nyanyaki tipa ka yugopai fu kura aboro?

17 Gini aba Yesu anaayugopai rogoho? Rogo agu aba dunduko ko anaagbia aboro rogoho. Ko anaayugopai gbaria yo kodihe na rogo agbata, babagaahe yo, ba-irisombori yo, na rogo akporo a. Ko anaayanga kina aboro niye fuoko te. Kina ko nanaandu fuoyo dedede. (Marako 6:56; Ruka 19:5, 6) Yesu amangi ome ni bakerehe gbe na ki di regbo tipa ka yugopai fu aboro. Tipagine? Bambiko ko aima inoho nga Mbori du naaida ko mangihe na mbiko ko anaagiasangba Mbori dedede. (Yoane 8:28, 29) Yesu anaatungusapai a mbiko nunga aboro adu tiko. (Mo gedi Matayo 9:35, 36.) Ko abihe nga abarumbatayo rogo apambori aayugongo rengo fu aboro tipa Mbori na gako Kindo te. Si du nga gupai naasako ko idi ka undo dungu aboro i gi wene pangbanga.

18. Gini asino Yesu ngba tiro gbe?

 18 Yesu angia gu boro naima kpinyemu aboro na kini ngerefuo yo. Ko angia wene sino boro na ni gu boro duhe taata ka fura na ni. Zavura agude, i anaaida aida kadu nako. (Marako 10:13-16) Yesu aima ida na aboro dunduko. Ko anaaidanga na biriki gbiati iraira mangaapai te. (Matayo 21:12, 13) Ko araki ti gu regbo adee aadunga na bakere ranirii beyo ya na aboro anaafunga irisa fuyo te. Ono Yesu anaamanga fu adee na irisa gbiati kiki. (Yoane 4:9, 27) Yesu adu a na umbasitise. Ni kpiapai, rogo nyemu sa ko azundu ndu gako amokedi, nga gu sunge kina akanga anaamangaha.—Yoane 13:2-5, 12-17.

Yesu anaatungusapai rogo agu aba dunduko ko anaagbia aboro rogoho

19. Gini kpiapai nayugoho nga Yesu aima ino gupai nzunzu aboro adu na zingoho na ki idi ka undo yo?

19 Yesu aima ino guhe nzunzu aboro adu na zingoho, na ko ki idi ka undo yo. Gipai re adu ni yuguyuguhe ho ko amangisunge ni na ga Mbori ome tipa ka husa aboro ngba iˈiriwo gene. (Matayo 14:14) Ni kpiapai, kumba naadu na ngbataka tiko aye fuo Yesu na ki ya: “Ka mo kpi nyemu he, mo húsi re ahusa.” Nunga gu kumba re aima zio Yesu nibi wai ko aigirã na kini rungo. Rago aima gberã ti Yesu ko ki idi ka undo ko. Yesu atai beko na ki zi gu kumba re, na ki ya fuko: “Mi nakpi nyemu he; mo hú.” Na gu kumba re ki hu! (Marako 1:40-42) Ya mo mo rengbe ka berãnga pa gu ngbarago gu kumba re adu na ni?

KO ADU NIRURU KO FU BAKO TI AREGBO DŨ

20, 21. Wai du Yesu amoi wene kpiapai nga ga giasangba Mbori?

20 Yesu nga wene kpiapai nga ga giasangba Mbori. Ko anye niruru ko fu Bako asogoko ki vura nimangi ko  gbegberẽ na apai ki vura du ni kerehe fuko vurũ. Ni kpiapai, Yesu aamanganga ingapai ho Satana aˈasadi ko ni te. (Matayo 4:1-11) Bete agume Yesu aaidanga kuti gupai nga ko angia Masiya te na kini pe gupai nga “iranzanga nga ko,” ono Yesu akakuti manga gupai Mbori akpinyemuhe. (Marako 3:21) Ho asogoko amangiko ni gbegberẽ, ko anye niruru ko fu Mbori zanga karaga gbegberẽpai fuyo.—1 Petero 2:21-23.

21 Zavura ho i aarungosi Yesu ni kuti kpio, ko anye niruru ko fu Yekova. (Mo gedi AFiripoio 2:8.) Mo berẽnga kina pa gu igirã ko ahihe rogo gu uru ko akpi. I aziko, ki kitingbanga ko niwia tipa gberãngba yo, gbegberẽ abasapungbanga ki saringbanga ko, ndurumo aboro kini momu ko, na asekere ki ta ko na ki banga ko ti  ngua. Ho ko aakpi ni, ko akpari kuari nga: “Si nyasi”! (Yoane 19:30) Arame biata fuo kpiko, Yekova azingisi ko na ki fu gu kpoto nga ga toro fuko. (1 Petero 3:18) Fuo bete aposo, Yesu aga ku ngbangbaturũ yo, “ki sungu pati kumbabe Mbori,” na kini pidi Mbori moi ko ni Bakindo.—AEbere 10:12, 13.

22. Gini momu du awere berani mbikopa nye Yesu niruru ko fu Bako?

22 Ani na momu berani awere tipa ka raka nyeanye kindi rogo paradizo auru kpotosende ane wa Yekova aringbisihe mbiko panye Yesu niruru ko fu Bako. Rogo gu kapita ngbefuo gere, ani nika sakapai yo tipa wai kpio Yesu asaha furani taata tipa ani raki nyeanye kindi.

^ genewaraga 11 Ani nayamba Yekova nga Barani mbiko ko nga Bakusiahe. (Yesaya 64:8) Ani nayamba Yesu nga Wiri Mbori bambiko Yekova nakusi ko. I nayamba amaraika kodihe na gu kumba nangia Adamu nga awiri Mbori.—Eyobo 1:6; Ruka 3:38.