Si gu ku mbatayo

Si gu kuti ue abanguaha

Mo gu kuti tangaratangara ariihe

ADezire Yekova

Zande

Oni Wiriki Gayo Idapase

 KAPITA UE-BAWE-NA-UE

Ko Aru Nyanyaki ti Regbo Aʹasada

Ko Aru Nyanyaki ti Regbo Aʹasada

1, 2. Ginipai si awiraha nga Petero aberẽhe nga si nika manga ho Yesu aayugopai ni Kaparanauma yo, ono ginigu namangi?

PETERO akparia kpakpu agu aboro yo nyanyaki naadega tuyo fu Yesu. I adu rogo gu bambutiria naadu Kaparanauma yo. Kua Petero adu rogo gi gbata re; ko anaamanga gako sunge atĩo ane, pangba Baime Gariraya ku nodiyo; dungu abakureako, agumeko, na kura abamangi atĩo anaaraka kina ane a. Si nawira gupai nga Petero aberẽ gupai tigako nga dungu agu aboro naadu rogo gu gbata re nika bi Yesu abi ngba gu gene ko abiko rogoho na kidu na ngbarago ka wirikapai beko tipa ga Mbori Kindo. Ono pai ho namangi wo te.

2 Dungu aboro ambu degatuyo fu Yesu. Kura aboro aatikango ati na gupai ko aayugoho, ki bihe nga ko nape gbegberẽ fugo. Ono gu naimisi Petero berewe gbe nga gupai kura ga Yesu abawiriki amangihe. Kpakpuyo yo asatihe kidu na ngbandia, ka si adunga na ngbarago mbiko gu vovo apai ko aayugoho fuyo ya. Ngbaduyo atona ka ima nyanyaki. Aguyo ki ya gbegberẽ fugo du Yesu agumbaha nga gu si aidanga boro gihe ya. I akuru bambutiria yo ki mbu pekefuo Yesu a.—Oni gedi Yoane 6:60, 66.

3. Ginipai ga Petero idapase aundoko ko mangihe bara dunguhe?

3 Si aima ngia kere regbo fu Petero na kura amokedi. Petero aagianga rogo gupai yo wenengai Yesu apehe ni gu uru re te. Si wa ko aima ino gupai gu fugo Yesu re aba zinga ti ni ti aboro ka si du nga gu fugo re aadunga na kura rogoyo ti ni te. Ono ginipai Petero amangihe? Anga bambata regbo ngaha ko adu rogo asada wa gure te; na anga yangara regbo nangiaha a te. Ani bingo wai ga Petero idapase aundoko ko dibe gu asada re ki ru nyanyaki kindi.

Ko Anye ni Ruruko Tigako

4, 5. Wai Yesu amangipai ngba agu agene naadu kia ti gu aboro aaberãha?

4 Dungu apai Yesu anaagumbaha watadu mangaha si kini  kapa akapa bangiri Petero. Bairako agumba agu apai bara dunguhe nga gu naadu kia ti gupai aboro anaaberãha. Rogo gu uru naadu mbata fu gure, Yesu arigi dungu akutu aboro na kungbo kpakuto bisue na atĩo ue. Mbiko gipai re, aboro aidi ka maa ko ni bakindo. Ono Yesu adi tiko beyo ki ya fu gako abawiriki i dakpa kurungba ki si ku mbitiyo ku Kaparanauma yo. Gipai re airiwo airiwo ti aboro dũ. Wa abawiriki aandu bangiri ime yuru, Yesu amangi gupai berewe nairiwo tiyo, nga ka ndu rii Baime Gariraya nga gu naasungburo asungburo gbe. Gipai re asa Petero ko wiriki nyanyakipa pai nibipa idapase.

5 Ho rago agiri ni, i abi gupai nga gu rimbasa naadu re aima zorã ku rogo akurungba ki pefuo yó ku Kaparanauma yo. Ono gupai nasa agu aboro re i ndu koyo angia i aaida Yesu mangi iiriwopai berewe ki kusi kura riahe fuyo gbe, angianga nyemu gia agu apai nga ga Mbori ya. Yesu azayo ti gayo nyemu aũborose. (Yo. 6:25-27) Yesu andu ku mbatayo na gako yugopai Kaparanauma yo. Gu regbo re gu Yesu agumba gu nyanyakipa pai nazigizo rogo aboro yo azigizo.

6. Ginipai Yesu agumbaha, na si asa aboro i mangi wai?

6 Yesu aaidanga gupai nga agu aboro re biko ni gu boro naye na gu riahe nga ga borose gbua te, ono ni gu boro Mbori akedi ní gani raka na kpio fu nyenye unga fu aboro idapase. Si du ko aringbisi tiko ti ni kuti manu, nga gu kpakuto naye ariyo ti rago Moize. Fuo tona kura aboro ka kapa kuti gipai re, ko aya fuyo wẽ i duwa ka i ri pasioko ki mbiri kureko tipa ka gbia nyenye unga, na gipai re adu na kura rogoyo ti ni. Gi regbo re gu i azingi ni kerehe. Aguyo ki ya: “Nyanyaki pai nga gere; da ka gi he?” Dungu ga Yesu abawiriki nadiberã ti gu regbo re ka mbu pekako. *Yo. 6:48-60, 66.

7, 8. (a) Ginipai Petero aaruganga tiko na ni ti gu regbo re tipa Yesu ya? (b) Ga Petero karagapai angia gine kuti gu sanahe Yesu afuhe fu amokedi?

7 Ginipai Petero amangihe tigako? Si nawira wa gupai Yesu apehe re aima zigbasi ko a. Ti gu regbo re, ko aaruganga tiko na gupai nga Yesu nika kpi akpi tipa ka batasa aboro te. Ya mo Petero abihe nga si naida ko mbu peka Yesu a wa kura abawiriki amangihe? Oó; he kinaho nasa Petero ko du kia ti agu akumba re. Gine du nangiaha?

8 Yesu asatiko fuo gako amokedi ki ya: “Oni naguari a tigaoni?” (Yo. 6:67) Gu sanahe re adu fu gu gako amokedi naadu 12  dũ, ono kina Petero nakaragapai. Wo ngbatunga gupai re anaamanga dedede. Isoke Petero nangia unvuru fuyo dũ. Ono singia ko nangia unvuru watadu ko nangia unvuru te, ko nangia gu boro nanaafura gbe; ngenga agu aregbo Petero anaamanga ndundu ka gumba gupai du berãko yo te. Ti gi regbo re, gupai naadu berãko yo nga gu bawenepai ko agumbaha ani atingidaha areme kindi nga: “Gbia, ani andú koyo du da ni? Wa du mo du agu apai be ro nga ga nyenye unga.”—Yo. 6:68.

9. Wai Petero anye ni ruruko fu Yesu?

9 Ya mo gu fugo Petero re aziongo ngbaduroyo te? Ga Petero idapase kuti Yesu aundoko ko ru nyanyaki ni ruruko ti regbo asada. Petero aima bi gupai ziazia nga Yesu nga gu bangisa Batasi Yekova afu ko na Yesu nabatasa aboro na gu pangbanga nga ga ga Mbori Kindo ko aayugoho. Petero aini gupai a nga, ka si vura du nga kura apai kinaho ko agianga rogoyo ya, kura ba ho ka ko ndu ku rogoho ka si du nga ko naida Mbori idi na ko na ko ki gbia nyenye unga te.

Si naida ani kakuti ga Yesu ayugopai, ka si vura du kia ti gupai ani aberãha watadu ani aidaha

10. Wai rengbe ani ka wirika gu kpiapai nga ga Petero areme?

10 Ya mo gamo bipai wa ga Petero? Ono si ni pa gberarago nga, dungu agu aboro du rogo gi zegino re naya wẽ i nakpinyemu Yesu akpi, ono i anyenga ni ruruyo fuko te. Tipa ani nye ni rururani fu Yesu, si naida ani du na gu bipai Petero adu na ni tipa agu ayugopai nga ga Yesu. Si naida ani wirikihe, ki girogoyo, na kini raki ringbisihe kuti ni, ka si vura iriwo tirani vurũ mbiko gupai nga si kia ti gupai ani aberãha watadu ani aidaha. Kinagu ka ani nye ni rururani, si ka ani gbia gu nyenye unga ti ni Yesu aida ani gbiaha.Oni gedi  Atambuahe 97:10.

Ko Anye ni Ruruko Ho Yesu Aruguko Ni

11. Yesu andu na gako abawiriki ku wari?

11 Si aaimanga te Yesu ki ndu na gako amokedi tuturũ ko nodiyo. Ti kura regbo, aboro aniru Baime Gariraya yo kini bi rii Bagangara Erumona abi nga gu naanidu na ndurõo rogoho. Yesu aandu na gako abawiriki ku rogo agu agbaria naadu pati Kaisaria Firipo yo na i kini mbedi kuti Bagangara Erumona. Rogo gi bawene ba naadu pati Ringara Mokido re, Yesu asana gako abawiriki na nyanyakipa sanahe.

12, 13. (a) Tipagine Yesu aidi ti ni ka ino gu boro rimbasa aaberãha nga ko nga ní? (b) Wai Petero ayugu ndikidi idapase rogo gu fugo ko agumbaha fu Yesu?

12 Ko asanayo ki ya: “Rimbasa aboro niya da nga mi?” Gu regbo  re tigaha Petero aangera kina ku bangiri Yesu yo. Yesu aaida ka ino gu boro aboro aaberãha nga ko nga ní fuo biyo agu apai ko amangihe na ki gi agu apai ko agumbaha. Ga Yesu abawiriki akaragapai kuti gu sanahe re ni gumbayo agu apai dungu aboro aagumbaha tipa gu boro nga Yesu nga gu naangianga rengo ya. Ono Yesu aaida ka ino a singia agu aboro nanaata sa na ko aabiko wakina gure a. Si du ko asanayo ti ni berewe ki ya: “Ya oni tigaoni, da nga mi?”—Rk. 9:18-20.

13 Berewe, Petero akaragapai ni kina ipo. Ko agumba gupai ziazia kura dungu agu aboro naadu yo aima dakuti ni a. Ko aya: “Ga Mbori Kristo nga mo.” Si wa Yesu aima moma ti ngbako fu Petero mbiko gupai nga ko afu wene karagapai. Yesu atingidi Petero na gupai nga Yekova Mbori du, angianga boro ya, nayugu gi nyanyakipa rengo re gbayaga fu agu aboro du na ndikidi idapase. Yekova aima undo Petero ko ini gi rengo re, nga gu naadu tipa gu boro nga Masiya, watadu Kristo!—Oni gedi Matayo 16:16, 17.

14. Gini nyanyakipa asunge Yesu afuhe fu Petero?

14 Kristo du i ape pako rogo kuru sangbanebi yo ki ya ko nga gu mbia abaduabambu agindigaha. (Tam. 118:22; Rk. 20:17) Gu sangbanebi re du Yesu adu na ni berãko yo ho ko aya ni fu Petero wẽ Yekova nika dua dungurati rii gu mbia nga Yesu re. Yesu aru ki fu nyanyakipa asunge fu Petero rogo gu dungurati re. Yesu aakpingo nyemu Petero ki moiko rogo kikiipa bangiriba susi kura amokedi te, ono ko afu kina asunge fuko. Ko “afú arifungura gu ngbi nga ga ngbangbaturũ” fu Petero. (Mt. 16:19) Petero agbia gu momu nga ga zaka gu maabangirise nga ga rimo ku rogo ga Mbori Kindo fu ngbatunga aboro biata. Bambata yó nga aYudo, fuoho aboro Somorona, na ni yangaraha aGendiria, watadu agu aboro naangianga aYudo ya.

15. Gine nasa Petero ko za Yesu, na ko azako na gini fugo?

15 Ono tie, Yesu ape gupai kusa nga, gu boro i nafu sunge funi gbe, i asana ní a tipa dungu apai, na Petero nangia boro sa dagba agu aboro re. (Rk. 12:48) Yesu aandu ku mbatayo kindi na yugo dungu nyanyakipa apai tipa ko, kodihe na gu rungo na kpio ko nika gbiaha barambeda Yerusarema yo. Pa gia pa rungo Yesu na pa kpiko afudi Petero afuda gbe. Ko ki aria Yesu ku giirago yo ki tona ka zako niya: “Si turũ atura ti ro, Gbia; gi pai ayé nga sa ro wa sa te re.”—Mt. 16:21, 22.

16. Wai Yesu arugu Petero, na gini wene rugute du furani dunduko rogo gu fugo Yesu agumbaha?

 16 Petero aberẽ gupai nga ko naundo Yesu, ono ko akigi akiga ka gia gu karagapai Yesu afuhe. Ko asa giiko koyo du Petero ni, ki bi kura abawiriki nga aguyo si awiraha nga i adu na kina gu berã Petero adu na ni a. Ko ki ya: “Mo ké ku gii re yo, Satana! Asada nga mo fere; bambiko ga Mbori pai bangiro te, kina ga aboro apai du bangiro.” (Mt. 16:23; Mk. 8:32, 33) Gu fugo Yesu re na wene rugute rogoho furani dunduko. Si ni taatapai boro niberẽ gu berã nga ga aboro gbe kuba gu nga ga Mbori. Ka ani amangaha wo, zavura ti gu regbo ani aberãpa undo boro, ani rengbe arengba ka gumba gupai nika sa gu boro re ní mangi gupai nika sa ngbarago ti kina Satana kuba Mbori. Ono ginipai Petero amangihe fuo zinga Yesu kutiko?

17. Rogo gu fugo yo Yesu apehe fu Petero nga “mo ké ku gii re yo” nga gine?

17 Petero aima inoho nga anga gupai Yesu aapehe nga Satana Bakitingbanga nga ko te. Na berewe, Yesu aafuranga fu Petero wa gu ko afura fu Satana te. Ko aya fu Satana: “Mo gúari erẽ”; ki ya fu Petero: “Mo ké ku gii re yo.” (Mt. 4:10) Yesu aadonga gi mokedi re kusayo te nga guko ko aima bi wenepai kutiko, ono ko aruguko mbiko gu iraira berã ko adu na ni. Yesu aaidanga Petero kuru ku barabangiriko wa mbiakota te, ono ko aidi ko kuru kugiiko yo ni gu boro napefuo ko.

Kinagu ka ani di rugute kugume na ki wirikipai ti ni, si ka ani asona ku mbatayo ti ni rogo gaani pagume na Yesu Kristo na Bako nga Yekova Mbori

18. Wai Petero ayugu gupai nga ko adu ni ruruko, na wai rengbe ani ka wirika gako kpiapai?

18 Ya mo Petero atona ka paa na Yesu watadu ka gbi be zinga? Oó; ko adi gu rugute re kugume na umbasitise. Manga ko ho wo ayugu gupai nga ko akakuti Bairako. Agu aboro dunduko napefuo Kristo si naaida i ruguyo aruga ti kura aregbo. Kinagu ka ani di rugute kugume na ki wirikipai ti ni, si ka ani asona ku mbatayo ti ni rogo gaani pagume na Yesu Kristo na Bako nga Yekova Mbori.—Oni gedi Asanza 4:13.

Petero anye ni ruruko zavura ho i aruguko ni

Ko Agbia Mosoro

19. Gini iiriwopai Yesu agumbaha, na ginipai si awiraha nga Petero aima berãha fuo gia ko gipai re?

19 Yesu agumba kura iiriwopai berewe nga: “Mi nagumba ha  fu roni ni rengo, agu yo [kinaho] dagba agu yo ru erẽ nikaakpi nga ya daho i ka bi Wiri boro ni ko niye rogo gako ngbi.” (Mt. 16:28) Gupai re aima iriwo bangiri Petero tigaha ko kini idi ka ino kura apai tipaha. Rogo gu fugo Yesu yo re angia gine? Isoke Petero aberẽ gupai aberã a nga wa Yesu aruguko nyanyaki, ko arengbanga kadu dagba agu aboro Yesu ape payo re te.

20, 21.(a) Oni sakingo pa gu yuguyugupai Petero abihe. (b) Wai Petero agbia undo be fugo agu aboro naye fuo Yesu?

20 Ono fuo aposo ue, Yesu adi Yakoba, Yoane, na Petero ki dakpa na yó kurii “bagangara yo,” na si nawiraha nga Bagangara Erumona du naadu nga gu baturõho adu nga akirometere 25 gbua. Si nawira gupai nga yuru naadu, bambiko gu pangbanga re naya wẽ agu akumba biata re ayukuro be rame. Ono wa Yesu aakpara fu Bako, iiriwopai amangi nga gu nado rame kusayo bangiri agu amokedi re.—Mt. 17:1; Rk. 9:28, 29, 32.

21 Kpoto Yesu atona ka satihe kina ku bangiriyo. Kpakpuko  atona ka ki imaima, daho si ada ni nzerenzere wakina uru. Gako aroko aakiko ni pusi imarago a. Fuo gure, aboro ue ki kuru, guni sa aaru kuba Moize na guni kini rukuba Eriya. I afura na Yesu tipa “gu kpio ko ka kpi Yerusarema yo.” Petero aima tingida gupai nga ziree du ko aaberãha nga Yesu arungongo ki kpi te.—Rk. 9:30, 31.

22, 23. (a) Wai Petero ayugu gako zaaza? (b) Petero, Yakoba, na Yoane agbia gini kura mosoro berewe ni gu yuru re?

22 Petero abihe nga si naida ko rimisi tiko arimiso tooni a ku rogo gupai naamanga re, watadu ka gizosihe tooni. Ho Petero aberẽhe ni nga aMoize na Eriya nika guari aguari pati Yesu, ko afura fu Yesu ki ya: “Baira, du ani erẽ angba ti rani a; ani dudua abasura biata; gamo sa, ga Mose sa, ga Eriya a sa.” Ono agi aboro naye fuo Yesu nga aguyo nadi kpia gu ga Yekova amoyambu naima kpi bakuruyo re, i aadunga ni agu aboro si aida i dudua abasura adudua tipa yó te. Sidu, Petero aainongo gupai ko aapehe nzunzu te. Ono ya mo rago angbanga tiro mbiko gi kumba naadu zaaza re te?—Rk. 9:33.

APetero na Yakoba na Yoane abi iiriwo yuguyugupai

23 Petero, Yakoba, na Yoane agbia kura mosoro berewe ni gu yuru re. Rungbutorungbuto mai aye ku bariyo rii bagangara yo. Fugo ki poi rogo gu mai yo re, nangia fugo Yekova Mbori! Ko aya: “Wire du re, nyemuko ti re gbe; oni gi pako!” Fuoho, agu akumba naye fuo Yesu ki ingi, kina amokedi ki nye na Yesu rii bagangara yo.—Rk. 9:34-36.

24. (a) Wai gu yuguyugupai Petero abihe aundoko? (b) Wai rengbe ani ka gbia undo areme ti gu yuguyugupai re?

24 Gu yuguyugupai naadu tipa pa sa kpoto Yesu tihe re aima du ni bakere gamunihe fu Petero nirengo! Fuo dungu agarã, Petero akepai tipa gu bakere pa irisa ko agbiaha ni gu yuru re, wa ko abi kpia wai Yesu nika sungo rogo gako Kindo ngbangbaturũ yo na ko ‘ki bi gako bakere taarimo ni bangiriko.’ Gu yuguyugupai re anyakasipa dungu sangbaanebi nga ga Fugo Mbori na ki nyakasi ga Petero idapase ko hi agu aʹasada naadu ku mbatayo. (Oni gedi 2 Petero 1:16-19.) Si rengbe ka undo rani kinawo a ka ani duwa Petero, ki nye ni rururani fu Bairarani nga guko Yekova namoiko rirani, ani kini wirikipai beko, kini di gako arugute na arugapai kugume, na kini pekefuoko na aʹuru dũ ni umbasitise.

^ genewaraga 6 Gu rimbasa aboro re aima saka kpotoyo yo, bambiko ni gu uru naadu mbata fu gure, ho i abi gu iiriwoapai ni Yesu amangihe, i ata ngbayo dunduko ki ya ga Mbori nebi du nga Yesu nirengo.—Yo. 6:14.