Si gu ku mbatayo

Si gu kuti ue abanguaha

Mo gu kuti tangaratangara ariihe

ADezire Yekova

Zande

“Oni Bánda Tironi Rogo Ga Mbori Nyemuse Yo”

 KAPITA BIAMA

Tipagine si Aida Ani Irisi Pagbia Ti Ni?

Tipagine si Aida Ani Irisi Pagbia Ti Ni?

“Oni írisi aboro dunduko.”1 PETERO 2:17.

1, 2. (a) Tipagine adunga ha ti ni ti kura aregbo ni taatapai tipa ka yugo irisa fu agu aboro du na pagbia ya? (b) Gini asanahe ani nika sakapai tipaha?

YA MO mo abingo gupai tooni gude ni naamangaha ho avunguru aya ni furu u mangi gupai u aidanga ka mangaha ya? Kina wai u akuadi kpakpuru yo, mo ima rengba ka bi gupai nga u nasota asota kpoto ru yo ka manga gupai re. Ho u agia fugo avunguru ni, u ima ino gupai nga si naida u gisangbayo agia mbiko gu pagbia du yo na ni. Ono rogo gi bangiriba re, u aidanga ka giasangba te. Gupai du tipa gi gude re nga gupai ninaamanga rani amanga ti kura aregbo.

2 Si naadunga dedede ni taatapai tipa ani yugu irisa tipa pagbia te. Ya mo si nidu foro ni kpakarakpakaraha ti kura aregbo ka irisa agu aboro du na pagbia kuriro? Kangia wo duhe, anga mo nisaro nasota na gipai re te. Ani naraka awere ti gu regbo duhe ni kere kpakarakpakaraha fu aboro i irisi pagbia. Ono wa vura duhe wo, Ziazia Kekeapai naya si naida ani irisi agu aboro airisa du na pagbia kurirani. (Asanza 24:21) Nirengo, yugo ani irisa nga gupai si aidaha be rani ka ani aida ka nye rogo ga Mbori nyemuse yo. Wa duhe tie wo, kura asanahe kinaho nakura. Tipagine rengbehe kadu ti ni ni kpakarakpakaraha tipa ka irisa agu aboro du na pagbia? Tipagine Yekova aida ani irisi agu aboro ti ni du na pagbia, na ginipai nika undo rani ani mangihe? Ni yangaraha rogo gini agene rengbe ani ka yugo irisa ngbaha fu agu aboro du na pagbia?

 NDU GUPAI DUHE TI NI NI KPAKARAKPAKARAHA

3, 4. Waigu ingapai gbiati zangarengba atona, na tipagine gaani zangarengba asaha ti ni furani ni kpakarakpakaraha tipa ani irisi agu aboro du na pagbia?

3 Ani sakingo pai tooni tipa nduapai ue nga gu nasaha ni kpakarakpakaraha furani tipa ani irisi agu aboro du na pagbia. Bambatapai nga ani nga kpakpa aboro; uepai nga agu aboro du na pagbia kurirani nga kina kpakpa aboro a. Ingapai na zangarengba aima tona bakuru kusayo kinaho Adamu na Eva asamungu ni kuti ga Mbori pagbia ati Edene yo. Sidu, ingapai atona na samungu. Natona ti gu regbo re ka da ku awere, i navunga rani na kina gu sino rogo rani yo nga ga samungu.Bambata Pai 2:15-17; 3:1-7; Atambuahe 51:5; ARomo 5:12.

4 Si taata tipa rukö sono rogo rani yo mbiko gaani zangarengba, wa vura duhe nga badungu aboro na gu sino tiyo nga ga umbasitise ti gi gaani regbo re te, si naida ani mangi nyanyaki asadatise amanga tipa ka sonosaha. Ka si vura du vurũ nga ani irisi Yekova tipa dungu agarã, kura regbo kinaho rukö gbiati nyakarii naima rengba ka du tirani. Ni kpiapai, oni berẽnga pa Kora, nga gu ko nanye na ga Mbori aboro rogo gu kpakaraapai yo dunduko i asusi rogoho. Na agi apai re dunduko ko adu na bakere nyemu pagbia, na ki samungu kuti Moize, nga gu kumba nangia yangara bayee boro auru kpotosende ti gu regbo re. (Pa Geda Aboro 12:3; 16:1-3) Gu kura kpiapai nga ga Uziya, nga gu ko rukö andu na ko ku yekaru yo ko mangi gu sunge naadu tipa kina aboromotumo sa. (2 Pekapai 26:16-21) Gayo samungu aye na gbegberẽ sangbanaapai kutiyo. Ono gu gayo kpiapai re nga wene tingidapai furani. Si naida ani sovura kuti gu rukö nasaha furani ni kpakarakpakaraha tipa ani irisi agu aboro du na pagbia.

5. Wai kpakpa aboro amangasunge na gayo pagbia ngba gbegberẽ gene?

5 Tipa agu aboro tigayo du na pagbia, badungu apai i namangihe nga gu nasa gupai nga ka aboro dunga na irisa tipa gayo pagbia ya. Badunguyo nga kere gbegberẽ sino aboro, i namanga fu aboro gbegberẽ. Vuru agu aregbo yo dunduko aboro naraki ti ni, badungu abazogo mangisunge na gayo pagbia ngba gbegberẽ  gene. (Mo gedi Batungusipai 8:9.) Ni kpiapai, Saura angia wene kumba ki du ni bayee ko ho Yekova asiako ni tipa ko du ni bakindo. Ono tie, ko atona rukö ki da ni ira kpihe; ko arungosi gu ruru kumba nangia Davide. (1 Samuere 9:20, 21; 10:20-22; 18:7-11) Davide ada kusa ni wene bakindo fu aYisaraere, ono tie, ko amangisunge na gako pagbia ngba gbegberẽ gene ho ko adi dia Uria ni nangia boro Eto na ki kedi ko kina boro kuti ngba vura yo tipa i imi ko. (2 Samuere 11:1-17) Nirengo, ho du boro ni na pagbia beni, si funi ni kpakarapai tipa ni mangisunge na ni ngba wene gene. Agu aboro du na pagbia nga aguyo airisango Yekova ya, gayo gbere berewe kisusi. Kumba sa naadu rogo gu zogarago nga ga ringara aNgirisi afura tipa gu gene agu apapa nga ga aKatoriko yo arungosi aboro ngbaha ki ya: “Ho du boro ni na pagbia beni, si nagbarasa ni agbarasa, ho du boro ni na gu pagbia beni adunga gu kuriihe ya, si nagbarasa ni kina kumbatayo.” Na gipai re berãrani yo, ani wisigingo pai tipa gu sanahe nga: Tipagine si aida ani irisi agu aboro ti ni du na pagbia?

TIPAGINE SI AIDA ANI IRISI AGU ABORO TI NI DU NA PAGBIA?

6, 7. (a) Ginipai gu nyemuse du ani na ni tipa Yekova asa rani ani mangihe, na tipagine? (b) Giasangba nakoda gine, na wai rengbe ani ka yugoho?

6 Gu bangua ndupai nasarani ani du na irisa tipa pagbia nga gu nyemuse du ani na ni tipa Yekova, tipa kura aboro, na tipa tirani. Bambiko gupai nga ani kpinyemu Yekova susi apai dunduko, ani naida ka sa ngbarago tiko. (Mo gedi Asanza 27:11; Marako 12:29, 30.) Ani ima ino gupai nga i aima zubo ga Yekova bakere pagbia kina ti gu regbo samungu atona ati Edene yo, na badungu aboro nangbe na Satana angianga Yekova ya. Ani na ngbarago ka ngbe na Yekova. Ho ani ageda agu afugo ni du rogo Yugoti 4:11, kpotorani yo nadu adu pusiapusia na ngbarago. Ani ima inoho zanga kapa nga kina Yekova sa du na rengo beko tipa ka zoga zegino naabaha! Ani nasongoda ga Yekova bakere pagbia, kini idi na gako zogarago rogo agu apai yo dunduko ani amangaha.

7 Gi ngbatunga irisa re nakoda giasangba rogo agu apai yo ani  naima ino ndu gupai si aida ani gisangba ti ni gbiati agu ani ainongo ho ya. Ani nagiasangba Yekova rogo apai yo dunduko bambiko gupai nga ani ima kpinyemuko. Ono aregbo kinaho du he furani ni kpakarakpakaraha tipa ani du na giasangba. Ti ngbatunga agu aregbo re, wakina gu gude i nafura tipa ru ti tonatona gi kapita re, si naida ani wiriki giasangba. Ani ima ino gupai nga Yesu anaagiasangba Bako rogo apai yo dunduko zavura ho si ani duni ni kpakarakpakaraha vurũ. Ko aya fu Bako wẽ, “ka si du nga wa mi akpi nyemu he ya, ono wa kina mo akpi nyemu he.”Ruka 22:42.

8. (a) Ranigose kutii ga Yekova pagbia nakoda gine, na ginipai nayugo gu bipai du Yekova na ni tipa gipai re? (b) Ginipai rengbe ka undo rani ani degeturani kuti rugute na ki mangipai kutini? (Mo bi gu  sanduki du ti kpewaraga 46-47.)

8 Yekova afuranga areme na ani wa gu ko anaafura na aboro mbata te; ko namangasunge na Fugoko gbiati agu aboro naru kubako auru kpotosende ane. Sidu, dedede, ani nara ni gorani kutii ga Yekova pagbia ni yugo ani irisa fu agu aboro Yekova namoi yo rogo agu abangiriaba nga ga pagbia. Ani nayugo irisa ayugo a fu agu awirina du na pagbia, nga aguyo Yekova nambu yo tipa i du na pagbia kurirani. Ka ani samungu kuti agu aboro re zanga giasangba yo ho i afu rugute ni furani rogo Ziazia Kekeapai, ani ba gberãrago aba ti gaani Mbori. Ho awiri aYisaraere aakpakanahe ni ki samungu kuti Moize, Yekova agumba gupai nga ko du i asamungu kutiko kini kpakana ko.Pa Geda Aboro 14:26, 27.

9. Tipagine rengbe gaani nyemuse ti ni tipa akuarani ka undo rani tipa ani irisi pagbia? Oni funga kpiapai tipa gipai re.

9 Ani nayugo irisa a fu agu aboro du na pagbia mbiko gu nyemuse du ani na ni tipa kura aboro. Tipagine duhe ti ni wo? Mo makianga gupai nga mo nga sekere rogo riivura. Tipa riivura du na diabese na ki bati gene vura yo, si naida gupai nga asekere ni basasa dunduko du na giasangba koyo du aguyo ni du kuriyo. Ka gu ni ta tona basasangba kindi, si namaa gu raka nga ga kura asekere ngbapai. Kina rengo du nga agu ariivura du awere namanga kere gbegberẽ apai kini imi aboro. Ono Yekova na ariivura beko nga gu namanga kina rurupai sa. Ziazia Kekeapai nafura tipa Mbori bara dunguhe na gu fugo nga “Yekova nga ga arimbasa ko.” (1 Samuere 1:3) Ko nga bangbembatayo fu badungu  amaraika nga aguyo du na bakere ome tiyo. Ti kura aregbo rogo Ziazia Kekeapai, Yekova naringbisa gu gako amoyambu du auru kpotosende kuti rimbasa. (Atambuahe 68:11; Yezekere 37:1-10) Ka ani tona kaa samungu kuti agu aboro Yekova nafu pagbia fuyo kurirani, ya mo ani moingo gu raka nga ga awirinarani ngba kerepai te? Ho Kristano asamungu ni kuti agu abaakumba du rogo dungurati, si ima rengba ka ba rungo ti kura awirina. (1 AKorindo 12:14, 25, 26) Ho gude asamungu ni kporo, aborokporo dunduko narungo. Sidu, ani nayugo gaani nyemuse tipa akuarani ni yugo ani irisa gbiati gu sino nga ga kodatise.

10, 11. Wai padu ani na gu nyemupai nga ka gbia undo tipa tirani narengbe ka undo rani ani gisangba agu aboro du na pagbia?

10 Gu kura ndupai berewe ani airisa agu aboro ti ni du na pagbia nga si tipa kina gaani wenepai. Dedede, ho Yekova agumba gupai ni furani nga ani irisi agu aboro du na pagbia, ko nagumbapa agu amaku agumba a ani ka gbiaha ti manga ani he wo. Ni kpiapai, ko nagumba gupai fu agude nga i irisi avunguyo tipa ka raka ni gbangaha. (Pa Fu Rugute ni Ue he 5:16; AEfeso 6:2, 3)  Ko nagumba gupai furani nga ani irisi agu abaakumba du rogo dungurati bambiko ka ani amanganga ha wo ya, gaani pa bakure na ko ima rengba ka gberã. (AEbere 13:7, 17) Na ko nagumba gupai furani nga ani irisi agbia ngbii tipa kina gaani bandahe.ARomo 13:4.

11 Ya mo oni abingo ho tigaoni nga pa ino ani ndu gupai Yekova aida gupai ti ni nga ani gisangba agu aboro du na pagbia ima rengba ka undo rani ani irisi yo te? Awere tie, ani wisigingo pai tipa wai rengbe ani ka yugo irisa tipa pagbia rogo bangua aba biata rogo raka yo.

YUGO IRISA KPORO

12. Gini sunge Yekova afuhe fu gu boro nga kumbakudee watadu bairakporo, na wai du si aida ni mangihe?

12 Kina Yekova nitiko namangi gu mbakadapai nga ga kporo. Wa du ko ni gu Mbori namanga apai ti genehe, ko amangi gu mbakadapai nga ga kporo tipa apai naamanga ti genehe. (1 AKorindo 14:33) Ko afu pagbia fu bairakporo watadu kumbakudee tipa ni ngia bariikporo. Kumbakudee nayugo irisa fu Kristo Yesu bambiko ko nga rini, kini wiriki wai Yesu amangapai na dungurati wa du ko ni rihe. (AEfeso 5:23) Si aidanga kumbakudee mbu ngerafuo gani sunge te ono si naida ni mangihe wangia ni kumba; si aidanga ni mangisunge na gani pagbia ngbaome te, ono si naida ni mangisunge na ni rogo nyemuse yo na ngba wene gene. Si naida ni banda gupai ku berãni yo nga gani pagbia ku gene, si asusanga ga Yekova te.

Gu bagude nga Kristano nawirika wai Yesu amangasunge na gako pagbia

13. Wai rengbe diakumba watadu naagude ka manga gari sunge kporo ngba gu gene naye na ngbarago fu Yekova?

 13 Si naida diakumba watadu naagude du ni moundo fu kumbari. Ri gu duadu na pagbia beri a kporo, bambiko Ziazia Kekeapai nafura fu agude kini ya “ka mo mbú nga ga namo yugopai ya.” (Asanza 1:8) Ono gari pagbia asusanga ga kumbari te. Gu diakumba nga Kristano nayugo irisa tipa gu pagbia nga ga kumbari ni undo ri ko tipa ko naamanga gako sunge ni bariikporo. Ri aumbasinga pako bangiri aboro te, ri amanganga apai rogo biriki yo tipa ko mangi gupai ri aidaha te, na ri adianga ngbiti apai beko te. Ono kuba gure, ri nasongoda ko rogo apai yo dunduko na kini kodibee na ko wa sa. Ho duhe ni nga ko mangi gu diaberã andunga na ri wenengai ya, ri ima rengba ka gumba gari bipai ngba wene gene, ono kini tingidi gupai nga ri kuti gako pagbia. Ka si du nga kumbari nga ndikidi idipase te, ri ima rengba ka gbia tiri na akpakarapai, ono tie ka ri agiasangbako kindi kidu na ranigose fuko, si ima rengba ka sa ko ko irisi Yekova.Mo gedi 1 Petero 3:1.

14. Wai rengbe agude ka ye na ngbarago fu avunguyo gbiati Yekova?

14 Agude naye na ngbarago ku kpoto Yekova yo ho i agiasangba  avunguyo ni. Si nasa gupai a nga i ye na ngbarago gbiati irisa fu avunguyo. (Asanza 10:1) Rogo agu akporo du avunguagude ni saani zanga gani badiarogatise, kina gu bangisa giasangba re si aida agude du na ni funi , si naida i songodi ni na kini kodibee na ni ni bakerehe. Rogo gu ramukporo aboro dunduko amanga gupai Mbori afuhe fuyo ni basasa dunduko, i nadu na bakere zereda gbiati ngbarago. Gipai re naye na wene rimo fu Yekova nga Baenge pa ramukporo dunduko.AEfeso 3:14, 15.

YUGO IRISA ROGO DUNGURATI

15. (a) Wai rengbe ani ka yugoho rogo dungurati nga ani na irisa tipa ga Yekova pagbia? (b) Gini rugute rengbe ka undo rani tipa ani du na giasangba fu agu aboro du na pagbia beyo rogo dungurati? (Oni bi gu  sanduki du ti kpewaraga 48-49.)

15 Yekova aima asia Wiriko tipa ko zogorago kurii gu dungurati nga ga aKristano. (AKorosaio 1:13) Tipa Yesu tigako, ko aasia gako “kangara moyambu” tipa i naangerafuo ga Mbori aboro auru kpotosende rogo toro yo. (Matayo 24:45-47) Gu Riigbu Bipasunge nga ga aDezire Yekova du namangasunge ni gu “kangara moyambu” re. Kina wai si adu rogo agu adungurati naadu rogo bambata kama agarã, agu abaakumba du areme nagbia arugute be Kangara Moyambu, watadu be agu aboro i akeda yo wa agu ababiapai ninaata ata. Wa du ani ni basasa dunduko, ho ani ayugo irisa ni fu agu abaakumba nga aKristano, gure nga ani nagiasangba Yekova.Mo gedi 1 ATesaroniko 5:12; AEbere 13:17.

16. Waigu du ziazia toro kugiipa sia aboro ni abaakumba?

16 Abaakumba gbiati amoundo abaakumba nga kpakpa aboro. I na arungbura tiyo wakina rani a. Ono tie, abaakumba nga ‘gamahe rogo aboro yo’ du gayo sunge nga ka undo dungurati si du nyanyaki rogo toro yo. (AEfeso 4:8) Ziazia toro du kugiipa sia abaakumba. (Amokedi 20:28) Waigu duhe wo? Tipa boro da ni bakumba, si naida ni ringbisi agu apai mbata si aidaha beni du rogo Fugo Mbori nga gu gako toro adu kugiipa kehe. (1 Timoteo 3:1-7, 12; Tito 1:5-9) Kurigure, agu abaakumba nawisigopai tipa boro ho i aida ka maa ni ni ni bakumba, i namanga kparakpee kakaka tipa ga Mbori ziazia toro undo yo i mangi wene diaberã.

17. Tipagine si aida agu adee nga aKristano naavo ũdadarii ti ni ti kura aregbo rogo dungurati?

 17 Gu kura aregbo kinaho rengbehe ka du rogo dungurati nga abaakumba ho watadu amoundo abaakumba ka manga gu sunge si aida i naamangaha rogo dungurati te, wa ngbatunga gu nga nungusa gu dunguratise du tipa tungusapai. Ti ngbatunga aregbo wa gure, agu awirina nga akumba naima zio bapatiza ima rengba ka manga agu asunge re. Ka si du nga wirina ho nga kumba te, gu wirina nga dee naima rẽ ima rengba ka mangaha. Ono tie, ho daha ni nga gu wirina nga dee mangi gu sunge kina agu awirina nga akumba ni naamangaha, si naida ri vo ũdadarii. * (1 AKorindo 11:3-10) Gipai re azoganga pa adee kusende te. Ono si nafu mamu fuyo i yugu gayo irisa tipa ga Yekova mbakadapai tipa pagbia kporo na rogo dungurati.

YUGO IRISA FU AGBIA NGBII

18 Ndikidi aKristano namangapai na kpotoyo yo dunduko kuti gu rugute du ni kekehe rogo ARomo 13:1-7. (Mo gedihe.) Ho mo ageda gu veresi re ni, mo nabihe abi nga agu “abaira tandu” i nafura tipa yo rogo gu agu averesi re nga agbia ngbii. Wa duhe nga kina Yekova mbu agi agbia ngbii re i du na pagbia beyo, i namanga nyanyakipa sunge, i nasa gupai nga apai naamanga ti genehe rogo ringara na kini mangi agu apai fu aboro du yo na zingoho. Ani nayugo gaani irisa tipa gayo pagbia ho ani abanda gayo andiko ni. Si naida ani fu agu amarã-ngbeti dunduko i asana rani tipaha, kini gumba kina boro rengo ho ani ahiiso agu awaraga ni i asana rani tipaha, na kini mangipai ringbisihe kuti andiko rogo agu apai yo nabi rani, gaani aborokporo, gaani sunge bagaahe, watadu agu ahe du berani. Ono tie, ani aranga ni gorani fuyo ka i gumba gupai furani nga ani basasangba Mbori te. Kuba gure, ani nakaragapai fuyo wa gu amokedi akaragaha bakuru kusayo ki ya: “Ani gi nga sangba Mbori agia susi ga aboro.” Amokedi 5:28, 29; mo bi gu sanduki nga “ Da si Aida Mi Gisangba Ni?” ti kpewaraga 42.

18, 19. (a) Wai rengbe mo ka sakapai tipa agu arugute du rogo ARomo 13:1-7? (b) Wai ani ayugo irisa fu agbia ngbii?

19 Ani nayugo irisa a fu agbia ngbi rogo gu gene yo ani amangapai ngbaha na yo. Ti kura aregbo ani nagbia tirani barabangiri agu aboro namangasunge rogo zogarago. Gu mokedi nangia Pauro aima gbia tiko na abazogo wa Bakindo Erode Aguripa gbiati gu Banyaki nangia Feseto. Agi akumba re angia kere akumba, ono Pauro amangipai na yo ngba irisa. (Amokedi 26:2, 25) Si naida ani pekefuo ga Pauro kpiapai, singia ani bara bangiri nyanyakipa bazogorago watadu borisi. Gu paranga aboro nga aKristano, si naida i nayugo irisa sukuru yo fu gayo abayugupai gbiati agu aboro namangasunge rogo gayo asukuru. Anga si nga ani yugu irisa sa fu kina agu aboro nairisa gaani aida te; ani nayugo irisa rogo gaani mangapai yo fu aboro dunduko kodihe na aguyo aidanga na aDezire Yekova ya. Si naida gupai nga aboro dunduko bi gupai abi nga ani nga aboro irisa.Mo gedi ARomo 12:17, 18; 1 Petero 3:15.

20, 21. Gini amosoro rengbe ani ka gbiaha ti yugo ani irisa fu agbia ngbii?

20 Ka ani dindikongo tipa ka yugo irisa fu kura aboro ya. Gu mokedi nangia Petero akepai ki ya: “Oni írisi aboro dunduko.” (1 Petero 2:17) Ho aboro abi gupai ni kuti rani nga ani nayugo irisa fuyo, rago nangba angba tiyo na ani. Oni tingidi gupai nga irisa nago ago areme ti aboro. Ono ho ani ayugoho ni, gure nga gene sa ani amangapai ngbaha kuti gupai Yesu agumbaha ki ya: “Imaroni hasi rago ahasa ku bangiri aboro i bi gaoni ruruapai, ka taasa rimo Baroni du ngbangbaturũ yo.”Matayo 5:16.

21 Rogo gi zegino du rogo kere bitimo re, agu aboro du na wene kpotoyo yo nandu koyo du gu imarago ni nga ga toro. Sidu, ka ani ayugo irisa kporo, rogo dungurati, na fu agbia ngbii, si nika gbe berã kura aboro ki sa gupai nga i ye fuo rani ku rogo imarago. Nairiwo wai ka si ngba ka pai mangi wo! Ka gure avuranga manga ya, pai sa du wa ka si mangi. Gaani irisa tipa kura aboro nasa ngbarago ti Yekova na ki undo rani ani nye rogo gako nyemuse. Gu kura mosoro ho ngba kisusi gure te.

^ genewaraga 17 Ti kpewaraga 209-212, Kura Apai du yo nasakapai tipa bete agene nga gu rengbe ani ka mangapai ngbaha kuti gu rugute re.