Le Bibliaoʼ ku yaʼalik

 Teʼ Túumben Testamento wa Tsʼíiboʼob ich Griegooʼ le tʼaan ku meyaj teʼ Biblia kéen chʼaʼchiʼitaʼak u kaʼa kuxtal máakoʼ, ich griegoeʼ anástasis. Le tʼaanaʼ u kʼáat u yaʼal «u kaʼa líikʼil máak». Kéen kaʼa kuxkíintaʼak máakeʼ bey jeʼex ka líikʼik wa ka waʼalak tu kaʼatéeneʼ. Tsʼoʼoleʼ le máax ku kaʼa kuxkíintaʼaloʼ ku kaʼa líiʼsaʼal yéetel le modos yaan kaʼach tiʼoʼ (1 Corintios 15:12, 13).

 Teʼ Antiguo Testamento wa Tsʼíiboʼob ich Hebreooʼ maʼatech u chíikpajal junpʼéel tʼaan utiaʼal u chʼaʼchiʼitaʼal u kaʼa kuxkíintaʼal máak. Baʼaleʼ ku tʼaan tiʼ u kaʼa kuxtal le máaxoʼob tsʼoʼok u kíimloʼoboʼ. Teʼ Tsʼíiboʼob ich Hebreooʼ Dioseʼ tu yaʼalaj tiʼ le profeta Oseasoʼ: «Teen le máax salvarkoʼob tiʼ le páajtalil yaan tiʼ le Muknaloʼ, teen salvarkoʼob tiʼ le kíimiloʼ» (Oseas 13:14; Job 14:13-15; Isaías 26:19; Daniel 12:2, 13).

 ¿Tuʼux kun kaʼa kuxtal le máaxoʼob kimenoʼoboʼ? Jujuntúuloʼobeʼ yaan u kaʼa kuxtaloʼob teʼ kaʼan utiaʼal u beetik u reyiloʼob yéetel Jesucristooʼ (2 Corintios 5:1 Apocalipsis 5:9, 10). Le Bibliaoʼ ku yaʼalikeʼ letiʼobeʼ letiʼ «le yáax máakoʼob ku kaʼa kuxkíintaʼaloʼoboʼ» yéetel «le máaxoʼob kun yáax líiʼsbiloʼob ichil le kimenoʼoboʼ» (Apocalipsis 20:6; Filipenses 3:11). Lelaʼ ku yeʼesikeʼ kéen tsʼoʼokkeʼ yaan u kaʼa kuxkíintaʼal xan uláakʼ jaats máakoʼob. Le máaxoʼob kun kaʼa kuxkíintbiloʼobaʼ maases way Luʼum kun pʼáatloʼob kuxtaleʼ (Salmo 37:29).

 ¿Bix kun kuxkíintbil máak? Dioseʼ u tsʼaamaj poder tiʼ Jesús utiaʼal u kaʼa kuxkíintik le kimenoʼoboʼ (Juan 11:25). Jesús túuneʼ yéetel le poderaʼ yaan u kaʼa líiʼsik «tuláakal le máaxoʼob yanoʼob ichil le muknaloʼoboʼ», yaan u kaʼa líiʼskoʼob yéetel le modos yaan kaʼach tiʼoboʼ yéetel yaan u béeytal u kʼaʼajsikoʼob tuláakal baʼax u yilmoʼob (Juan 5:28, 29). Le máaxoʼob kun pʼáatloʼob kuxtal way Luʼumeʼ maʼ tun kʼojaʼantaloʼob tumen u wíinkliloʼobeʼ jach maʼalob (Isaías 33:24; 35:5, 6). Le máaxoʼob kun binoʼob teʼ kaʼanoʼ yaan u tsʼaʼabaltiʼob «junpʼéel kaʼanilbeʼen wíinklil» lelaʼ u kʼáat u yaʼaleʼ u wíinkliloʼobeʼ yaan u pʼáatal bey jeʼex utiaʼal le ángeloʼoboʼ (1 Corintios 15:42-44, 50).

 ¿Máaxoʼob kun kaʼa kuxtaloʼob? Le Bibliaoʼ ku yaʼalikeʼ way Luʼumeʼ yaan u kaʼa kuxkíintaʼal «le utsoʼoboʼ bey xan le kʼasaʼanoʼoboʼ» (Hechos 24:15). Ichil le máaxoʼob utsoʼoboʼ táakaʼan le máaxoʼob kuxlajoʼob úuchjeakil jeʼex Noé, Sara yéetel Abrahánoʼ (Génesis 6:9; Hebreos 11:11; Santiago 2:21). Ichil le máaxoʼob kʼasaʼanoʼoboʼ táakaʼan le máaxoʼob maʼ tu kʼaj óoltoʼob yéetel maʼ tu beetoʼob le baʼax ku yaʼalik Diosoʼ.

 Le máaxoʼob jach junpuliʼ maʼ u kʼáat u beetoʼob baʼax ku yaʼalik Dios yéetel jach junpuliʼ maʼ u kʼáat u kʼex u kuxtaloʼobeʼ maʼ tun kaʼa kuxkíintbiloʼob. Le kéen kíimkoʼobeʼ tsʼoʼoktiʼob beyoʼ (Mateo 23:33; Hebreos 10:26, 27).

 ¿Baʼax kʼiin kéen kaʼa kuxkíintaʼak le kimenoʼoboʼ? Le Bibliaoʼ ku yaʼalikeʼ le máaxoʼob kun binoʼob teʼ kaʼanoʼ ku káajal u kaʼa kuxkíintaʼaloʼob «tu yáamil le kʼiinoʼob» way yaan Cristooʼ, lelaʼ káaj tu añoil 1914 (1 Corintios 15:21-23). Le máaxoʼob kun pʼáatloʼob kuxtal way Luʼumeʼ yaan u káajal u kaʼa kuxkíintaʼaloʼob tu yáamil le Mil Años kun Reinar Jesucristooʼ, teʼ kʼiinaʼ tuláakal le Luʼum kun pʼáatal bey junpʼéel Paraísoeʼ (Lucas 23:43; Apocalipsis 20:6, 12, 13).

 ¿Yaan wa baʼax eʼesik jach yaan u kaʼa kuxkíintaʼal le kimenoʼoboʼ? Yaan. Le Bibliaoʼ ku tʼaan tiʼ nueve máakoʼob kaʼa kuxkíintaʼaboʼob úuchjeakil tsʼoʼoleʼ yaʼab máaxoʼob ile (1 Reyes 17:17-24; 2 Reyes 4:32-37; 13:20, 21; Lucas 7:11-17; 8:40-56; Juan 11:38-44; Hechos 9:36-42; Hechos 20:7-12; 1 Corintios 15:3-6). Juntúul tiʼ le máaxoʼob jach ojéeltaʼab kaʼa kuxkíintaʼaboʼ, Lázaro. Letiʼeʼ cuatro días kíimik ka kaʼa kuxkíintaʼab tumen Jesús tu táan yaʼab máakoʼob (Juan 11:39, 42). Tak le máaxoʼob pʼekmil Jesús tu yiloʼob le baʼax úuchaʼ le oʼolal taakchaj tak u kíimskoʼob Jesús yéetel Lázaro (Juan 11:47, 53; 12:9-11).

 Le Bibliaoʼ ku yaʼalikeʼ Dioseʼ jeʼel u páajtal u kaʼa kuxkíintik le máaxoʼob kimenoʼoboʼ. Tiʼ letiʼe kʼajaʼan jach bix le máax kíimoʼ. Tsʼoʼoleʼ letiʼe jach nojoch u poder le oʼolaleʼ mix baʼal jeʼel u táakal tu beel utiaʼal u líiʼsik le máaxoʼob kimenoʼoboʼ (Job 37:23; Mateo 10:30; Lucas 20:37, 38). Letiʼeʼ maʼ chéen jeʼel u páajtal u líiʼsik le kimenoʼoboʼ baʼaxeʼ u kʼáat u beete. Le Bibliaoʼ ku yaʼalikeʼ letiʼe ‹ku tsʼíiboltik u kaʼa ilik le máax u beetmaj yéetel u kʼaboʼoboʼ› (Job 14:15).

Baʼaloʼob maʼ jaajtak ku creertaʼal yoʼolal u kaʼa kuxkíintaʼal le kimenoʼoboʼ

 Baʼax ku creertaʼal: Kéen kíimik máakeʼ yaan bin baʼax ku jóokʼol tu wíinklil, kéen kaʼa kuxkíintaʼak máakeʼ le baʼax jokʼaʼanaʼ ku kaʼa nupkuba bin yéetel le wíinkliloʼ.

 U jaajil: Le Bibliaoʼ ku kaʼansikeʼ kéen kíimik máakeʼ mix baʼal ku pʼáatal kuxaʼanil tiʼ, kíimil ku beetik (Génesis 2:7; Ezequiel 18:4). Kéen kaʼa kuxkíintaʼakeʼ yaan u jel beetaʼal tuláakal u wíinklil, yaan u beetaʼal jeʼel bix u modos kaʼacheʼ.

 Baʼax ku creertaʼal: Jujuntúul máaxoʼob kun kaʼa kuxkíintbiloʼobeʼ yaan u jáan kíimsaʼaloʼob tu kaʼatéen.

 U jaajil: Le Bibliaoʼ ku yaʼalikeʼ «le máaxoʼob tu beetoʼob baʼaloʼob kʼaastakeʼ yaan u líikʼloʼob utiaʼal ka juzgartaʼakoʼob» (Juan 5:29). Chéen baʼaleʼ yaan u juzgartaʼaloʼob yoʼolal le baʼaloʼob kéen u beetoʼob después tiʼ u kaʼa kuxkíintaʼaloʼoboʼ maʼ yoʼolal le baʼax tu beetoʼob antes tiʼ u kíimloʼoboʼ. Jesúseʼ tu yaʼalaj: «Kéen uʼuyaʼak u tʼaan u Paal Dios tumen le kimenoʼoboʼ yaan u kuxtal le máaxoʼob tu yuʼuboʼob tʼaanoʼ» (Juan 5:25). Wa le máaxoʼob kun kaʼa kuxkíintbiloʼob ku yuʼubikoʼob u tʼaan Cristo wa ku beetkoʼob le baʼax ku yaʼalikoʼ yaan u tsʼaʼabal u kʼaabaʼob ichil «u rolloil le kuxtaloʼ» (Apocalipsis 20:12, 13).

 Baʼax ku creertaʼal: Le máaxoʼob ku kaʼa kuxkíintbiloʼoboʼ yaan u tsʼaʼabaltiʼob le wíinklil yaan kaʼach tiʼoboʼ.

 U jaajil: Kéen kíimik máakeʼ u suukileʼ u wíinklileʼ ku tuʼutal yéetel ku suut luʼumil (Eclesiastés 3:19, 20).