TIʼ U YÁAX TÁAN JUʼUNIL | ¿JEʼEL WA U PÁAJTAL K-KAʼA KUXTALEʼ?
¿Baʼax ku yúuchul ken kíimkoʼon?
«Kaʼacheʼ kin tuklikeʼ óoxpʼéel tuʼux jeʼel u bin máak ken kíimkeʼ: kaʼan, infierno wa purgatorio. Teneʼ maʼ jach utsen utiaʼal ka xiʼiken kaʼaniʼ, mix xan jach táaj kʼasaʼanen utiaʼal ka xiʼiken infierno. Tsʼoʼoleʼ maʼ in wojel jach bix le purgatoriooʼ. Le Bibliaoʼ maʼ tu yaʼalik mix baʼal yoʼolal leloʼ. Chéen máakoʼob aʼalik.» (Lionel)
«Kaʼansaʼabteneʼ tuláakal máak ku bin kaʼan ken kíimik, pero maʼ tin jach creertiʼ. In tuklikeʼ ken kíimkoʼoneʼ tsʼokaʼan beyoʼ, mix baʼal maas ku yúuchultoʼon.» (Fernando)
Techeʼ ¿tsʼoʼok wa a tuklik jach baʼax ku yúuchultoʼon ken kíimkoʼon? ¿Táan wa u muʼyaj le máaxoʼob k-yaabiltmaj tsʼoʼok u kíimloʼoboʼ? ¿Yaan wa k-kaʼa ilkoʼob? ¿Bix jeʼel k-ojéeltik wa bey kun úuchloʼ? Koʼox ilik baʼax jach tu jaajil ku kaʼansik le Bibliaoʼ. Yáaxeʼ yaan k-xakʼaltik baʼax ku yaʼalik le Biblia yoʼolal le kíimiloʼ, ken tsʼoʼokkeʼ k-ilik baʼax ku yaʼalik Dios kun úuchul yéetel le kimenoʼoboʼ.
¿Bix yanil le kimenoʼoboʼ?
LE BIBLIAOʼ KU NÚUKIK: «Máaxoʼob kuxaʼanoʼobeʼ u yojloʼob bíin kíimkoʼob, baʼaleʼ kimenoʼobeʼ maʼ u yojloʼob mix baʼaliʼ[;] maʼ xan tu náajaltikoʼob mix baʼal, tumen ku tuʼubsaʼaloʼob. Tuláakal baʼax ku taal ta kʼab utiaʼal [a] beeteʼ, beet yéetel jaaj óolal, tumen teʼ muknal * tuʼux bíin xiʼikechoʼ, maʼ tu yúuchul tuukuliʼ, mix kʼaj óolal, mix ojéelaj.» (Eclesiastés 9:5, 10.)
Ken kíimik máakeʼ muknal ku bin. Le tʼaan muknal túunoʼ ku meyaj utiaʼal u tsʼaʼabal naʼatbil jach xuʼulul ku beetik u kuxtal máak; maʼ tu péek mix tu tuukul. ¿Kux túun Job, le máax chúukpaj u yóol u meyajt Diosoʼ? ¿Baʼax ku tuklik yoʼolal le muknaloʼ? Chéen tiʼ junpʼéel kʼiineʼ tu peʼertaj tuláakal baʼax yaantiʼ, tak u paalal; tsʼoʼoleʼ tsaʼay xan junpʼéel yaayaj kʼojaʼanil tiʼ. Jobeʼ tu kʼáat óoltaj tiʼ Dios: «¡Kexiʼ wa ka páatchajak in taʼakbeskinba tu tsʼuʼ le luʼum [hebreo: «Seol»] kaʼalikil in páaʼtik u chʼéenel a pʼujaʼaniloʼ[!]» (Job 1:13-19; 2:7; 14:13). Jobeʼ u yojel yaan u xuʼulul u muʼyaj ken xiʼik teʼ muknaloʼ. Wa u yojel yaan u beetaʼal u muʼyaj ich kʼáakʼ ken xiʼik teʼ muknaloʼ, bejlaʼa maʼ tu kʼáatik kaʼach ka xiʼikiʼ.
Utiaʼal k-ojéeltik u maasil yoʼolal bix yanil le kimenoʼoboʼ jeʼel u páajtal xan k-xakʼaltik baʼax ku yaʼalik le Biblia yoʼolal le máaxoʼob kaʼa kuxlajoʼoboʼ (ilawil le cuadro « Ocho máakoʼob ku yaʼalik le Biblia kaʼa kuxlajoʼoboʼ»).
Mix juntúul tiʼ letiʼob tu yaʼalaj wa bin tuʼux jach kiʼimak u yóol wa tuʼux ku beetaʼal u muʼyaj. Wa ka xiʼikoʼob tiʼ junpʼéel kúuchil jeʼex le ku yaʼalaʼaloʼ, ¿máasaʼ jeʼel u yaʼalikoʼob kaʼacheʼ? ¿Máasaʼ jeʼel tak u tsʼíibtaʼal teʼ Biblia utiaʼal k-ojéeltikoʼ? Baʼaleʼ teʼ Bibliaoʼ maʼ tsʼíibtaʼab mix baʼal yoʼolal leloʼ. Le ocho máakoʼobaʼ maʼ tu yaʼaloʼob mix baʼaliʼ. ¿Baʼaxten? Tumen le ka kíimoʼoboʼ pʼáat bey jach tʼuubul u weenloʼobeʼ; mix baʼal tu yojéeltoʼob. Le oʼolal le Bibliaoʼ yaan horaeʼ ku yaʼalik táan u wenel le kimenoʼoboʼ. Jeʼex le ka kíim Lázarooʼ, Jesuseʼ tu yaʼaleʼ chéen «táan u wenel» (Juan 11:11-14).
¿Baʼax túun kun úuchul yéetel le kimenoʼoboʼ? ¿Jeʼel wa u páajtal «u yajsaʼaloʼobeʼ»?
^ xóot’ol 7 Teʼ Bibliaoʼ ku meyaj le tʼaan muknal utiaʼal suʼutul le tʼaan hebreo «Seol» (ich griegoeʼ «Hades»). Yaan bibliaʼobeʼ ku sutkoʼob bey «metnal» wa «infierno», baʼaleʼ le Bibliaoʼ mix tuʼux ku tsʼáaik naʼatbil wa yaan junpʼéel kʼáakʼ tuʼux ku beetaʼal u muʼyaj le kimenoʼoboʼ.
Maʼ xaaneʼ jeʼel u yutstal xan ta wicheʼ
LE MÁAX KU KANANOʼ
Jesuseʼ ¿jach wa tu jaajil tu kaʼa kuxkíintaj le máakoʼoboʼ?
Le úuchik u kaʼa kuxkíintaʼal máakoʼob tumen Jesús úuchjeakileʼ ku yeʼesik baʼax ken u beet maʼ tun xáantal.
