Xeen tiʼ baʼax ku taasik

Xeen tu cuadroil baʼax ku taasik

U testigoʼob Jéeoba

Yéey u idiomail maaya

 U TSIKBALIL U KUXTAL SUKUʼUNOʼOB

Jach tsʼoʼok in bendecirtaʼal tumen Jéeoba

Jach tsʼoʼok in bendecirtaʼal tumen Jéeoba

TAAK in beetik in precursoril, baʼaleʼ bey in wóol nak óoleʼ. Jach jatsʼuts in wilik le meyaj kin beetik kaʼachoʼ. Teen ilik u bisaʼal baʼaloʼob utiaʼal jaantbil tu jatsʼuts luʼumil África, jeʼex tu kaajil Dar es Salam, Elisabethville yéetel Asmara. Mix juntéen máan tin tuukul wa bíin xiʼiken in xupinba in meyajt Jéeoba teʼ kaajoʼobaʼ bey xan tuláakʼ u kaajiloʼob África.

Le ka tin chʼaʼtuklaj in káajsik in beetik in precursoriloʼ, bey jeʼekʼabpajten junpʼéel joonaj utiaʼal in kʼamik yaʼab bendicionoʼob maʼ in tukultmaj kaʼacheʼ (Efe. 3:20). ¿Baʼax úuchi? Paʼatik in tsikbaltikteʼex desde tu káajbal.

Síijen tu añoil 1939 tu kaajil Berlín (Alemania), maʼ sen úuch káajak le u Kaʼapʼéel Nojoch Baʼateltáambaloʼ. Tu añoil 1945, le taʼaytak u tsʼoʼokol le baʼateltáambaloʼ, yaʼab u téenel puʼul bombaʼob tu kaajil Berlín tumen le avionoʼoboʼ. Yaan tiʼ le bombaʼoboʼ lúuboʼob naatsʼ tiʼ in wotoch, baʼaleʼ teen yéetel in láakʼtsiloʼobeʼ binoʼon tiʼ junpʼéel naj beetaʼan utiaʼal u taʼakikuba máak tiʼ le bombaʼoboʼ. Tu tsʼookeʼ púutsʼoʼon, ka binoʼon tu kaajil Erfurt, le tuʼux síij in maamaoʼ.

Tiaʼanoʼon Alemania yéetel in taataʼob bey xan yéetel in wíitsʼineʼ (óoliʼ tu jaʼabil 1950).

Letiʼeʼ úuch joʼopʼok u kaxtik u jaajil. Tu xokaj le libroʼob tsʼíibtaʼan tumen le máaxoʼob kaʼanchajaʼan u xookoʼoboʼ yéetel bin tiʼ jejeláas religionoʼob, baʼaleʼ mix junpʼéel maʼalob tu yililiʼ. Kex tu añoil 1948, xíimbaltaʼaboʼon tumen kaʼatúul koʼoleloʼob ku meyajtikoʼob Jéeoba. In maamaeʼ tu yaʼalajtiʼob ka ookkoʼobeʼ ka tu beetaj yaʼab kʼáatchiʼ tiʼob. Mix junpʼéel hora joʼopʼok u tsikbaloʼobeʼ, in maamaeʼ tu yaʼalajten yéetel tiʼ in wíitsʼin: «Tsʼoʼok in kaxtik u jaajil». Tu séebaʼanileʼ ka joʼopʼ k-bin tu yóoxtúuliloʼon teʼ muchʼtáambaloʼob tu kaajil Erfurtoʼ.

Tu añoil 1950, suunajoʼon Berlín, ka joʼopʼ k-bin tu múuchʼulil Berlín-Kreuzberg. Ka máanoʼon kajtal yaanal tuʼux teʼ kaajoʼ, binoʼon tu múuchʼulil Berlín-Tempelhof. Ka máan kʼiineʼ in maamaeʼ okjaʼanaji. Baʼaleʼ teneʼ maʼatech. ¿Baʼaxten?

BAʼAX ÁANTEN UTIAʼAL KA XUʼULUK IN SUʼLAKTAL

Xaan úuchik in tsʼáaik in wóol in meyajt Jéeoba, tumen jach suʼlaken. Kex kin jóokʼol kʼaʼaytajeʼ, máan dos años maʼ tʼaanajen yéetel mix máakiʼ. Baʼaleʼ jach tu yáanten úuchik in biskinba yéetel le sukuʼunoʼob bey xan yéetel le kiikoʼob maʼ saajkoʼob kʼaʼaytajoʼ yéetel chúukaʼan u yóol u meyajtoʼob Jéeoba. Yaan tiʼ letiʼobeʼ kʼaʼaloʼob teʼ campos de concentración naziʼoboʼ wa tu carceliloʼob Alemania oriental. Yanoʼob xaneʼ maʼ sajakchaj u yoksoʼob le publicacionoʼob Alemania oriental kex u  yojloʼob jeʼel u kʼaʼalaloʼob wa ka chuʼukkoʼoboʼ. Le baʼax tu beetoʼoboʼ jach tu yáanten. Tin tukleʼ wa tu tsʼáaj u kuxtaloʼob tu táan kíimil bey xan wa ku kʼaʼalaloʼob ikil u meyajtikoʼob Jéeoba yéetel ikil u yáantkoʼob u maasil sukuʼunoʼobeʼ, teneʼ unaj in tsʼáaik in wóol utiaʼal in tʼaan yéetel le máakoʼob teʼ kʼaʼaytajoʼ.

Ka táakpajen tiʼ junpʼéel campaña beetaʼab tu añoil 1955, jach tu yáanten utiaʼal ka xuʼuluk in suʼlaktal. Junpʼéel carta jóoʼsaʼab teʼ Informador * teʼ kʼiinoʼob jeʼeloʼ, le sukuʼun Nathan Knorroʼ tu yaʼaleʼ letiʼe campaña maas nojoch kun beetbil tumen u kaajal Diosoʼ. Tu yaʼaleʼ wa ka táakpajak tuláakal le j-kʼaʼaytajoʼoboʼ «yaan u kʼaʼaytaʼal le maʼalob péektsil tiʼ tuláakal yóokʼol kaab teʼ mes jeʼeloʼ». Leloʼ jach bey úuchikoʼ. Maʼ úuch tiʼ leloʼ tin kʼubaj in kuxtal tiʼ Jéeoba yéetel okjaʼanajen tu añoil 1956 junmúuchʼ yéetel in papá bey xan in wíitsʼin. Baʼaleʼ kʼaʼabéetchaj in chʼaʼtuklik in beetik uláakʼ junpʼéel baʼal.

Ich yaʼab añoseʼ in wojel le baʼax maas maʼalob ka in beetoʼ letiʼe in beetik in precursoriloʼ. Baʼaleʼ maʼ tin séeb chʼaʼtuklaj in beetkiʼ. Baʼaxeʼ binen xook tu kaajil Berlín utiaʼal in kanik in man yéetel in kon baʼal jaantbil táanxel luʼumiloʼob. Ka tsʼoʼokeʼ tin chʼaʼtuklaj in beetik le meyaj tin kanaj utiaʼal in maas kanik bix u beetaʼaloʼ. Le oʼolal tu añoil 1961, binen meyaj Hamburgo, le kaaj maas nojoch yaan tu jáal u jaʼil Alemaniaoʼ. Wa maas táan in tsʼáaik in wóol tin meyajeʼ, maas maʼ taak in beetik in precursoriliʼ. ¿Baʼax túun ken in beete?

Jach kin tsʼáaik u graciasil tiʼ Jéeoba úuchik in kʼaj óoltik yaʼab sukuʼunoʼob, letiʼobeʼ jach tu yáantenoʼob yéetel yaabilaj utiaʼal in naʼatik unaj in tsʼáaik táanil in meyajtik Jéeoba. Yaʼab tiʼ in amigoʼobeʼ tsʼoʼok u beetik u precursoriloʼob, beyoʼ tu yeʼesoʼobten baʼax unaj in beetik xan. Tsʼoʼoleʼ le sukuʼun Erich Mundt, kʼaʼal teʼ campo de concentracionoʼ, tu yáanten utiaʼal in maas kʼubik in wóol tiʼ Jéeoba. Tu yaʼalajteneʼ le sukuʼunoʼob kʼaʼaloʼob xan tu kʼubaj u yóoloʼob chéen tiʼ letiʼoboʼ xuʼul u yaabiltikoʼob Jéeoba. Baʼaleʼ le tu kʼubaj u yóoloʼob tiʼ Jéeobaoʼ chúukpaj u yóoloʼob yéetel kʼuch u beetoʼob nukuch meyajoʼob teʼ múuchʼuliloʼ.

Ka káaj in beetik in precursoril (1963).

Le sukuʼun Martin Poetzinger, táakpaj ichil le Cuerpo Gobernanteoʼ, mantatsʼ ku líiʼsik u yóol le sukuʼunoʼoboʼ, ku yaʼaliktiʼob: «Le baʼax maas koʼoj u tojol yaantoʼonoʼ letiʼe maʼ k-sajaktal tiʼ mix máakoʼ». Ka tuukulnajen tiʼ le baʼaxoʼob tu yaʼaloʼ tin chʼaʼtuklaj in pʼatik in meyaj, ka káaj in beetik in precursoril tu mesil junio tiʼ 1963. Letiʼe baʼax maas maʼalob tin chʼaʼtuklaj in beetkoʼ. Kaʼapʼéel meses tiʼ leloʼ, táanil tiʼ in kaxtik uláakʼ meyajeʼ, invitartaʼaben utiaʼal in beetik in precursor especialil. Ka máan wa jaypʼéel jaʼaboʼobeʼ invitartaʼaben utiaʼal ka xiʼiken teʼ xook 44 tu Escuelail Galaadoʼ. Jéeobaeʼ tu tsʼáajten u maasil tiʼ le kin tuklik kaʼachoʼ.

TIN KANAJ JUNPʼÉEL BAʼAL JACH JATSʼUTS GALAAD

Junpʼéel tiʼ le baʼaxoʼob jatsʼutstak tin kanaj, maases tiʼ Nathan Knorr yéetel tiʼ Lyman Swingleoʼ, letiʼe maʼ in jáan pʼatik le meyaj kʼubéentaʼanten kéen in aktáant wa baʼax talamiloʼ. Letiʼobeʼ tu yáantoʼonoʼob utiaʼal ka chúukpajak k-óol tak kéen yanaktoʼon wa baʼax talamil. Le sukuʼun Knorroʼ tu yaʼalajtoʼon: «¿Baʼax maas ken a beet u cuentail? ¿Maʼ limpioiʼ, yaʼab ikʼeloʼob yaniʼ wa jach yaan óotsililiʼ? ¿Wa yaan a wilkeʼex le cheʼob yanoʼ, le looloʼoboʼ yéetel bix kiʼimakil u yóol le máakoʼoboʼ? Ilawil a yaabiltikeʼex le máakoʼoboʼ». Junpʼéel kʼiineʼ, le sukuʼun Swingleoʼ, jach óolak okʼolnak le táan u tsoliktoʼon baʼaxten yaan sukuʼunoʼobeʼ séebaʼan u pʼatkoʼob le meyaj tsʼaʼantiʼoboʼ. Jeʼel junsúutuk, tak ka páajchaj u seguertik le tsoltʼaanoʼ. Leloʼ jach kʼuch tin puksiʼikʼal, ka tin chʼaʼtuklaj teneʼ maʼ ken in beet u yaatal u yóol Cristo mix u sukuʼunoʼob (Mat. 25:40).

Teen, Claude yéetel Heinrich, le táan k-beetik k-misioneroil tu kaajil Lubumbashioʼ (República del Congo, 1967).

Ka tsʼoʼok u yaʼalaʼaltoʼon tuʼux ken k-bineʼ, óoxtúul betelitaʼobeʼ tu kʼáatoʼobtoʼon tuʼux túuxtaʼaboʼon. Letiʼobeʼ kiʼimakchaj u yóoloʼob ka aʼalaʼab tumen u maasil tuʼux kun binoʼob, baʼaleʼ ka tin waʼalaj túuxtaʼaben República del Congoeʼ, tuláakal tu makaj u chiʼ. Ka tsʼoʼokeʼ tu yaʼaloʼob: «¡Wáay! ¿Congo? K-kʼáatik tiʼ Jéeoba ka u kanáantech». Teʼ kʼiinoʼob jeʼeloʼ yaʼab baʼaloʼob ku yaʼalaʼal yoʼolal le baʼateltáambaloʼ, u sen kíimsaʼal máak yéetel le baʼaloʼob kʼaastak ku beetik le soldadoʼob tu luʼumil Congooʼ. Baʼaleʼ maʼ tuʼubten le baʼaxoʼob tin kanaj Galaadoʼ. Tu mesil septiembre tiʼ 1967, le maʼ sen úuch tsʼoʼokok  le xookoʼ, teen, Heinrich Dehnbostel yéetel Claude Lindsayeʼ binoʼon Kinsasa, u noj kaajil República del Congo.

JUNPʼÉEL TUʼUX MAʼALOB UTIAʼAL U KAʼANSAʼAL MISIONEROʼOB

Le ka kʼuchoʼon Kinsasaeʼ, t-ilaj k-kanik le idioma francés ichil óoxpʼéel mesesoʼ. Ka tsʼoʼokeʼ binoʼon Lubumbashi (kaʼacheʼ Elisabethville), naatsʼ tiʼ u luʼumil Zambia. Teʼeloʼ pʼáatoʼon tiʼ junpʼéel naj yaan naatsʼ tiʼ u kʼíiwikil le kaajoʼ.

Tu kaajil Lubumbashieʼ yaʼab tuʼux mix juntéen kʼaʼaytaʼak le maʼalob péektsiloʼ, le oʼolal jach kiʼimakchaj k-óol, tumen toʼon yáax kʼaʼayt le maʼalob péektsil tiʼ le máakoʼoboʼ. Maʼ xáanchaj ka yaʼabchaj le máaxoʼob k-tsʼáaik xook tiʼoboʼ, pʼáat tak minaʼantoʼon tiempo utiaʼal k-láaj ilkoʼob. Kʼaʼaytajnajoʼon xan tiʼ le autoridadoʼoboʼ yéetel tiʼ le policíaʼoboʼ. Yaʼab tiʼ letiʼobeʼ ku yeʼeskoʼob tsiikil tiʼ u Tʼaan Dios yéetel tiʼ le kʼaʼaytaj k-beetkoʼ. Le máakoʼob kajaʼanoʼob teʼeloʼ maases chéen le idioma suajili ku tʼankoʼoboʼ, le oʼolal teen yéetel Claude Lindsayeʼ kʼaʼabéetchaj k-kanik. Maʼ sen úuch tiʼ leloʼ túuxtaʼaboʼon tiʼ junpʼéel múuchʼulil tuʼux ku tʼaʼanal suajili.

Yaʼab jatsʼuts baʼaloʼob úuchtoʼon, baʼaleʼ t-aktáantaj xan talamiloʼob. Yaʼab u téenel aʼalaʼab baʼaloʼob maʼ jaajtak t-contra tumen le soldadoʼob u kuchmaj u tsʼoonoʼob yéetel kalaʼanoʼoboʼ bey xan tumen le policíaʼob tsʼíiktakoʼoboʼ. Juntéenjeakeʼ junjaats policíaʼobeʼ ookoʼob tu yorail táan k-beetik junpʼéel muchʼtáambal teʼ naj tuʼux k-pʼáatloʼ ka tu bisoʼonoʼob teʼ comisaríaoʼ. Teʼeloʼ pʼáatoʼon kutal chéen teʼ luʼum tak kex láas diez áakʼaboʼ, tsʼoʼoleʼ ka tu chaʼajoʼob k-bin.

 Tu añoil 1969, tsʼaʼaben in beet in superintendenteil tiʼ circuito. Yaan tiʼ le múuchʼuliloʼob k-xíimbaltikoʼ jach yaan luukʼ yéetel jach loob u bejiloʼob. Tiʼ junpʼéel chan kaaj tuʼux binoʼoneʼ, yaan juntúul x-nuk kaax yéetel u mejnil ku weenloʼob yáanal in cama. Tak bejlaʼa kʼajaʼanten bix u juumoʼob le táan u taal u sáastaloʼ. Baʼaleʼ kʼajaʼanten xan le jatsʼuts súutukiloʼob t-máansaj yéetel le sukuʼunoʼob kéen áakʼabchajak utiaʼal k-tsikbaltik le baʼaxoʼob ku kaʼansik le Bibliaoʼ.

Junpʼéel tiʼ le talamiloʼob t-aktáantoʼ letiʼe úuchik u yokol teʼ múuchʼulil le máaxoʼob u tsʼaamubaʼob tu tséel le Kitawalaoʼ. * Yaan tiʼ le máakoʼobaʼ tsʼaʼab meyaj u beetoʼob teʼ múuchʼuliloʼ. Le máakoʼobaʼ beyoʼob «tuunichoʼob» yanoʼob yáanal jaʼeʼ, kex beyoʼ maʼ páajchaj u tuskoʼob le sukuʼunoʼob chúukaʼan u yóoloʼoboʼ (Jud. 12). Ka máan kʼiineʼ jóoʼsaʼaboʼob teʼ múuchʼulil tumen Jéeobaoʼ, beyoʼ anchaj tuʼux u yokol u maasil máakoʼob ichil u kaajal.

Tu añoil 1971, invitartaʼaben meyaj tu Betelil Kinsasa. Teʼeloʼ tsʼaʼaben meyaj tuʼux ku kʼaʼamal yéetel ku túuxtaʼal cartaʼob, tuʼux ku túuxtaʼal le publicacionoʼob teʼ múuchʼuliloʼoboʼ yéetel tu Departamentoil Servicio. Tu Najil Beteleʼ tin kanaj bix u nuʼuktaʼal le meyaj ku beetaʼal tiʼ junpʼéel luʼumil jach nojoch yéetel óotsiloʼ. Yaan kʼiineʼ le correo ku túuxtaʼal teʼ avionoʼoboʼ ku máan meses utiaʼal u kʼuchul teʼ múuchʼuliloʼoboʼ. Kéen éemsaʼak teʼ avionoʼ ku tsʼaʼabal tiʼ barcoʼob mejentak, baʼaleʼ ku xáantal táan u binoʼob, tumen jach yaʼab xíiwoʼob yaan tu yóokʼol le jaʼoʼ. Chéen baʼaleʼ páajchaj k-beetik le meyajoʼob kex t-aktáantaj le talamiloʼob beyaʼ bey xan uláakʼoʼob.

Jaʼakʼ in wóol ka tin wilaj bix u beetkoʼob nukuch asambleaʼob chéen yéetel junpʼíit taakʼin. Le plataformaoʼ ku beetaʼal yóokʼol u muul kʼamas, tu baʼlikeʼ ku tsʼaʼabal u nukuch leʼ xíiw wa suʼuk, tsʼoʼoleʼ ku kʼaxkoʼob u kúukuchal utiaʼal u kutaloʼob. Ku meyaj bambú tiʼob utiaʼal u beetkoʼob le najoʼ yéetel ku chuykoʼob suʼuk utiaʼal u tsʼáaikoʼob u yóokʼol bey xan utiaʼal u beetkoʼob mesaʼob. Tsʼoʼoleʼ ku meyajtiʼob u sóol cheʼ utiaʼal u kʼaxkoʼob. Jach yaan u naʼat le sukuʼunoʼob utiaʼal u beetkoʼob le meyajoʼobaʼ. Jach tin yaabiltoʼob. Le ka túuxtaʼaben yaanal tuʼuxeʼ jach tin tukloʼob.

BAʼAXOʼOB TIN BEETAJ KENIA

Tu añoil 1974, túuxtaʼaben tu Betelil Nairobi (Kenia). Teʼeloʼ jach yaʼab meyaj yaniʼ, tumen tiʼ ku nuʼuktaʼal le kʼaʼaytaj ku beetaʼal tiʼ le diez luʼumiloʼob yanoʼob naatsʼoʼ, yaan tiʼ le luʼumiloʼobaʼ maʼatech u chaʼabal u kʼaʼaytaj le sukuʼunoʼoboʼ. Yaʼab u téenel túuxtaʼaben in xíimbalt le luʼumiloʼobaʼ, baʼaleʼ maas yaʼab u téenel binen tu luʼumil Etiopía. Le sukuʼunoʼob kajaʼanoʼob teʼeloʼ jach yaʼab u chʼaʼpachtaʼaloʼob. Yaʼab tiʼ letiʼobeʼ beetaʼab loob tiʼob yéetel kʼaʼaloʼob cárcel yéetel yanoʼobeʼ kíimsaʼaboʼob. Baʼaleʼ chúukpaj u yóoloʼob, tumen jach maʼalob u biskubaʼob yéetel Jéeoba bey xan yéetel le sukuʼunoʼoboʼ.

Tu añoil 1980, tsʼoʼok in beel yéetel Gail Matheson, letiʼeʼ sijnáal Canadá. Junmúuchʼ úuchik k-bin tu xookil Galaad, ka tsʼoʼokeʼ k-paklan túuxtik cartaʼob utiaʼal k-tsikbal. Letiʼeʼ ku beetik u misionerail tu luʼumil Bolivia kaʼachi. Doce años tsʼoʼokok le xookoʼ t-kaʼa ilakba tu kaajil Nueva York, maʼ úuch tiʼ leloʼ tsʼoʼok k-beel tu luʼumil Kenia. Gaileʼ ku yilik tuláakal baʼal jeʼex u yilik Jéeobaeʼ yéetel ku kiʼimaktal u yóol chéen yéetel junpʼíit baʼal, lelaʼ jach ku beetik u kiʼimaktal in wóol. Letiʼeʼ láayliʼ ku yáantken tak bejlaʼeʼ.

Tu añoil 1986, tsʼaʼaben in beet in superintendenteil tiʼ circuito yéetel meyajnajen ichil le Comité tiʼ Sucursaloʼ. Teen yéetel Gaileʼ k-xíimbaltik kaʼach le múuchʼuliloʼob yanoʼob teʼ luʼumiloʼob ku nuʼuktaʼal tumen u Betelil Keniaoʼ.

Táan in máansik junpʼéel tsoltʼaan tiʼ junpʼéel asamblea beetaʼab tu kaajil Asmara (1992).

Jach kʼajaʼanten baʼaxoʼob t-beetaj tu añoil 1992 utiaʼal junpʼéel asamblea anchaj tu kaajil Asmara (Eritrea), teʼ kʼiinoʼob jeʼeloʼ ku chaʼabal k-kʼaʼaytaj kaʼachiʼ. Baʼaleʼ chéen junpʼéel úuchben naj jach kʼaschajaʼan ichil t-kaxtaj utiaʼal k-beetik. Baʼaleʼ tu kʼiinil le asambleaoʼ jaʼakʼ in wóol le ka tin wilaj bix úuchik u jatsʼutskíintaʼal tumen le sukuʼunoʼob utiaʼal k-adorartik Jéeobaoʼ. Yaʼab sukuʼunoʼobeʼ  tu bisoʼob jatsʼuts nookʼoʼob utiaʼal u pixkoʼob le baʼaloʼob jach kʼaschajaʼanoʼoboʼ. Jach jatsʼutschaj le asambleaoʼ, bin 1,279 u túulal máakoʼobiʼ.

Ka t-xíimbaltaj le múuchʼuliloʼoboʼ jejeláas tuʼux k-pʼáatal, lelaʼ maʼ chéen chʼaʼabiliʼ. Yaan kʼiineʼ k-pʼáatal tiʼ junpʼéel jatsʼuts naj yaan teʼ jáal jaʼoʼ, baʼaleʼ yaan kʼiineʼ k-pʼáatal tiʼ junpʼéel chan naj beetaʼan yéetel lámina teʼ tuʼux ku meyaj le máakoʼoboʼ, tsʼoʼoleʼ u bañoileʼ 100 metros náachil yanil. Baʼaleʼ kex jeʼel tuʼuxak ka pʼáatkoʼoneʼ le baʼax maas jatsʼuts k-kʼaʼajsikoʼ letiʼe bix k-kʼaʼaytaj yéetel le precursoroʼoboʼ bey xan yéetel u maasil sukuʼunoʼoboʼ. Ka tsʼaʼab k-beet yaanal meyajeʼ anchaj k-pʼatik yaʼab tiʼ le sukuʼunoʼob jach k-yaabiltmoʼoboʼ.

T-KʼAMAJ YAʼAB BENDICIONOʼOB TU LUʼUMIL ETIOPÍA

Tu yáamil 1987 tak 1992, le autoridadoʼoboʼ tu chaʼajoʼob u yúuchul kʼaʼaytaj tiʼ yaʼab tiʼ le luʼumiloʼob ku nuʼuktaʼal tumen u Betelil Keniaoʼ. Le oʼolal tsʼaʼab oficinaʼob utiaʼal u nuʼuktaʼal le kʼaʼaytaj ku beetaʼaloʼ. Tu añoil 1993, túuxtaʼaboʼon meyaj teʼ oficina yaan tu kaajil Adís Abeba, tu luʼumil Etiopíaoʼ. Teʼ luʼumilaʼ maʼatech u chaʼabal kaʼach u yúuchul kʼaʼaytaj tumen le autoridadoʼoboʼ, baʼaleʼ bejlaʼeʼ ku chaʼabal.

Ka binoʼon tiʼ junpʼéel chan kaaj tu luʼumil Etiopía le táan in beetik in superintendenteil tiʼ distritooʼ (1996).

Jéeobaeʼ tsʼoʼok u bendecirtik le kʼaʼaytaj ku beetaʼal Etiopíaoʼ. Yaʼab sukuʼunoʼob tsʼoʼok u beetik u precursoriloʼob. Desde 2012, cada añoeʼ maas tiʼ 20% tiʼ le j-kʼaʼaytajoʼob ku beetik u precursor regulariloʼoboʼ. Tsʼoʼoleʼ le jejeláas xookoʼob ku tsʼaʼabal ichil u kaajal Jéeobaoʼ tsʼoʼok u yáantik yaʼab sukuʼunoʼob utiaʼal u beetkoʼob jejeláas meyajoʼob yéetel tsʼoʼok u beetaʼal maas tiʼ ciento veinte U Najiloʼob Reino. Tu añoil 2004, le betelitaʼoboʼ máansaʼaboʼob kajtal tiʼ junpʼéel u túumben najil Betel. Teʼeloʼ yaan junpʼéel u Najil Asambleaʼob tuʼux ku muchʼkuba le sukuʼunoʼoboʼ.

Tu yáamil le jaʼaboʼob tsʼoʼok u máanoʼ teen yéetel Gaileʼ t-kʼaj óoltaj yaʼab sukuʼunoʼob tu luʼumil Etiopía. Toʼoneʼ jach t-bisakba tu yéeteloʼob. Baʼaleʼ tumen kʼojaʼanchajeneʼ túuxtaʼaboʼon tu Betelil Europa central. Teʼeloʼ jach k-kanáantaʼal yéetel yaabilaj tumen le sukuʼunoʼoboʼ, kex beyoʼ láayliʼ k-kʼaʼajsik le sukuʼunoʼob t-kʼaj óoltoʼob Etiopíaoʼ.

JÉEOBA BEET U YAʼABTAL

Tsʼoʼok k-ilik bix u yaʼabtal le máaxoʼob meyajtik Jéeobaoʼ (1 Cor. 3:6, 9). Ka yáax kʼaʼaytajnajen tiʼ le ruandailoʼob ku meyajoʼob teʼ minas tuʼux ku jóoʼsaʼal cobre tu luʼumil Congooʼ, minaʼan mix juntúul j-kʼaʼaytaj tu luʼumil Ruanda, baʼaleʼ bejlaʼeʼ yaan maas tiʼ 30 mil sukuʼunoʼobiʼ. Tu añoil 1967, yaan kex seis mil j-kʼaʼaytajoʼob República del Congo, baʼaleʼ teʼ kʼiinoʼobaʼ yaan kex 230 mil u túulaliʼ, tsʼoʼoleʼ tu añoil 2018 maas tiʼ junpʼéel millón máakoʼob binoʼob teʼ Kʼaʼajsajiloʼ. Tiʼ tuláakal le luʼumiloʼob tuʼux nuʼuktaʼab le kʼaʼaytaj tumen u Betelil Keniaoʼ, yaan maas tiʼ cien mil u túulal j-kʼaʼaytajoʼob bejlaʼeʼ.

Walajki cincuenta añosaʼ, Jéeobaeʼ tu nuʼuktaj jejeláas sukuʼunoʼob utiaʼal u yáantkenoʼob utiaʼal in xupkinba in meyajte. Kex láayliʼ suʼlakeneʼ tsʼoʼok in kanik in maas kʼub in wóol tiʼ Jéeoba. Le baʼaxoʼob tin aktáantaj Áfricaoʼ tsʼoʼok u yáantken utiaʼal u chúukpajal in wóol yéetel utiaʼal u kiʼimaktal in wóol chéen yéetel junpʼíit baʼal. Teen yéetel Gaileʼ jach k-tsʼáaik u diosboʼotikil tiʼ le sukuʼunoʼob tu kʼamoʼonoʼob yéetel utsiloʼ, jach jatsʼuts k-ilik bix u chúukpajal u yóoloʼob yéetel bix u kʼubik u yóoloʼob tiʼ Jéeoba. Kin tsʼáaik xan u graciasil tiʼ Jéeoba yoʼolal le nojoch utsil tsʼoʼok u yeʼesiktenoʼ. Letiʼeʼ tsʼoʼok u tsʼáaikten jach yaʼab bendicionoʼob (Sal. 37:4).

^ xóot’ol 11 Ka máan kʼiineʼ tu kʼaabaʼtaj K-meeyjil tiʼ le Reinooʼ. Lelaʼ kʼeʼex yéetel Kuxtal yéetel Meyaj jeʼex Cristoeʼ. U juʼunil xook utiaʼal le muchʼtáambaloʼ.

^ xóot’ol 23 Le tʼaan Kitawalaoʼ junpʼéel tʼaan ku taal tiʼ le idioma suajilioʼ, lelaʼ u kʼáat u yaʼal «pechʼ óol, nuʼuktaj wa gobernar». Le politicoʼob táakaʼanoʼob ichiloʼ u kʼáatoʼob lukʼul yáanal u páajtalil Bélgica. Le máaxoʼob táakaʼanoʼob ichil ookoʼob teʼ múuchʼuliloʼ ku chʼaʼikoʼob xan le publicacionoʼob yaantoʼonoʼ, ku xakʼalxoktikoʼob yéetel ku tʼoxkoʼob. Tsʼoʼoleʼ ku kʼexkoʼob baʼax ku yaʼalik le Biblia utiaʼal u yeʼeskoʼob maʼ kʼaas le baʼaxoʼob ku beetkoʼob ichil le politicaoʼ, le baʼaxoʼob suukaʼan u beetkoʼob ichil u kuxtaloʼoboʼ yéetel maʼ kʼaas u núupkʼebantaloʼobiʼ.