Xeen tiʼ baʼax ku taasik

Xeen tu cuadroil baʼax ku taasik

U testigoʼob Jéeoba

Yéey u idiomail maaya

Profecíaʼob tsʼoʼok u béeytaloʼob

Profecíaʼob tsʼoʼok u béeytaloʼob

Teʼ xookoʼob máanoʼ t-ileʼ u sacerdoteil u kaajil Delfoseʼ tu tusaj le rey Cresooʼ, leloʼ tu beetaj u peʼer tu contra u reyil Persia. Baʼaleʼ teʼ Bibliaoʼ yaan junpʼéel profecía tu yoʼolal Persia béeychaj jeʼex aʼalaʼabikoʼ.

Óoliʼ 200 años u bin u yúuchul lelaʼ, le profeta hebreo Isaíasoʼ tsʼokaʼaniliʼ u yaʼalikeʼ Ciro ku kʼaabaʼtik le rey ken u xuʼuls u nojoch kaajil Babiloniaoʼ yéetel tu yaʼalaj bix ken u beetil.

Isaías 44:24, 27, 28: «Teneʼ [Jéeobaen, TNM] ku páajtal in waʼalik ka tijik le nojoch kʼáaʼnáab utiaʼal ka pʼáatak x-maʼ jaʼil u yáalkab jaʼiloʼob. Teneʼ kin waʼalik tiʼ Ciro: Teech in j-kanan taman, techeʼ bíin a beet tuláakal baʼax bíin in wóolte; teneʼ kin waʼalik tiʼ Jerusalén: Bíin kaʼa utskíintaʼakech; kin waʼalik tiʼ [le templooʼ]: Bíin kaʼa tsʼaʼabak a chuun pakʼiloʼob».

Le historiador Herodotooʼ tu yaʼaleʼ u soldadoʼob Ciroeʼ tu beetoʼob uláakʼ u beel le río Éufrates baʼpachmil u kaajil Babiloniaoʼ. Beyoʼ éem u kaʼanlil le jaʼoʼ, páajchaj u kʼáatmáanskoʼob, ka ookoʼobiʼ. Ka tsʼoʼok u chʼaʼik le kaajoʼ, Ciroeʼ tu chaʼaj u suut le judíoʼob yanoʼob kaʼach Babiloniaoʼ. Letiʼobeʼ suunajoʼob Jerusalén ka tu jel líiʼsoʼob le kaaj tsʼoʼok 70 años xuʼulsaʼakoʼ.

Isaías 45:1: «Yuumtsileʼ tu junpáaykuntaj Ciro utiaʼal u beet [u reyil], tu tsʼáaj utiaʼal ka u tʼonkíint múuchʼ kaajoʼob yéetel utiaʼal u lukʼesik u nuʼukuloʼob u baʼateloʼob [reyoʼob]. Yuumtsileʼ bíin u jáanilkúunt u beel kaajoʼob tu táan Ciro, mix máak bíin páatak u kʼalikoʼob u beel».

U soldadoʼob Persiaeʼ ookoʼob tu nojoch joonajil le kaajoʼ tumen pʼaʼat jeʼekʼabil. Wa ka u yojéelt le babilonioʼob baʼax táan kaʼach u tuklik u beetik Cirooʼ bejlaʼa tsʼoʼok u kʼalikoʼob le joonaj yaan tu tojil le ríooʼ. Baʼaleʼ como maʼ tu beetoʼobeʼ séeb lúubik le kaajoʼ.

Le profecíaaʼ chéen junpʼéel tiʼ le yaʼabkach profecíaʼob ku taasik le Biblia tsʼoʼok u béeychajloʼoboʼ. * Le baʼaxoʼob ku taal u kʼiin ku yaʼalik le máakoʼoboʼ yaʼab u téeneleʼ tiʼ maʼ jaajil diosoʼob u taaliʼ. Baʼaleʼ le profecíaʼob ku yaʼalik le Bibliaoʼ ku taal tiʼ le jaajil Diosoʼ, le Máax aʼalik lelaʼ: «[Desde] tu yáax chuuneʼ kin waʼalik baʼax ku taal tu tsʼook kʼiin; kin waʼalik baʼax ku taal u kʼiin maʼiliʼ úuchukeʼ» (Isaías 46:10).

Le tʼaanoʼobaʼ chéen Jéeoba, le u jaajil Dios, jeʼel u páajtal u yaʼalikeʼ. Jujuntúul máaxoʼob kaʼanchajaʼan u xookoʼobeʼ tu yaʼaloʼobeʼ le kʼaabaʼoʼ u kʼáat u yaʼal «Letiʼ Beetik u Yúuchul». Lelaʼ ku yeʼesikeʼ chéen letiʼ ku páajtal u yaʼalik baʼax ku taal u kʼiin yéetel ku béeykuntik. Jeʼex k-ilkoʼ tuláakal baʼax ku yaʼalik Dioseʼ ku béeychajal.

 PROFECÍAʼOB TÁAN U BÉEYTALOʼOB TEʼ KʼIINOʼOBAʼ

¿Baʼaxoʼob kun ilbil teʼ kʼiinoʼobaʼ? Kex 2,000 años beoraaʼ le Bibliaoʼ tu yaʼaleʼ «tu tsʼook kʼiinoʼobeʼ» yaan u talamtal le kuxtalaʼ. ¿Baʼax le u tsʼook kʼiinoʼoboʼ? Maʼ u tsʼook u kʼiinil le yóokʼol kaabaʼ mix tiʼ wíinikiʼ, baʼaxeʼ u kʼiinil u xuʼulul le baʼateloʼ yéetel le muʼyajil tsʼoʼok u xáantal yanakoʼ. Koʼox ilik jujunpʼéel profecíaʼob ku yaʼalikoʼob baʼaxoʼob kun ilbil «tu tsʼook kʼiinoʼob».

2 Timoteo 3:1-5: «Tu tsʼook kʼiinoʼobeʼ [...], le máakoʼoboʼ yaan u kaxtikoʼob chéen u yutsiloʼob, yaan u yaabiltikoʼob taakʼin, yaan u nojbaʼalkúuntkubaʼob, yaan u kaʼantal u yichoʼob, yaan u suuktal u poochʼiloʼob, maʼ ken u yuʼuboʼob u tʼaan u taataʼob, maʼ ken u tsʼáaʼob u diosboʼotikil mix baʼal, maʼ kun chúukpajal u yaabilajoʼob tiʼ mix máak, yaan u pʼáatal minaʼan u yaabilajoʼob, junpuliʼ maʼ ken u yóotoʼob u tsʼáaubaʼob de acuerdo, yaan u beetik u j-líiʼsaj tʼaaniloʼob, maʼ ken u kan u controlartubaʼob, jach yaan u tsʼíiktaloʼob, maʼ ken u yaabiltoʼob baʼax uts, yaan u suutoʼob traicioneroil, yaan u tercotaloʼob, yaan u taaskubaʼob jach nojbaʼalil, yéetel tu lugar u yaabiltikoʼob Dioseʼ yaan u yaabiltikoʼob chéen le baʼaloʼob taasik kiʼimak óolal tiʼoboʼ; tsʼoʼoleʼ kex ka u yaʼaloʼob jach u tsʼaamaj u yóoloʼob u adorartoʼob Dioseʼ, yéetel u kuxtaloʼobeʼ yaan u yeʼeskoʼob maʼ beyiʼ».

¿Máasaʼ táan u maas yaʼabtal le máakoʼob beyaʼ? ¿Máasaʼ yaʼab máakeʼ kaʼanal u yich, chéen tiʼ taakʼin ku tuukul yéetel chéen u yutsil ku kaxtik? ¿Máasaʼ yaʼab máakeʼ chéen uts tu tʼaan ka beetaʼak le baʼax u kʼáatoʼ baʼaleʼ letiʼeʼ maʼ tu yóotik u beet beyoʼ? Maʼ xaaneʼ tsʼoʼok a wilkeʼ yaʼab paalaloʼobeʼ maʼatech u yuʼubikoʼob u tʼaan u taataʼob yéetel u maas yaʼabil le máakoʼoboʼ maas uts tu tʼaan u beetkoʼob uláakʼ baʼaloʼob ke u adorartikoʼob Dios. Tsʼoʼoleʼ cada kʼiin ku máaneʼ táan u maas kʼastaloʼob.

Mateo 24:6, 7: «Teʼexeʼ yaan a wuʼuyikeʼex táan u yúuchul baʼateltáambaloʼob [...]. Junpʼéel kaajeʼ yaan u líikʼil tu contra uláakʼ kaaj, junpʼéel reinoeʼ yaan u líikʼil tu contra uláakʼ reino».

Ku tuklaʼaleʼ le bukaʼaj máakoʼob tsʼoʼok u kíimloʼob yoʼolal le guerra yéetel le uláakʼ baʼateloʼob tsʼoʼok u yantal desde 1914, tsʼoʼok u chukik 100 millones, lelaʼ maas yaʼab tiʼ u kajnáaliloʼob yaʼab luʼumiloʼob. Chéen tukult bukaʼaj máakoʼob ku yokʼoloʼob yéetel ku muʼyajoʼob yoʼolal le bukaʼaj máakoʼob tsʼoʼok u kíimloʼoboʼ. Lelaʼ ¿tsʼoʼok wa u beetik u xuʼulsaʼal le guerraʼob tumen le gobiernoʼoboʼ?

Mateo 24:7: «Yaan u pʼáatal minaʼan baʼal jaantbil».

Junpʼéel programa beetaʼan utiaʼal u yáantaʼal jujuntúul máakoʼobeʼ, ku yaʼalik: «Le bukaʼaj baʼaxoʼob ku tsʼáaik le yóokʼol kaabaʼ jeʼel u yantal utiaʼal u janal tuláakal máakeʼ, chéen baʼaleʼ tiʼ le 815 millones máakoʼoboʼ juntúul tiʼ cada nueve ku binoʼob wenel sin ke u jaantkoʼob wa baʼax. Juntúul tiʼ cada óoxtúuleʼ jach tsʼoyaʼanoʼob tumen maʼ chúukaʼan u jaanloʼobiʼ». Ku tuklaʼaleʼ cada añoeʼ maas tiʼ tres millones mejen paalal ku kíimloʼob tumen minaʼan baʼal u jaantoʼob.

Lucas 21:11: «Yaan u sen tíitkuba le luʼumoʼ».

Cada añoeʼ óoliʼ 50,000 terremotoʼob jach yaan u muukʼoʼob ku yantal, 100 tiʼ le leloʼobaʼ ku juʼujutkoʼob nukuch najoʼob. Tsʼoʼoleʼ óoliʼ cada añoeʼ ku yantal junpʼéel terremoto jach yaan u muukʼ. Tsʼoʼok u yilaʼaleʼ desde tu añoil 1975 tak tu añoil 2000, tsʼoʼok u kíimil 471,000 máakoʼob yoʼolal le terremotoʼoboʼ.

Mateo 24:14: «U maʼalob péektsilil le Reinoaʼ yaan u kʼaʼaytaʼal tiʼ tuláakal yóokʼol kaab utiaʼal ka ojéeltaʼak tumen u kajnáaliloʼob tuláakal kaajoʼob, ken tsʼoʼokkeʼ letiʼ túun ken taalak u xuul».

Le maas tiʼ ocho millones tiʼ u j-jaajkunajoʼob Jéeobaoʼ táan u tsʼáaikoʼob ojéeltbil tiʼ maas tiʼ 240 luʼumiloʼob baʼax ken u beet u Reino Dios. Jeʼex k-ilkoʼ táan u kaʼansajoʼob óoliʼ tiʼ tuláakal yóokʼol kaab. Letiʼobeʼ ku binoʼob tiʼ nukuch kaajoʼob, mejen kaajoʼob, tu tsʼuʼ kʼáax yéetel tak teʼ witsoʼoboʼ. Le profecíaoʼ ku yaʼalikeʼ kéen u yil Dios tsʼoʼok u pʼiistal u tsʼaʼabal kʼaj óoltbil u tʼaaneʼ, ku taal le xuʼulsajiloʼ. Lelaʼ u kʼáat u yaʼaleʼ yaan u xuʼulsaʼal tiʼ u gobierno wíinik utiaʼal u káajal u gobernar u Reino Dios. ¿Baʼaxoʼob ken u beete? Utiaʼal a wojéeltikeʼ xok le uláakʼ jaatsoʼob ku taasik le revistaaʼ.