Xeen tiʼ baʼax ku taasik

Xeen tu cuadroil baʼax ku taasik

U testigoʼob Jéeoba

Yéey u idiomail maaya

 XOOK 94

Kʼaʼabéet u orar máak yéetel u yeʼesik kabal óolal

Kʼaʼabéet u orar máak yéetel u yeʼesik kabal óolal

LUCAS 18:1-14

  • JUNTÚUL KOʼOLEL KIMEN U YÍICHAMEʼ KU SEN KʼÁATIK ÁANTAJ

  • JUNTÚUL FARISEO YÉETEL JUNTÚUL MÁAX COBRARTIK IMPUESTOʼOB

Jesuseʼ tsʼoʼok u yáax aʼalik junpʼéel kettʼaan utiaʼal maʼ u xuʼulul u orar máak (Lucas 11:5-13). Beoraaʼ letiʼeʼ tiaʼan Samaria wa Galileaeʼ, teʼeloʼ tu kaʼa aʼalaj u kʼaʼabéetil u orar máak mantatsʼ. Utiaʼal lelaʼ meyajnajtiʼ junpʼéel kettʼaan.

Tu yaʼalaj: «Tiʼ junpʼéel kaajeʼ yaan kaʼach juntúul juez maʼ u chʼaʼamaj saajkil tiʼ Diosiʼ yéetel maʼatech u yeʼesik tsiikil tiʼ mix máak. Teʼ kaaj xanoʼ yaan kaʼach juntúul koʼolel kimen u yíichamiʼ, letiʼeʼ maʼ tu xuʼulul kaʼach u bin u yaʼal tiʼ le juezoʼ: ‹Ilawil ka beetaʼakten justicia yoʼolal le baʼax ku yaʼalik le máax takik in pooloʼ›. Tu káajbaleʼ le juezoʼ maʼ tu yóotiʼ, baʼaleʼ ka tsʼoʼokeʼ tu yaʼalaj ichil u puksiʼikʼal: ‹Kex maʼ in chʼaʼamaj saajkil tiʼ Dios yéetel kex maʼatech in weʼesik tsiikil tiʼ mix máakeʼ, tumen le koʼolel kimen u yíicham sáamsamal u taal u molestartenoʼ, yaan in wilik ka beetaʼak justicia tiʼ, utiaʼal maʼ u seguer u molestarken ka tak u náaks in wóol yéetel le baʼaxoʼob maʼ tu xuʼulul u kʼáatkoʼ›» (Lucas 18:2-5).

Utiaʼal u tsolik le kettʼaanoʼ tu yaʼalaj: «¡Uʼuyeʼex baʼax tu yaʼalaj le juez kex kʼasaʼan máakoʼ! Le oʼolaleʼ, ¿Dioseʼ maʼ wa maas jeʼel u beetik justicia tiʼ le máaxoʼob u yéeymaj táan u kʼáat óolaloʼob tiʼ letiʼ bul kʼiin yéetel bul áakʼab kex letiʼ maʼatech u náakal u yóol tiʼ letiʼoboʼ?» (Lucas 18:6, 7). ¿Baʼax ku kaʼansik Jesús yoʼolal u Taata yéetel lelaʼ?

Jesuseʼ maʼ táan u yaʼalik wa Jéeobaeʼ bey jeʼex le juez kʼasaʼanoʼ. Baʼaleʼ meyajnajtiʼ le kettʼaan utiaʼal u yeʼesik wa juntúul j-kʼasaʼan juez way Luʼum ku beetik baʼax ku sen kʼáataʼaltiʼoʼ, Dioseʼ maas jeʼel u tsʼáaik baʼax ku kʼáataʼaltiʼeʼ. Letiʼeʼ jach uts yéetel ku núukik u oración le máaxoʼob maʼatech u xuʼulul u kʼáatkoʼob áantaj tiʼoʼ. Lelaʼ bey u yeʼesik le baʼax tu yaʼalaj Jesusaʼ: «Kin waʼalikteʼex: [Dioseʼ] tu séebaʼanil ken u yil ka beetaʼakteʼex justicia» (Lucas 18:8).

Le máaxoʼob kabal u yóoloʼob yéetel le óotsiloʼoboʼ maases maʼatech u beetaʼal justicia tiʼob, baʼaleʼ le máaxoʼob ayikʼaloʼob yéetel yaan autoridad tiʼoboʼ maas ku yuʼubaʼal baʼax ku yaʼalikoʼob. Baʼaleʼ Dioseʼ maʼ bey u beetkiʼ. Ken kʼuchuk u kʼiinileʼ letiʼeʼ yaan u castigartik le máax beetik baʼax kʼaasoʼ yéetel yaan u tsʼáaik kuxtal minaʼan u xuul tiʼ le máaxoʼob meyajtikoʼ.

¿Máaxoʼob yaan u fejoʼob jeʼex le koʼolel kimen u yíichamoʼ? ¿Bukaʼaj máakoʼob ku creertikoʼob yaan u beetaʼal justicia tiʼob tu séebaʼanil tumen Dios? Jesuseʼ tu yaʼalaj le kettʼaan utiaʼal u yeʼesik u kʼaʼabéetil u orar máak mantatsʼoʼ. Ka tsʼoʼokeʼ tu yaʼalaj unaj u tsʼáaik u fe máak tiʼ le oracionoʼ: «Ken kʼuchuk u Paal máakeʼ, ¿jach wa tu jaajil yaan u kaxtik way Luʼum le fe beyaʼ?» (Lucas 18:8). Le fe tu yaʼaloʼ maʼ tiʼ tuláakal máak yaan ken kʼuchuk le Cristooʼ.

Yaan tiʼ le máaxoʼob yanoʼob yiknal Jesusoʼ ku yuʼubikoʼob jach yaan u fejoʼob. Ku tuklikoʼobeʼ jach maʼalob baʼax ku beetkoʼob kex ku taaskoʼob mix baʼalil u maasil. Jesuseʼ tu yaʼalajtiʼob uláakʼ kettʼaan.

Tu yaʼalaj: «Kaʼatúul máakoʼobeʼ binoʼob orar teʼ templooʼ, juntúuleʼ fariseo yéetel uláakʼ juntúuloʼ j-kʼam impuesto. Le fariseooʼ waʼalajeʼ ka joʼopʼ u orar táan u yaʼalik lelaʼ: ‹In Dios, kin tsʼáaiktech gracias  tumen maʼ beyen jeʼex le uláakʼ máakoʼob ku yookoloʼoboʼ, le maʼ toj u kuxtaloʼoboʼ, le ku lúubloʼob tiʼ adulteriooʼ, mix tak jeʼex le j-kʼam impuestoaʼ. Kin ayunar kaʼatéen tiʼ junpʼéel semana yéetel kin tsʼáaik u diezmoil tuláakal le baʼaxoʼob ku yantaltenoʼ›» (Lucas 18:10-12).

Le fariseoʼoboʼ kʼaj óolaʼanoʼob yoʼolal bix u yeʼeskoʼob tu táan u maasil bey jach maʼalob baʼax ku beetkoʼobeʼ. Letiʼobeʼ ku beetkoʼob utiaʼal u yúuchul tʼaan maʼalob tiʼ letiʼob. U kʼiinil u ayunaroʼobeʼ lunes yéetel jueves, tu kʼiiniloʼob chochoʼkil le mercadoʼoboʼ, beyoʼ yaʼab máakoʼob ilik baʼax ku beetkoʼob. Tsʼoʼoleʼ ku yilik u tsʼáaikoʼob u diezmoil le janalbeʼen xíiwoʼob jach jeʼex u yaʼalik le Leyoʼ (Lucas 11:42). Maʼ jach úucheʼ letiʼobeʼ tu yeʼesoʼob bix u yilkoʼob u maasil máakoʼob le ka tu yaʼaloʼob: «Le yaʼabkach máakoʼob maʼ u yojloʼob baʼax ku yaʼalik le Leyoʼ, kʼaakʼastʼantaʼanoʼob» (Juan 7:49).

Jesuseʼ seguernaj u yaʼalik le kettʼaan beyaʼ: «Baʼaleʼ le j-kʼam impuestooʼ náach pʼáat waʼatal yéetel maʼ u kʼáat mix tak u líiʼs u yich teʼ kaʼanoʼ, baʼaxeʼ táan kaʼach u loxik u tseem táan u yaʼalik: ‹In Dios, chʼaʼten óotsilil, tumen j-kʼeban máaken›. Kin waʼalikteʼex: Le máakaʼ ka suunaj tu yotocheʼ ilaʼab maas jach toj u kuxtal tiʼ le uláakʼ juntúuloʼ, tumen tuláakal le máax ku nojbaʼalkúuntkubaeʼ yaan u mixbaʼalkúuntaʼal, baʼaleʼ le máax ku mixbaʼalkúuntkubaeʼ yaan u nojbaʼalkúuntaʼal» (Lucas 18:13, 14).

Bey úuchik u kaʼansik Jesús u kʼaʼabéetil u yeʼesik máak kabal óolaloʼ. Lelaʼ jach tu yáantaj u disipuloʼob, tumen letiʼobeʼ líikʼoʼob ichil le fariseoʼob jach ku taaskubaʼob noj baʼalil tumen ku tuklikoʼob jach maʼalob baʼax ku beetkoʼoboʼ. Le baʼax tu yaʼaloʼ jach ku yáantik tuláakal le máaxoʼob tsaypachtikoʼ.