Chiyao
Ana Tukusosekwa Kutamaga Yalumo Mkanitulombane?
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/500300124/univ/art/500300124_univ_sqr_xl.jpg
ijwhf chap. 34

MFUNDO SYAKAMUCHISYA LIŴASA | LIŴASA

Ana Tukusosekwa Kutamaga Yalumo Mkanitulombane?

Ana Tukusosekwa Kutamaga Yalumo Mkanitulombane?

 Ŵandu ŵajinji akusatanda kutama yalumo mkanalombane. Ŵane akusatenda yeleyi paganichisya kuti mpaka yakamuchisye kumanyilila naga ali ŵakuŵajilana. Nambosoni akusaganisya kuti kutenda yeleyi mpaka kwakamuchisye kuti chakole liŵasa lyakusangalala. Ana kutanda kutama yalumo mkanalombane sili nganisyo syambone?

Mungani ajino chitukambilane yiwusyo ayi:

 Ana Baibulo jikusasala yamtuli?

  •   Baibulo jangajitichisya kuti ŵandu agonaneje mkanalombane. Mwachisyasyo, jikusati: “Mtile ndamo ja chikululu.” (1 Atesalonika 4:3; 1 Akolinto 6:18) Yeleyi yikupwatikapo kugonana kwa jwamlume ni jwamakongwe ŵakutama yalumo atamose ali akwete chakulinga chakuti chachilombana. a Mfundo sya m’Baibulosi sikusatuchenjela kuti tuŵambale kujigala chitumbo mkanitulombane nambosoni yakusawusya yakwika ligongo lyakutama yalumo mkanalombane.

  •   Mlungu ni juŵatandikasisye liŵasa. Pandaŵi jaŵatandikasyaga liŵasa, jwasalile kuti: “Jwamlume chachaleka babagwe soni mamagwe ni kuja kulipwatika kwa ŵamkwakwe, mwamti jemanjaji chachiŵa chilu chimpepe.” (Genesesi 2:24) Naga jwamlume ni jwamkongwe alombene kaje mwakuya dongosolo mkanatande kutama yalumo, yikusakamuchisya kuti liŵasa lyaŵo chiliŵe lyakulimba soni lyakunonyelana mnope.

 Ana kutama yalumo mkanalombane mpaka kukamuchisye kosechela umi wa liŵasa?

 Ŵane mpaka ajanje kuti elo. Jemanjaji akusaganisya kuti mpaka alijiganye jejinji pakukamusyana masengo gapamlango nambosoni pakulola mwakutendela yindu mjawojo. Nambope kuti ŵandu asangalaleje mu ulombela wawo pakusasosekwa mkamulano wa liŵasa.

 Ana ni chichi champaka chakamuchisye ŵalombane kupitilisyape kutama yalumo kwa umi wosope atamose pandaŵi jakusawusya? Ngaŵa kuti akusosekwa “kulinjilila kaje kutama yalumo” kaneko nikulekangana payiweni kuti ngakuŵajilana. Nambo jwalijose akusasosekwa kulingalinga kutendaga yindu mwakamulana ni mjakwejo nambosoni kupataga matala gakumachisya yakusawusya yampaka asimane nayo.

 Mfundo jakusosekwa mnope: M’malo mwakosechela kuŵa ni liŵasa lyambone, ŵandu ŵakusasagula kutama yalumo mkanalombane, akusaŵa ali mkukosechela kulekangana.

 Mfundo ja m’Baibulo: “Chilichose chapandile mundu chachigowolasoni chichocho.”—Agalatiya 6:7.

 Ana kutama yalumo mpaka kukamuchisye kuti akajonanga mbiya?

 Ŵandu ŵane akusasala kuti elo. Pakuwungunya kwine kukwatendekwe ni bungwe jine “A Pew Research Center “ ja ku United States, yasimanikwe kuti pa ŵandu 10 ŵaliwose ŵaŵatemi yalumo mkanalombane, ŵandu 4 ŵatendaga yeleyi pakuganisya kuti chiyakamuchisye kuti akajonangaga mbiya. Nambope, panyuma pakutama yalumo kwa ndaŵi nditu, ŵajinji ŵaŵechete kuti nganakoseka kulombana ligongo lya kusoŵa kwa mbiya.

 Kutama yalumo mkanalombane kukusayikasya yakusawusya yine mnopemnope kwa achakongwe. Mwachisyasyo, uganya paumasile achakongwe ni ŵakusaŵa ni udindo wakwalela ŵanache.

 Mfundo jakusosekwa mnope: Yakusawusya yayikusayika ligongo lyakutama yalumo ŵandu mkanalombane yikusaŵa yejinji kulekangana ni umbone wakusapata ŵandu ŵakusajembecheya kaje.

 Mfundo ja m’Baibulo: “Une Yehofa ndili Mlungu jwenu, Jwangusinamjiganya kuti yindu yimjendeleje chenene.”—Yesaya 48:17.

 Ana kutama yalumo mpaka kwakamuchisye kuŵambala kulombana ni mundu jwangaŵajilwa?

 Ŵane akusasala kuti elo. Nambo buku jine jasasile kuti, “Ndaŵi syejinji ŵandu ŵakusatama yalumo mkanalombane ngakusamanyilila kuti kutenda yeleyi mpaka kwatendekasye kulaga kumasya uganjawo.” Ligongo chichi yeleyi yikusaŵa myoyo? Ŵandu ŵane akusayika pakumanyilila kuti nganaŵa aŵajilene soni akusayika pangakamulana ata panandi. Nambo akusagamba kutama yalumo ligongo lyakuti aŵele ali mkutendela yindu yine yalumo mpela kusamalila yilango, kusayinila yikalata ya nyumba, kapena naga akwembecheya kupagwa kwa mwanache. Buku jila jasasilesoni kuti “ŵandu ŵane ŵakakombwele kumasya uganja akusagamba kulombana ligongo akusaŵa agambile kusyoŵelela b mwamti akusagamba kuyiwona kuti bola agambe kupitilisya kutama yalumo.”—Fighting for Your Marriage.

 Mfundo jakusosekwa mnope: M’malo mwakwakamuchisya kusagula mundu jwakuŵajilwa, kutama yalumo mkanalombane mpaka kwatendekasye kuti alaje kumasya uganya ni mundu jwele ali jwangaŵajilwa.

 Mfundo ja m’Baibulo: “Jwakalamuka pachiweni chakogoya akusajuŵa, Nambo jwangamanyilila yindu akusagamba kupelenganya mwamti akusasimana ni yakusawusya.”—Misyungu 22:3.

 Ana mpaka asagule litala line lyambone?

 Ana mpaka atende uli kuti aŵambale yakusawusya yakwika ligongo lyakutama mkanalombane? Soni ana ni chichi champaka chakamuchisye kuti chakole liŵasa lyambone? Yeleyi yili yakomboleka naga akulingalinga kuya mfundo sya m’Baibulo syakwamba ulombela. Atejeje yakuti ammanyilile chenene mundu jwakwembecheya kulombana najojo mkanatande kutama yalumo. Mundu mpaka usagule chenene mundu jwakulombana najo paganichisya yindu yakusosekwa mnope mpela yindu yakusajendela pa umi kapena yakusakulupilila ngaŵaga kwamba kopeka kuti mpaka asangalaleje pakugonana.

 M’Baibulo mwana malangiso gambone gampaka gakamuchisye kola liŵasa lyakusangalala soni lyakulimba. c Mwachisyayo, mwana mfundo syampaka syakamuchisye  . . .

 Kuti amanyilile yejinji yakwaya ngani syelesi, alole pambali jakuti “Ulombela Soni Liŵasa” pa jw.org.

 Mfundo ja m’Baibulo: “Malemba gosope galembedwe mwakulongoleledwa ni Mlungu, soni gali gakamuchisya pakwiganya.”—2 Timoteyo 3:16.

b Kutyochela mu ngani jakutie “Sliding Versus Deciding: Inertia and the Premarital Cohabitation Effect,” by Scott M. Stanley, Galena Kline Rhoades, soni Howard J. Markman, jajakopweche m’buku jakuti Family Relations.

c Mu ndamo sine, achinangolo ni ŵakusasagulila ŵanache ŵawo mundu jwakulombana najo. Naga yili myoyo nikuti Baibulo mpaka jakamuchisye achinangolo kumanyilila ndamo syakusosekwa kulola mwa mundu jwakusaka kuti mwanache jwawo alombane najo.