Mateyu Chaputala 5-7
5 Yesu paŵajiweni gulu ja ŵandu, ŵakwesile panandi mwitumbi ni kutama pasi. Ali atemi myoyo, ŵakulijiganya ŵakwe ŵayiche kwa jwalakwe. 2 Kaneko ŵatandite kuŵecheta ni kwiganyaga kuti,
3 “Ŵana upile ŵandu ŵakusamanyilila kuti akusosekwa Mlungu kuti ŵalongoleleje, ligongo Uchimwene wakwinani uli wawo.
4 “Ŵana upile ŵandu ŵakulila, ligongo chachamyalasya.
5 “Ŵana upile ŵandu ŵali ŵakufasa, a ligongo chachipochela chilambo chapasi.
6 “Ŵana upile ŵandu ŵajakwete sala soni njota ja chilungamo, ligongo chachijikuta. b
7 “Ŵana upile ŵandu ŵakusiŵatendela ŵane chanasa, ligongo chachitendeledwa chanasa.
8 “Ŵana upile ŵandu ŵamtima weswela, ligongo chachimwona Mlungu.
9 “Ŵana upile ŵandu ŵakusayikasya mtendele, c ligongo chachakolanga kuti ali ŵanache ŵa Mlungu.
10 “Ŵana upile ŵandu ŵakulagasidwa ligongo lya chilungamo, pakuŵa Uchimwene wakwinani uli wawo.
11 “Mkwete upile jemanja ŵandu pakumnyosya, kumlagasya soni kumlambuchisya yakusakala ya mtundu uliwose ligongo lya une. 12 Msangalale mnope, ligongo mboto jenu jili jekulungwa kwinani, pakuŵa mwelemu ni muŵalagachisye ŵakulochesya ŵaŵapali jemanja mkanimpagwe.
13 “Jemanja mli njete ja chilambo chapasi. Nambo naga njete jikumala machili gakwe, ana machili gakwego mpaka gawujilesoni chamtuli? Njetejo nganijiŵa jikamwile masengo galigose nambo mpaka jisosekwe kujijasa kusa, ŵandu ni kujipondaponda.
14 “Jemanja mli lilanguka lya chilambo. Msinda nganiwuŵa usisiche naga uli petumbi. 15 Ŵandu papambile nyali, ŵangajijigala ni kujiwunichila ni lukalala, nambo akusajiŵika pa chakuŵikapo nyali, soni jikusamulichila wosope ŵali m’nyumba. 16 Myoyosoni, jemanja mlosyeje lilanguka lyenu pameso pa ŵandu, kuti ŵanduwo alole masengo genu gambone ni kwachimbichisya Atati ŵenu ŵali kwinani.
17 “Mkaganisyaga kuti nayiche kukumasya Chilamusi kapena yakulemba ya ŵakulochesya. Nganimbika kukumasya, nambo kukukwanilisya. 18 Nditu ngumsalichisya kuti kwinani soni chilambo chapasi mpaka yityoche mwangasawusya kulekangana ni kuti kachilembo kamwana mnope kapena kambali kamwana mnope ka chilembo katyoche m’Chilamusi mkaniyikwanilichikwe yindu yosope. 19 Myoyo jwalijose jwakukasa limo mwa malamusi gamwanaga, soni kwajiganya ŵandu ŵane kutendasoni myoyo, ngasaŵajilwa Uchimwene wakwinani. Nambo jwakusagakuya malamusi soni kwajiganya ŵane, jwelejo tachiŵajilwa Uchimwene wakwinani. 20 Pakuŵa ngumsalichisya kuti naga chilungamo chenu ngachikupunda cha alembi ni Afalisi, ngasimŵajilwa ata panandi kwinjila mu Uchimwene wakwinani.
21 “Jemanja mwapikene kuti ŵandu ŵakala ŵasalile kuti, ‘Mkawulaga mundu. Jwalijose jwakuwulaga mundu chachiŵa kuti aleŵile magambo ga ku luŵala lwamagambo.’ 22 Nambo une ngumsalila jemanja kuti jwalijose jwakupitilisya kumpila mtima mlongo mjakwe, chachiŵa kuti aleŵile magambo ga ku luŵala lwamagambo. Soni jwalijose jwakumŵechetela mlongo mjakwe maloŵe gachipongwe, chachiŵa kuti aleŵile magambo ga ku Luŵala Lwekulungwa Lwamagambo. Nambo jwalijose jwakumkolanga mlongo mjakwe kuti ‘Mmwe chisilu changali mate,’ chachiŵajilwa kumponya ku Gehena d jwakolela moto.
23 “Naga myiche ni mtuka wenu pamalo gakupelechela mbopesi ni pamli papopo, mkukumbuchila kuti mkwete ligongo ni mlongo mjenu, 24 mleche mtukawo pamalo gakupelechela mbopesigo. Ni mjawule, mkajilane kaje ni mlongo mjenujo, kaneko myichesoni ni kupeleka mtuka wenuwo.
25 “Mjanguyeje kumasya ngani ni mjenu jwakumjimba magambo pakumjawusya ku luŵala lwamagambo ni chakulinga chakuti mjenujo akampeleka mmwejo kwa jwakulamula, nambosoni kuti jwakulamulajo akampeleka kwa msilikali jwa ku luŵala lwamagambo ni kumponya m’nyumba ja ukayidi. 26 Nditu ngumsalichisya, ngasimkopokamo mpaka mli mpeleche kambiya kenu kakumalisya.
27 “Jemanja mwapikene kuti ŵatite, ‘Mkatenda chikululu.’ 28 Nambo une ngumsalila jemanja kuti jwalijose jwakumlolechesya jwamkongwe mpaka kumkumbila atesile najo kala chikululu mumtima mwakwe. 29 Sambano, naga liso lyenu lyakumlyo likumlemwekasya, mlikolotole ni kulijasa. Pakuŵa kuli kwambone kwasa chiŵalo chenu chimpepe kulekangana ni kuti chilu chenu chosope akachiponye mu Gehena. e 30 Myoyosoni, naga mkono wenu wamlyo ukumlemwekasya, mwukate ni kuwujasa. Pakuŵa kuli kwambone kwasa chiŵalo chenu chimpepe kulekangana ni kuti chilu chenu chosope akachiponye mu Gehena. f
31 “Nambosoni, ŵatite, ‘Jwamlume jwalijose jwakumasya ulombela ni ŵamkwakwe, ŵapeje ŵamkwakwewo chikalata chakumachisya ulombela. 32 Nambope, une ngumsalila jemanja kuti jwamlume jwalijose jwakumasya ulombela ni ŵamkwakwe, ngaŵaga paligongo lyakuti ŵamkwakwewo atesile chikululu, g nikuti mpaka ŵatendekasye kutenda chikululu, soni jwalijose jwakumlomba jwamkongwejo atesile chikululu.
33 “Jemanja mwapikenesoni kuti ŵandu ŵakala ŵasalile kuti, ‘Mkalumbilaga ni ngakwanilisya, nambo mkwanilisyeje yamlumbile kwa Yehofa.’ 34 Nambope, une ngumsalila jemanja kuti, mkalumbilaga pakukolanga kwinani, pakuŵa ni kwawuli mpando wa Mlungu, 35 kapena kukolanga chilambo chapasi, pakuŵa ni pakusaŵika sajo syakwe, kapena kukolanga Yelusalemu, pakuŵa uli msinda wa Mwenye jwamkulungwa. 36 Mkalumbilaga pakukolanga mtwe wenu, pakuŵa nganimŵa mkombwele kuchenga luwumbo lwenu lumo kuti luŵe lweswela kapena lwepiliwu. 37 Nambo pamtite kuti ‘Elo’ jiŵeje elo, soni pamtite kuti ‘Iyayi’ jiŵeje iyayi, pakuŵa yiliyose yakonjechesya pelepa yili yakutyochela kwa jwakusakalajo.
38 “Jemanja mwapikene kuti ŵatite, ‘Liso kulipila liso soni lino kulipila lino.’ 39 Nambope, une ngumsalila kuti, mkasimumwuchisya mundu jwakusakala, nambo jwalijose jwakumputa likofi pa lijeje lyenu lyakumlyo, mumgalawuchisyesoni linelyo. 40 Soni naga mundu akusaka kumjigalila ku luŵala lwamagambo kuti akamsumule malaja genu gamkati, mumpesoni mkanjo wenu. 41 Soni naga mundu jwaulamusi akumlamula kuti mumnyakulile katundu kwa lutando lumo, mumnyakulile lutando lwinesoni. 42 Mundu pamŵendile chindu mumpeje, soni mkasimumkanya jwalijose jwakusaka kukongola h chindu kwa mmwejo.
43 “Jemanja mwapikene kuti ŵatite, ‘Mumnonyeleje mjenu soni mumŵenjeje mdani jwenu.’ 44 Nambope, une ngumsalila jemanja kuti, mpitilisye kwanonyela adani ŵenu soni kwapopelela ŵakumlagasya, 45 kuti mlosye kuti mli ŵanache ŵa Atati ŵenu ŵali kwinani, pakuŵa akusaŵalisya lyuŵa pa ŵakusakala ni ŵambone soni akusagwisya wula pa ŵakulungama ni ŵangalungama ŵakwe. 46 Pakuŵa naga mkwanonyela ŵelepewo ŵakusamnonyela, ana chimchipata mboto jamtuli? Ana yeleyo ngaŵa ni yakusatendasoni ŵakomesya msongo? 47 Soni naga mkusimwakomasya achalongo achimjenupe, ana chipali chilichose chachilendo chamkutenda? Ana yeleyo ngaŵa ni yakusatendasoni ŵandu ŵamitundu jine? 48 Myoyo mkusosekwa kuŵa ŵamlama, i mpela mwaŵelele Atati ŵenu ŵakwinani ŵali ŵamlama.
6 “Msamale kuti mkalosyaga chilungamo chenu pameso pa ŵandu ni chakulinga chakuti amwoneje. Naga mkutenda yeleyi ngasimpochela chilichose kutyochela kwa Atati ŵenu ŵali kwinani. 2 Myoyo pamkwatendela yambone ŵandu ŵakulaga, j mkajimbaga lipenga, mpela mwakusatendela ŵandu ŵachinyengo m’masunagoge soni m’misewu, ni chakulinga chakuti ŵandu ŵalapilileje. Nditu ngumsalichisya, jemanjaji apochele kala mboto k jawo josope. 3 Nambo mmwejo, pamkwatendela yambone ŵandu ŵakulaga, mkono wenu wamchiji ukamanyilila yawukutenda mkono wenu wamlyo, 4 kuti yambone yamkutendayo yiŵe yangawonechela kwa ŵandu. Pamtesile yeleyo Atati ŵenu ŵakusalola ali kwangawonechela, chachimwuchisya.
5 “Nambosoni, jemanja pamkusaka kupopela mkatendaga yindu mpela ŵachinyengo ŵala, pakuŵa jemanjaji akusanonyela kwima m’masunagoge soni m’malekano ga misewu jekulungwa ni kupopelaga, kuti ŵandu ŵalole. Nditu ngumsalichisya, jemanjaji apochele kala mboto jawo josope. 6 Nambo mmwejo pamkusaka kupopela, mjinjileje m’chipinda chenu, ni kuwugala litanga, kaneko mpopeleje kwa Atati ŵenu ŵali kwangawonechela. Pamtesile yeleyo Atati ŵenu ŵakusalola ali kwangawonechela, chachimjaliwa. 7 Pakupopela, mkasalaga yindu yimopeyo mwakuwilisyawilisya mpela mwakusatendela ŵandu ŵamitundu jine, pakuŵa akusaganisya kuti Mlungu chachapikanila naga akuŵecheta yindu yejinji mnope. 8 Myoyo mkaŵa mpela jemanjaji, ligongo Atati ŵenu akusamanyilila yamkusaka jemanja mkanimwaŵende.
9 “Nambo jemanja mpopeleje chamti myi:
“‘Atati ŵetu ŵakwinani, lina lyawo lichimbichikwe. l 10 Uchimwene wawo uyiche. Yakusaka yawo yitendekwe pachilambo chapasi, mpela mwayikutendechela kwinani. 11 Atupe chakulya chalelo, 12 soni atukululuchile yakulemwa yetu, mpela mwatutendele m’weji pakwakululuchila ŵatulemwechesye. 13 Akatujinjisya mu kulinjidwa, nambo atukulupusye a kwa jwakusakalajo.’
14 “Naga jemanja mkwakululuchila ŵandu yakulemwa yawo, Atati ŵenu ŵakwinani chachimkululuchilasoni yakulemwa yenu. 15 Nambo naga ngamkwakululuchila ŵandu yakulemwa yawo, Atati ŵenu ngasamkululuchilasoni yakulemwa yenu.
16 “Pamkulijima kulya, mleche kulosya ngope jachanasa mpela mwakusatendela ŵachinyengo ŵala, pakuŵa jemanjaji akusasakasya ngope syawo b kuti awoneche kwa ŵandu kuti akulijima kulya. Nditu ngumsalichisya, jemanjaji apochele kala mboto jawo josope. 17 Nambo mmwejo pamkulijima kulya, mpakaleje mawuta mumtwe mwenu soni msukusuleje ngope jenu, 18 kuti mkawoneka kwa ŵandu kuti mkulijima kulya nambo kwa Atati ŵenupe ŵali kwangawonechela. Kaneko Atati ŵenu ŵakusalola ali kwangawonechela, chachimjaliwa.
19 “Mleche kuliwunjichila chipanje pachilambo chapasi, pele yijosolo soni mkuwo mpaka yijonanje soni pele ŵawiyi mpaka ajinjile ni kwiŵa. 20 Nambo mliwunjichileje chipanje chenu kwinani kwele yijosolo kapena mkuwo nganiyiŵa yijonasile, soni kwele ŵawiyi nganaŵa ajinjile ni kwiŵa. 21 Pakuŵa kwachili chipanje chenu, mtima wenu ukusaŵasoni kukoko.
22 “Nyali ja chilu jili liso. Myoyo, naga liso lyenu likulola pa chindu chimo, chilu chenu chosope chichiŵa mulilanguka. 23 Naga liso lyenu lili lyakusakala, c chilu chenu chosope chichiŵa m’chipi. Nambo naga lilanguka lyalili mwa mmwejo lili chipi, nikuti chipi chakwecho chili chakogoya mnope!
24 “Kapolo ngaŵa mkutumichila achambuje ŵaŵili, pakuŵa tachiŵengana ni jumo ni kumnonyela jwine, kapena tachilipeleka kwa jumo ni kumnyosya jwinejo. Nganimŵa mtumichile Mlungu ni Chipanje ndaŵi jimo.
25 “Paligongo lyeleli, ngumsalila jemanja kuti, mleche kudandawula ya umi wenu kuti chimchilya chichi kapena chimchimwa chichi, soni kuti chimchiwala chichi. Ana umi nganiwuŵa wakupunda chakulya soni yakuwala? 26 Mlolechesyeje yijuni yamwinani, yangapanda mbeju kapena kugowola kapena kututila mu ngokwe, nambo Atati ŵenu ŵakwinani akusayilisya. Ana jemanja nganimŵa ŵakusosekwa mnope kupunda yijuni? 27 Ana ŵani mwa jemanja jwampaka alewuye panandipe umi wakwe ligongo lya kudandawula? 28 Nambosoni, ligongo chichi mkudandawula pangani ja yakuwala? Mlijiganyeje mwagakusakulila maluŵa gamwitinji, gangakamula masengo kapena kulitotela yakuwala. 29 Nambo ngumsalichisya kuti atamose Solomo mu uchimbichimbi wakwe wosope nganawala yakusalala mpela limo mwa maluŵa gelega. 30 Sambano naga Mlungu akusayiwecha chamti myiyi yakumela yamwitinji yele yikusatama lelope, malaŵi ni kuyiponya pamoto, ana jwalakwe ngasam’wecha jemanja kupunda pelepa, jemanja ŵachikulupi chapanandimwe? 31 Myoyo mkandawulaga ni kuŵechetaga kuti, ‘Ana chitulye chichi?’ kapena, ‘Ana chitumwe chichi?’ kapena, ‘Ana chituwale chichi?’ 32 Pakuŵa ŵandu ŵamitundu jine ni ŵakulimbichila mnope kusosasosa yindu yeleyi. Nambo Atati ŵenu ŵakwinani akusamanyilila kuti jemanja mkusosechela yindu yosopeyi.
33 “Mpitilisye kusosasosa chandanda Uchimwene ni chilungamo chakwe, ni kaneko jwalakwe chachimpa jemanja yindu yine yosopeyi. 34 Myoyo, mkadandawulaga ya lisiku lyakuyichisya, pakuŵa lisiku lyakuyichisya lichikolasoni yakudandawulisya yakwe. Yakusawusya ya lisiku lililyose yili yakwanila pa lisikulyo.
7 “Mleche kwawelusya ŵane kuti nombe jemanja Mlungu akam’welusya, 2 pakuŵa kuwelusya kumkwawelusya nako ŵane, Mlungu chachim’welusya m’litala lilyolyo, soni mlingo wamkwalinjila nawo ŵane, chachimlinjilasoni uwowo. 3 Sambano, ligongo chichi mkulola kachiswani m’liso lya mlongo mjenu nambo ngamkulola mgomba wawuli m’liso lyenu? 4 Kapena ana mpaka mumsalile wuli mlongo mjenu kuti, ‘Odi namtyosye kachiswani m’liso lyenu,’ nambo chitamilecho mmwejo mli mkwete mgomba m’liso lyenu? 5 Jwachinyengo mmwe! Mtyosye kaje mgomba wawuli m’liso lyenuwo, kaneko chimchilola chenene mwampaka mtyochesye kachiswani kakali m’liso lya mlongo mjenu.
6 “Mkapelekaga yindu yeswela kwa mbwa kapena kugaponyela maguluŵe yindu yamtengo wapenani mnope, kogopela kuti mpaka gapondeponde ni sajo syakwe kaneko ni kumgalawuchila ni kumpachulanya.
7 “Mpitilisye kuŵenda, ni chachimpa. Mpitilisye kusosasosa, ni chimchipata. Mpitilisye kugogoda, ni chachimwugulila. 8 Pakuŵa jwalijose jwakuŵenda akusapochela, soni jwalijose jwakusosasosa akusapata, nambosoni kwa jwalijose jwakugogoda, chachimwugulila. 9 Ana ŵani mwa jemanja, naga mwanagwe amŵendile mkate, akusampa liganga? 10 Kapena naga amŵendile somba, ana akusampa lijoka? 11 Sambano, naga jemanja atamose mli ŵakusakala mkusakombola kwapa ŵanache ŵenu yindu yambone, kuli wuli Atati ŵenu ŵali kwinani, ana ngasapeleka yindu yambone kwa wosope ŵakumŵenda?
12 “Myoyo, yindu yosope yimkusaka kuti ŵandu amtendele, jemanjasoni mwatendeleje yeleyo. Pakuŵa yeleyi ni yachikusajiganya Chilamusi soni yakulemba ya ŵakulochesya.
13 “Mjinjile pamlango wakanganika, ligongo mlango wekulungwa soni msewu welanguche ukwawula ku chonasiko, mwamti ŵajinji akupita pamlango welewu. 14 Nambo mlango wakanganika soni msewu wamwana ukwawula ku umi, mwamti ŵele ŵakuwupata ali ŵakuŵalanjika.
15 “Mkalamuche nawo ŵakulochesya ŵaunami ŵakusayika kwa jemanja mpela ngondolo, nambo mkati mwawo ali masogo gaukali. 16 Chimchamanyilila ni yisogosi yawo. Ŵandu ŵangakaŵa mipeleya m’chitela cha miŵa kapena nguju m’maluŵa ga miŵa, akusatenda yeleyo mpela? 17 Myoyosoni, chitela chilichose chambone chikusasogola yisogosi yambone, nambo chitela chilichose chewole chikusasogola yisogosi yangali mate. 18 Chitela chambone nganichiŵa chisogwele yisogosi yangali mate, myoyosoni chitela chewole nganichiŵa chisogwele yisogosi yambone. 19 Chitela chilichose changasogola yisogosi yambone akusachikata ni kuchiponya pamoto. 20 Nditu, ŵandu ŵeleŵa chimchamanyilila ni yisogosi yawo.
21 “Ngaŵa wosope ŵakusangolanga une kuti, ‘Ambuje, Ambuje,’ chachijinjila mu Uchimwene wakwinani, nambo jwelepejo jwakusatenda yakusaka ya Atati ŵangu ŵali kwinani. 22 Ŵajinji chachiŵecheta kwa une palisikulyo kuti, ‘Ambuje, Ambuje, ana m’weji nganitulochesyaga m’lina lyawo, soni kukoposya yiŵanda m’lina lyawo, nambosoni kutenda yakusimonjesya yejinji m’lina lyawo?’ 23 Nambo une chinjajanga kuti, ‘Ngangummanyilila jemanja! Mtyoche apa, jemanja ŵangapikanila malamusi!’
24 “Myoyo, jwalijose jwakupikana yanguŵechetayi ni kuyitendaga chachiŵa mpela mundu jwalunda juŵataŵile nyumba jakwe palwala. 25 Ni wula jagwile soni mesi gasefuchile kaneko chimbungo chayiche ni kuputa pa nyumbajo, nambo nganijigwa kose ligongo jatamilichiche palwalalo. 26 Jwalijose jwakupikana yanguŵechetayi ni ngayitendaga chachiŵa mpela mundu jwakuloŵela juŵataŵile nyumba jakwe pamchenga. 27 Ni wula jagwile soni mesi gasefuchile kaneko chimbungo chayiche ni kuputa pa nyumbajo, ni jagwile, mwamti kugwa kwakwe kwaliji kwakogoya.”
28 Yesu paŵamalisisye kuŵecheta yeleyi, ŵandu ŵasimonjile mnope ni kajiganye kakwe, 29 pakuŵa ŵaliji mkwajiganya mpela mundu jwakola ulamusi wakupegwa ni Mlungu, ngaŵaga mpela alembi ŵawo.
a Kapena kuti, “ŵakuwusimana mtima.”
b Kapena kuti, “chachijikutila.”
c Kapena kuti, “ŵakusaŵa pamtendele ni ŵane.”
d Malo gakochela yiswani gagaliji kusa kwa msinda wa Yelusalemu. Lyeleli lili lina lya Chigiliki lya Chiŵata cha Hinomu, chichaliji kummwela chakundiŵililolyuŵa kwa Yelusalemu jwakala. Pangali umboni wakulosya kuti ŵandu ŵaponyaga yinyama kapena ŵandu ŵaumi ku Gehena kuti apyeje ni moto kapena kuti alagasicheje. Myoyo ku Gehena nganikuŵa malo ganegakwe gangawoneka ni meso kwele ŵandu akusiŵajocha ni moto kwaumi wawo wosope. Yesu ni ŵakulijiganya ŵakwe ŵasasile ya Gehena pagopolela chilango cha “chiwa chaŵili,” chele chikwimila kwajonanga ŵandu kwakuti akawonekasoni mpaka kalakala.
e Alole maloŵe gamwiŵanda pa 5:22.
f Alole maloŵe gamwiŵanda pa 5:22.
g Mu Chigiliki akusati, por·neiˈa. Mmalemba liloŵeli likusasala ya kugonana kwele mlungu akusaŵengana nako, mpela mundu kwaleka ŵamkwakwe ni kuja kugona ni ŵane, uhule, kugonana kwa ŵandu ŵanganaŵa pa ulombela, kugonana kwa achalumepe kapena achakongwepe, soni kuyigona yinyama.
h Ngongole jakwe jangaŵika kapenani pakuwusya.
i Kapena kuti, “ŵakwanila.” Kugopolela kuti, kola chinonyelo chakwanila.
j Kapena kuti, “pamkupeleka mituka kwa ŵakulaga.”
k Ŵane akusati “mbote; chakupochela.”
l Kapena kuti, “liswejesyedwe; liŵe lyeswela.”
a Kapena kuti, “atujokole.”
b Kapena kuti, “akusalijasilila pakawoneche.”
c Kapena kuti, “lyawiwu.”

