1. Tûalaa a pa léŋ a lii-nɛ̃ɛ káayɔɔ pɔ?

Duŋ lɛ́lɛɛi e kula Ziova yéeí nyii gáa a ǹii-nɛ̃ɛ Ɣâlai nyáŋ a ŋwɛ̂lii à gɛ́ɛ káayɔɔ-ŋa líi e nɛ̃ɛ. (1 Temete 1:11) Nya ɓe tûalaa kɔ́ɔ pîlaŋ. Tûalaa nyii zurɔ̂ŋ a ǹɛnîi maa sɛŋ kpɛɛi e gɔlɔ kula a pa a líi-nɛ̃ɛ káayɔɔ pɔ; kpɛ́ni fêi, a gɛ̀ lóŋ-kaa ɓela da dilônii dikɛ lii-see su. Ǹɛ̂lɛɛi nûai ŋwɛ̂lii à gɛ́ɛ di Ɣâla líi-lai, di ɓaa kɛ́ gɔ̂mɛnɛi ŋɔtɔ̂ŋ ma e pîlaŋ tûalaa ma di ditûalaai gɔlɔ kula.​—Lûu 2:1, 4, 5 Lóno.

Tûalaa mɛni káa léŋ Ɣâla kíli-ŋa? Ɣâla a ŋwɛ̂lii à gɛ́ɛ surɔ̂ŋ a nɛnî kula ditûalaai e kɛ́ a wɔlɔ-wɔlɔ da wɔlɔ-wɔlɔ tûalaa. Ziova fé ŋwɛ̂lii nɛnî kula sinâa da surɔ̂ŋ kula nɛyâa di wulu-wulu kpɛ. (Ibulu 13:4) Kpɛ́ni fêi Ziova fé táalaa mɛni wɛ́lini. (Malakai 2:16) Kɛ́lɛ, Ɣâla a faa táalaa mɛni ma à kɛ́ ǹúui dɔnɔ a wulu-wulu kpɛ dûalaai su. Nyàŋ, ǹúui nyii vé wulu-wulu kpɛ ní a pɔri ŋwulu-wulu kpɛ ǹúui lɛɛi e ŋɔnɛnî kpaa máŋ surɔ̂ŋ takpɛ́ni kula.​—Maafîu 19:3-6, 9 Lóno.

2. Dûalaai su, ǹɛ̂lɛɛi zurɔ̂ŋ da ǹɛnîi di tûa léŋ a dikîe-ni?

Ziova e sinâa da nɛyâa kpɛ́tɛ à gɛ́ɛ di kpɔŋ maa tɛɛ dikîe pɔ tûalaa su. (Zɛnɛse 2:18) Ee gáa a bɛrɛi ŋ̀ûŋ, gáa a zurɔ̂ŋ maa kpa à gɛ́ɛ e mii-sɛŋ, ɣiri-maa sɛŋ da láai pɛ́rɛ kɔ́ri ŋɔkáayɔɔi mi; e tee nyití ma, gáa a maa kpa e ŋâla-kɔlɔi ŋá-lɛ ŋɔkáayɔɔi ma. Ǹɛ̂lɛɛi wɛ́li-kɛ-maa kpɛɛ-pôlu e kɛ́ zurɔ̂ŋ líi su ŋɔnɛnîi mɛni ma. Nɛnî kula sinâa da surɔ̂ŋ kula nɛyâa maa nɛ̃ɛi di dikîe wɛ́li di ɓaa kɛ́ dikîe ma. Ee nɛnî káa surɔ̂ŋ kélee da surɔ̂ŋ káa nɛnî kélee da pɔara-mɛni ma kɛi, su-mɛni-lɛɛ ɓa mɛni ŋuŋ a pa a líi-nɛ̃ɛ dûalaai su.​—Ifisiɛŋ 4:31, 32; 5:22-25, 33; 1 Pitɛ 3:7 Lóno.

3. Líi-nɛ̃ɛ a wala kɛ́ ítûalaai su, lé ɓe ya pɔri gɛi?

À kɛ́ wóo-tàka-taka kpaa máŋ mɛni kpɔlu a pa dûalaai su, ǹɛ̂lɛɛi zurɔ̂ŋ da ǹɛnîi di tûa a wɛ́li-kɛ-maa pere a dikîe-ni. (1 Kɔleŋtiɛŋ  13:4, 5) Ŋâla-kɔlɔi fé m̀o ní à gɛ́ɛ mɛni kpɔlu a too dûalaai su, surɔ̂ŋ da bɔŋ di kula dikîe ma à gɛ́ɛ di difii-tɔɔ, nyíŋi fa mɛni kpɛɛ.​—1 Kɔleŋtiɛŋ 7:10-13 Lóno.

4 Nĩ̂a-pɛlɛɛ, lé ɓe Ɣâla a ŋwɛ̂lii ka mɛni mai?

Ziova a ŋwɛ̂lii ka kɛ́ a kalíi nɛ̃ɛ. A kalia-woo ɓoi à gɛ́ɛ ka kayaŋkpa-ŋelei ŋãa-nɛɛ kula. Ziova a ŋɔ́nɔ ŋwɛ̂lii nĩ̂a-pɛlɛɛ di dikaa-ɓela wóo mɛni kpɛ́ni fêi ditareɛi nyàŋ di mɛni támaa kɔ́lɔŋ. (Kolasiɛŋ 3:20) Ziova káa ŋɔ́nɔ ŋwɛ̂lii ka ǹii-nɛ̃ɛi sɔlɔ ɓó, núu a zɔlɔ ɓoi a tíi kɛ ǹyaa da ǹóŋ Yîsɛ mi.​—Ikilisiati 11:9–12:1; Maafîu 19:13-15; 21:15, 16 Lóno.

5. Lóŋ-kaa ɓela, lé ɓe a pɔri pai a lii-nɛ̃ɛ ka lônii pɔi?

Tíi kɛ a gbanaŋɔɔ I mii-sɛŋ tɛɛ ílônii pɔ, I dinyii kɛ ma, I seɣe too dia. (1 Temete 5:8) Kɛ́lɛ, à gɛ́ɛ ínî̃a-pɛlɛɛi dilíi-nɛ̃ɛi láa e fɛɛ, fɛ̂ɛ I kpɔŋ maa tɛɛ dipɔ di Ɣâla wɛ́li di ŋ̀óo maa kɔ́ri. (Ifisiɛŋ 6:4) Ílônii da gáa ítûa-pere su à gɛ́ɛ wɛ́li-kɛ-maa káa ílíi su e pîlaŋ Ɣâla ma, à gɛ́ dia máŋ di Ɣâla wɛ́li a gbanaŋɔɔ. Ília-wóoi à kɛ́ a bîlaŋɔɔ Ɣâla wóo ma a ǹî̃a-pɛlɛɛi líi pene di mɛni lɛ́lɛɛ kɛ́.​—Dutɛrɔnome 6:4-7; Táre-woo-ŋa 22:6 Lóno.

Nĩ̂a-pɛlɛɛ líi a nɛ̃ɛ à kɛ́ ya di ma-tɛnɛ I disɛɣɛi-fe da mɛni lɛ́lɛɛ kɛ. Kɛ́lɛ, da pɔara-mɛni kɛ, ǹɛ̂lɛɛi I diteniŋ-tɔɔ kpaa máŋ I dikula-maa kɛ. Nyíŋi à gɛ́ ǹĩ̂a-pɛlɛɛi difa diyée pu tûa nyɔ́mɔɔ su a di líi-nɛ̃ɛi su karai. (Táre-woo-ŋa 22:15) Kɛ́lɛ nyàŋ, ya kɛ dikula-maa kɛi, ife gɛ̀ a líi-wana kpaa máŋ líi-nyɔ̀ŋ goi.​—Kolasiɛŋ 3:21 Lóno.

Ziova Ŋɔsêre-faa Kɛ́-ɓelai daâ kɔlɔ támaa pɔ̃yɛ nyii a pɔri kpɔŋ maa tɛɛi lóŋ-kaa ɓela da dilônii pɔ. Gɔlɔ-ŋai ŋí kélee dilá pîlaŋɔɔ̂i ŋâla-kɔlɔi ma.​—Wule-woo-ŋa 19:7, 11 Lóno.