Te ʼu Puleʼaki Ki He Maʼuli Fakafāmili Fiafia

ʼE ʼui fēnei e Jenny a: Neʼe mole toe fakameʼameʼa ia te faʼē ʼa Ryan ʼo ʼuhiga mo tana fakahā fakahagatonu mai ia tana fehiʼa ʼaē kiā au. Kae neʼe toe fēia pē mo taku ʼu mātuʼa kiā Ryan mokā mā ʼolo kiō nāua. ʼI tona fakahagatonu, neʼe heʼeki au sio ki taku ʼu mātuʼa ʼe nā aga fēia ki he tahi! Ko tamā ʼolo ʼo fakasiosio tamā ʼu mātuʼa neʼe fakatupu ʼaki aipē homā ʼu fihifihia iā māua.

ʼE ʼui fēnei e Ryan: Maʼa taku faʼē ʼe mole he tahi ʼe tuha mo tana ʼu fānau, koia neʼe ina fakahā ia te faʼahi ʼaia kiā Jenny talu mai pē tamā ʼohoana. Pea neʼe toe fai fēia pē mo te ʼu mātuʼa ʼa Jenny ʼo ʼuhiga mo au—ʼi te temi fuli pē neʼe nā ʼui ai ʼe mole au tuha mo tanā taʼahine. Neʼe hoko te fihifihia, heʼe kā hoko he ʼu ʼaluʼaga fēia, ko au mo Jenny neʼe mā tahi lagolago pē ki tanā ʼu mātuʼa pea mo fatufatuʼi nātou.

ʼI TE ʼu ʼata ʼaē ʼe tou sioʼi, ko te ʼu fihifihia mo te ʼu mātuʼa ʼo tokita ʼohoana ʼe feala ke fakakataʼi, kae ʼi te maʼuli moʼoni ʼo te hahaʼi ʼe mole ko he ʼaluʼaga fakafiafia ia. ʼE ʼui fēnei e Reena, te fafine ʼohoana ʼi Initia: “Lolotoga ni ʼu taʼu, neʼe takitaki e te faʼē ʼo toku ʼohoana ia tomā maʼuli fakataumātuʼa. ʼI te agamāhani, ʼe au fakatō toku ʼita ki toku ʼohoana, koteʼuhi ʼe mole au lava fakahā toku ʼita ki tana faʼē. ʼE hagē pē ʼi te temi fuli, neʼe tonu ki toku ʼohoana ke ina filifili ke liliu ko he ʼohoana ʼe agalelei peʼe ko he tama ʼe agalelei.”

He koʼē ko ʼihi mātuʼa ʼe natou fia takitaki ia te maʼuli ʼo tanatou ʼu fānau ʼaē kua ʼohoana? Ko Jenny ʼaē neʼe kua tou talanoa pē ki ai, ʼe ina fakahā mai tona tupuʼaga. ʼE ina ʼui fēnei: “ ʼE faigataʼa ki te ʼu mātuʼa hanatou tali, ʼe feala anai ki he tahi kei tūpulaga pea mo foʼofoʼou ʼohoana, hana lava tokaga ki tanā tama peʼe ki tanā taʼahine.” ʼE toe fakahā mai e Dilip, te ʼohoana ʼo Reena ia te tahi tupuʼaga. ʼE ina ʼui fēnei: “Ko te ʼu mātuʼa ʼaē neʼe nā pusiaki pea mo fai he ʼu sākilifisio maʼa tanā fānau, ʼe lagi kua hagē kiā nāua mole kei tokagaʼi nāua. ʼE feala ke nā tuʼania moʼoni naʼa mole poto tanā tama peʼe ko tanā taʼahine ʼi te takitaki fakalelei ʼo tonā maʼuli.”

ʼI muʼa ʼo te fai ʼo he tonu, ʼi ʼihi temi ʼe kole ki te ʼu mātuʼa ʼo tokita ʼohoana ke tokoni mai ki te vetevete ʼo he fihifihia. Ohagē lā, tou vakaʼi age muʼa ia Michael pea mo Leanne, ko te taumātuʼa ʼi Ositalalia. ʼE ʼui fēnei e Michael: “Neʼe tupu ia Leanne mai te fāmili logotahi pea ʼe faigafua ai te palalau kiā meʼa fuli. Koia, ʼi tamā ʼosi ʼohoana, neʼe kumi tokoni ki tana matuʼa ʼo ʼuhiga mo te ʼu tonu ʼaē neʼe ʼaoga kiā au pea mo ia ke mā fai. Neʼe lahi ʼaupitō ia te aga fakapotopoto ʼo tana matuʼa, kae neʼe au  lotomamahi ʼi tana kumi tokoni ʼaē ki ai kae neʼe mole felōgoi muʼa mo au!”

ʼE hā ʼaki mai, ko te ʼu fihifihia ʼaē mo te ʼu mātuʼa ʼo tokita ʼohoana ʼe feala ke fakatupu kovi ki te maʼuli fakataumātuʼa. ʼE kua hoko koa ia te faʼahi ʼaenī ʼi tokotou maʼuli? ʼE feafeaʼi takotou ʼu felōgoi ʼaē mo te ʼu mātuʼa ʼo tokotou hoa, ʼo fēia mo te ʼu felōgoi ʼo tokotou hoa mo takotou ʼu mātuʼa? Tou vakaʼi age muʼa te ʼu fihifihia e lua ʼe feala ke hoko pea mo te ʼu puleʼaki ʼaē ʼe kotou lava fai kiai.

FAIGATAʼAʼIA 1: ʼE lagi lahi fau te ʼofa ʼo tokotou hoa ki tana ʼu mātuʼa. ʼE ʼui fēnei e Luis, te tagata ʼohoana ʼi Sepania: “ ʼE logoʼi e toku ʼohoana ʼi tona loto, kapau ʼe mole mā nofo ovi ki tana ʼu mātuʼa, pea ʼe hagē kiā ia ʼe mole ʼofa kiā nāua.” Pea ʼe ina toe ʼui fēnei: “Tahi ʼaē, ʼi te temi ʼaē neʼe tupu ai tamā tama, neʼe tatuʼu mai taku ʼu mātuʼa ʼi te ʼaho fuli, ʼo lotomamahi ai toku hoa. Neʼe fakatupu ai te ʼu tuʼuga fihifihia iā māua.”

Te ʼu faʼahi ʼaē ʼe tonu ke tokagaʼi: ʼO ʼuhiga mo te ʼohoana, ʼe ʼui ʼi te Tohi-Tapu ʼaki te temi “ ʼe mavae anai te tagata mai tana tamai pea mo tana faʼē, pea ʼe tonu anai ke pipiki ki tona ʼohoana, pea ʼe tonu anai ke nā liliu ko he kakano e tahi.” (Senesi 2:24) Ko te liliu ʼaē ko te “kakano e tahi” ʼe mole gata pē ki tanā māʼuʼuli fakatahi. ʼI tona fakahagatonu, ko he tagata pea mo he fafine kua nā liliu ko te fāmili foʼou—ko he fāmili ʼe nā fakamuʼamuʼa ʼi tonā ʼu fāmili ʼo nāua. (1 Kolonito 11:3) ʼE mahino ia, ko te tagata pea mo te fafine ʼe kei ʼaoga pē ke nā fakaʼapaʼapa ki tanā ʼu mātuʼa, pea ʼi ʼihi temi ʼe lagi tonu ke nā tōkakaga kiā nātou. (Efesi 6:2) ʼE feafeaʼi mo kapau ko te tokaga ʼaē ʼe foaki e tokotou hoa ki tana ʼu mātuʼa, ʼe tupu ʼaki ai hakotou manatu ʼe mole kei tokaga ia kiā koutou?

Te meʼa ʼaē ʼe kotou lava fai: Kotou fakakaukauʼi fakalelei te ʼaluʼaga. ʼE lahi fau koa ia te ʼofa ʼaē ʼo tokotou hoa ki tana ʼu mātuʼa, peʼe lagi fēia pē heʼe mole fēia takotou ʼu felōgoi mo takotou ʼu mātuʼa? Kapau koia, ko tokotou maʼuli fakafāmili ʼaē mo takotou ʼu mātuʼa ʼe malave feafeaʼi ki takotou manatu ʼo ʼuhiga mo te faʼahi ʼaia? ʼE feala koa ke kotou maheka?—Tāʼaga Lea 14:30; 1 Kolonito 13:4; Kalate 5:26.

ʼE tonu kiā tātou ke tou aga fakahagatonu mokā tou tali ki te ʼu taʼi fehuʼi ʼaia. Pea ʼe maʼuhiga ke tou fai te faʼahi ʼaia. Koia, kapau ʼe liliu takolua ʼu mātuʼa ʼe ko he fihifihia tuʼumaʼu kiā koulua taumātuʼa, pea ʼe mole ko he fihifihia ia mai takolua ʼu mātuʼa kae ʼe ʼi ai moʼoni te fihifihia ʼi tokolua maʼuli fakataumātuʼa.

ʼE lahi te ʼu fihifihia ʼi te nofo ʼohoana, koteʼuhi ʼe mole manatu tatau te taumātuʼa ʼo ʼuhiga mo he ʼaluʼaga. ʼE feala koa hakotou fakakaukauʼi te ʼu meʼa ʼaē ʼe hoko ʼaki te sio ʼaē ʼo tokotou hoa? (Filipe 2:4; 4:5) Ko he faʼahi neʼe fai e Adrián, te tagata ʼohoana ʼi Mekesike. ʼE ina ʼui fēnei: “Neʼe lahilahi ake toku ʼohoana ʼi he maʼuli fakafāmili neʼe mole fua lelei kiā ia, koia neʼe mole au fia fakatahi tuʼumaʼu ai mo tana ʼu mātuʼa. Pea lolotoga ni ʼu taʼu neʼe mole kei au fia gaohi meʼa fakatahi mo nāua. Neʼe tupu ai te ʼu fihifihia ʼi tomā maʼuli fakataumātuʼa, heʼe ko toku hoa neʼe kei fia fakatahi mo tona fāmili, tāfito ia tana faʼē.”

ʼAki te temi, neʼe maʼu e Adrián ia te fakasiosio poto ki te fihifihia ʼaia. ʼE ina ʼui fēnei: “Logolā neʼe au ʼiloʼi kapau ʼe lahi fau ia te fakatahi ʼo toku hoa mo tana ʼu mātuʼa pea ʼe fua kovi anai kiā ia, kae neʼe au toe ʼiloʼi pē foki kapau ʼe mole kei felōgoi mo tana ʼu mātuʼa pea ʼe toe fakatupu ai foki mo he  tahi ʼu fihifihia. Koia ʼaē neʼe au faiga fakamālotoloto ai ke au toe felōgoi pea mo taupau ia he ʼu felōgoi lelei mo te ʼu mātuʼa ʼo toku ʼohoana.” b

ʼAHIʼAHIʼI IA TE PULEʼAKI ʼAENĪ: Kolua tohi taumātuʼa te fihifihia ʼaē ʼe kolua manatu ʼe ko he fihifihia tāfito ʼo ʼuhiga mo takolua ʼu mātuʼa. Kapau ʼe feala, ʼe lelei ke kamata fēnei “ ʼE hagē kiā au . . . ” Pea kolua fefetogiʼaki takolua ʼu pepa. Kolua gāue tahi ʼaki he manatu e tahi, ke feala hakolua fefakahāʼaki takolua ʼu tuʼania.

FAIGATAʼAʼIA 2: Kā fia takitaki tuʼumaʼu e takolua ʼu mātuʼa ia tokolua maʼuli fakataumātuʼa, ʼo nā foaki atu he tokoni neʼe mole kolua kole age. ʼE ʼui fēnei e Nelya, te fafine ʼohoana ʼi Kazakhstan: “Iā taʼu e fitu neʼe mā nonofo fakatahi mo te fāmili ʼo toku ʼohoana. Neʼe hoko tuʼumaʼu pē te ʼu fihifihia, ʼo ʼuhiga mo te faʼahiga akoʼi ʼaē ʼo tamā fānau, ʼo fēia ki te teuteuʼi ʼo te meʼa kai pea mo te fai fakamaʼa. Neʼe au palalau ki toku ʼohoana pea mo tana faʼē ʼo ʼuhiga mo te ʼu faʼahi ʼaia, kae neʼe toe ʼāsili age pē ia te ʼu tokakovi!”

Te ʼu faʼahi ʼaē ʼe tonu ke tokagaʼi: Kā kotou ʼohoana, ʼe mole kei kotou fakalogo ki te pule ʼo takotou ʼu mātuʼa. Kae ʼe ʼui ʼi te Tohi-Tapu “ko te pule ʼo te tagata fuli pē, ko Kilisito; pea ko te pule ʼo te fafine, ko te tagata”—ko tona fakaʼuhiga, ko tona ʼohoana. (1 Kolonito 11:3) Tahi ʼaē, ohagē ko tatatou vakaʼi ʼi te kamata ʼo te ʼalatike, ʼe tonu ki te tagata pea mo te fafine ke nā fakaʼapaʼapa ki tanā ʼu mātuʼa. ʼI tona fakahagatonu, ʼe ʼui fēnei iā Tāʼaga Lea 23:22: “Fakalogo ki tau tamai ʼaē neʼe ina fakatupu koe, pea ʼaua naʼa ke fehiʼa ki tau faʼē heʼe kua finematuʼa.” Kae ʼe feafeaʼi mo kapau ko takotou ʼu mātuʼa—peʼe ko te ʼu mātuʼa ʼo tokotou hoa—ʼaē ʼe mole fakaʼapaʼapa ki te pule ʼo te tagata ʼohoana ki tona fāmili pea mo natou faiga ke tuʼu ia tanatou ʼu tonu?

Te meʼa ʼaē ʼe kotou lava fai: ʼAki he lotomahino, kotou faigaʼi ke kotou ʼiloʼi te ʼu meʼa ʼaē ʼe nā loto moʼoni kiai. ʼE ʼui fēnei e Ryan, ʼaē neʼe tou talanoa ki ai ʼi te kamata: “ ʼI ʼihi ʼaluʼaga, ʼe ʼaoga ki te ʼu mātuʼa ke natou ʼiloʼi ʼe kei natou maʼuhiga ʼi te maʼuli ʼo tanatou ʼu fānau.” Lagi ko te fia kau ʼaia ʼa te ʼu mātuʼa ki te maʼuli ʼo te taumātuʼa, neʼe mole ko he faʼahi neʼe nā loto moʼoni kiai pea ʼe lagi feala pē ke fakatokatoka te ʼaluʼaga ʼaia ʼaki te maʼuliʼi ʼo te tokoni ʼa te Tohi-Tapu ʼaē ke “haga fekātakiʼaki pea mo fefakamolemoleʼaki ʼaki he lotolelei, mo kapau ʼe lotomamahi he tahi ʼi he meʼa ki he tahi age.” (Kolose 3:13) Kae ʼe feafeaʼi mo kapau ko te taʼi kau ʼaia ʼa te ʼu mātuʼa ki te maʼuli ʼo te taumātuʼa foʼou ʼe mamafa fau, ʼo fakatupu ʼaki ai hakolua kē taumātuʼa?

Ko ʼihi taumātuʼa neʼe natou fai te ʼu tuʼakoi mo tanatou ʼu mātuʼa. ʼE mole fakaʼuhiga leva, ʼe tonu ke kolua fakahā fakaʼita age te ʼu tuʼakoi ʼaia. c ʼI te agamāhani, ʼe lelei hakolua fakahā fakalelei ʼi takolua aga ʼe ko tokolua hoa ʼaē ʼe kolua fakamuʼamuʼa. Ohagē lā, ko Masayuki, te tagata ʼohoana ʼi Saponia, ʼe ina ʼui fēnei: “Tatau aipē mo kapau ʼe fakahā mai e te ʼu mātuʼa tanā ʼu manatu, ʼaua takotou foimo ʼio kiai. Kotou manatuʼi, ʼe kotou lolotoga laga he fāmili foʼou. Koia, kotou ʼuluaki kumi muʼa peʼe koteā te manatu ʼo tokotou hoa ʼo ʼuhiga mo te tokoni ʼaia.”

ʼAHIʼAHIʼI IA TE PULEʼAKI ʼAENĪ: Palalau mo tokotou hoa ki te ʼu ʼaluʼaga tāfito ʼaē ʼe kau ai te ʼu mātuʼa ki tokotou maʼuli fakataumātuʼa ʼo fakatupu ʼaki ai he ʼu kē ʼi tokolua maʼuli fakataumātuʼa. Kolua tohi fakatahi te ʼu tuʼakoi ʼaē ʼe kolua fai pea ʼe feafeaʼi anai takolua mulimuli kiai ʼo hoko atu pē takolua fakaʼapaʼapa ki takolua ʼu mātuʼa.

ʼE lahi te ʼu tokakovi mo te ʼu mātuʼa ʼo tokotou ʼu hoa ʼe feala ke tekeʼi, mo kapau ʼe kotou mahino ki te ʼu meʼa ʼaē ʼi tonā loto pea mo kolua tōkakaga naʼa liliu te ʼu fihifihia ʼaia ʼo fakatapu kovi ki tokolua maʼuli fakataumātuʼa. Ki te faʼahi ʼaia, ʼe fakamoʼoni kiai ia Jenny: “ ʼI ʼihi temi, neʼe faigataʼa tamā ʼu felōgoi fakataumātuʼa ʼo ʼuhiga mo tamā ʼu mātuʼa, pea neʼe feala pē ke lahi fau tomā ʼu mamahi ʼi tamā palalau ki te ʼu vaivaiʼaga ʼo tamā ʼu mātuʼa. Kae ki muli age, neʼe mā fakagata leva te fakaʼaogaʼi ʼaē ʼo te ʼu vaivaiʼaga ʼo tamā ʼu mātuʼa ke mā fefakamamahiʼaki, kae neʼe mā faigaʼi ke mā fakatokatoka te fihifihia. Ko tona fua, neʼe tuputupu ai tamā ʼu felōgoi fakataumātuʼa.”

[ʼU nota]

KOTOU FAI IA TE ʼU FEHUʼI ʼAENĪ KIĀ KOUTOU . . .

▪ Koteā te ʼu kalitātē ʼaē ʼe maʼu e te ʼu mātuʼa ʼo toku hoa?

▪ ʼE lava feafeaʼi haku fakaʼapaʼapa ki taku ʼu mātuʼa, kae mole fakatupu ai haku meʼa noaʼi toku hoa?