Ano an imo gindak-an nga relihiyon?

Katoliko an akon mga kag-anak, pero diri hira nasingba. Han magtin-edyer na ako, nagin ateyista ako. Gintutdoan ako nga an ebolusyon an gintikangan han kinabuhi, ngan ginkarawat ko ito. Kondi bisan diri ako natoo nga may Maglalarang, naabat ako nga may-ada mas labaw ha aton. Basi hibaroan ito, nag-usisa ako ha Budhismo, Hinduismo, ngan Taoismo, pero an ira katutdoan waray makabaton han akon mga pakiana.

Kay ano nga nagin interesado ka ha syensya?

Bata pa ako, hilig ko na an mga makina. Ginbuburublag ko an akon de-bateriya nga mga uyagan katapos ginbabalik ko utro. Ginpapauranan ko liwat hin pakiana hi Tatay, usa nga telecommunication technician, mahitungod ha mga radyo ngan telepono.

Ano nga bahin han syensya an imo gin-adman?

Nag-eskwela ako hin electronic engineering ha Unibersidad han Genoa, ngan kinuha hin doctoral research ha pagdisenyo hin robot. Nag-specialize ako ha sistema ha pagkita han tawo basi masubad ito ha robot.

Kay ano nga nagin interesado ka ha sistema ha pagkita han tawo?

Komplikado hinduro an sistema ha pagkita han tawo. Nag-uupod ito diri la han aton mata, kondi pati han pag-interpretar han  aton nakikita. Pananglitan, kon nasalo ka hin bola. Samtang nadalagan ka ha pagsalo, nakapokus an lente han imo mata ha hitsura han bola ngan sugad hin gindadara ito nga hulagway ha imo retina. Depende ha direksyon han bola ngan han imo mata an magigin direksyon han hulagway han bola ha imo retina. Kasagaran nga nakapokus an imo mata ha bola. Salit nagpapabilin ito nga hulagway nga diri nagkikiwa ha retina samtang “nagkikiwa” an palibot.

Hito nga takna, dungan nga ginkakarkula han imo sistema ha pagkita an kalaksihon ngan direksyon han bola. Ito nga pagkarkula nagtitikang mismo ha retina samtang ginbabanabana han mata an direksyon han bola. Katapos an mga signal tikang ha retina gindadara han optic nerve ngadto ha utok, nga amo an dugang nga nag-aanalisar han impormasyon ngan nagsusugo ha imo nga saluhon an bola. Urusahon gud an pagkakomplikado hito nga proseso.

Ano an nakakombinse ha imo nga tumoo ha Maglalarang?

Han 1990, nag-research ako ha sulod hin pipira ka bulan ha Trinity College ha Dublin, Ireland. Han nagbiyahe kami tipauli han akon asawa nga hi Barbara, gin-istoryahan namon an kabubuwason han amon mga anak. Nahunahuna liwat namon nga bisitahon an akon ate nga usa nga Saksi ni Jehova. Gintagan niya ako han libro nga Life—How Did It Get Here? By Evolution or by Creation? nga iginpublikar han mga Saksi. Bumilib ako han maopay gud nga pagka-research hito. Nasantop ko nga basta ko na la ngay-an ginkarawat an ebolusyon bisan kon waray ko usisaha ito. Pananglitan, kahuna ko nga ginpapamatud-an han mga rekord han fossil an ebolusyon. Pero diri ngay-an. Samtang mas gin-usisa ko an ebolusyon, mas nakombinse ako nga maopay la an pagkapresenta hito pero diri ngay-an ito tinuod.

Katapos, nahunahuna ko an akon pagdisenyo hin mga robot. Kan kanay disenyo an akon ginsusubad? Diri gud ako makakagdisenyo hin robot nga makakasalo hin bola pariho han aton nahihimo. An robot puydi makasalo hin bola, pero ha limitado la nga paagi nga iginprograma ito. An aton abilidad ha paghibaro diri gud matutupngan han robot—pero bisan an simple nga robot may naghimo! Usa la ini han nakakombinse ha akon nga may naglarang ha aton.

Kay ano nga nagin usa ka nga Saksi ni Jehova?

Usa nga hinungdan, naruyagan namon ni Barbara an ira detalyado nga paagi ha pag-aram. Naimpres gud ako ha gin-research hin maopay nga impormasyon ha ira mga publikasyon. An masasarigan nga research naruruyagan han mga tawo nga pariho ha akon, nga interesado ha paghibaro han detalye han mga butang. Pananglitan, nagin interesado gud ako ha damu nga tagna, o prediksyon, ha Biblia. Pinaagi ha pag-aram hito nakombinse ako nga an Biblia tikang gud ha Dios. Han 1992, nabawtismohan kami ni Barbara sugad nga mga Saksi ni Jehova.

Nagluya ba an imo pagtoo tungod han imo hinbaroan ha syensya?

Waray. Ha pagkamatuod, naparig-on pa han syensya an akon pagtoo. Pananglitan, tagda kon paonan-o kita nakakakilala han nawong hin usa ka tawo. Nahihimo ini han minasus-an bisan pipira pa la ka oras tikang hiya matawo. Nakikilala naton dayon an aton kakilala, bisan kon damu an tawo. Mahimo pa ngani naton mahibaroan kon malipayon o masurub-on hiya. Pero waray man la naton maabat nga ito nga aton ginhihimo nagkikinahanglan hin sobra kalaksi nga pagproseso hin damu hinduro nga impormasyon.

Oo, kombinsido gud ako nga an aton sistema ha pagkita presyoso nga regalo ni Jehova nga Dios. Tungod han iya mga regalo, upod na an Biblia, karuyag ko gud pasalamatan hiya ngan isumat ha iba an mahitungod ha iya. Natoo gud ako nga sadang hiya pasidunggan tungod han ngatanan nga iya ginhimo.