AN PROBLEMA

Han bata pa an imo anak, iya iginsusumat ha imo an ngatanan. Pero yana nga tin-edyer na hiya, waray ka na hinbabatian. Kon makikiistorya ka ha iya, diri ngani hiya magpakita hin kauyam ha pagbaton, magtitikang lugod hiya hin diskusyon nga nagigin daku nga argumento ngan samok.

Mahimo ka maglampos ha pakiistorya ha imo tin-edyer nga anak. Kondi, tagdon anay naton an duha nga butang nga mahimo magin hinungdan han problema.

KON KAY ANO NGA NAHITATABO ITO

Hingyap nga magin independente. Basi magin responsable nga adulto, an imo tin-edyer nga anak hinay-hinay nga kinahanglan mahibaro pag-atubang han mga problema ha kinabuhi. Oo, may mga tin-edyer nga naghihingyap hin sobra nga kagawasan kay han angay ha ira; ha luyo nga bahin, may mga kag-anak nga haros diri humatag hin kagawasan ha ira mga anak. Ini nga problema mahimo magresulta hin tensyon ha kag-anak ngan ha anak nga tin-edyer. “Ginkukontrol han akon mga kag-anak an akon kinabuhi,” reklamo ni Brad nga 16 anyos. a “Kon diri nira ako tatagan hin dugang nga kagawasan pag-edad ko hin 18, malayas ako!”

Abilidad ha pagpangatadongan. Diri komplikado an panhunahuna han kabataan, kon an usa nga butang diri sayop, husto ito. Kondi samtang nagtutubo, nasasantop nira nga damu pa an sadang tagdon. Importante ini nga paagi ha pagpangatadongan, ngan nakakabulig ha ira nga mahibaro pagdesisyon hin husto. Pananglitan, para ha bata simple la an karuyag sidngon han kawaray-ginpapaboran: ‘Gintunga ni Nanay an biskwit, ginhatag niya an katunga ha akon ngan an katunga kan Kuya.’ Hini nga sitwasyon, gin-gamit an matematika basi ipasabot an kahulogan han kawaray-ginpapaboran. Kondi, maaram an mga tin-edyer nga diri ito sugad kasimple. Aw, an pagin timbang diri nangangahulogan hin pagin patas pirme, ngan an pagin patas diri nangangahulogan hin pagin timbang pirme. An abilidad ha pagpangatadongan makakabulig ha imo anak ha pagdaog ha komplikado nga mga problema.  Kondi may-ada liwat negatibo nga bahin ito. Tungod hito, puydi ka liwat niya madaog.

AN IMO MAHIMO BUHATON

Kon posible, magkaada kaswal la nga pag-uroistorya. Salingabota an diri pormal nga mga higayon. Pananglitan, naobserbaran han iba nga kag-anak nga an mga tin-edyer mas nag-iistorya kon may ginbubuhat o kon nagbibiyahe, kon kasapit nira an ira kag-anak kay han kaatubang.—Prinsipyo ha Biblia: Deuteronomio 6:6, 7.

Magin direkta ha punto. Ayaw pakig-argumento ha ngatanan nga isyu tubtob nga mag-away na kamo. Lugod, iyakan an imo karuyag sidngon . . . katapos undang. Kadam-an han imo karuyag sidngon an iya “hibabatian” kon nag-uusahan na la hiya ngan namamalandong. Tagi hiya hin higayon nga mahimo ito.—Prinsipyo ha Biblia: Proberbios 1:1-4.

Pamati ngan magin makatadunganon. Pamati hin maopay ngan ayaw sagbang samtang nagyayakan hiya basi makita mo an ngatanan nga detalye. Kon magyayakan ka, magin makatadunganon. Kon matig-a ka ha imo mga iginpapatuman, mamimiling hiya hin paagi nga makalusot. “Dida hito an iyo anak magkakaada doble nga paagi han pagkinabuhi,” nagpahamangno an libro nga Staying Connected to Your Teenager. “Ira iginsusumat ha ira mga kag-anak an karuyag hito hibatian, kondi kon diri nagkikita an ira mga kag-anak, ira ginbubuhat an ira karuyag.”—Prinsipyo ha Biblia: Filipos 4:5.

Magin kalmado. “Kon diri kami nagkakauyon ni Nanay, nasisina hiya ha ngatanan ko nga ginyayakan,” siring han tin-edyer nga hi Kari. “Naaaringit gud ako hito, salit an amon simple nga pag-istorya, nagigin daku nga diskusyon.” Imbes nga mag-isog, ipakita ha imo mga pulong nga hinsasabtan mo an inaabat han imo tin-edyer nga anak. Pananglitan, imbes sumiring, “Diri man ito problema!” siring, “Nasasabtan ko an imo gin-aabat.”—Prinsipyo ha Biblia: Proberbios 10:19.

Tubtob nga posible, paggiya, ayaw pagdikta. An abilidad ha pagpangatadongan han imo anak kinahanglan makultibar. Salit kon may problema hiya, ayaw sulbara ito para ha iya. Hisguti niyo ito. Tagi hiya hin higayon nga makahimo hin solusyon. Katapos niyo turotimbangon an mga butang, mahimo ka sumiring: “Pipira la ini han puydi mo buhaton. Hunahunaa anay ito, katapos pag-istoryahan naton utro kon ano nga solusyon an imo naruyagan ngan kon kay ano.”—Prinsipyo ha Biblia: Hebreo 5:14.