“Nuuni pornograafee qohiyogaa loytti akeekiyaba gidikkonne, nu naꞌiyo qohiyabay akeekennan iyyo tiran kiyanaagaa eribookko.”—Nikolo.

Ha huuphe yohuwan

•  Intte erana koshshiyabaa

•  Intte naꞌa pornograafiyappe waati naagana danddayeetii?

•  Intte naꞌi pornograafiya beꞌikko

 Intte erana koshshiyabaa

 Naati naatettaappe doommidi pornograafiya beꞌanaadan oottiya paacee eta gakkana danddayees. Ha wodiyan naati pornograafiya koyro beꞌiyo layttay 11 heera gidiyogaa eranchchati xannaꞌidobay bessees.

 Naati hegaa beꞌanawu koyennan pornograafee etawu tiran kiyana danddayees. Leemisuwawu, eti interneettiyan qohennabaa koyiyo wode, woy sooshal miidiya xeelliiddi pornograafiya beꞌana danddayoosona. Interneettiyan biiduwa kaassaa kaaꞌiyo wode pornograafiya erissoy akeekennan puttu gaana danddayees. Pornograafee dumma dumma qommo gidikkonne, daro erettidaagee pootuwanne biiduwa. Gidikkonne, issi asi nabbabana woy duuqettidabaa siyana danddayiyo, pornograafiyara gayttidaagan odettidabaa metootennan interneettiyan demmana danddayees.

 Naatussi pornograafiyara gayttidabaa hara asi silkkiyan kiittana danddayiyogaa aawaynne aayyiya akeekana bessees. Xeetaappe 90 gidiya macca naatussinne 50 gidiya attuma naatussi kallo asatu pootuwanne biiduwa etaara tamaariyageeti ubbatoo kiittiyogaa, 900 yelagatu hanotaabaa xannaꞌidobay bessees.

 Metootennan demmiyo pornograafiyan asay darotoo kobattees. Daroti dosiyonne metootennan beꞌiyo pornograafiyan kobabay, hegeekka darotoo macca asaa qohiyobay beettees.

 Pornograafee naata qohees. Pornograafiya beꞌiya naati kaallidi deꞌiyagaadan hanana danddayiyogaa eranchchati xannaꞌidobay bessees:

•   timirttiyan azalloosona

•   hirggoosona, boorasoosona, qassi banttana pattenna asadan xeelloosona

•   wolqqan mattuma gayttiyogee wottin deꞌiyaba giidi qoppana danddayoosona

 Ayfe qofaa: Pornograafiya beꞌiyogee naata qohana danddayees, qassi eta hegaappe naaganawu yelidaageetu mala asi baawa.

 Geeshsha Maxaafaa maaraa: “Hachchi taani nena azaziyo ha azazota ne wozanan wotta. Eta neeni ne naata tamaarissa; neeni ne son uttiyo wode, ogiyan hemettiyo wode, zin77iyo wodenne denddiyo wode etabaa haasaya.”—Zaarettido Wogaa 6:6, 7.

 Intte naꞌa pornograafiyappe waati naagana danddayeetii?

 Erana bessiyabaa erite. Intte naꞌi pornograafiya beꞌanawu awude, qassi awan paacettana danddayiyakko qoppite. Leemisuwawu, tamaare keettan A a xeelliya asi baynnan shemppo saatiyan intternneetiya demmana danddayii?

 Bessennabaa beꞌennaadan teqqanawu inttena maaddiyabay A silkkiyan deꞌiyakkonne erite, qassi I goꞌettiyo applikeeshinetanne kaaꞌiyo kaassata erite. Leemisuwawu, kiitaa yeddiyo issi issi applikeeshinetun bessenna kiitaa, misiliya woy biiduwa daro takkennan xayssanaadan oottana danddayiyobay deꞌees. Kaaꞌiiddi pornograafiya beꞌiyonne, haray atto, mattumaa gayttiyabadan haniyo intternneetiya biiduwa kaassaa qommoti keehi dariiddi deꞌoosona.

 “Hagaa ta deꞌuwan beꞌidobaappe yootays: Yelidaageeti intte naꞌawu silkkee deꞌikko, waatidi goꞌettiyakko, bessennabaa beꞌennaadan waati teqqanaakkonne he silkkiyan intte naꞌay beꞌiyobaa waati xomoosanaakko intte erana koshshees.”—Devida.

 Pornograafiyappe intte naꞌa naaganawu intteyyo danddayettida ubbabaa oottite. Intte naꞌay qohettennaadan naaganawu danddayettidabaa oottite. Leemisuwawu: Intte naatu silkkiyaninne son deꞌiya hara miishshatu ubban pornograafiya gacciyobaa giigissite. Intte teqqanawu koyiyobaa silkkiyan malaatite. Intte naꞌi dooyanawu goꞌettiyo ubbabaa erite.

 “Teqqanawu koyiyobaa nu son deꞌiya elektronike miishshatun malaatiyogee, televizhiiniyan ta naꞌay bessennabaa beꞌennaadan teqqidoogee, qassi I ba silkkiya gorddiyonne dooyiyo qulphphiya eridoogee tana maaddidoogaa akeekaas.”—Mawureza.

 “Ta attuma naati bantta kifiliyan kariya gorddidi biiduwa beꞌennaadan teqqays. Eti xiskkiyo saatee gakkiyo wode, silkkiya ekkidi bantta kifiliya gelennaadan oottays.”—Janluka.

 Tiran kiyiyo wode waatanaakko intte naꞌawu yootite. Flaaviyo giyo aayyiya hagaadan gaasu: “Yelida issoti issoti bantta naꞌa hegaa malabay gakkenna giidi qoppiyo gishshawu, pornograafiyabaa aara haasayokkona.” Yelida harati, ‘Taani pornograafiyabaa denttikko, ta naꞌi hegaa beꞌanawu koyana danddayees’ giidi hirggana danddayoosona. Hegaadan qoppiyogee likke gidenna. Yelida akeekanchchati bantta naati A beꞌenna mala, pornograafee ay keena qohiyakko kasetidi tamaarissoosona. Intte hegaadan waati tamaarissana danddayeetii?

 Pokkobay tiran kiyiyo wode ay oottana koshshiyakko guutta naata tamaarissite. Leemisuwawu, eti bantta ayfiya kammana woy silkkiya gorddana danddayoosona. Qassi eti beꞌidobaa woy siyidobaa intteyyo yootanaadan minttettite. b

 “Taani ta naꞌaassi pornograafiyabaa yootiyogaa doommiyo wode I keehi guutta. Awu layttay 11 gidiyo wode, I ba silkkiyan dawunlode oottido kaassan pornograafiya bessiya erissoti puttu giyogaa doommidosona. I ba pootuwa yeddanaadankka he erissoti shoobboosona. Nuuni hegaabaa kasetidi tobbido gishshawu, I hanidabaa sohuwara yiidi tawu yootiis.”—Mawureza.

 Pornograafiya beꞌanaadan, siyanaadan woy nabbabanaadan paacettiyo wode eqettanaadan gastti ekkiya naata maaddite. Leemisuwawu, intte naꞌi pornograafee tiran kiyiyo wode waatanaakko, qassi ayssi hegaadan oottanaakko I maayidobaa xaafi wottanaadan maaddite. Pornograafiya eriiddi beꞌiyogee, bana pattenna asadan xeellanaadan, yelidaageeti an ammanettennaadan, qassi Xoossaara dabbotay moorettanaadan oottiyogaa malabaa I maayettidoban xaafanaadan oottite. c

 “Naati dicci dicci biyo wode, eti pornograafee gamꞌꞌidi banttana waati qohanaakko qoppiyogan, A beꞌanaadan paacciyabaa xoonana mala maaddite.”—Looretto.

 “Nu naati pornograafee qohiyogaa xalla gidennan, A Yihoowi waati xeelliyakko akeekikko, eqettanawu metootokkona.”—Devida.

 Darotoo haasayite. Naati mattumaa gaytettaabaa, haray atto pornograafiyabaakka banttana yelidaageetura haasayanawu koyosona, shin hegee garamiyaba gidana danddayees. Ingglize biittan naatu maatawu exatiya, Dem Raachel de Sawuza hagaadan gaasu: “Naati naatettankka banttana yelidaageetuura mattumaa gaytettaabaa haasayanawu, ubba hegaa darotoo haasayanawu koyiyogaa akeekida. Naati gitaykka guuttaykka banttawu koshshiyagaadan he allaalliyabaa haasayanawu koyoosona. Eti gitatiyo wode hegaara gayttida harabaa etaara haasayana koshshees.”

 “Taani gitaa gidiyo wode, tana yelidaageeti issi issibaa tanaara mule haasayokkona. Aynne genttennaaninne yayyennan haasayidaba gidorkkoniishsha. Haꞌꞌi taani aayo gidiyo gishshawu, tawu danddayettida keenan pashkki gaada ta naatuyyo mattumaa gaytettaabaa darotoo yootays.”—Flaviyo.

 Intte naꞌi pornograafiya beꞌikko

 Woppu giite. Intte naꞌi pornograafiya beꞌidoogaa, siyidoogaa, woy nabbabidoogaa erikko, inttena naagidi haasayite. Hanidabay A yiilloyennan, daganttennan, woy zilꞌꞌennan waayi aggana. Hanqqettiyogee hanotay yaa iitanaadan oottees; qassi I haroode intteyyo yootennaadan oottana danddayees.

 Hanota ubbaa erite. Hanidabaa erays giidi qoppiyogaappe, pornograafiya beꞌanawu intte naꞌay waani paacettidaakko eranawu oychchite. Leemisuwawu, misiliya awu asi kiittideeyye, hegaa I bawu beꞌidee? I kasekka beꞌi eriiyye, he wode xalla beꞌidee? I beꞌido miishshan bessennabaa beꞌennaadan teqqanawu maaddiyabay deꞌii? Deꞌikko, hegaa kanttidi pornograafiya beꞌidee? Intte intte naꞌi yootanaadan minttettanaassappe attin, oyshan A iisettanawu halchchennaagaa hassayite.

 Issibaa oottite. Leemisuwawu, I qoppennan tiran kiyidaba gidikko, bessennabaa beꞌennaadan teqqanawu maaddiyabaa A silkkiyan giigissite.

 Intte naꞌi pornograafiya koyidi beꞌidaba gidikko, A siiqikkonne mintti seerite. Intte naꞌawu Iyyooba 31:1, Mazamure 97:10nne Mazamure 101:3 mala xiqiseta qonccissiyogan, pornograafiya wozanappe ixxanaadan A maaddite. d Qassi I waanidaakko beꞌanawunne A maaddana danddayiyo harabay deꞌiyakkonne eranawu intte aara saaminttan saaminttan haasayanaagaa yootite.