Murowe mpantta wa sirimuhina

Murowe mpantta wa menu a nenli

Murowe mpantta wa myaha sirimuhina

Anamoona a Yehova

Emakhuwa

Nvenye!  |  N.° 1 2017

 OVAANELA NI | FAN YU

Mulipa-Onipaka Iprograma sa Komputadore Onnitthokiherya Waamini Wawe

Mulipa-Onipaka Iprograma sa Komputadore Onnitthokiherya Waamini Wawe

DR. FAN YU aahipacerya muteko awe ntoko mulipa-onimutokosa matemaatika wInstituto ya Energia Atómica, waattamela oPequim. Okathi owo, khaakupali wira Muluku ookhala ni aanikupali wira okumi oroothatuwa. Masi vano, Dr. Yu onnikupali wira Muluku topattunxe itthu sotheene sirina okumi. Nvenye! oovaanela ni yena voohimya sa waamini wawe.

Xontte munileele voohimya sa mahuweliwo anyu.

Kiyariwe mwaakha wa 1959, epooma ya Fuzhou, eprovinsia ya Jiangxi, oChina. Okathi kaarina aka iyaakha 8, elapo ele yaahipacerya okhumelela marukunuxo, yaawo vano anisuweliwa okhala Revolução Cultural. Paapa aka, yoowo ari nxinyero, aahirummwa omwaatala xipooro muttetthe mmosa woorakamela owaani. Mwa iyaakha sinceene, owo aawerya onixukurya ekwaha emosa paahi va mwaakhani. Okathi owo, miyo kaakhala owaani ni maama aka, yoowo aari prusoore a exikola ya anamwane acikhaani. Nto hiyo naamanke exikoola yeeyo aasomiha awe. Mwaakha wa 1970, nahaana othaamela muttetthe oniitthaniwa Liufang, edistritu ya Linchuan. Muttetthe owo waari woohaawa ni woothowa yoolya.

Amusi anyu yeettela etiini xeeni?

Paapa aka khaacikha etiini hata epoliitika. Maama aka eettela etiini ya eBudista. Oxikola, kaahiixuttihiwa wira okumi oroothatuwa nto miyo kaanikupali ele maprusoore aka yaahimya aya.

Exeeni ewiirinheni othanla omusoma matemaatika?

Miyo okisivela matemaatika maana onihela muhina ophavelasa ekeekhai, mwa enamuna ehinivaanyihaniwa. Moohipisa kaahirowa wUniversidade, nuumala okhwa muhooleli mmosa aitthaniwa Mao Tse-tung, mwaakha wa 1976. Nto wUniversidade kaahimutthara matemaatika. Nuumala ommaliha kurso a emestre wUniversidade, muteko aka woopacerya waahela muhina omutokosa matemaatika wira sipakiweke ibomba nuclear.

Etthu xeeni yoovanreni murima ekwaha yoopacerya omusoma Biibiliya?

Mwaakha wa 1987, kaahirwa wEstados Unidos nno wira kimpake kurso a etotoro, wUniversidade  A&M, oTexas. Kaanisuwela wira atthu anceene wAmerica, annimukupali Muluku ni annimusoma Biibiliya. Nave-tho kaahiiwa wira Biibiliya ookhalana malakiheryo manceene arina efaita, tivonto kaahilakela omusoma.

Kaanoona wira malakiheryo a Biibiliya yaari ookhalela. Masi okhala wira ipantte sikina saanikivila vanceene wiiwexexa, nto kaahihiya omusoma.

Exeeni yawiirinheni otthikela omusoma Biibiliya?

Mwaakha wa 1990, muthiyana mmosa Namoona a Yehova aahirwa vatthokoni vaka ni aahikooniherya itthu sooloka Biibiliya onihimya awe wira sinrowa wiiraneya muhoolo. Aahipaka mareheryo wira anamathelana amosa ekikhaliherye omwiiwexexa Biibiliya. Muhoolo mwaya, mwaaraka yoowo aatonko okhala prusoore a física, exikola secundária oChina, aahipacerya-tho omusoma Biibiliya. Masi khalai owo khaamukupali Muluku. Naahiixutta ele Biibiliya onitthokiherya awe voohimya sa maphattuwelo a okumi. Miyo nkaalimalenle wiiwa wira ookhala Mpattuxa, tivonto kaahilakela otokosa mwaha owo mekhaka.

Mwaapanke sai eyo?

Ntoko mulipa-onimusoma matemaatika, miyo kahiixuttihiwa moota wowiirela ikontha itthu sinrowa wiiraneya. Nave-tho kahiixutta etthu ela: wira okumi okhumelele mekhaya, nto iproteina sahaana okhala khalayi ene. Tivonto kaheererya wiirela ikontha akhala wira vanweryaneya iproteina okhumelela mekhaya. Kaahiweha wira iproteina siri imoleekula sootikiniha vanceene, nave-tho iseelula sinnikhalana iproteina sinceene soovirikana, sotheene sivaraka muteko vamosa oratteene. Nto nuumala oweha itthu iyo sotheene, kaahisuwela wira ti vootepa ovila wala khivaniweryaneya iproteina okhumelela mekhayaru! Nkitonko osoma eliivuru enilavula sa othatuwa enitthokiherya saana moota imoleekula siniwerya aya wiipaka mekhaya. Nto akhala wira imoleekula iyo khasinwerya wiipaka mekhaya, weeso khivaniweryaneya okumi okhumelela mekhayaru. Tivonto, kaahikupali wira ookhala Mpattuxa.

Exeeni ewiirinheni okupali wira Biibiliya ta Muluku?

Vaavo kaavikaniha aka omusoma Biibiliya kikhaliheriwaka ni Anamoona a Yehova, kaahiixutta wira Biibiliya ookhalana iprofesia sinceene siiraneyale. Nave-tho kaahipacerya oweha mireerelo sa weettela malakiheryo a Biibiliya. Kaaniikoha so: ‘Vaniweryaneya sai alipa-oomulepa Biibiliya, yaawo yaakhala khalaixa, olepa malakiheryo anivareleya muteko mpakha olelo-va?’ Vakhaani-vakhaani, kaanikupali wira Biibiliya tthiri Nuulumo na Muluku.

Exeeni enookupalihani wira ookhala Mpattuxa?

Okathi kiniweha aka itthu sinceene sa ephattu, kinnikupali wira ookhala Mpattuxa. Vano kinipaka iprograma sa komputadore, nto kinnitikinihiwa vanceene oweha wira khiivo eprograma ya komputadore enaattamela ottoopare, hata vakhaani. Mwa ntakiheryo, ti vootikina oweha wira ottoopare ahu onniwerya osuwela nsu na mutthu. Anamunceene a hiyo ninniwerya wiiwexexa ilavulelo sa mutthu, hata okathi mutthu ohinimaliherya awe moolumo awe, okathi onitheya awe, okothomola, okukuma, namalwe, hata okathi onilavula awe mutelefonini ohiiwanyeyaka saana. Nyuwo pooti woonaka eyo ohikhala etthu, masi ale anipaka iprograma sa komputadore annoona okhala etthu. Khiivo eprograma ya komputadore epakeliwe osuwela masu, enaattamela ottoopare wa pinaatamu, hata vakhaani.

Moovirikana ni akomputadore ootikiniha, ottoopare ahu onniwerya osuwela makhalelo a mutthu, ilavulelo sawe, ni omusuwela mutthu ene, ni nsu paahi. Ale anipaka iprograma sa komputadore annimananiha wiixutta moota komputadore okhanle awe ootakiha ottoopare wira oweryeke omusuwela mwaneene nsu. Koosuwela wira vaavo awo anitokosa aya itthu iyo, awo anisoma soopattuxa sa Muluku.

Miyo nkaalimalenle wiiwa wira ookhala Mpattuxa, tivonto kaahilakela otokosa mwaha owo mekhaka