Skip to content

Skip to table of contents

Làm sao để quản lý tiền bạc?

Làm sao để quản lý tiền bạc?

 CHƯƠNG 19

Làm sao để quản lý tiền bạc?

Bạn có thường thấy mình không đủ tiền xài không?

□ Không bao giờ

□ Thỉnh thoảng

□ Thường xuyên

Bạn có thường mua những thứ vượt quá khả năng chi trả không?

□ Không bao giờ

□ Thỉnh thoảng

□ Thường xuyên

Bạn có thường mua thứ gì đó chỉ vì nó đang khuyến mãi không?

□ Không bao giờ

□ Thỉnh thoảng

□ Thường xuyên

 Bạn đã bao giờ cảm thấy mình không đủ tiền xài chưa? Có thể bạn ước là mình có nhiều tiền hơn để mua chiếc điện thoại hay đôi giày ưa thích. Hoặc có lẽ bạn lâm vào tình huống khó xử như Joan. Bạn ấy bộc bạch: “Đôi khi bạn bè rủ mình đi chơi ở những nơi đắt tiền. Mình muốn đi chứ đâu muốn nói: ‘Mình không có tiền’”.

Thay vì buồn bực về điều đó, sao bạn không tập quản lý số tiền mình có? Đừng chờ đến khi ra riêng mới tính. Hãy thử nghĩ: Liệu bạn sẽ nhảy khỏi máy bay trước khi học cách bung dù không? Đành rằng một người có thể tìm ra cách bung dù trong lúc rơi, nhưng chẳng phải biết trước thì tốt hơn sao?

Tương tự, tốt nhất bạn nên tập quản lý tiền bạc lúc còn ở với cha mẹ trước khi phải tự lực cánh sinh. Vua Sa-lô-môn viết: “Tiền bạc là nguồn che chở” (Truyền đạo 7:12). Nhưng tiền chỉ che chở khi bạn biết cách kiểm soát chi tiêu. Làm thế sẽ giúp bạn tự tin và cha mẹ sẽ tin tưởng bạn hơn.

Học những điều cơ bản

Có bao giờ bạn hỏi cha mẹ về những chi phí trong nhà chưa? Chẳng hạn, bạn có biết tiền điện, nước và ga mỗi tháng là bao nhiêu không? Hoặc tốn bao nhiêu cho thức ăn, chỗ ở và xe cộ? Hãy nhớ rằng bạn cũng có phần  trong những chi phí đó, và nếu ra riêng, bạn sẽ là người phải chi trả. Vì thế, bạn nên biết mình phải chi tiêu bao nhiêu khi sống một mình. Hãy xin cha mẹ cho bạn biết phí sinh hoạt trong nhà và để ý cách họ lên kế hoạch chi tiêu.

Kinh Thánh nói: “Người khôn ngoan lắng nghe và thu thêm kiến thức, người hiểu biết có được sự hướng dẫn khéo léo” (Châm ngôn 1:5). Anna đã tìm sự hướng dẫn từ cha mẹ. Bạn ấy nói: “Ba dạy mình cách lên kế hoạch chi tiêu và giúp mình thấy việc quản lý tiền bạc quan trọng thế nào”.

Còn mẹ của Anna thì dạy bạn ấy những bài học thực tế khác. Anna nói: “Mẹ giúp mình thấy lợi ích của việc so sánh giá cả trước khi mua. Dù có ít tiền, nhưng mẹ có thể mua được nhiều thứ”. Anna đã nhận được lợi ích nào? Bạn ấy cho biết: “Giờ mình có thể tự lo về tài chính.  Nhờ chi tiêu cẩn thận nên mình tránh được cảnh nợ nần”.

Nhận ra những thách thức

Kiểm soát chi tiêu không phải lúc nào cũng dễ, nhất là khi bạn sống chung với cha mẹ và được cho tiền tiêu vặt hoặc có tiền từ việc làm thêm. Tại sao? Vì thường thì cha mẹ sẽ trả hết các chi phí nên bạn có thể thoải mái dùng tiền của mình.

Tuy nhiên, vấn đề có thể nảy sinh nếu bạn bè gây áp lực để bạn chi tiền nhiều hơn mức cho phép. Ellena, 21 tuổi, nói: “Thú vui của đám bạn mình là mua sắm. Đối với họ, phải tiêu tiền thì mới vui”.

Ước muốn hòa nhập với bạn bè là điều tự nhiên. Nhưng hãy tự hỏi: “Mình xài tiền vì có khả năng hay vì phải làm thế?”. Nhiều người tiêu tiền để lấy tiếng với bạn bè và người quen. Họ dùng tài sản thay vì con người thật của mình để tạo ấn tượng với người khác. Khuynh hướng này có thể gây ra khó khăn về tài chính, đặc biệt nếu bạn phải mượn tiền để mua sắm. Làm thế nào để tránh vấn đề này?

Biết kiểm soát

Thay vì dùng hết số tiền trong thẻ tín dụng hoặc tiền lương cho một buổi đi chơi, hãy thử cách của Ellena. Bạn ấy chia sẻ: “Khi đi chơi với bạn bè, mình tính trước mức chi tiêu cho phép. Mình gửi tiền lương vào tài khoản và chỉ lấy đủ cho buổi đi chơi. Ngoài ra,  mình thấy nên đi mua sắm với những bạn khéo chi tiêu và giúp mình cân nhắc trước khi mua”.

Nếu bạn phải mượn tiền, sau đây là một số đề nghị:

● Ghi sổ khoản nợ và đảm bảo chúng khớp với sổ sách của người cho mượn.

● Trả nợ ngay khi có tiền. Nếu được, hãy trả hết một lần.

● Thận trọng khi mượn tiền. Chỉ mượn người đáng tin cậy.

● Tránh vay tiền có lãi suất vì điều đó có thể gây căng thẳng.

● Không đứng tên mượn tiền cho người khác, ngay cả bạn bè.

Nhưng liệu vấn đề chi tiêu của bạn sẽ được giải quyết nếu bạn có nhiều tiền hơn không? Không hẳn. Để minh họa: Nếu bạn chạy xe nhưng không điều khiển được tay lái hoặc thường nhắm mắt mà chạy thì dù xe đầy xăng cũng chưa chắc bạn có thể đến nơi an toàn. Tương tự, nếu không tập kiểm soát chi tiêu  thì có thêm tiền cũng chẳng ích gì.

Có thể bạn nghĩ mình đã biết cách quản lý tiền bạc. Nhưng hãy tự hỏi: “Tháng trước mình xài bao nhiêu? Mình đã chi cho những việc gì?”. Nếu không nhớ thì sau đây là các bước giúp bạn kiểm soát chi tiêu để không “vung tay quá trán”.

1. Ghi lại. Trong ít nhất một tháng, hãy ghi lại số tiền nhận được và ngày nhận, đồng thời ghi rõ các món đồ mà bạn đã mua và giá của chúng. Vào cuối tháng đó, hãy xem lại số tiền nhận được và số tiền đã xài là bao nhiêu.

2. Lên kế hoạch. Xem  bảng nơi trang 163. Ở cột thứ nhất, hãy liệt kê số tiền nhận được trong tháng.  Ở cột thứ hai, hãy lên kế hoạch chi tiêu; dùng số tiền được ghi lại (bước 1) để ước lượng. Cột thứ ba sẽ là khoản tiền mà bạn đã chi cho những thứ được lên kế hoạch. Ngoài ra, hãy ghi lại những chi phí phát sinh.

3. Điều chỉnh thói quen. Nếu tiêu tiền quá mức dự định và phải mắc nợ thì bạn cần điều chỉnh thói quen chi tiêu của mình. Hãy trả nợ và kiểm soát thói quen ấy.

Tiền bạc có thể hữu ích nếu được sử dụng đúng cách. Thật ra, đối với nhiều người, việc kiếm và quản lý tiền bạc rất quan trọng. Nhưng hãy giữ quan điểm thăng bằng. Một bạn trẻ tên Matthew nói: “Tuy tiền quan trọng nhưng không phải là tất cả. Không nên đặt tiền bạc lên trên gia đình hoặc Đức Giê-hô-va”.

TRONG CHƯƠNG TỚI

Nếu gia đình thuộc diện nghèo khó, bạn có thể tận dụng hoàn cảnh của mình như thế nào?

CÂU KINH THÁNH THEN CHỐT

Tiền bạc là nguồn che chở, nhưng lợi thế của tri thức là: Sự khôn ngoan bảo toàn mạng sống của người có nó’.​Truyền đạo 7:12.

MẸO

Hãy liệt kê các món đồ cần mua và chỉ mang đủ tiền để mua những thứ đó.

BẠN CÓ BIẾT...?

Nếu bạn nợ 2.000 đô la trong thẻ tín dụng với mức lãi suất là 18,5%, và mỗi tháng bạn chỉ trả ở mức tối thiểu thì phải mất 11 năm mới trả hết nợ, cộng thêm khoản tiền lời là 1.934 đô la.

KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG!

Mình có thể kiểm soát việc chi tiêu bằng cách: ․․․․․

Trước khi mượn tiền để mua thứ gì đó, mình sẽ ․․․․․

Về đề tài này, điều mình muốn hỏi cha mẹ là: ․․․․․

BẠN NGHĨ SAO?

● Tại sao bạn nên tập quản lý tiền bạc khi còn ở với cha mẹ?

● Tại sao bạn thấy khó quản lý tiền bạc?

● Bạn có thể dùng tiền để giúp người khác bằng cách nào?

[Câu nổi bật nơi trang 162]

“Làm theo kế hoạch chi tiêu giúp mình tiết kiệm được nhiều hơn. Mình không mua những thứ không cần thiết”.—Leah

[Khung nơi trang 158]

Cách dùng tiền cho thấy gì về bạn?

Bạn dùng tiền vào việc gì? Thường xuyên dùng tiền để giúp người khác cho thấy bạn thật sự quan tâm đến họ chứ không chỉ nói suông (Gia-cơ 2:14-17). Qua việc đóng góp đều đặn để ủng hộ sự thờ phượng thật, bạn đang “tôn kính Đức Giê-hô-va bằng những điều quý báu” (Châm ngôn 3:9). Trái lại, nếu chỉ dùng tiền vì lợi ích cá nhân thì điều đó cho thấy gì về bạn?

 [Biểu đồ/Hình nơi trang 163]

 Trắc nghiệm

Kế hoạch hằng tháng

Theo mẫu này!

Số tiền nhận được

TIỀN TIÊU VẶT

TIỀN LÀM THÊM

KHÁC

Tổng

․․․․․

Khoản tiền định chi

THỰC PHẨM

․․․․․

QUẦN ÁO

․․․․․

ĐIỆN THOẠI

․․․․․

GIẢI TRÍ

․․․․․

ĐÓNG GÓP

․․․․․

TIẾT KIỆM

․․․․․

KHÁC

․․․․․

Tổng

․․․․․

Khoản tiền đã chi

THỰC PHẨM

․․․․․

QUẦN ÁO

․․․․․

ĐIỆN THOẠI

․․․․․

GIẢI TRÍ

․․․․․

ĐÓNG GÓP

․․․․․

TIẾT KIỆM

․․․․․

KHÁC

․․․․․

Tổng

․․․․․

[Hình nơi trang 160]

Xài tiền bừa bãi giống như bịt mắt lái xe