Skip to content

Skip to table of contents

Làm sao để khôn ngoan lựa chọn âm nhạc?

Làm sao để khôn ngoan lựa chọn âm nhạc?

 CHƯƠNG 31

Làm sao để khôn ngoan lựa chọn âm nhạc?

Âm nhạc quan trọng với bạn như thế nào?

□ Không có cũng chẳng sao.

□ Không thể sống thiếu âm nhạc.

Bạn nghe nhạc khi nào?

□ Khi đi đường

□ Khi học

□ Mọi lúc

Bạn thích thể loại nhạc nào, và tại sao? ․․․․․

 Chúng ta vốn được sinh ra với khả năng thưởng thức âm nhạc. Đối với nhiều người trẻ, âm nhạc là điều thiết yếu trong cuộc sống. Amber, 21 tuổi, nói: “Mình không thể sống thiếu âm nhạc. Hầu như lúc nào mình cũng nghe nhạc, ngay cả khi lau dọn, nấu ăn, làm việc vặt hay học bài”.

Nhịp điệu chỉ đơn thuần là những nốt lặp đi lặp lại, nhưng nó tạo nên âm nhạc, là thứ vượt quá lý trí và đi sâu vào cảm xúc nội tâm của chúng ta. Tương tự như “lời nói đúng lúc thật tốt biết bao!”, một bài nhạc phù hợp với hoàn cảnh có thể xoa dịu tâm hồn (Châm ngôn 15:23). Jessica, 16 tuổi, chia sẻ: “Đôi khi mình nghĩ không ai hiểu được cảm xúc của mình, nhưng khi lắng nghe nhóm nhạc yêu thích, mình nhận ra mình không phải là người duy nhất mang tâm trạng buồn bã”.

Tranh cãi hay tìm điểm chung?

Có thể cha mẹ không thích loại nhạc mà bạn nghe. Một bạn thiếu niên nói: “Ba kêu mình tắt nhạc đi vì nó làm ba nhức óc”. Có lẽ bạn thấy bực bội và nghĩ cha mẹ xé chuyện bé ra to. Một bạn nữ lý luận: “Chẳng phải lúc ba mẹ còn trẻ, ông bà mình cũng nghĩ là nhạc của ba mẹ rất tệ sao?”. Ingred, 16 tuổi, than thở: “Người lớn thường rất cổ lỗ sĩ. Phải chi họ thấy được cái hay của âm nhạc thời nay thì tốt biết mấy!”.

Điều Ingred nói rất đáng chú ý. Trong suốt lịch sử, các thế hệ trước và sau thường bất đồng về sở thích cá nhân, nhưng bạn không nên để âm nhạc trở thành một vấn đề gây tranh cãi. Hãy tìm điểm chung với cha mẹ. Nếu cha  mẹ tôn trọng nguyên tắc Kinh Thánh thì điều đó thật sự có lợi cho bạn. Tại sao? Vì Kinh Thánh có thể giúp cả bạn lẫn cha mẹ nhận ra điều gì không thể chấp nhận và điều gì liên quan đến lựa chọn cá nhân. Để làm thế, bạn cần suy xét hai yếu tố quan trọng: (1) nội dung và (2) thời lượng. Hãy xem xét câu hỏi sau:

Nhạc mình nghe mang thông điệp gì?

Âm nhạc giống như thức ăn. Đúng loại và đúng liều lượng thì tốt cho bạn. Nhưng sai loại thì dù bao nhiêu cũng có thể gây hại. Đáng tiếc là âm nhạc có nội dung độc hại thì thường lôi cuốn người nghe. Một bạn tên Steve than vãn: “Tại sao những bài nhạc hay lại luôn có lời tục tĩu?”.

Nếu bạn thích giai điệu của một bài hát thì có cần quan tâm tới lời nhạc của nó không? Để trả lời cho câu hỏi này, hãy tự hỏi: “Nếu ai đó muốn mình nuốt thuốc độc, họ sẽ dụ mình bằng cách nào? Họ sẽ nhúng thuốc độc vào giấm hay bọc nó bằng lớp kẹo?”. Người đàn ông trung thành Gióp đã hỏi: “Chẳng phải tai phân biệt lời nói, như lưỡi nếm thức ăn hay sao?” (Gióp 12:11). Thế nên, đừng nghe một bài nhạc chỉ vì bạn thích giai điệu của nó mà hãy “phân biệt  lời nói” qua tựa đề và lời nhạc. Tại sao? Vì lời nhạc sẽ tác động đến suy nghĩ và thái độ của bạn.

Đáng buồn là phần lớn âm nhạc ngày nay có nội dung cổ vũ tình dục, bạo lực và ma túy. Nếu thấy việc lắng nghe những bài nhạc như thế không ảnh hưởng đến mình thì bạn đã bị ngấm “thuốc độc”.

Hãy tự quyết định

Có lẽ bạn bè cố gây áp lực để bạn nghe những thứ nhạc đồi trụy. Chính ngành âm nhạc cũng tạo áp lực. Với sự trợ giúp của radio, Internet và ti-vi, âm nhạc đã trở thành một ngành kinh doanh quyền lực, trị giá hàng tỉ đô la. Những chuyên gia quảng cáo được tuyển dụng để nhào nặn và kiểm soát “khẩu vị” âm nhạc của bạn.

Tuy nhiên, khi để bạn bè hoặc phương tiện truyền thông chi phối những gì bạn nghe, bạn sẽ mất quyền lựa chọn và trở thành một nô lệ vô tri (Rô-ma 6:16). Kinh Thánh thúc giục bạn chống lại ảnh hưởng của thế gian (Rô-ma 12:2). Do đó, bạn nên rèn luyện “khả năng nhận thức... để phân biệt điều đúng, điều sai” (Hê-bơ-rơ 5:14). Làm thế nào bạn có  thể dùng khả năng nhận thức để chọn nhạc? Hãy xem xét những đề nghị sau:

Xem bìa đĩa. Thường thì bạn có thể đoán được nội dung qua bìa đĩa hoặc thông tin quảng cáo. Hãy cẩn thận với những bìa có hình ảnh bạo lực, vô luân và ma thuật vì có thể các bài nhạc cũng sẽ chứa nội dung như thế.

Kiểm tra lời nhạc. Nó nói về điều gì? Bạn có thật sự muốn nghe hoặc lặp đi lặp lại những lời đó không? Ý tưởng của bài nhạc có phù hợp với tiêu chuẩn của tín đồ đạo Đấng Ki-tô không?—Ê-phê-sô 5:3-5.

Để ý đến sự ảnh hưởng. Một bạn tên Kiên nói: “Mình nhận ra nhiều bài nhạc và lời của chúng khiến mình buồn nản”. Đúng là âm nhạc ảnh hưởng đến mỗi người mỗi khác, nhưng nhạc bạn nghe ảnh hưởng đến tâm trạng của bạn ra sao? Hãy tự hỏi: “Mình có chìm đắm trong những ý tưởng sai trái sau khi nghe nhạc không? Phải chăng mình đang bắt đầu dùng tiếng lóng của các bài nhạc?”.—1 Cô-rinh-tô 15:33.

Nghĩ đến người khác. Cha mẹ nghĩ sao về nhạc của bạn? Hãy hỏi ý kiến của họ. Cũng hãy nghĩ đến cảm xúc  của những tín đồ khác. Nhạc bạn nghe có làm họ vấp phạm không? Việc sửa đổi bản thân vì tôn trọng cảm xúc của người khác là dấu hiệu của sự trưởng thành.—Rô-ma 15:1, 2.

Bằng cách tự hỏi những câu trên, bạn có thể chọn những bài nhạc phù hợp mà không gây hại cho tình trạng thiêng liêng của mình. Nhưng còn một yếu tố khác cần được xem xét.

Bao nhiêu là quá nhiều?

Nhạc hay có thể bổ ích giống như thức ăn ngon. Nhưng một câu châm ngôn cảnh báo: “Nếu tìm được mật ong, chỉ nên ăn vừa đủ, kẻo khi ăn nhiều quá, con sẽ phải nôn ra” (Châm ngôn 25:16). Mật ong có công dụng chữa bệnh. Nhưng khi dùng quá nhiều, bổ mấy cũng thành hại. Bài học là gì? Bạn nên dùng những thứ tốt có chừng mực.

Thế nhưng, một số bạn trẻ đã để âm nhạc chi phối đời sống của họ. Ví dụ, bạn Jessica được đề cập ở trên thú nhận: “Mình nghe nhạc mọi lúc, ngay cả khi học Kinh Thánh. Mình nói ba mẹ là nó giúp mình tập trung nhưng họ không tin”. Bạn có nghĩ như Jessica không?

Làm sao để biết nghe nhạc bao lâu là quá nhiều? Hãy tự hỏi:

Mỗi ngày mình dành bao nhiêu thời gian để nghe nhạc? ․․․․․

Mỗi tháng mình tốn bao nhiêu tiền cho âm nhạc? ․․․․․

Nhạc mình nghe có gây ảnh hưởng đến mối quan hệ với gia đình không? Nếu có, hãy viết ra cách bạn có thể cải thiện tình hình. ․․․․․

 Thay đổi thói quen nghe nhạc

Nếu âm nhạc chiếm quá nhiều thời gian thì bạn nên đặt giới hạn và giảm bớt việc nghe nhạc. Chẳng hạn, có thể bạn cần phải bỏ thói quen đeo tai nghe cả ngày hoặc mở nhạc ngay khi về nhà.

Tại sao không tận hưởng những phút giây yên tĩnh? Nó sẽ giúp ích cho việc học bài. Bạn Steve được đề cập ở trên chia sẻ: “Bạn sẽ học được nhiều hơn nếu không nghe nhạc”. Hãy thử tắt nhạc khi học và xem bạn có tập trung hơn không.

Bạn cần thời gian cho việc đọc và học Kinh Thánh cũng như các ấn phẩm dựa trên Kinh Thánh. Đôi khi, Chúa Giê-su đã tìm một chỗ tĩnh lặng để cầu nguyện và suy ngẫm (Mác 1:35). Chỗ học của bạn có yên tĩnh không? Nếu không, sự phát triển về mặt thiêng liêng của bạn sẽ bị trì trệ.

 Lựa chọn đúng

Âm nhạc thật sự là món quà từ Đức Chúa Trời, nhưng bạn không nên lạm dụng nó. Đừng giống như Loan, bạn ấy thừa nhận: “Mình nghe loại nhạc mà đáng lẽ không nên nghe, nhưng tại vì nó hay quá”. Âm nhạc đồi trụy đã gây hại đến tâm trí bạn ấy biết chừng nào! Hãy tránh cạm bẫy đó. Đừng để âm nhạc hủy hoại hoặc kiểm soát đời sống bạn. Hãy giữ tiêu chuẩn cao của tín đồ đạo Đấng Ki-tô trong việc chọn nhạc, đồng thời cầu xin sự hướng dẫn và giúp đỡ từ Đức Chúa Trời. Hãy kết bạn với những người có cùng niềm tin.

Âm nhạc có thể giúp bạn thư giãn. Nó cũng có thể khỏa lấp sự trống trải lúc bạn cô đơn. Nhưng khi bài nhạc kết thúc thì vấn đề của bạn vẫn còn. Chúng không thể thay thế cho người bạn chân thật. Do đó, hãy thưởng thức âm nhạc nhưng đừng để nó trở thành điều quan trọng nhất trong đời sống.

TRONG CHƯƠNG TỚI

Thỉnh thoảng bạn cần phải thư giãn. Làm thế nào nguyên tắc Kinh Thánh có thể giúp bạn tận dụng khoảng thời gian này?

CÂU KINH THÁNH THEN CHỐT

Chẳng phải tai phân biệt lời nói, như lưỡi nếm thức ăn hay sao?”.​Gióp 12:11.

MẸO

Nếu muốn cha mẹ hiểu tại sao bạn thích một bài hát hoặc nhóm nhạc nào đó, hãy chủ động quan tâm đến loại nhạc mà họ thích. Làm thế có thể thúc đẩy cha mẹ cố gắng hiểu sở thích của bạn hơn.

BẠN CÓ BIẾT...?

Nếu không muốn cha mẹ nghe loại nhạc mà bạn yêu thích, đó có thể là dấu hiệu cho thấy “khẩu vị” âm nhạc của bạn có vấn đề.

KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG!

Mình có thể kiểm soát được việc nghe nhạc nếu mình ․․․․․

Nếu bạn bè gây áp lực để mình nghe loại nhạc đồi trụy, mình sẽ nói: ․․․․․

Về đề tài này, điều mình muốn hỏi cha mẹ là: ․․․․․

BẠN NGHĨ SAO?

Tại sao âm nhạc mà bạn chọn là rất quan trọng?

Làm sao bạn có thể xác định mình nên nghe một bài nào đó hay không?

Bạn có thể làm gì để thưởng thức các loại nhạc khác?

[Câu nổi bật nơi trang 259]

“Khi thấy bài nhạc đang nghe có nội dung không tốt cho mình thì mình lập tức tắt nó. Nếu không, mình sẽ bắt đầu tìm cớ để tiếp tục nghe”.—Quyên

 [Khung/Hình nơi trang 258]

Thưởng thức các loại nhạc khác

Hẳn giờ đây bạn thích nhiều loại thức ăn hơn so với lúc năm tuổi. Đó là do khẩu vị của bạn đã thay đổi. Đối với âm nhạc cũng vậy, đừng chỉ thích một loại nhạc nhưng hãy thử các thể loại khác.

Bạn có thể làm thế bằng cách tập chơi một nhạc cụ. Điều này không chỉ mang lại cảm giác thích thú và mãn nguyện, nó còn giúp bạn biết thêm các thể loại nhạc khác. Thay vì xem ti-vi hoặc chơi game, bạn hãy dành thời gian đó để luyện tập. Sau đây là ý kiến của một số bạn trẻ:

“Chơi nhạc cụ rất thú vị và là cách tốt nhất để biểu lộ cảm xúc. Tập chơi những bản nhạc mới giúp mình thưởng thức nhiều thể loại khác nhau”.—Brian, 18 tuổi, chơi ghi-ta, trống và piano.

“Để chơi hay, bạn cần phải luyện tập và điều đó không phải lúc nào cũng dễ. Nhưng khi chơi thành thạo một bản nhạc, bạn sẽ cảm thấy mình đã đạt được thành quả”.—Jade, 13 tuổi, chơi viola.

“Sau một ngày mệt mỏi hoặc khi cảm thấy buồn nản, mình thường chơi ghi-ta để thư giãn. Mình thấy vui khi đàn những khúc nhạc du dương và êm dịu”.—Vanessa, 20 tuổi, chơi ghi-ta, piano và kèn clarinet.

“Mình từng nghĩ sẽ không bao giờ chơi hay như người ta. Nhưng mình kiên trì luyện tập và cảm thấy thật thỏa mãn khi chơi được một bản nhạc. Lòng khâm phục của mình đối với những nhạc sĩ khác cũng gia tăng”.—Jacob, 20 tuổi, chơi ghi-ta.

[Hình nơi trang 255]

Âm nhạc giống như thức ăn. Đúng loại và đúng liều lượng thì tốt cho bạn. Nhưng sai loại thì dù bao nhiêu cũng có thể gây hại