Skip to content

Skip to table of contents

Phải làm sao khi bị la rầy?

Phải làm sao khi bị la rầy?

 CHƯƠNG 21

Phải làm sao khi bị la rầy?

“Mẹ mình cứ như thám tử, luôn tìm những sai sót của mình. Mình chưa làm xong việc nhà thì mẹ đã kiểm tra để bắt lỗi”.—Công.

“Ba mẹ lúc nào cũng thuyết giảng này nọ, nói là mình không biết cách sắp xếp mọi chuyện. Suốt ngày mình phải nghe ba mẹ cằn nhằn về trường lớp, việc nhà, hội thánh”.—Trực.

 Bạn có nghĩ là cha mẹ chẳng bao giờ hài lòng về mình không? Bạn có cảm thấy nhất cử nhất động của mình đều bị soi và không bao giờ đạt chuẩn không?

Bạn thường nghe câu nào nhất?

□ Phòng con chẳng bao giờ gọn gàng!

□ Con xem ti-vi nhiều quá!

□ Con thức khuya quá!

□ Con lúc nào cũng dậy trễ!

Hãy viết ra lời nhắc nhở hoặc phê bình của cha mẹ mà bạn thấy phiền nhất.

․․․․․

Đúng là mệnh lệnh và lời phê bình thường làm bạn bực bội. Nhưng hãy xem xét điều này: Nếu không bao giờ nhận được lời khuyên hoặc sự sửa dạy, có lẽ bạn sẽ tự hỏi liệu cha mẹ có quan tâm tới mình không (Hê-bơ-rơ 12:8). Thật vậy, sự sửa dạy là bằng chứng cho thấy cha mẹ yêu thương bạn. Kinh Thánh nói rằng một người cha sẽ khiển trách “con yêu dấu” của mình.—Châm ngôn 3:12.

Vậy, bạn nên biết ơn vì cha mẹ yêu thương bạn tới mức họ cố gắng giúp bạn sửa sai! Suy cho cùng, bạn còn trẻ và thiếu kinh nghiệm. Không sớm thì muộn, bạn sẽ được sửa dạy. Nếu không có sự hướng dẫn, bạn sẽ dễ dàng bị “những đam mê của tuổi trẻ” chế ngự.—2 Ti-mô-thê 2:22.

Nhưng khó chịu lắm!

Dĩ nhiên “khi bị sửa dạy thì chẳng có niềm vui, mà chỉ có nỗi đau” (Hê-bơ-rơ 12:11). Lời này càng đúng trong trường hợp của bạn, vì bạn còn trẻ và đang trong giai đoạn phát triển nhân cách. Bạn vẫn đang tiếp tục trưởng thành và khám phá bản thân. Thế nên, những lời phê bình dù được cân nhắc và nói cách tử tế vẫn có thể gây bực tức.

 Điều này cũng dễ hiểu, vì quan điểm của bạn về bản thân rất dễ bị tác động bởi những gì người khác nói. Ý kiến của cha mẹ lại càng ảnh hưởng tới lòng tự trọng của bạn. Vì vậy, khi bị cha mẹ sửa dạy hoặc la rầy thì rất có thể bạn sẽ cảm thấy nản lòng.

Bạn có nên kết luận rằng mình chẳng làm được trò trống gì hoặc mình là kẻ thất bại chỉ vì bị cha mẹ vạch ra lỗi lầm không? Không. Chẳng ai trong chúng ta là hoàn hảo (Truyền đạo 7:20). Mắc lỗi là một phần của quá trình trưởng thành (Gióp 6:24). Nhưng nói sao nếu cha mẹ cứ luôn chê trách khi bạn làm sai, còn khi làm đúng thì chẳng nói gì? Điều đó có thể làm bạn buồn, nhưng không có nghĩa là bạn hoàn toàn thất bại.

Đằng sau lời la rầy

Đôi khi, cha mẹ la rầy chỉ vì họ đang bực bội chứ không phải do bạn sai. Có phải mẹ đang mệt mỏi hoặc đang chịu đựng một căn bệnh nào đó không? Nếu thế, chỉ cần phòng bạn thiếu ngăn nắp một chút cũng có thể khiến mẹ nổi cơn lôi đình. Phải chăng vấn đề về tiền bạc đang làm cha bực bội và lo lắng? Nếu vậy, cha có thể nói những lời vô ý “như bao nhát gươm đâm” (Châm ngôn 12:18). Chắc chắn bạn sẽ tức giận khi bị la rầy vô cớ, nhưng nếu cứ nghĩ về điều đó thì nó sẽ càng làm bạn thêm bực tức. Hãy thông cảm cho cha mẹ và nhớ rằng: “Hết thảy chúng ta đều vấp ngã nhiều lần. Nếu ai không vấp ngã trong lời nói thì ấy là người hoàn hảo”.—Gia-cơ 3:2.

 Có lẽ cha mẹ cũng cảm thấy thiếu sót. Thật ra, những lỗi lầm của bạn có thể khiến cha mẹ cảm thấy như thể chính họ đã thất bại. Ví dụ, một người mẹ la rầy con gái khi thấy sổ liên lạc của con toàn điểm thấp. Nhưng trong thâm tâm, người mẹ nghĩ: “Mình không phải là người mẹ tốt vì chưa làm hết sức để giúp con học hành tiến bộ”.

Giữ bình tĩnh khi bị la rầy

Dù bị la rầy vì bất cứ lý do gì, điều quan trọng là làm sao bạn có thể chịu đựng và vượt qua. Trước tiên, đừng vội đáp trả trong cơn tức giận. Châm ngôn 17:27 nói: “Người có hiểu biết kìm giữ lời nói, và người thông sáng sẽ giữ bình tĩnh”. Làm thế nào bạn có thể “giữ bình tĩnh” khi bị la rầy? Hãy thử những bước sau:

Lắng nghe. Thay vì vội vàng bào chữa hay kêu oan, hãy cố kiềm chế cảm xúc và tiếp thu những gì cha mẹ nói. Môn đồ Gia-cơ khuyên tín đồ đạo Đấng Ki-tô nên “mau nghe, chậm nói, chậm nóng giận” (Gia-cơ 1:19). Nếu gắt gỏng ngắt lời cha mẹ thì họ sẽ nghĩ rằng bạn không chịu lắng nghe. Điều này sẽ làm cha mẹ tức giận và chắc chắn bạn sẽ bị la rầy nhiều hơn.

Tập trung. Nhiều khi bạn nghĩ cha mẹ không nhẹ nhàng khi khuyên dạy mình. Nhưng thay vì chú tâm đến  cách nói của cha mẹ thì hãy tập trung vào những gì họ nói. Hãy tự hỏi: “Ba mẹ la mình đúng ở điểm nào? Ba mẹ đã từng nhắc nhở về điều này chưa? Làm theo lời ba mẹ thì có thiệt thòi gì cho mình không?”. Hãy nhớ rằng, dù sao đi nữa thì cũng vì yêu thương nên cha mẹ mới sửa dạy bạn. Nếu ghét bạn, cha mẹ sẽ không bao giờ sửa dạy bạn.—Châm ngôn 13:24.

Nhận lỗi. Khi làm thế, bạn cho cha mẹ biết là bạn đã hiểu những gì họ nói. Ví dụ, mẹ nói: “Phòng con lúc nào cũng bừa bãi. Nếu con không dọn dẹp thì sẽ bị phạt!”. Có lẽ lúc ấy bạn thấy phòng mình cũng không đến nỗi, nhưng nói lên điều đó không ích gì. Hãy cố nhìn theo quan điểm của mẹ. Tốt hơn là bạn lễ phép nói: “Con xin lỗi mẹ. Ăn cơm xong con sẽ dọn”. Điều này sẽ làm mẹ nguôi giận. Tất nhiên, sau đó bạn phải làm đúng theo những lời đã hứa.—Ê-phê-sô 6:1.

Chờ đợi. Đừng bào chữa cho đến khi bạn làm xong những gì cha mẹ muốn. Kinh Thánh cho biết: “Hễ nói lắm  lời ắt không tránh khỏi vi phạm, còn ai kìm giữ lời mình hành động dè dặt” (Châm ngôn 10:19). Một khi cha mẹ thấy bạn nghe lời, họ sẽ sẵn lòng lắng nghe bạn hơn.

Trong bốn bước trên, bạn muốn áp dụng bước nào nhất? Hãy viết ra. ․․․․․

Tại sao đáng công?

Bạn có sẵn sàng chịu khổ để tìm được kho báu không? Kinh Thánh nói rằng sự khôn ngoan quý giá hơn bất kỳ kho báu nào (Châm ngôn 3:13, 14). Làm sao để trở nên khôn ngoan? Châm ngôn 19:20 nói: “Hãy nghe lời khuyên và nhận sự sửa dạy, hầu mai sau trở nên khôn ngoan”. Đúng là lời khuyên và sự sửa dạy có thể gây khó chịu. Nhưng nếu tìm kiếm sự khôn ngoan từ lời sửa dạy và áp dụng chúng, bạn sẽ tích lũy được một kho báu quý hơn vàng.

Hãy thực tế: Trong cuộc sống, bạn không thể tránh khỏi những lúc phải nghe những lời la rầy hay phê  bình, bây giờ là từ cha mẹ và thầy cô, tương lai là từ chủ và những người khác. Hãy học cách phản ứng trước vấn đề này ngay trong gia đình, rồi bạn sẽ trở thành một học sinh tiến bộ, một nhân viên đáng quý và một người tự tin. Thật thế, chịu bị phê bình một chút sẽ mang lại nhiều kết quả!

TRONG CHƯƠNG TỚI

Bạn đang bị những nội quy trong nhà kìm hãm? Hãy học cách thỏa lòng với sự tự do mình có và cách để có nhiều tự do hơn.

CÂU KINH THÁNH THEN CHỐT

Người khôn ngoan lắng nghe và thu thêm kiến thức”.​Châm ngôn 1:5.

MẸO

Cách giúp bạn chấp nhận sự sửa dạy từ cha mẹ:

Đừng chỉ tập trung vào lời phê bình mà hãy quý trọng những lời khen đi kèm.

Xin cha mẹ giải thích nếu bạn chưa thấy vấn đề hoặc chưa hiểu rõ giải pháp của cha mẹ.

BẠN CÓ BIẾT...?

Một số cha mẹ thấy khó cư xử mềm mỏng với con cái vì họ không nhận được tình yêu thương và sự thấu cảm từ chính cha mẹ của mình.

KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG!

Lần sau, nếu bị cha mẹ la rầy, mình sẽ ․․․․․

Nếu cảm thấy cha mẹ la rầy thái quá, mình sẽ ․․․․․

Về đề tài này, điều mình muốn hỏi cha mẹ là: ․․․․․

BẠN NGHĨ SAO?

Tại sao bạn thấy khó chịu khi bị la rầy?

Điều gì có thể khiến cha mẹ la rầy bạn?

Làm sao bạn có thể nhận được lợi ích tối đa từ những lời khuyên?

[Câu nổi bật nơi trang 177]

“Trước đây, cứ mỗi lần bị mẹ mắng là mình cãi lại. Nhưng giờ mình cố gắng áp dụng lời khuyên từ Kinh Thánh và thấy thật sự có hiệu quả. Thái độ của mẹ bắt đầu thay đổi và mình hiểu mẹ nhiều hơn. Nhờ thế, mối quan hệ của mình với mẹ đã được cải thiện”.—My

[Hình nơi trang 180]

Nếu bỏ công tìm kiếm sự khôn ngoan từ lời sửa dạy, bạn sẽ tích lũy được một kho báu quý hơn vàng