Skip to content

Skip to table of contents

Nhân Chứng Giê-hô-va

Chọn ngôn ngữ Việt

Nên sửa phạt con cái như thế nào?

Nên sửa phạt con cái như thế nào?

“Tôi thấp thỏm lắng nghe từng tiếng xe chạy qua. Đây là lần thứ ba Jordan không về đúng giờ quy định. Tôi băn khoăn: ‘Con mình đang ở đâu? Có bị làm sao không? Có biết là cha mẹ rất lo lắng không?’. Lúc con đặt chân về tới nhà, tôi chỉ chực nổ tung”.ANH GEORGE.

“Con gái tôi thét lên khiến tôi hốt hoảng. Tôi quay sang thì thấy cháu đang ôm đầu và khóc nức nở. Cháu vừa bị đứa em trai bốn tuổi đánh”.—CHỊ NICOLE.

“Natalie, đứa con gái sáu tuổi của tôi, mắt rưng rưng biện hộ: ‘Con không ăn cắp chiếc nhẫn này. Con nhặt được nó!’. Thấy cháu chối đây đẩy, lòng chúng tôi đau nhói đến mức bật khóc. Chúng tôi biết là cháu đang nói dối”.—ANH STEPHEN.

Nếu là cha mẹ, hẳn bạn đã từng trải qua những cảm xúc tương tự. Khi đối mặt với những tình huống như thế, bạn có băn khoăn là làm thế nào hay có nên sửa phạt con cái hay không? Sửa phạt con có gì sai không?

THẾ NÀO LÀ SỬA PHẠT?

Trong Kinh Thánh, từ “sửa phạt” bao hàm nhiều hơn là phạt. Sửa phạt chủ yếu liên quan đến hướng dẫn, dạy dỗ và uốn nắn, chứ hoàn toàn không có nghĩa là ngược đãi hay tàn bạo.—Hê-bơ-rơ 12:7.

Có thể ví việc cha mẹ sửa phạt con cái với việc chăm sóc vườn. Người làm vườn cày xới đất, tưới nước và bón phân cho cây, cũng như bảo vệ cây khỏi sâu bọ và cỏ dại. Khi cây lớn lên, có lẽ người làm vườn phải tỉa sửa để cây không phát triển tùy tiện. Người làm vườn ý thức rằng việc kết hợp tỉ mỉ các kỹ thuật chăm sóc giúp ông có được một cây tươi tốt. Tương tự, cha mẹ chăm sóc con qua nhiều cách. Nhưng giống như việc tỉa cây, đôi khi họ cần sửa phạt để có thể uốn nắn ngay những khuynh hướng sai trái của con và giúp con phát triển theo hướng đúng đắn. Tuy nhiên, người làm vườn phải thận trọng khi tỉa sửa, nếu không cây có thể bị tổn hại lâu dài. Cũng vậy, việc sửa phạt phải đi đôi với lòng quan tâm đầy yêu thương.

Giê-hô-va Đức Chúa Trời nêu gương tuyệt hảo cho các bậc cha mẹ trong lĩnh vực này. Ngài sửa phạt những người thờ phượng ngài một cách hiệu quả và mang lại nhiều lợi ích cho họ đến mức họ “ưa điều sửa-phạt” (Châm-ngôn 12:1). Họ “nắm chắc điều khuyên-dạy” và ‘không buông ra’ (Châm-ngôn 4:13). Bạn có thể giúp con dễ dàng chấp nhận sự sửa phạt khi áp dụng ba yếu tố then chốt mà Đức Chúa Trời đã dùng: (1) yêu thương, (2) hợp tình hợp lý, và (3) nhất quán.

 YÊU THƯƠNG

Đức Chúa Trời dùng tình yêu thương làm nền tảng cũng như động lực để sửa phạt. Kinh Thánh cho biết: “Đức Giê-hô-va yêu-thương ai thì trách-phạt nấy, như một người cha đối cùng con trai yêu-dấu mình” (Châm-ngôn 3:12). Hơn nữa, Đức Giê-hô-va là đấng “nhân-từ, thương-xót, chậm giận” (Xuất Ê-díp-tô Ký 34:6). Vì vậy, ngài không bao giờ ngược đãi hay tàn bạo. Ngài cũng không dùng những lời cay nghiệt, chỉ trích, mỉa mai, hay xúc phạm—những lời có thể “đâm-xoi khác nào gươm”.—Châm-ngôn 12:18.

LẮNG NGHE

Đành rằng cha mẹ không thể noi theo gương tự chủ của Đức Chúa Trời một cách hoàn hảo. Đôi khi bạn cảm thấy không thể kiên nhẫn thêm được nữa, nhưng hãy luôn nhớ rằng sửa phạt trong lúc nóng giận thường dẫn đến áp đặt, quá đáng và phản tác dụng. Ngoài ra, sự sửa phạt xuất phát từ cảm xúc nóng giận hay bực bội thực ra không phải là sửa phạt, mà chỉ là sự mất tự chủ.

Ngược lại, khi sửa phạt một cách yêu thương và tự chủ, rất có thể bạn sẽ gặt hái được kết quả tốt đẹp. Hãy xem anh George và chị Nicole, hai bậc cha mẹ được đề cập nơi đầu bài, đã giải quyết vấn đề như thế nào.

CẦU NGUYỆN

“Khi Jordan về đến nhà, dù rất giận nhưng vợ chồng tôi cố gắng kiềm chế để nghe con giải thích. Vì lúc ấy đã muộn, chúng tôi quyết định gác lại đến sáng hôm sau. Cả nhà cùng nhau cầu nguyện rồi đi ngủ. Hôm sau, tâm trạng của chúng tôi tốt hơn nhiều để có thể nói chuyện một cách bình tĩnh và động đến lòng con. Cháu sẵn sàng tuân theo những hạn chế chúng tôi đưa ra và chịu trách nhiệm về việc làm của mình. Thật tốt là chúng tôi đã nhận ra việc phản ứng nóng nảy thường phản tác dụng. Khi lắng nghe trước, mọi chuyện thường diễn biến tốt đẹp”.—Anh George.

TRÒ CHUYỆN

“Tôi bị sốc và rất tức giận khi thấy đứa con trai đánh chị gái mình vô cớ. Thay vì phản ứng tức thì, tôi bảo cháu về phòng vì lúc đó tôi đang quá giận, không thể quyết định sáng suốt. Một lúc sau, khi đã bình tĩnh trở lại, tôi nghiêm túc giải thích cho cháu rằng hung bạo là sai và cho cháu thấy đã làm chị gái đau đến thế nào. Cách này có hiệu lực. Cháu đã xin lỗi và ôm chị gái”.Chị Nicole.

Thật thế, tình yêu thương sẽ thúc đẩy bạn sửa phạt đúng cách, dù đôi khi phải phạt con.

 HỢP TÌNH HỢP LÝ

Sự sửa phạt của Đức Giê-hô-va luôn “có chừng-mực” (Giê-rê-mi 30:11; 46:28). Ngài cân nhắc mọi yếu tố, ngay cả những yếu tố khó thấy. Các bậc cha mẹ có thể noi gương ngài như thế nào? Anh Stephen, được nhắc đến trong phần mở đầu, giải thích: “Dù vô cùng đau lòng và không hiểu nổi tại sao Natalie cứ một mực chối cãi, chúng tôi cố gắng nghĩ đến yếu tố là cháu còn nhỏ và non dại”.

Anh Robert, chồng của chị Nicole, cũng cố gắng suy xét tổng thể vấn đề. Khi con phạm lỗi, anh thường tự hỏi: “Chuyện này mới xảy ra lần đầu hay đã trở thành thói xấu? Có phải do con không được khỏe? Có vấn đề nào khác nằm sau biểu hiện này không?”.

Các bậc cha mẹ phải lẽ cũng nhớ rằng con mình không phải là “người lớn tí hon”. Phao-lô, một sứ đồ của Chúa Giê-su, nhận thức sự thật này và ghi lại như sau: “Khi tôi còn là con trẻ, tôi nói như con trẻ, suy nghĩ như con trẻ” (1 Cô-rinh-tô 13:11). Anh Robert chia sẻ: “Một điều giúp tôi nhìn sự việc cách tích cực và tránh phản ứng thái quá là nhớ lại những gì mình làm khi còn nhỏ”.

Điều quan trọng là đừng kỳ vọng thiếu thực tế, nhưng cũng đừng xem nhẹ hay lờ đi những hành vi và thái độ sai trái của con. Khi cân nhắc khả năng, giới hạn của con và những yếu tố khác, bạn có thể sửa phạt con một cách thăng bằng và hợp tình hợp lý.

NHẤT QUÁN

Ma-la-chi 3:6 nói: “Ta là Đức Giê-hô-va, ta không hề thay-đổi”. Những người phụng sự Đức Chúa Trời tin chắc nơi những lời này và cảm thấy yên tâm. Con cái cũng cần cảm giác yên tâm từ sự sửa phạt của cha mẹ. Hãy nhất quán. Nếu bạn thay đổi tiêu chuẩn cách tùy hứng, con cái có thể bị bối rối và không phục.

Hãy nhớ điều Chúa Giê-su dạy: “Anh em nói ‘có’ thì phải là có, ‘không’ thì phải là không”. Những lời này cũng áp dụng cho các bậc cha mẹ (Ma-thi-ơ 5:37). Nếu con tiếp tục tái phạm một lỗi lầm, hãy suy nghĩ kỹ lưỡng để tránh đưa ra các hình phạt mà bạn không có ý định thực hiện. Nếu đã cảnh báo con là sẽ phải chịu một hình phạt nào đó khi tái phạm, hãy làm đúng như vậy.

Việc cha mẹ trò chuyện với nhau là yếu tố then chốt để sửa phạt con một cách thống nhất. Anh Robert giải thích: “Nếu vì không biết mà cho phép con làm một điều mà mẹ chúng không cho, tôi sẽ rút lại quyết định để nhất quán với vợ”. Nếu cha mẹ bất đồng trong cách giải quyết một vấn đề, tốt hơn là họ nên thảo luận riêng và thống nhất với nhau.

SỬA PHẠT LÀ ĐIỀU THIẾT YẾU

Khi bạn noi gương Đức Giê-hô-va bằng cách sửa phạt xuất phát từ tình yêu thương, hợp tình hợp lý và nhất quán, chắc chắn con sẽ nhận được lợi ích. Sự hướng dẫn đầy yêu thương của bạn có thể giúp con trưởng thành, trở nên chín chắn và có trách nhiệm. Kinh Thánh nói: “Hãy dạy cho trẻ-thơ con đường nó phải theo; dầu khi nó trở về già, cũng không hề lìa-khỏi đó”.—Châm-ngôn 22:6.