VHANNA vhavhili vhe na zwiṱhavhane vha tshi khou gonya thavha nga u ṱavhanya. Vho vha vha tshi khou ṱavhanyela u lwa na mmbi khulwane ya Vhafilisita. Muṅwe wa vhenevho vhanna ho vha hu Yonathani, murwa wa khosi ya u thoma ya Isiraele, Saulo. We a vha a tshi khou mu tevhela, ho vha hu mufari wa zwiṱhavhane zwawe we a vha e na tshivhindi. Yonathani o vha o mu ṱuṱuwedza uri a ṱuwe nae vha ye u lwa na Vhafilisita nga u mu vhudza uri: “A hu na tshine tsha nga thivhela Yehova u tshidza vhathu [a tshi shumisa] vhanzhi kana vha si gathi.” Nangoho zwe Yonathani a zwi amba zwo itea. Yehova o thusa vhenevho vhanna u vhulaya maswole a ṱoḓaho u vha 20 vhe vhavhili fhedzi. U bva henefho, Yehova o thusa Vhaisiraele u kunda Vhafilisita nga nḓila khulwane.

Eneo mafhungo a sumbedza uri Yonathani o vha e munna a re na tshivhindi nahone o zwi sumbedza lunzhi vhutshiloni hawe. O vha a tshi dovha a vha munna ane a fhulufhedzea. Uri muthu a kone u fhulufhedzea, kanzhi u tea u vha na tshivhindi. Sa tsumbo, Yonathani o vha a tshi fhulufhedzea kha khotsi awe Saulo, fhedzi musi Saulo a tshi thoma u sa thetshelesa Yehova, Yonathani o vha a tshi tea u vha na tshivhindi uri a fhulufhedzee kha Yehova nṱhani ha khotsi awe.

Nga murahu ha miṅwaha, musi Yonathani e tsini na u fara miṅwaha ya 50, o ita vhukonani na Davida we a vha e muṱuku khae. Nga tshenetsho tshifhinga, Davida o vha a kha ḓi bva u vhulaya Mufilisita wa muswonḓa ane a pfi Goliata. Zwi tou pfala uri vhathu vhoṱhe, u katela na Saulo, vho mangadzwa nga zwe Davida a zwi ita nahone vha mu khoḓa. Yonathani ene o ḓipfa hani? Ho ngo vha na vivho, nṱhani hazwo o mu ṋea zwiambaro zwawe zwa nndwa u katela na vhura hawe. Vhura he Yonathani a vhu ṋea Davida ho vha vhu tshifhiwa tsho khetheaho vhukuma ngauri ho vha vhu tshithu tsha ndeme kha Yonathani samusi o vha e mupfuli makone. Naho Yonathani o vha a tshi fhira Davida nga miṅwaha i ṱoḓaho u vha 30, vho ita muano wa uri vha ḓo dzula vhe dzikhonani nahone vho ita zwe vha ana.

Saulo na ene o vha a tshi funa Davida, fhedzi o mbo ḓi thoma u vha na vivho na u mu vhenga. O vha a tshi lavhelela uri Yonathani u ḓo ima nae, fhedzi Yonathani o bvela phanḓa a tshi fhulufhedzea kha Davida naho Yehova o vha o ṋanga Davida uri u ḓo vha khosi i tevhelaho ya Isiraele nṱhani hawe. Musi Saulo a tshi amba uri u khou ṱoḓa u vhulaya Davida, Yonathani o imelela khonani yawe. Zwenezwo zwo vha zwi tshi ṱoḓa uri a vhe na tshivhindi nga maanḓa. Ndi ngani? Ndi nga nṱhani ha uri naho Saulo o vha o no kalaha, o vha a kha ḓi vha muhali a re na maanḓa. Ḽiṅwe ḓuvha  musi Yonathani a tshi dovha u imelela khonani yawe, Saulo o lingedza u mu vhulaya nga u mu posa nga pfumo, fhedzi ḽeneḽo pfumo a ḽo ngo kwama Yonathani. Zwo sinyusa Yonathani u humbula uri khotsi awe u khou lingedza u mu vhulaya. Yonathani o ya kha Davida a mu vhudza uri Saulo u khou ṱoḓa u vhulaya Davida. O dovha a humbela Davida uri a ṱhogomele vhana vhawe arali ha nga itea zwiṅwe zwithu khae.

Nga nṱhani ha uri Saulo o vha a tshi khou lingedza u vhulaya Davida, Davida o tea u shavha. Khosi Saulo na mmbi yawe vho bvela phanḓa vha tshi ṱoḓana na Davida, ndi ngazwo Davida o vha a tshi tea u shavhela fhethu ho fhambafhambanaho. Naa Yonathani o dzhenelela kha zwenezwo zwithu? Bivhili a i ri vhudzi fhedzi ri nga vha na vhungoho ha uri ho ngo ḓidzhenisa khazwo. Nga tshiṅwe tshifhinga, Yonathani o mbo ḓi wanulusa uri khonani yawe yo dzumbama ngafhi, a ṱuwa a ya u mu vhona. Ndi ngani? O vha o ya u “mu thusa uri a wane nungo kha Yehova.” O vhudza Davida uri: “U songo ofha, ngauri Saulo khotsi anga, a nga si u wane; iwe u ḓo vha khosi kha ḽa Isiraele, ndi ḓo vha nga fhasi ha vhuvhusi hau.” Vho mbo ḓi onesana, ha vha lwa u fhedza vha tshi vhonana.

Nga murahunyana ha zwenezwo, Yonathani o mbo ḓi ya nndwani na khotsi awe u itela u lwa na maswina a Mudzimu ane a vha Vhafilisita. Fhedzi nga tshenetsho tshifhinga Saulo o vha o no gunea, o ṱutshela Yehova. O ita na u ya kha mufumakadzi ane a ita zwa vhungome. Yehova o vha a si tsha tikedza Saulo. Musi vhe henefho nndwani, Saulo o mbo ḓi huvhala nahone a ḓivhulaya. Yonathani na vhaṅwe vharwa vhavhili vha Saulo vho mbo ḓi vhulawa nga ḽeneḽo ḓuvha nndwani.

Davida o vha o ṱungufhala zwihulu musi a tshi pfa uri vho lovha. O ita na u ṅwala luimbo lune lwa amba nga ha nḓila ye a ṱungufhala ngayo na nḓila ye a vha a tshi funa ngayo khonani yawe. O rina lwonolwo luimbo “Vhura,” khamusi a tshi humbula tshifhiwa tshe Yonathani a mu ṋea tshone. Tshipiḓa tsha lwonolwo luimbo tshi ri: “Ndi vhaisalela iwe Yonathani mukomana wanga, wo vha u tshi ntakadza nga maanḓa.” O dovha a ita zwe a fhulufhedzisa khonani yawe. Nga murahu ha musi Davida o no vha khosi, o ṱoḓana na mashaka a Yonathani, a wanulusa uri Yonathani o vha e na murwa o holefhalaho. Onoyo murwa o vha a tshi pfi Mefibosete. Davida a mu dzhia uri a dzule tsini na hune a dzula hone ngei Yerusalema u itela uri a kone u mu ṱhogomela.

Vhalani nga ha enea mafhungo Bivhilini:

• 1 Samuele 13:2, 19-23; 14:1-15; 16:21; 18:1-9; 19:4-6; 20:1-42; 23:16-18; 28:6-8; 31:1-6

• 2 Samuele 1:17-27; 9:1-7

Khaseledzo:

Yonathani o sumbedza hani u vha na tshivhindi?

 Wanani Zwo Engedzeaho

1. 1. Vhafilisita vho vha vhe vhonnyi? (w95 2/1 31)

   Phindulo yaṋu

2. 2. Bivhili i shumisa ipfi “Phimu” kha 1 Samuele 13:21. Zwenezwo zwi sumbedza hani uri Bivhili i amba ngoho? (w05 3/15 29-wcgr) A

   Phindulo yaṋu

1. 4. Davida o ita mini u itela u ita zwe a fhulufhedzisa Yonathani? (it “Mefibosete” No. 2 ¶1-wcgr)

   Phindulo yaṋu

 Nḓila Ine Na Nga Zwi Shumisa Ngayo Vhutshiloni Haṋu

• Yonathani o khetha u fhulufhedzea kha Yehova nṱhani ha u fhulufhedzea kha khotsi awe. Ndi kha vhuimo vhufhio vhune zwa nga ṱoḓea uri ri fhulufhedzee kha Yehova nṱhani ha u fhulufhedzea kha vhaṅwe vhathu? C

  Phindulo yaṋu

• Mafhungo a Yonathani na Davida a ni gudisa mini nga ha . . .

  • vhukonani?

    Phindulo yaṋu

  • u ḓiṱukufhadza?

    Phindulo yaṋu

  • u fhulufhedzea?

    Phindulo yaṋu

• Ndi dzifhio dziṅwe nḓila dzine na nga sumbedza ngadzo tshivhindi tshi fanaho na tsha Yonathani?

  Phindulo yaṋu

Elekanyani Nga Ha Hezwi Zwithu Zwa Ndeme

• Ndi guda mini nga ha Yehova kha aya mafhungo?

  Phindulo yaṋu

• Aya mafhungo a tshimbidzana hani na tshipikwa tsha Yehova nga ha ḽifhasi na vhathu?

  Phindulo yaṋu

• Ndi nga takalela u vhudzisa mini Yonathani musi a tshi vuswa?

  Phindulo yaṋu