NEHEMIA o vha a tshi dzula muḓini wa Shushani we wa vha u Peresia, fhedzi mbilu yawe yo vha i Yerusalema. O vha a tshi funa Yerusalema ngauri ndi hone he thembele ya Yehova ya vha i hone. Vhathu vha Mudzimu vho vha vho tendelwa uri vha humele Yerusalema nga murahu ha u fhedza tshifhinga tshilapfu vhe vhuthubwani. Fhedzi vhurabeli ho kunaho ho vha vhu sa athu vhuyelela ngonani. Mbondo dza muḓi wa Yerusalema dzo vha dzo tshinyadzwa. Nga tshenetsho tshifhinga, muḓi u si na mbondo wo vha u songo tsireledzea kha vhathu vhe vha vha vha tshi nga ḓa u u ṱhasela. Ndi ngazwo vhathu vhanzhi vho vha vha sa ṱoḓi u dzula henefho.

Nehemia o vha e na vhuimo ha nṱha kha ḽa Peresia. O vha e mushumeli a fhulufhedzeaho wa khosi ya Peresia Arithasasitha. Tsha ndeme vhukuma, o vha e mushumeli a fhulufhedzeaho wa Yehova. Ḽiṅwe ḓuvha muṅwe wa vhahawe o mu dalela a mu vhudza mafhungo a si avhuḓi a uri muḓi wa Yerusalema u “kha vhuimo vhu si havhuḓi.” O amba uri mbondo dza Yerusalema dzo vha dzi sa athu fhaṱululwa na uri vhathu vho kulea nungo vhukuma.

Nehemia o vha o ṱungufhala vhukuma. Nga murahu musi a tshi ṅwala nga hazwo, o ri: “Nda dzula fhasi nda thoma u lila, nda ṱungufhala maḓuvha manzhi.” O rabela kha Yehova a mu humbela uri a humbule vhathu vhawe na uri a vha thuse. Nga murahu, musi Nehemia a tshi khou ṋekedza Khosi Arithasasitha waini, khosi yo mu vhudzisa uri ndi ngani o ṱungufhala. Nehemia o vha o tshuwa, fhedzi a fhindula khosi. A i vhudza uri muḓi wa Yerusalema u kha vhuimo vhu si havhuḓi. Arithasasitha a vhudzisa uri u ṱoḓa a tshi mu itela mini. Kha zwe Nehemia a ṅwala, o ri: “Nga khathihi fhedzi nda rabela Mudzimu wa ṱaḓulu.” Nga murahu, a vhudza khosi uri u khou ṱoḓa u ya Yerusalema u thusa u fhaṱulula mbondo na magethe. Khosi ya mu tendela.

Nehemia a ya Yerusalema. Lwo vha lu lwendo lulapfu lu konḓaho vhukuma. Musi hu tshee ho tou fhela maḓuvha a si gathi o swika, a vuwa nga madekwana u itela u vhona uri ndi mushumo mungafhani une wa tea u itwa u itela u fhaṱulula dzenedzo mbondo. A kuvhanganya vhathu na u vha ṱuṱuwedza uri vha ḓe vha thuse kha wonoyo mushumo. O vha vhetshela tsumbo nga u shela mulenzhe kha wonoyo mushumo. Vhathu vhanzhi vho vha vho ḓiimisela u thusa, u katela na vhakololo, vhapfumi, vhathu vha vhuimo ha nṱha na vhananyana vha muṅwe wa vhakololo.

Vhayuda vho vha vhe na maswina manzhi e a vha a sa ṱoḓi muḓi wa Yerusalema u tshi vha na mbondo dzo khwaṱhaho dzine dza ḓo u tsireledza. U thomani, vho sasaladza Vhayuda na u vha goḓa. Muṅwe wa swina ḽa Vhayuda o amba uri na phunguwe i nga wisa luvhondo lune Nehemia na vhathu vhawe vha khou lu fhaṱa. Nehemia ho ngo vha thetshelesa, o bvela phanḓa na u ṱuṱuwedza vhathu vhane a khou shuma navho uri vha bvele phanḓa na mushumo.

 Maswina o bvela phanḓa na u lingedza u vha thivhela. Musi a tshi vhona uri Vhayuda vha khou ita mvelaphanḓa yavhuḓi kha mushumo wa u fhaṱulula luvhondo, o ḓilugiselela u ya u ṱhasela Yerusalema. Nehemia o ita zwine a nga kona u itela u tsireledza muḓi wa Yerusalema. Musi maswina a tshi vhona zwenezwo, a dzhia phetho ya u sa ṱhasela wonoyo muḓi nga ho livhaho. U bva nga tshenetsho tshifhinga, Nehemia na vhaṅwe vhanna vho linda muḓi vho fara zwiṱhavhane, ngeno vhaṅwe vha tshi khou bvela phanḓa na mushumo wa u fhaṱulula luvhondo. Fhedzi maswina avho o lingedza u vha thivhela nga dziṅwe nḓila.

Zwe vha lingedza u zwi ita ndi u badela muṅwe muporofita wa mazwifhi uri a ye u vhudza Nehemia uri maswina o vha tshi khou ḓa u mu vhulaya na uri u tea u dzumbama thembeleni ya Yehova uri a kone u tsireledzea. Arali Nehemia a tende, o vha a tshi ḓo vha o khakha ngauri Mulayo wa Mudzimu wo vha u tshi tendela vhotshifhe fhedzi vha tshi dzhena thembeleni. Nehemia o hana. O vha na tshivhindi a ri: “Naa munna ane a nga nṋe a nga shavha?” O bvela phanḓa a tshi shuma, a tshi zwi ḓivha uri ene na Vhayuda vha khou ita zwine Yehova a zwi ṱoḓa na uri Yehova u khou vha tikedza. Nangoho Yehova o vha a tshi khou vha tikedza. Vho mbo ḓi fhedza u fhaṱulula luvhondo nga maḓuvha a 52 fhedzi. Vhapikisi vhavho na vhagoḓi vho mbo ḓi shona.

Nehemia o vha a tshi tea u dovha a vha na tshivhindi uri a kone u khakhulula vhathu vhawe. O vha a tshi tea u vha ranga phanḓa na u vha thusa uri vha dovhe vha shumele Yehova nga nḓila yo teaho. Sa tsumbo, musi vhapfumi vha tshi tsikeledza vhashai nga u vha hadzimisa tshelede na u ita uri vha badele tshelede nnzhi i fhiraho ye vha i hadzima, Nehemia o vha na tshivhindi a vha vhudza uri zwenezwo zwo khakhea. Nga murahu, o wanulusa uri vhaṅwe vhanna vho vhinga vhafumakadzi vhane vha si vhe vhagwadameli vha Yehova. O vha na tshivhindi, a vha kaidza na u vha vhudza uri tshenetsho ndi tshivhi tshihulwane na uri vho pfuka Mulayo wa Yehova.

Nehemia o dovha a khuthadza vhathu. Sa tsumbo, musi vhathu vho no fhedza u fhaṱulula luvhondo, vho kuvhangana u itela u pfa Mulayo wa Yehova. Vho vha vho ṱungufhala vhukuma musi vha tshi ṱhogomela nḓila ye vha pfuka ngayo milayo ya Yehova. O vha vhudza uri: “Dakalo ḽine Yehova a ḽi ṋea ndi vhushavhelo haṋu.” Nehemia o vha a tshi zwi ḓivha uri vhathu vha nga ḓipfa vho tsireledzea nge vha fhaṱa mbondo dzo khwaṱhaho. Fhedzi o vha a tshi khou ṱoḓa u vha gudisa uri tshine tsha ita uri vha ḓipfe vho tsireledzea zwa vhukuma, ndi dakalo ḽine Yehova a vha ṋea ḽone nga nṱhani ha uri vha khou mu shumela. Na ṋamusi, dakalo ḽi bvaho kha Yehova ḽi ita uri vhathu vha Mudzimu vha vhe na tshivhindi.

Vhalani nga ha enea mafhungo Bivhilini:

• Nehemia 1:1–6:19; 8:1-18; 13: 23-31

Khaseledzo:

Nehemia o sumbedza hani u vha na tshivhindi?

 Wanani Zwo Engedzeaho

1. 1. Mushumo wa Nehemia wa u vha mufari wa tshinwelo tsha khosi wo vha u tshi katela na mini? (w10 7/1 9 ¶5-7-wcgr) A

   Phindulo yaṋu

   National Museum of Iran, Tehran, Iran/Bridgeman Images

2. 2. Vhananyana vha Shalumu vho vha vho fhambana hani na vhanna vha vhuimo ha nṱha vha Vhathekoa? (Neh. 3:5, 12; w19.10 23 ¶11)

   Phindulo yaṋu

3. 3. Vhanna vho hwalaho mihwalo vho vha vha tshi shuma hani nga “tshanḓa tshithihi ngeno tshiṅwe tshanḓa tsho fara tshiṱhavhane”? (Neh. 4:17, 18; w06 2/1 29 ¶1) B

   Phindulo yaṋu

4. 4. Ndi ngani Nehemia o vha a tshi khou vhilaedziswa nga uri vhaṅwe vhana vha Vhayuda a vha koni u amba Tshihevheru? (Neh. 13:23-27; w16.10 14 ¶4)

   Phindulo yaṋu

 Nḓila Ine Na Nga Zwi Shumisa Ngayo Vhutshiloni Haṋu

• Vhahulwane vha nga edzisa hani tsumbo ya Nehemia . . .

  • ya u ḓitika nga Yehova? (Neh. 1:4-11; 4:14; 13:1-3)

    Phindulo yaṋu

  • ya u ḓiimisela u shumisana na vhahawe? (Neh. 4:15, 21-23)

    Phindulo yaṋu

  • ya u ḓiimisela u thetshelesa vhaṅwe tshivhidzoni? (Neh. 5:1-7) C

    Phindulo yaṋu

• Tsumbo ya Nehemia i ri gudisa mini nga ha phaṱhutshedzo dza u ḓidzima vhutshilo ha vhuphuvhephuvhe u itela u shumela Yehova nga ho engedzeaho?

  Phindulo yaṋu

• Ndi dzifhio dziṅwe nḓila dzine na nga sumbedza ngadzo tshivhindi tshi fanaho na tsha Nehemia?

  Phindulo yaṋu

Elekanyani Nga Ha Hezwi Zwithu Zwa Ndeme

• Ndi guda mini nga ha Yehova kha aya mafhungo?

  Phindulo yaṋu

• Aya mafhungo a tshimbidzana hani na tshipikwa tsha Yehova nga ha ḽifhasi na vhathu?

  Phindulo yaṋu

• Ndi nga takalela u vhudzisa mini Nehemia musi a tshi vuswa?

  Phindulo yaṋu