Ndima ya Vhufumbiliṱhanu
Thabelo ya U Rembuluwa
1, 2. (a) Ndi ifhio ndivho ya ndayo ya Mudzimu? (b) Ndi khetho ifhio ye Vhayuda vha vha vha tshi ḓo sedzana nayo musi vho no laiwa nga Yehova?
U FHELISWA ha muḓi wa Yerusalema na thembele yawo nga 607 B.C.E. zwo vha zwi ndayo i bvaho ha Yehova, wo vha u musumbedzo wa uri o u ṱutshela tshoṱhe. Lwonolwo lushaka lu sa thetshelesi lwo vha lwo fanelwa nga tshenetsho tshiṱarafu tshi vhavhaho. Naho zwo ralo, Yehova o vha a songo livha uri Vhayuda vha fheliswe tshoṱhe. Muapostola Paulo o ambela kha ndivho ya ndayo ya Yehova musi a tshi ri: “U laiwa iṱali hú sa ngi u takadzwa musi muthu á kha ḓi laiwa, hu nga u ṱungufhadzwa; ngavhuya hu ḓo bveledza zwiaṋwiwa zwa mulalo, u luga ha vho ḓowelaho u laiwa.”—Vha-Heberu 12:11.
2 Vhayuda vho vha vha tshi ḓo aravha hani yeneyi tshenzhelo i vhavhaho? Naa vho vha vha tshi ḓo vhenga ndayo ya Yehova? (Psalme ya 50:16, 17) Kana naa vho vha vha tshi ḓo i ṱanganedza, vha i dzhia i vhugudisi? Naa vho vha vha tshi ḓo rembuluwa nahone vha fhodzwa? (Yesaya 57:18; Hesekiele 18:23) Vhuporofita ha Yesaya vhu amba uri vhaṅwe vhe vha vha vhe vhadzulapo vha ḽa Yuda vha ḓo aravha zwavhuḓi yeneyi ndayo. U thoma kha ndimana dza u fhedza dza ndima ya 63 na u bvela phanḓa kha Yes ndima ya 64, lushaka lwa Yuda lu ṱaluswa sa vhathu vha ḓisolaho vhane vha rabela Yehova nga mbilu yoṱhe. Muporofita Yesaya o ita thabelo ya u rembuluwa, a tshi itela vhathu vha hawe vhe vha vha vha tshi kha ḓi ḓo ya vhuthubwani. Musi a tshi rabela, o amba nga ha zwiitea zwine zwa kha ḓi ḓo ḓa, zwa tou nga zwi khou itea phanḓa hawe.
Khotsi a Khathutshelaho
3. (a) Thabelo ya Yesaya ya vhuporofita i hulisa hani Yehova? (b) Thabelo ya Daniele i sumbedza hani uri thabelo ya Yesaya ya vhuporofita i imela mihumbulo ya Vhayuda vho rembuluwaho vha re ngei Babele? (Sedzani bogisi kha siaṱari 362.)
3 Yesaya u rabela Yehova: “Lavhelesa Ú henengeo ṱaḓulu, U vhone Ú henengeo pfamoni yau khethwa ya vhurena.” Muporofita u khou amba nga ha maṱaḓulu a muya, hune ha dzula Yehova na zwivhumbiwa zwawe zwi sa vhonali zwa muya. A tshi bula zwine zwa humbulwa nga Vhayuda vha re vhuthubwani, Yesaya o bvela phanḓa: “Naa vhuhali hau vhu ngafhi? Na maanḓa au a ngafhi? Khe’ u pfela vhathu vhuṱungu na u khathutshela nṋe zwó ntsirutshela!” (Yesaya 63:15) Yehova ho ngo shumisa maanḓa awe nahone o langa maḓipfele awe o dzikaho—“u pfela [hawe] vhathu vhuṱungu na u khathutshela [hawe]”—vhathu vhawe. Fhedzi Yehova ndi “Khotsi” wa lushaka lwa Vhayuda. Abrahamu na Isiraele (Yakobo) vho vha vhe vhomakhulukuku wavho vha ṋama, fhedzi arali vha vuswa vhafuni, vho vha vha tshi nga landula vhana vhavho vha re vhagunei. Khathutshelo ya Yehova ndi khulwane vhukuma. (Psalme ya 27:10) Nga dakalo, Yesaya o ri: “Khotsi-ashu ndi Iwe Yehova. U Mulamuleli washu; ndi ḽone dzina ḽau tsha kale na kale.”—Yesaya 63:16.
4, 5. (a) Yehova o ita uri vhathu vhawe vha xele nḓilani dzawe nga muhumbulo ufhio? (b) Yehova u ṱoḓa vhurabeli ha mufuda-ḓe?
4 Yesaya u bvela phanḓa a tshi amba zwi tshi bva mbiluni uri: “Yehova, naa wo ri litshela’ni ra xela nḓila dzau, dzimbilu dzashu dza vhuya dza rindila dzi si tsha U ofha? Vhuya, U tshi itela vhalanda vhau, U tshi itela dzitshakha dza shango ḽau.” (Yesaya 63:17) Ee, Yesaya u rabelela uri Yehova a dovhe a livhise ṱhogomelo yawe kha vhashumeli vhawe. Naho zwo ralo, Yehova u tendela Vhayuda vha tshi xela nḓilani dzawe nga muhumbulo ufhio? Naa ndi Yehova we a ita uri mbilu dzavho dzi rindile nahone zwa ita uri vha sa mu ofhe? Hai, fhedzi u a zwi tendela, nahone musi vho no fara ludongo nga hu fhisaho vha a ongolela nge Yehova a vha ṋea mbofholowo yo raloho ya u ita zwine vha funa. (Ekisodo 4:21; Nehemia 9:16) Vho vha vha tshi tama uri Yehova a dzhenelele u itela u vha thivhela uri vha sa ite vhukhakhi.
5 Vhukuma, Mudzimu ha shumisani na vhathu nga yeneyo nḓila. Ri na mbofholowo ya u ḓikhethela, nahone Yehova u a ri tendela uri ri ḓiphethele arali ri tshi ṱoḓa u mu thetshelesa kana hai. (Doiteronomio 30:15-19) Yehova u ṱoḓa uri ri mu gwadamele zwi tshi bva mbiluni na mihumbuloni ine ya ṱuṱuwedzwa nga lufuno lwa vhukuma. Nga zwenezwo, o tendela Vhayuda uri vha shumise mbofholowo yavho, nahone zwenezwi zwo ita uri vha mu shandukele. O rindidza mbilu dzavho nga yeneyo nḓila.—2 Koronika 36:14-21.
6, 7. (a) Ho vha na mvelelo dzifhio musi Vhayuda vha tshi ṱutshela nḓila dza Yehova? (b) Ndi lutamo lufhio lwa mahandana lwe Vhayuda vha lu sumbedza, fhedzi vho vha vha si na ndugelo ya u lavhelela mini?
6 Ho vha na mvelelo dzifhio? Yesaya o porofita zwi tevhelaho: “Vhathu vhau vhakhethwa a vho ngo fhedza miṅwaha minzhi vhó dzula kha ḽeneḽino, ha mbo ḓa maswina ashu a kandakanya nnḓu-khethwa yau. Ri nga a ro ngo vhuswa nga Iwe tsha kale; ri nga avho vhe dzina ḽau ḽi si buliwe khavho’.” (Yesaya 63:18, 19) Vhathu vha Yehova vho vha na nnḓu yawe khethwa lwa tshifhinganyana. Nga zwenezwo Yehova a tenda uri i fheliswe nahone lushaka lwawe lwa iswa vhuthubwani. Musi zwenezwo zwi tshi itea, zwo vha zwi tshi tou nga ho vha hu si na mulanga vhukati hawe na vhaḓuhulu vha Abrahamu nahone zwa tou nga dzina ḽawe a ḽo ngo buliwa khavho. Nga zwenezwo Vhayuda vhe vha vha vhe vhuthubwani ngei Babele, vha lila nge vha vha vho fulufhuwa: “Ngavhe wa tou fhandula lutombo wa tsa, dzithavha dza dzinginyea U tshi swika. Vhunga u̗ funga mulilo wa dzikhuni, mulilo wa vhilisa maḓi, nga zwi ralo U tshi swika, vha-nnḓa vha vhilingane, uri hu ḓihwe dzina ḽau.” (Yesaya 64:1, 2) Vhukuma Yehova u na maanḓa a u tshidza. Vhukuma o vha a tshi ḓo vha o zwi kona u tsela fhasi nahone a lwela vhathu vhawe, a fhandula maitele a mivhuso a fanyiswaho na maṱaḓulu nahone a pwashekanya mivhuso i ngaho dzithavha. Yehova o vha a tshi ḓo vha o ḓivhadza dzina ḽawe nga u sumbedza vhuhali hawe vhu dugaho a tshi lwela vhathu vhawe.
7 Yehova o ita zwithu zwi fanaho na zwenezwo tshifhingani tsho fhiraho. Yesaya u a anetshela: “U tshi ita zwi kanukisaho, zwi fhirisaho zwe ra fulufhela. Ngavhe wa tou tsa, dzithavha dza dzinginyea U tshi swika.” (Yesaya 64:3) Yeneyo mishumo mihulwane yo sumbedza maanḓa a Yehova na Vhumudzimu hawe. Naho zwo ralo, Vhayuda vha sa fulufhedzei vha misini ya Yesaya vho vha vha si na ndugelo ya u lavhelela uri Yehova a dzhie honoho vhukando u itela u vha thusa.
Ndi Yehova Fhedzi Ane A Nga Tshidza
8. (a) Yehova o fhambana hani na midzimu ya mazwifhi ya dzitshaka? (b) Ndi ngani Yehova a sa dzhii vhukando ha u tshidza vhathu vhawe naho e na maanḓa a u zwi ita? (c) Paulo u redza hani na u shumisa Yesaya 64:4? (Sedzani bogisi kha siaṱari 366.)
8 Midzimu ya mazwifhi a i na maanḓa a u tshidza vhagwadameli vhayo. Yesaya o ṅwala: “Tsha kale na kale a hu athu u pfala ha thetsheleswa, na iṱo a ḽi athu u vhona zwe mudzimu muṅwe wa vhuya wa itela vhe vha u lindela, á sa vha Iwe Yehova. Iwe U ṱanganedza uyo ane a takalela u ita zwivhuya, na vhane vha U elelwa vhé kha nḓila dzau.” (Yesaya 64:4, 5a) Ndi Yehova e eṱhe ane a ‘ṋea malamba vha mu ṱoḓaho.’ (Vha-Heberu 11:6) U dzhia vhukando u itela u tsireledza vhane vha ita zwivhuya na vhane vha mu elelwa. (Yesaya 30:18) Naa Vhayuda vho ita zwenezwo? Hai. Yesaya u vhudza Yehova zwi tevhelaho: “Hone, U sinyuwa ró ita zwivhi. Zwo no vha zwa kale; hu funa uri ri lamulelwe.” (Yesaya 64:5b) Nga ṅwambo wa uri ndi kale vhathu vha Mudzimu vha tshi dzulela u ita zwivhi, Yehova o vha a si na tshiitisi tsha u sa vha sinyutshela kana tsha u vha tshidza.
9. Vhayuda vho rembuluwaho vho vha vha tshi nga lavhelela mini, nahone ri nga guda mini kha zwenezwi?
9 Vhayuda vho vha vha sa ḓo kona u shandula zwa tshifhingani tsho fhiraho, fhedzi arali vha rembuluwe nahone vha vhuyelele kha vhurabeli ho kunaho, vho vha vha tshi nga lavhelela u hangwelwa na u fhaṱutshedzwa tshifhingani tshi ḓaho. Yehova o vha a tshi ḓo lambedza vho rembuluwaho nga tshifhinga tshawe nga u vha vhofholola vhuthubwani ha Babele. Naho zwo ralo, vho vha vho fanela u sa fhela mbilu. Hu sa londwi u rembuluwa havho, Yehova o vha a sa ḓo shandula mbekanyo yawe ya tshifhinga. Naho zwo ralo, arali vha fhaṱuwe nahone vha ite zwine Yehova a funa, vha khwaṱhisedzwa uri o vha a tshi ḓo fheleledza o vha vhofholola. Zwi ngaho zwenezwo, Vhakriste ṋamusi vha lavhelela Yehova vha sa fheli mbilu. (2 Petro 3:11, 12) Ri dzhiela nṱha maipfi a muapostola Paulo, we a ri: “Arali ri tshi ita zwivhuya ri songo dinalea, ngauri arali rí sa neti, ri ḓo kaṋa nga tshifhinga tshazwo’.”—Vha-Galata 6:9.
10. Ndi u kundwa hufhio he ha bulwa nga ho livhaho kha thabelo ya Yesaya?
10 Thabelo ya Yesaya ya vhuporofita a si u sokou ḓibula zwivhi ngaho ḓoweleaho. I sumbedza uri vhukuma lushaka lu nga si kone u ḓitshidza. Onoyo muporofita o ri: “Roṱhe ri vhó nga vha dzitshikha; na zwivhuya zwashu zwi nga nguvho i ná tshikha; roṱhe ri nga maṱari o omaho; vhutshinyi hashu ho ri kumba vhunga ḓumbu.” (Yesaya 64:6) Musi vha tshi bva vhuthubwani, Vhayuda vho rembuluwaho vha nga kha ḓi vha vho ṱutshela vhugunei. Vha nga kha ḓi vha vho rembulutshela kha Yehova vha ita zwo lugaho. Fhedzi vho vha vha kha ḓi vha vha songo fhelela. Mishumo yavho yavhuḓi, naho yo vha i tshi khoḓiwa, i fana na nguvho dzi re na tshika musi zwi tshi ḓa kha u pfumelelwa zwivhi. U hangwela ha Yehova ndi tshifhiwa tshi songo ri fanelaho tshi ṱuṱuwedzwaho nga khathutshelo yawe. A si tshithu tshine ra nga badelwa ngatsho.—Vha-Roma 3:23, 24.
11. (a) Ndi vhufhio vhuimo ha muya vhu sa takadzi he ha vha vhu hone vhukati ha Vhayuda ngei vhuthubwani, nahone zwi nga vha zwo bveledzwa nga mini? (b) Ndi vho nnyi vhe vha vhea tsumbo dzavhuḓi dza lutendo tshifhingani tsha vhuthubwa?
11 Musi Yesaya a tshi lavhelesa zwi re phanḓa, u vhona mini? Onoyo muporofita o rabela: “A huna we a vhidzelela dzina ḽau; a huna we a fungelela a nambatela Iwe; ngauri wo ri dzumbela tshifhaṱuwo tshau; wo ri litsha ra ṋoka ró farwa nga vhutshinyi hashu.” (Yesaya 64:7) Vhumuya ha lushaka ho tsa vhukuma. Vhathu vho vha vha sa tsha vhidzelela dzina ḽa Mudzimu musi vha tshi rabela. Naho vho vha vha si na mulandu wa tshivhi tshihulwane tsha u gwadamela midzimu i sili, zwi vhonala uri vho litshelela vhurabeli havho, nahone “a huna we a fungelela u nambatela” Yehova. Zwi khagala uri vho vha vhe si na vhushaka havhuḓi na Musiki. Khamusi vhaṅwe vho vhona vha sa fanelei u amba na Yehova nga thabelo. Vhaṅwe vha nga kha ḓi vha vho bvela phanḓa na mishumo yavho ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe vha sa vhuyi vha mu humbula. Vhukuma, vhukati ha mathubwa ho vha hu na vhathu vha ngaho Daniele, Hananya, Misaele, Asaria, na Hesekiele, nahone vhenevha vho vha vhe tsumbo dzavhuḓi dza lutendo. (Vha-Heberu 11:33, 34) Musi ḽifhinga ḽa vhuthubwa ḽa miṅwaha ya 70 ḽi tsini na u fhela, vhanna vha ngaho Hagai, Sakaria, Serubabele, na Tshifhe Muhulu Yoshua vho vha vho ḓiimisela u ranga phanḓa kha u vhidzelelwa ha dzina ḽa Yehova. Naho zwo ralo, thabelo ya Yesaya ya vhuporofita i vhonala i tshi ṱalusa vhuimo ha vhunzhi ha mathubwa.
“U pfa Hu Fhira Tshiṱhavhelo”
12. Yesaya o sumbedza hani u funa hawe uri Vhayuda vha shandule matshilele avho?
12 Vhayuda vho rembuluwaho vho vha vho ḓiimisela u shanduka. Yesaya o vha rabelela kha Yehova a ri: “Zwino Iwe Yehova, Khotsi-ashu ndi Iwe, Muvhumbi washu ndi Iwe; vumba ndi vho-riṋe. Ndi Iwe we wa ri vhumba, roṱhe ri zwiitiwa zwa zwanḓa zwau.” (Yesaya 64:8) Enea maipfi a dovha a sumbedza uri Yehova u na maanḓa sa Khotsi, kana Muṋei wa Vhutshilo. (Yobo 10:9) Vhayuda vho rembuluwaho vha vhambedzwa na vumba ḽiṋu. Vhane vha thetshelesa musi Yehova a tshi vha laya vha nga vhumbiwa nga lwa pfanyisedzo uri vha tendelane na zwilinganyo zwa Mudzimu. Fhedzi hezwi zwi nga konadzea arali fhedzi Yehova, Muvhumbi, a vha hangwela. Nga zwenezwo, Yesaya o mu humbela luvhili uri a humbule uri Vhayuda ndi vhathu vhawe: “Yehova, U songo sinyuwa wa tou laṱa; U songo dzula Ú sa hangwi mulandu washu. Wa ’dzou lavhelesa ngenoo! Ri vhathu vhau roṱhe.”—Yesaya 64:9.
13. Shango ḽa Isiraele ḽo vha ḽi vhuimoni vhufhio musi vhathu vha Mudzimu vhe vhuthubwani?
13 Musi vhe vhuthubwani, Vhayuda a vho ngo konḓelela vhuthubwa fhedzi shangoni ḽa vhahedeni. U itwa shubi ha muḓi wa Yerusalema na thembele yawo zwo ḓisa samba khavho na kha Mudzimu wavho. Thabelo ya Yesaya ya u rembuluwa yo bula zwiṅwe zwa zwithu zwe zwa ḓisa ḽeneḽi samba: “Miḓi yau mikhethwa yo shanduka ya vha soga; Tsioni ndi soga; Yerusalema ndi matumba. Nnḓu-khethwa yashu ya u naka, he vho-khotsi-ashu vha vha vha tshi U renda, yo fhiswa nga mulilo; zwoṱhe zwe ra vha ri tshi zwi takalela zwo tshinyala.”—Yesaya 64:10, 11.
14. (a) Yehova o sevha hani nga ha vhuimo vhune ha vha hone zwino? (b) Naho Yehova a tshi takadzwa nga thembele yawe na zwiṱhavhelo zwine zwa itwa henengei, ndi mini zwine zwa vha zwa ndeme vhukuma?
14 Vhukuma, Yehova u ḓivha zwavhuḓi vhuimo ha shangoni ḽa vhomakhulukuku vha Vhayuda. Miṅwaha i ṱoḓaho u vha 420 hu sa athu fheliswa Yerusalema, o sevha vhathu vhawe uri arali vha ṱutshela ndaela dzawe nahone vha shumela miṅwe midzimu, “u ḓo [vha] lozwa kha ḽeneḽi shango,” nahone thembele yo nakaho i “ḓo vha tshikha.” (1 Dzikhosi 9:6-9) I ngoho, Yehova o takadzwa nga shango ḽe a ḽi ṋea vhathu vhawe, thembele khulwane ye ya fhaṱwa u itela u mu hulisa, na zwiṱhavhelo zwe a itelwa zwone. Fhedzi u fulufhedzea na u thetshelesa ndi zwa ndeme u fhira zwithu zwi vhonalaho, naho hu zwiṱhavhelo. Muporofita Samuele o vha a tshi khou amba ngoho musi a tshi vhudza Saulo u ri: “Naa U ri Yehova a nga takalela zwidzimu na zwiṱhavhelo u fhirisa zwiḽa muthu a tshi pfa zwine Yehova a amba? Ngangoho, u pfa hu fhira tshiṱhavhelo; u thetshelesa hu fhira mapfura a thutha.”—1 Samuele 15:22.
15. (a) Ndi thabelo ifhio ya lwa vhuporofita ye Yesaya a i itela Yehova, nahone i fhindulwa nga nḓila-ḓe? (b) Ndi zwiitea zwifhio zwe zwa ita uri Yehova a ṱutshele tshoṱhe lushaka lwa Isiraele?
15 Naho zwo ralo, naa Mudzimu a nga sokou puta zwanḓa musi vhathu vhawe vho rembuluwaho vha tshi welwa nga khombo nahone a sa vha pfele vhuṱungu? Yeneyo ndi mbudziso ine Yesaya a guma ngayo kha thabelo yawe ya vhuporofita. O humbelela Vhayuda vha re vhuthubwani a ri: “Naa U ḓo ḓi dzula wó ḓi-puta zwó no ḓi ralo? Yehova! Naa U ḓo dzula wó fhumula wa tou ri vunḓa tshoṱhe?” (Yesaya 64:12) Yehova o fheleledza o hangwela vhathu vhawe, nahone nga 537 B.C.E., a vha vhuyedzedza shangoni ḽavho uri vha kone u bvela phanḓa na vhurabeli ho kunaho henengei. (Yoele 2:13) Naho zwo ralo, nga murahu ha maḓana a miṅwaha, muḓi wa Yerusalema na thembele yawo zwo dovha zwa fheliswa, nahone Mudzimu a fheleledza o ṱutshela lushaka lwe a vhofha nalwo mulanga. Ndi ngani? Ngauri vhathu vha Yehova vho ṱutshela ndaela dzawe nahone vha landula Messia. (Yohane 1:11; 3:19, 20) Musi zwenezwo zwi tshi itea, Yehova a bvisa lushaka lwa Isiraele, vhudzuloni halwo a vhea lushaka luswa lwa muya, “Isiraele wa Mudzimu.”—Vha-Galata 6:16; 1 Petro 2:9.
Yehova, “Mupfi wa Dzithabelo”
16. Bivhili i funza mini malugana na u hangwela ha Yehova?
16 Hu nga gudwa ngudo dza ndeme kha zwe zwa itea kha lushaka lwa Isiraele. Ri a zwi vhona uri Yehova ndi “wavhuḓi nahone o ḓiimisela u hangwela.” (Psalme ya 86:5, NW) Sa zwivhumbiwa zwi songo fhelelaho, ri ḓisendeka nga tshilidzi na u hangwelwa hawe uri ri kone u tshidzwa. Mishumo yashu i nga si ri thuse uri ri kone u wana dzenedzi phaṱutshedzo. Naho zwo ralo, Yehova ha sokou hangwela muṅwe na muṅwe. Mudzimu u hangwela fhedzi vhane vha ḓisola nahone vha rembuluwa kha zwivhi zwavho.—Mishumo 3:19.
17, 18. (a) Ri zwi ḓivha hani uri Yehova u na dzangalelo ḽa vhukuma kha mihumbulo na maḓipfele ashu? (b) Ndi ngani Yehova a sa fheleli mbilu vhathu vha re na tshivhi?
17 Ri dovha ra guda uri Yehova u na dzangalelo ḽihulwane kha mihumbulo na maḓipfele ashu musi ri tshi mu vhudza zwone nga thabelo. Ndi “Mupfi wa dzithabelo.” (Psalme ya 65:2, 3) Muapostola Petro u a ri khwaṱhisedza: “Ngauri maṱo a [“Yehova,” NW] a kha vho lugaho, nḓevhe dzawe o isa kha zwiné vha humbela zwone.” (1 Petro 3:12) Zwiṅwe hafhu, ri guda uri musi muthu a tshi ita thabelo ya u rembuluwa u fanela u bula zwivhi zwawe nga u ḓiṱukufhadza. (Mirero 28:13) Naho zwo ralo, hezwi a zwi ambi uri ri nga tamba nga khathutshelo ya Mudzimu. Bivhili i sevha Vhakriste uri ‘tshilidzi tsha Mudzimu vha si tshi ṱanganedze lwa fhedzi.’—2 Vha-Korinta 6:1.
18 Tsha u fhedza, ri guda ndivho ya u sa fhelela mbilu ha Mudzimu vhathu vhawe vha re na tshivhi. Muapostola Petro o ṱalutshedza uri Yehova ha fheli mbilu “ngauri ha funi vhaṅwe vha tshi xela, u funa vhoṱhe vha tshi ḓa vha rembuluwa.” (2 Petro 3:9) Naho zwo ralo, vhane vha bvela phanḓa vha sa londi u sa fhela mbilu ha Mudzimu vha ḓo fheleledza vho ṱarafiwa. Malugana na zwenezwi ri a vhala: “[Yehova] vhoṱhe [u] vha ṋea zwo linganaho na mishumo yavho. Hone vha konḓelelaho u ita zwivhuya vha tshi ri ri wane lupenyo na thendo na ndalamo, u vha fha u tshila-tshoṱhe. Vhadzia-khani hone, vha sá thetshelesi zwiné mafhungo-ngoho a amba, vha thetshelesaho u sá luga vha ḓo vhona mbiti na vhuhali.”—Vha-Roma 2:6-8.
19. Ndi pfaneleo dzifhio dzi sa shanduki dzine Yehova a ḓo dzi sumbedza misi yoṱhe?
19 Heyi ndi nḓila ye Mudzimu a shumisana ngayo na Isiraele wa kale. Vhushaka hashu na Yehova ṋamusi vhu langwa nga zwilinganyo zwi fanaho ngauri ha shanduki. Naho a sa litshi u ṱarafa musi zwo fanela, u ḓo ḓi dzula e “Yehova! Mudzimu wa khathutshelo na wa vhuthu, wa u sa fhela mbilu, wa vhuhwavho vhuhulu na u fulufhedzea, ane vha maḓana na maḓana a vha ita nga tshilidzi, ane a hangwela vhatshinyi na vhapambuwi na vha-ita-zwivhi.”—Ekisodo 34:6, 7.
[Mbudziso Dza Pfunzo]
[Bogisi/Zwifanyiso kha siaṱari 362]
Thabelo ya Daniele ya U Rembuluwa
Muporofita Daniele o dzula Babele ḽifhingani ḽoṱhe ḽa miṅwaha ya 70 ya vhuthubwa ha Vhayuda. Nga tshiṅwe tshifhinga ṅwahani wa vhu-68 wa vhuthubwa, Daniele o zwi ṱhogomela u ya nga vhuporofita ha Yeremia uri vhuthubwa ha Vhaisiraele ho vha vhu tsini na u fhela. (Yeremia 25:11; 29:10; Daniele 9:1, 2) Daniele o amba na Yehova nga thabelo—thabelo ya u rembuluwa a tshi itela lushaka lwoṱhe lwa Vhayuda. Daniele u a anetshela: ‘Nṋe nda isa maṱo anga ha Muṋe wa vhoṱhe Mudzimu, nda mu ṱoḓa nga thabelo na nga u fhihamelwa, nda ḓi-dzima ndó ambara dzanganda. Ndí kha milora. Nda rabela na u humbela Yehova Mudzimu wanga.’—Daniele 9:3, 4.
Daniele o ita thabelo yawe miṅwaha i ṱoḓaho u vha maḓana mavhili musi Yesaya o no ṅwala thabelo yawe ya vhuporofita i wanalaho kha dzindima 63 na 64 dza bugu yawe. A zwi timatimisi uri Vhayuda vhanzhi vha fulufhedzeaho vho rabela Yehova tshifhingani tshi konḓaho tsha miṅwaha ya vhuthubwa. Naho zwo ralo, Bivhili i ombedzela thabelo ya Daniele ine zwa vhonala uri yo sumbedza maḓipfele a vhunzhi ha Vhayuda vha fulufhedzeaho. Nga zwenezwo, thabelo yawe i sumbedza uri vhukuma maipfi a thabelo ya vhuporofita o vha e a Vhayuda vha fulufhedzeaho ngei Babele.
Ṱhogomelani huṅwe u fana vhukati ha thabelo ya Daniele na ya Yesaya.
Yesaya 64:10, 11 Daniele 9:16-18
[Bogisi kha siaṱari 366]
“Zwe Iṱo na Ḽithihi ḽi si Zwi Vhone”
Kha vhurifhi hawe he a vhu ṅwalela Vhakorinta, muapostola Paulo o redza bugu ya Yesaya musi a tshi ṅwala uri: “Atsina vhuṱali ndi hovhuḽa ho ṅwalwaho ha pfi: Zwe iṱo na ḽithihi ḽi si zwi vhone, na nḓevhe na nthihi i si zwi pfe, na mbiluni ya muthu na nthihi zwi si dzhene, ndi zwone zwe Mudzimu a lugisela vha mu funaho.” (1 Vha-Korinta 2:9) a Mubulo wa Paulo kana maipfi a Yesaya ha ambeli kha zwithu zwe Yehova a zwi dzudzanyela vhathu vhawe vhane vha ḓo ḽa ifa ḽa ṱaḓulu kana vhane vha ḓo tshila kha ḽifhasi ḽa paradiso tshifhingani tshi ḓaho. Paulo u khou shumisela maipfi a Yesaya kha phaṱutshedzo dze Vhakriste vha vha vha tshi khou ḓiphina ngadzo ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, dzi ngaho u pfesesa zwithu zwo dzikaho zwa Mudzimu na u vhonetshelwa nga Yehova siani ḽa muya.
Ri nga pfesesa zwithu zwo dzikaho zwa muya arali fhedzi hu tshifhinga tsha Yehova tsha u zwi dzumbulula—nahone na zwenezwo, ri ḓo zwi pfesesa arali fhedzi ri vhathu vha muya vha re na vhushaka vhuhulwane na Yehova. Maipfi a Paulo a shuma kha vha sa londi zwithu zwa muya. Maṱo avho ha vhoni, kana u pfesesa, mafhungo-ngoho a muya, nahone nḓevhe dzavho a dzi pfi, kana u pfesesa zwithu zwo raloho. Nḓivho ya zwithu zwe Mudzimu a zwi dzudzanyela vhane vha mu funa a i dzheni mbiluni dza vhathu vho raloho. Fhedzi vho ḓiṋekedzaho kha Mudzimu, u fana na Paulo, Mudzimu o vha dzumbululela zwenezwi zwithu nga muya wawe.—1 Vha-Korinta 2:1-16.
[Ṱhaluso i re magumoni a siaṱari]
a Maipfi a Paulo ha wanali Maṅwaloni a Luheberu o tou kokotolo nga he a a redza ngaho. Zwi tou nga u khou ṱanganya mihumbulo i re kha Yesaya 52:15; 64:4; na Yes 65:17.
[Tshifanyiso kha siaṱari 367]
Vhathu vha Mudzimu a vho ngo fhedza “miṅwaha minzhi” vho dzula Yerusalema na thembeleni yawo

