Vhuporofita ha Yesaya—Tshedza tsha Vhathu Vhoṱhe II

“Inwi ni Dziṱhanzi Dzanga”!

Luvenda
“Inwi ni Dziṱhanzi Dzanga”!
/assets/ct/79e1b14fff/images/syn_placeholder_sqr.png
ip-2 ndim. 4
“Inwi ni Dziṱhanzi Dzanga”!

Ndima Ya Vhuṋa

“Inwi ni Dziṱhanzi Dzanga”!

Yesaya 43:1-28

1. Yehova u shumisa hani vhuporofita, nahone vhathu vhawe vha aravha hani vhuporofita ho ḓadzeaho?

 VHUKONI ha u bvumba vhumatshelo ndi tshiṅwe tshithu tshine tsha fhambanya Mudzimu wa ngoho na midzimu yoṱhe ya mazwifhi. Fhedzi musi Yehova a tshi porofita, u vha a sa khou sumbedza Vhumudzimu hawe fhedzi. Samusi zwo sumbedzwa kha Yesaya ndima ya 43, Yehova u ita uri vhuporofita vhu vhe vhuṱanzi ha Vhumudzimu hawe na u funa hawe vhathu vho vhofhaho mulanga nae. Nga zwenezwo, vhathu vhawe a vho ngo fanela u pfesesa u ḓadzea ha vhuporofita nahone vha ita tshilomo-ndundundu; vha fanela u ṱanziela zwe vha zwi vhona. Ee, vha fanela u vha Ṱhanzi dza Yehova!

2. (a) Ndi vhufhio vhuimo ha muya ha Isiraele misini ya Yesaya? (b) Yehova u vula hani maṱo a vhathu vhawe?

2 Zwi ṱungufhadzaho ndi uri misini ya Yesaya Isiraele ḽo vha ḽi vhuimoni vhuvhi lwe Yehova a dzhia vhathu vha hone vho holefhala muyani. “Litshani vhathu vha ḓe vhé mabofu, tendá maṱo é hone; vha ḓe vhe madzinganḓevhe, tendá dzinḓevhe vhé nadzo’.” (Yesaya 43:8) Vhathu vha re mabofu na madzinganḓevhe nga lwa muya vha nga shumela hani Yehova sa ṱhanzi dzawe dzi tshilaho? Hu na nḓila nthihi fhedzi. Maṱo avho na nḓevhe dzavho zwi fanela u vulwa nga lwa vhuṱolo. Nahone Yehova u a zwi vula! Nga nḓila-ḓe? Tsha u thoma, Yehova u vha ṱarafa lu vhavhaho—vhadzulapo vha muvhuso wa devhula wa Isiraele vha ya vhuthubwani nga 740 B.C.E. nahone vha ḽa Yuda, nga 607 B.C.E. Nga zwenezwo, Yehova u shumisa maanḓa a tshi itela vhathu vhawe nga u vha vhofholola na u vha khwaṱhisa muyani, a vhuyedzedza vha masalela vho rembuluwaho shangohaya ḽavho nga 537 B.C.E. Zwi re zwone ndi uri Yehova u na fulufhelo ḽihulwane ḽa uri ndivho yawe kha heḽi sia i nga si thivhelwe, lwe miṅwaha i ṱoḓaho u vha 200 hu tshee nga phanḓa, u amba nga ha u vhofhololwa ha Isiraele zwa nga ho no itea.

3. Ndi ṱhuṱhuwedzo ifhio ine Yehova a i ṋea vhathu vhane vha ḓo ya vhuthubwani?

3 “Ene Yehova we a U sika, henewe Yakobo, we a U vhumba, henewe Isiraele, u amba u ri: U songo ofha; ngauri ndo U phulusa; ndo U vhidza nga dzina ḽau; U wanga. U tshi dzhena maḓini, ndi na iwe; U tshi wela milambo, a U nga kumbiwi; U tshi tshimbila vhukati ha mulilo, a U nga swi; khavhu a i nga U fhisi. Ngauri Nṋe Yehova ndi Mudzimu wau, Nṋe Mukhethwa wa Isiraele ndi Mutshidzi wau.”—Yesaya 43:1-3a

4. Yehova ndi Musiki wa Isiraele nga nḓila-ḓe, nahone ndi khwaṱhisedzo ifhio ine a i ṋea vhathu vhawe malugana na u vhuyelela havho shangohaya ḽavho?

4 Yehova u na dzangalelo ḽo khetheaho kha Isiraele ngauri lwonolwo lushaka ndi lwawe. Ndi ene we a lu sika a tshi ḓadzisa mulanga we a u vhofha na Abrahamu. (Genesi 12:1-3) Nga zwenezwo, Psalme ya 100:3 i ri: “Ḓivhani zwauri Mudzimu ndi Yehova. Ndi Ene we a ri ita. Ri vhathu vhawe; ri nngu dza pfulo yawe.” Sa Musiki na Murengululi wa Isiraele, Yehova u ḓo ita uri vhathu vhawe vha vhuyelele shangohaya ḽavho vho tsireledzea. Zwithivheli, zwi ngaho maḓi, milambo yo ḓalaho, masoga a fhisaho, a zwi nga ḓo vha thivhela, kana u vha vhaisa, samusi zwithu zwi fanaho na zwenezwo zwi songo thivhela vhomakhulukuku wavho musi vhe nḓilani ya u ya Shangoni ḽo Fulufhedziswaho miṅwahani ya tshigidi nga phanḓa ha zwenezwo.

5. (a) Maipfi a Yehova a khuthadza hani Isiraele wa muya? (b) Khonani dza Isiraele wa muya ndi vhafhio, nahone vha fanyiselwa nga vhafhio?

5 Maipfi a Yehova a dovha a khuthadza vha masalela a musalauno a Isiraele wa muya, vhane miraḓo yavho ya vha “tshivhumbiwa tshiswa” tsha muya. (2 Vha-Korinta 5:17) Samusi vho tshimbila nga tshivhindi phanḓa ha vhathu vhane vha fana na “mulambo,” Mudzimu o vha tsireledza nga lufuno kha mikumbela ya pfanyisedzo. Milingo i vhavhaho i ḓiswaho nga maswina avho a yo ngo vha vhaisa, fhedzi nṱhani hazwo, yo vha kunakisa. (Sakaria 13:9; Ndzumbululo 12:15-17) Yehova u tsireledza na vha “gogo ḽihulu” ḽa vha “dziṅwe nngu,” vhe vha ḓiṱanganya na lushaka lwa Mudzimu lwa muya. (Ndzumbululo 7:9, Yohane 10:16) Vhenevha vho fanyiselwa nga “vhaṅwe vhathu vhasili” vhe vha Pfuluwa Egipita kathihi na Vhaisiraele nahone vha dovha vha fanyiselwa nga vhathu vha si Vhayuda vhe vha vhuya na mathubwa o vhofhololwaho a tshi bva Babele.—Ekisodo 12:38; Esera 2:1, 43, 55, 58.

6. Yehova u sumbedza hani uri ndi Mudzimu wa khaṱulokwayo malugana na u rengulula (a) Isiraele wa ṋama? (b) Isiraele wa muya?

6 Yehova u fulufhedzisa u vhofholola vhathu vhawe Babele a tshi shumisa mmbi dza Meda na Peresia. (Yesaya 13:17-19; 21:2, 9; 44:28; Daniele 5:28) Sa Mudzimu wa khaṱulokwayo, Yehova u ḓo lifhela “vhatholiwa” vhawe vha Vhameda na Vhaperesia nga tshirengululi tsho fanelaho uri vha vhofholole Vhaisiraele. “Ndi bvisa ḽa Egipita na ḽa Kushi [“Ethiopia,” NW] na ḽa Seba ndi tshi rengulula iwe. Ngauri ndi wana Ú tshi tamisa, Ú wa thengo khulu; Nṋe ndi a U funa, ndi zwine wa mbona ndi tshi bvisa vhathu na dzitshakha ndi tshi rengulula vhutshilo hau.” (Yesaya 43:3b, 4) Ḓivhazwakale i khwaṱhisedza uri Muvhuso wa Peresia a wo ngo kunda ḽa Egipita, Ethiopia, na ḽa Seba ḽe ḽa vhandekana nawo, samusi Mudzimu o dzula o amba. (Mirero 21:18) Nga hu fanaho, nga 1919 Yehova o shumisa Yesu Kristo u vhofholola masalela a Isiraele wa muya vhuthubwani. Naho zwo ralo, Yesu ho ngo ṱoḓa u lambedzwa nge a shela mulenzhe kha u ita zwenezwo. O vha e si muvhusi wa muhedeni. Nahone o vha a tshi khou vhofholola vharathu vhawe vha muya. Nga nnḓa ha zwenezwo, nga 1914, Yehova o vha o no mu ‘ṋea Vhannḓa uri vha vhe ifa ḽawe na migumo ya ḽifhasi i vhe shango ḽawe.’—Psalme ya 2:8.

7. Yehova u ḓipfa hani nga vhathu vhawe, vha tshifhingani tsha kale na vha musalauno?

7 Ṱhogomelani nḓila ine Yehova a sumbedza ngayo khagala uri u funa mathubwa awe o rengululwaho. U vha vhudza uri vha a “tamisa” nahone ndi vha “thengo khulu” khae na uri u a vha “funa.” (Yeremia 31:3) U ḓipfa nga nḓila i fanaho na yeneyo—na i fhiraho yeneyo—nga vhashumeli vhawe vha fulufhedzeaho ṋamusi. Vhakriste vho ḓodzwaho vho dzheniswa kha vhushaka na Mudzimu, hu si ha ṋama, fhedzi vhune ha bveledzwa nga u shuma ha muyamukhethwa wa Mudzimu nga murahu ha u ḓiṋekedza kha Musiki wavho. Yehova o kokodzela vhenevha kha Murwa wawe na khae nahone o ṅwala milayo yawe na maitele awe kha mbilu dzavho dzi aravhaho.—Yeremia 31:31-34; Yohane 6:44.

8. Ndi khwaṱhisedzo ifhio ine Yehova a i ṋea mathubwa, nahone vha ḓo ḓipfa hani nga u vhofhololwa havho?

8 Musi a tshi bvela phanḓa u khwaṱhisa mathubwa, Yehova u a engedza: “U songo ofha, ngauri Nṋe ndi na iwe; vha hau ndi vha ḓisa vha tshi bva Vhubvaḓuvha; ndi ni kuvhanganya ni tshi bva na thungo ya Vhukovhela. Ḽivhuya ndi ḓo ḽi vhudza nda ri: Vha bvise! Vhurwa ndi ḓo vhu vhudza nda ri: U songo vha thivhela! Ḓisá vharwa vhanga vha kule na vhananyana vhanga vha migumoni ya mashango, Vhoṱhe vhane vha vhidzwa nga dzina ḽanga, vhe nda vha sika, nda ḓi-khoḓisa ngavho’, vhe nda vha vhumba, vhe nda vha ita.” (Yesaya 43:5-7) Yehova u ḓo swika na zwipiḓani zwi re kule-kule zwa ḽifhasi musi hu tshi swika tshifhinga tsha uri a vhofholole vharwa na vhananyana vhawe nahone a vha vhuyedzedze shangohaya ḽavho ḽine vha ḽi funa vhukuma. (Yeremia 30:10, 11) A zwi timatimisi uri u ya nga mavhonele avho, yeneyi mbofholowo i ḓo fhira u vhofhololwa ha u thoma ha lwonolwu lushaka ngei Egipita.—Yeremia 16:14, 15.

9. Ndi dzifhio nḓila mbili dzine Yehova a ṱumanya ngadzo mishumo yawe ya u vhofholola na dzina ḽawe?

9 Yehova u khwaṱhisedza fulufhedziso ḽawe ḽa u vhofholola Vhaisiraele nga u humbudza vhathu vhawe uri vha vhidzwa nga dzina ḽawe. (Yesaya 54:5, 6) Zwiṅwe hafhu, Yehova u ṱumanya dzina ḽawe kha mafulufhedziso awe a mbofholowo. Nga u ita zwenezwo, u khwaṱhisedza uri u ḓo wana vhugala musi ipfi ḽawe ḽa vhuporofita ḽi tshi ḓadzea. Na mukundi wa Babele ha nga ḓo huliswa nga yeneyo nḓila yo fanelaho Mudzimu muthihi fhedzi a tshilaho.

Midzimu I Tsengoni

10. Ndi khaedu ifhio ine Yehova a i vhetshela dzitshaka na midzimu yadzo?

10 Zwino Yehova u ita uri fulufhedziso ḽawe ḽa u vhofholola Vhaisiraele ḽi vhe mutheo wa mafhungo ane a sengiwa khothe, hune a sengisa midzimu ya dzitshaka. Ri a vhala: “Vha-nnḓa vhoṱhe nga vha kuvhangane, nga hu vhuthwe dzitshakha. Ndi nnyi kha [midzimu yavho] vhone ane a kona u amba zwenezwi, a bula zwe zwa ambiwa kale zwa ḓa zwa bvelela. Nga vha ḓise [midzimu yavho] dziṱhanzi dzavho, vha bveledze mafhungo-ngoho a pfale; hu kone u pfi: Ndi mafhungo vhukuma.” (Yesaya 43:9) Yehova u vhetshela tshaka dza shango khaedu khulwane. Zwi re zwone ndi uri u ri: ‘Midzimu ya vhoiwe nga i sumbedze uri ndi midzimu nga u bvumba vhumatshelo nga nḓila yo teaho.’ Samusi hu Mudzimu wa ngoho fhedzi ane a nga porofita a sa khakhi, hoyu mulingo u ḓo bvukulula vhakanganyisi vhoṱhe. (Yesaya 48:5) Fhedzi Ramaanḓaoṱhe u engedza iṅwe ṱhoḓea ya lwa mulayo: Midzimu yoṱhe ine ya ḓivhidza midzimu ya ngoho i fanela u ḓisa ṱhanzi, dze dza pfa zwe ya zwi bvumba na u vhona u ḓadzea hazwo. Vhukuma, Yehova u a ḓikatela kha yeneyi ṱhoḓea ya lwa mulayo.

11. Ndi mushumo ufhio une Yehova a u ṋea mulanda wawe, nahone Yehova u dzumbulula mini nga Vhumudzimu hawe?

11 Samusi midzimu ya mazwifhi i sa thusi tshithu, yo kundwa u ḓisa dziṱhanzi. Nga zwenezwo, yo niwa nga ṱhoni musi hu si na ane a ima bogisini ḽa u ṋea vhuṱanzi. Fhedzi zwino hu ḓa tshifhinga tsha Yehova tsha u khwaṱhisa Vhumudzimu hawe. O lavhelesa vhathu vhawe, u ri: “Inwi ni dziṱhanzi dzanga; ni vhalanda vhanga vhe nda vha nanga uri ni nḓivhe, ni tende Nṋe, ni vhone uri ndi Nṋe ane hu si vhe na mudzimu muṅwe we a vha é hone phanḓa hanga na ane a ḓo vha hone murahu hanga. Yehova ndi Nṋe ndi ndoṱhe, a huna Mutshidzi a sa vha Nṋe. Ndi Nṋe we a ralo, we a tshidza, we a amba hú sathu u vha na mudzimu u sili kha inwi; na inwi ni dziṱhanzi dzanga . . . Mudzimu ndi Nṋe! Na matshelo ndi kha ḓi ḓo vha Onoyo; ndá fara a huna mulamuleli; ndi tshi ita [nga tshanḓa tshanga] ndi nga dzivhiswa nga nnyi?”—Yesaya 43:10-13.

12, 13. (a) Ndi vhufhio vhuṱanzi vhunzhi vhune vhathu vha Yehova vha fanela u vhu ṋekedza? (b) Dzina ḽa Yehova ḽo huliswa hani musalauno?

12 Gogo ḽa ṱhanzi dzo takalaho ḽi aravha maipfi a Yehova nga u vhuthanela bogisini ḽa u ṋea vhuṱanzi. Vhuṱanzi hadzo vhu a pfala nahone a vhu hanedzei. U fana na Yoshua, vha khwaṱhisedza uri ‘zwoṱhe zwe Yehova a amba zwo vulea. A hu na zwe zwa ṱahela.’ (Yoshua 23:14) Vhathu vha Yehova vha kha ḓi humbula maipfi a Yesaya, Yeremia, Hesekiele, na vhaṅwe vhaporofita vhe vhoṱhe vha amba hu tshee nga phanḓa nga ha u iswa vhuthubwani ha lushaka lwa Yuda na u vhofhololwa halwo nga lwa vhuṱolo vhuthubwani. (Yeremia 25:11, 12) Korese, muvhofhololi wa lushaka lwa Yuda, o bulwa nga dzina kale vhukuma a sa athu na u bebwa.—Yesaya 44:26–45:1.

13 Nga ṅwambo wa honovhu vhuṱanzi vhunzhi-vhunzhi, ndi nnyi ane a nga hanedza uri Yehova ndi ene Mudzimu wa ngoho e eṱhe? U fhambana na midzimu ya vhuhedeni, Yehova ndi ene e eṱhe we a sa tou vhumbiwa, ndi ene Mudzimu wa ngoho e eṱhe. a Nga zwenezwo, vhathu vhane vha vhidzwa nga dzina ḽa Yehova vha na ndugelo yo khetheaho na i nyanyulaho ya u anetshela nga ha mishumo yawe i mangadzaho kha mirafho i ḓaho na vhaṅwe vhane vha vhudzisa nga hae. (Psalme ya 78:5-7) Nga nḓila i fanaho, Ṱhanzi dza Yehova dza musalauno dzi na ndugelo ya u ḓivhadza dzina ḽa Yehova ḽifhasini ḽoṱhe. Nga vho-1920 Vhagudi vha Bivhili vho bvela phanḓa vha tshi ṱhogomela nga ho dzikaho vhuhulwane ha dzina ḽa Mudzimu, Yehova. Nga zwenezwo, nga ḽa 26 July, 1931, buthanoni ngei Columbus, Ohio, mudzulaphanḓa wa Sosaithi, Joseph F. Rutherford, o ṋekedza fhungo ḽikumedzwa ḽi re na tshiṱoho tshine tsha ri “Dzina Ḽiswa.” Maipfi ane a ri, “Ri tama u ḓivhiwa na u vhidzwa nga dzina ḽine ḽa pfi Ṱhanzi dza Yehova,” o takadza vhathu vho ḓaho buthanoni, vhe vha ṱanganedza ḽeneḽo fhungo ḽikumedzwa nga ipfi ḽihulwane vha ri “Ee!” U bva tsheetsho, dzina ḽa Yehova ḽo huliswa shangoni ḽoṱhe.—Psalme ya 83:18.

14. Yehova u humbudza Vhaisiraele mini, nahone ndi ngani yeneyi khumbudzo i tshifhingani?

14 Yehova u tonda vhane vha vhidzwa nga dzina ḽawe nga nḓila i ṱhonifheaho, u vha dzhia vhe “tshanga ya iṱo.” U humbudza Vhaisiraele zwenezwi, u vha vhudza nḓila ye a vha vhofholola ngayo Egipita nahone a vha tsireledza musi vha tshi fhira nga sogani. (Doiteronomio 32:10, 12) Nga tshenetsho tshifhinga ho vha hu si na mudzimu u sili vhukati havho, ngauri vho vhona nga avho maṱo musi midzimu yoṱhe ya Egipita i tshi ṱukufhadzwa lwa tshoṱhe. Ee, midzimu yoṱhe ya Egipita a yo ngo kona u tsireledza Vhaegipita kana u thivhela Vhaisiraele uri vha sa ṱuwe. (Ekisodo 12:12) Zwi ngaho zwenezwo, muḓi wa maanḓa wa Babele, une wa vha na thembele dzi ṱoḓaho u vha 50 dza midzimu i sili, a u nga ḓo kona u thivhela tshanḓa tsha Ramaanḓaoṱhe musi a tshi vhofholola vhathu vhawe. Zwi tou vha khagala uri “a huna Mutshidzi” nga nnḓa ha Yehova.

Mbiḓi dza Nndwa Dzi A Wa, Khotho Dzi A Vulea

15. Yehova u porofita mini malugana na Babele?

15 “Yehova Mulamuleli waṋu Mukhethwa wa Isiraele, u ri: Ndi itela vho-inwi ndi tshi ruma ha iwe Babele, nda vha pandela vhoṱhe vha Kaladea vha shavhela magungwani avho e vha vha vha tshi zuwa ngao’. Nṋe Yehova ndi Mukhethwa waṋu, ndi Nṋe Mu-sika-Isiraele, ndi̗ Khosi yaṋu. Hu amba Yehova, Mu-phula-nḓila-malwanzheni, Mu-vula-gondo kha maḓi mahulu, Mu-bvisa-dzimmbi dza dzigoloi na dzimbiḓi, na mmbi ya dzigomane; vho ganama vhoṱhe a vha tsha vuwa; vha nyenga vhunga ḓenzhe ḽi dzimaho.”—Yesaya 43:14-17.

16. Hu ḓo itea mini kha muḓi wa Babele, vhoramabindu vha Vhakaladea, na vhane vha ḓo tsireledza Babele?

16 Muḓi wa Babele u fana na khotho kha mathubwa ngauri u a a thivhela uri a sa vhuyelele Yerusalema. Fhedzi zwidzivhamaswina zwa Babele a zwi koni u thivhela Ramaanḓaoṱhe, We u thomani a ‘vula gondo [Lwanzhe Lutswuku] na kha maḓi mahulu’—khamusi a Yorodane. (Ekisodo 14:16; Yoshua 3:13) Nga nḓila i fanaho, Korese, muḓinḓa wa Yehova, u ḓo xisa mulambo muhulwane wa Furata, uri vhahali vhawe vha dzhene muḓini wonoyo. Vhoramabindu vha Vhakaladea vhane vha alavha migeroni ya Babele—milonga ine ha alavha zwikepe zwa zwigidi zwa mabindu na mikhumbi yo hwalaho midzimu ya Babele—vha ḓo ongolela vho ṱungufhala musi musanda wavho muhulwane u tshi wa. U fana na goloi dza nndwa dza Farao Lwanzheni Lutswuku, goloi dza nndwa dza Babele dzi re na luvhilo a dzi nga thusi tshithu. A dzi nga ḓo u tshidza. Muvutsheli u ḓo vhulaha naho vhe vhafhio vhane vha ḓo tsireledza wonoyo muḓi, u fana na musi muthu a tshi dzima thambo ya ḓenzhe ḽi nyengaho.

Yehova U Dededza Vhathu Vhawe Hayani Vho Tsireledzea

17, 18. (a) Ndi tshifhio tshithu ‘tshiswa’ tshine Yehova a tshi porofita? (b) Vhathu a vho ngo fanela u elelwa zwa kale nga nḓila-ḓe, nahone ndi ngani?

17 A tshi vhambedza mishumo yawe ya u thoma ya u vhofholola na zwine a ṱoḓa u zwi ita, Yehova u ri: “Ni songo elelwa zwa kale; ni songo sedza zwo fhiraho. Ndi̗ fhano, ndi ita zwiswá; zwi khou bvelela zwino; naa a ni zwi vhoni naa? Ndi vusa gondo sogani, na milambo kha shango ḽo omaho. Dziphukha dza ḓaka dzi ḓo nkhoḓa, dziphunguhwe na dzimphwe, nga u’ nda isa maḓi masogani, na milambo kha ḽo omaho, uri hu nwe vhathu vhanga vhe nda vha nanga. Vhenevha vhathu vhavhumbiwa vhanga vha ḓo nyamba vha tshi nthenda.”—Yesaya 43:18-21.

18 Musi a tshi ri “ni songo elelwa zwa kale,” Yehova ha khou amba uri vhalanda vhawe vha hangwe mishumo yawe ya u thoma ya u tshidza. Zwi re zwone ndi uri yeneyi mishumo ndi tshipiḓa tsha ḓivhazwakale ya Isiraele yo hevhedzwaho nga Mudzimu, nahone Yehova o laedza uri u ponyoka Egipita hu humbulwe ṅwaha muṅwe na muṅwe musi hu tshi pembelelwa Paseka. (Levitiko 23:5; Doiteronomio 16:1-4) Naho zwo ralo, zwino Yehova u ṱoḓa uri vhathu vhawe vha mu khoḓe u ya nga ‘tshithu tshiswa’—tshithu tshine vha ḓo tshi tshenzhela nga dzavho. Hezwi a zwi kateli u vhofhololwa havho Babele fhedzi, fhedzi na lwendo lwa vhuṱolo lwe vha vha vha tshi ḓo lu fara musi vha tshi vhuyelela hayani, khamusi nga nḓila ya u khauledza ya sogani. Kha ḽeneḽo shango ḽo omaho, Yehova u ḓo vha vusela “gondo” nahone u ḓo ita mishumo ya maanḓa i fanaho na ye a i itela Vhaisiraele misini ya Mushe—vhukuma, u ḓo kanzwa vhathu vhawe vha vhuyaho musi vhe sogani nahone a dzimula ḓora ḽavho nga maḓi a milambo ya vhukuma. Ndugiselelo dza Yehova dzi ḓo vha nnzhi lune na zwivhanda zwa ḓo khoḓa Mudzimu nahone zwa litsha u vutshela vhathu.

19. Vha masalela a Isiraele wa muya na khonani dzavho vha tshimbila hani kha “nḓila khethwa”?

19 Zwi ngaho zwenezwo, nga 1919 vha masalela a Isiraele wa muya vho vhofhololwa vhuthubwani ha Babele, nahone vha fara nḓila ye Yehova a vha lugiselela yone, “nḓila khethwa.” (Yesaya 35:8) U fhambana na Vhaisiraele, a vho ngo tshimbila sogani ḽa vhukuma ḽi fhisaho, nahone lwendo lwavho a lwo ngo ṱhaphudzwa nga murahu ha miṅwedzi i si gathi nga u swika ngei Yerusalema. Naho zwo ralo, “nḓila khethwa” yo isa Vhakriste vho ḓodzwaho paradisoni ya muya. Vha bvela phanḓa vha tshi tshimbila kha “nḓila khethwa,” samusi vha tshi kha ḓi fanela u tshila kha ano maitele a zwithu. Tenda vha dzula gondoni ḽo aṱamaho—tenda vha ṱhogomela zwilinganyo zwa Mudzimu zwa u kuna na vhukhethwa—vha dzula paradisoni ya muya. Nahone vha takala lungafhani nga u ṱangana na vha gogo ḽihulu ḽa khonani “dzi si Vhaisiraele”! U fhambana tshoṱhe na vhane vha fulufhedza maitele a Sathane, vha masalela na khonani dzavho vha bvela phanḓa u ḓiphina nga tshimima tshi re na zwiḽiwa zwinzhi zwa muya zwo dzudzanywaho nga Yehova. (Yesaya 25:6; 65:13, 14) Nge vha ṱhogomela nḓila ye Yehova a fhaṱutshedza ngayo vhathu vhawe, vhathu vhanzhi vhane vha fana na zwipuka vho shandula nḓila dzavho nahone vha ṋea vhugala Mudzimu wa ngoho.—Yesaya 11:6-9.

Yehova U Sumbedza U Vhaisala Hawe

20. Vhaisiraele vha misini ya Yesaya vho shonisa hani Yehova?

20 Zwifhingani zwa kale, vha masalela o vusuluswaho a Isiraele ndi vhathu vho shandukaho musi vha tshi vhambedzwa na murafho muvhi wa Yesaya. Malugana na wonoyo murafho, Yehova u ri: “Yakobo, avha iwe, a wo ngo rerela Nṋe; Isiraele, a wo ngo ḓi-netisa nga zwanga. Dzingwana dza zwiṱhavhelo zwaṋu a wo ngo dzi ṋekedza Nṋe; a wo ngo renda Nṋe nga zwidzimu zwau; a tho ngo U hwalisa misumo, nda U shumisa zwiḓolo. A wo ngo nthengela zwioro nga mali, a wo ngo mpfusha mapfura a zwidzimu zwau; atsina ndi iwe we wa ntambudza nga zwivhi zwau, we wa ntshengedza nga milandu yau.”—Yesaya 43:22-24.“

21, 22. (a) Ndi ngani hu tshi nga ambiwa uri ṱhoḓea dza Yehova a dzi lemeli? (b) Vhukuma, vhathu vha ita hani uri Mudzimu a vha shumele?

21 Musi a tshi ri, “a tho ngo U hwalisa misumo, nda U shumisa zwiḓolo,” Yehova ha khou amba uri misumo na zwiḓolo (zwine zwa ita tshioro tshikhethwa tshi nukhelelaho) a zwi ṱoḓei. Vhukuma, zwenezwi zwithu ndi zwa ndeme vhukuma kha vhurabeli ha ngoho nga fhasi ha mulanga wa Mulayo. Zwo tou ralo nga “zwioro,” zwine zwa amba tshimela tshine tsha nukhelela, tshitimbwanywa tsha munukho u ḓifhelelaho tsha mapfura makhethwa a ḓolwaho. Vhaisiraele vho litshelela u shumisa zwenezwi zwithu mushumoni wavho thembeleni. Fhedzi naa zwo vha zwi tshi lemela u tevhela dzenedzo ṱhoḓea? Na kathihi! Ṱhoḓea dza Yehova dzi a leluwa musi dzi tshi vhambedzwa na dza midzimu ya mazwifhi. Sa tsumbo, Moloxo mudzimu wa mazwifhi o vha a tshi ṱoḓa tshiṱhavhelo tsha ṅwana—tshithu tshe Yehova a sa vhuye a tshi ṱoḓa!—Doiteronomio 30:11; Mixa 6:3, 4, 8.

22 Arali Vhaisiraele vho vha vhe na pfeseso ya muya, vho vha vha sa ḓo vhuya vha ‘netiswa nga Yehova.’ Musi vha tshi ṱolisisa Mulayo wawe, vho vha vha tshi ḓo vhona uri u a vha funa nga ho dzikaho nahone vha mu ṋea nga dakalo “mapfura,” tshipiḓa tsha ndeme vhukuma tsha zwiṱhavhelo zwavho. Nṱhani hazwo, vho hana na enea mapfura nga vhupangwa. (Levitiko 3:9-11, 16) Edzanu vhona nḓila ye lwonolwu lushaka luvhi lwa tsikeledza ngayo Yehova nga muhwalo wa vhuvhi halwo—zwi re zwone ndi uri lwa ita uri a lu shumele!—Nehemia 9:28-30.

Ndayo I A Thusa

23. (a) Ndi ngani ndayo ya Yehova yo fanela vhukuma? (b) Hu katelwa na mini kha u laya Vhaisiraele?

23 Naho ndayo ya Yehova i tshi vhavha, nahone zwo fanela uri i ralo, i bveledza ṱhoḓea dzi ṱoḓeaho, i ita uri vhathu vha kone u khathutshelwa. “Nṋe, ndi Nṋe ane nda phunya vhutshinyi hau, ndi tshi itela Nṋe Muṋe, zwivhi zwau ndi si tsha zwi elelwa. Nyeletshedze ri rovhedzane, amba iwe, uri hu vhonale arali Ú muvhuya. Khotsi-au wa u ranga o no ita zwivhi, na vha-ranga-phanḓa vhau [“vhaḓologi,” ṱhaluso i re magumoni a siaṱari, NW.] vho no ndaṱa. Nṋe nda mbo nyadzisa vhahulwane vha nnḓu-khethwa; Yakobo nda mu ita tshi-kumedzwa-tshoṱhe, Isiraele a vha wa u hoiwa.” (Yesaya 43:25-28) U fana na tshaka dzoṱhe dza shango, Vhaisiraele vha bva kha Adamu, “wa u ranga.” Nga zwenezwo, a hu na Muisiraele ane a nga amba uri u “muvhuya.” Na “vha-ranga-phanḓa” vha Isiraele—vhafunzi vhavho, kana vhaḓologi vha Mulayo—vho tshinya phanḓa ha Yehova nahone vha funza mazwifhi. Nga zwenezwo, Yehova u ḓo ita lushaka lwoṱhe “tshi-kumedzwa-tshoṱhe” a ita uri ‘lu hoiwe.’ U ḓo dovha a nyadzisa vhoṱhe vhane vha shuma kha “nnḓu-khethwa,” yawe kana fhethu hukhethwa.

24. Ndi tshifhio tshiitisi tshihulwane tshine tsha ḓo ita uri Yehova a hangwele vhathu vhawe—vha kale na vha musalauno—fhedzi, u ḓipfa hani ngavho?

24 Naho zwo ralo, ṱhogomelani uri Mudzimu o vha a sa ḓo khathutshela Vhaisiraele nge vha ḓisola, fhedzi vho vha vha tshi ḓo khathutshelwa nga ṅwambo wa dzina ḽa Yehova. Ee, dzina ḽawe ḽi a kwamea. Arali a litshe Vhaisiraele vha dzule tshoṱhe vhuthubwani, dzina ḽawe ḽo vha ḽi tshi ḓo nyadziwa nga vhathu. (Psalme ya 79:9; Hesekiele 20:8-10) Zwi fanaho na zwenezwo ṋamusi, u khethwa ha dzina ḽa Yehova na u lwelwa ha vhuvhusahoṱhe hawe ndi zwone zwa ndeme u fhira u tshidzwa ha vhathu. Naho zwo ralo, Yehova u funa vhane vha ṱanganedza ndayo yawe vha sa koloṅwi na vhane vha mu gwadamela nga muya na nga mafhungo-ngoho. U sumbedza lufuno lwawe kha vhenevha vhathu—naho vhe vhaḓodzwa kana vhe vha dziṅwe nngu—nga u phumula vhukhakhi havho nga mutheo wa tshiṱhavhelo tsha Yesu Kristo.—Yohane 3:16; 4:23, 24.

25. Ndi zwifhio zwithu zwi ofhisaho zwine Yehova a ḓo zwi ita hu si kale, nahone ri nga sumbedza hani u zwi livhuha zwino?

25 Zwiṅwe hafhu, zwenezwino Yehova u ḓo sumbedza nḓila ine a funa ngayo gogo ḽihulu ḽa vhagwadameli vhawe vha fulufhedzeaho musi a tshi vha itela tshiṅwe tshithu tshiswa nga u vha vhofholola vha ponyoka “maṱunguni mahulu” vha dzhena kha “ḽifhasi ḽiswa” ḽo kunakiswaho. (Ndzumbululo 7:14; 2 Petro 3:13) Vha ḓo vhona musumbedzo u ofhisaho vhukuma wa maanḓa a Yehova u sa athu vhonwa nga vhathu. Tshilavhelelwa tsha uri tshenetsho tshiitea tshi ḓo ḓadzea ngangoho tshi ita uri vha masalela a vho ḓodzwaho na vhoṱhe vhane vha vhumba vha gogo ḽihulu vha takale nahone ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe vha tshile u tendelana na ndaela ya vhuimo ha nṱha ine ya ri: “Inwi ni dziṱhanzi dzanga!”—Yesaya 43:10.

[Ṱhaluso dzi re magumoni a siaṱari]

a Kha ngano nnzhi dza dzitshaka, midzimu minzhi i a “bebwa” nahone ya vha na “vhana.”

[Mbudziso Dza Pfunzo]

[Tshifanyiso kha siaṱari 48, 49]

Yehova u ḓo tikedza Vhayuda musi vha tshi vhuyelela hayani ngei Yerusalema

[Zwifanyiso kha siaṱari 52]

Yehova u itela dzitshaka khaedu uri dzi ḓise ṱhanzi dza midzimu yadzo

1. Tshifanyiso tsha Baali tsho itwaho nga tsimbi ya buronze  2. Zwifanyiso zwa vumba zwa Asiteroto  3. Midzimu miraru ya Egipita Horus, Osiris, na Isis  4. Midzimu ya Gerika Athena (kha tsha monde) na Aphrodite

[Zwifanyiso kha siaṱari 58]

“Inwi ni dziṱhanzi dzanga.”—Yesaya 43:10