Ndima ya Vhufumbiliraru
“Dzina Ḽiswa”
1. Ndi khwaṱhisedzo ifhio yo ṅwalwaho kha Yesaya ndima ya 62?
KHWAṰHISEDZO, phumudzo, fulufhelo ḽa u vusuluswa—zwenezwo ndi zwe zwa vha zwi tshi ṱoḓiwa nga Vhayuda vhe vha kulea nungo ngei Babele. Ho vha ho no fhela maḓana o vhalaho a miṅwaha u bva tshee muḓi wa Yerusalema na thembele yawo zwo fheliswa. Khilomithara dzi ṱoḓaho u vha 800 u bva Babele, shango ḽa Yuda ḽo sala ḽi shubi, nahone zwa vhonala u nga Vhayuda vho hangwiwa nga Yehova. Ndi mini tshe tsha vha tshi tshi nga khwinisa vhuimo havho? Mafulufhedziso a bvaho ha Yehova a uri u ḓo vha vhuyedzedza hayani nahone a vha tendela uri vha vusuluse vhurabeli ho kunaho. Nga zwenezwo maipfi ane a nga “tsiwana” na ‘marubi’ o vha a tshi ḓo dzhielwa vhudzulo nga madzina ane a amba u ṱanganedzwa nga Mudzimu. (Yesaya 62:4; Sakaria 2:12) Yesaya ndima ya 62 yo ḓala enea mafulufhedziso. Naho zwo ralo, u fana na vhuṅwe vhuporofita ha u vusuluswa, yeneyi ndima a i ambi nga ha u vhofhololwa ha Vhayuda vhuthubwani ngei Babele fhedzi. Kha u ḓadzea hayo huhulwane, Yesaya ndima ya 62 i ri khwaṱhisedza uri u tshidzwa ha lushaka lwa Yehova lwa muya, “Isiraele wa Mudzimu,” ho vha hu tshi ḓo itea zwa vhukuma.—Vha-Galata 6:16.
Yehova Ha Dzuli O Fhumula
2. Yehova u dovha a tonda Tsioni nga nḓila-ḓe?
2 Muḓi wa Babele wo kundwa nga 539 B.C.E. Nga murahu ha zwenezwo, Khosi Korese wa Peresia o ṋea ndaela ya uri Vhayuda vha ofhaho Mudzimu vha kone u vhuyelela Yerusalema nahone vha vusuluse vhurabeli ha Yehova. (Esera 1:2-4) Nga 537 B.C.E., Vhayuda vha u thoma vha swika shangohaya ḽavho. Yehova o dovha a tonda Yerusalema, samusi zwi tshi vhonwa nga nḓivhadzo yawe ya vhuporofita. “Ndi itela Tsioni ndi sa fhumuli; ndi itela Yerusalema ndí sa dzuli fhasi. Ndi ri zwivhuya zwaho nga zwi bvelele vhunga tshedza, na ndamulelo yaho i duge vhunga ḓenzhe.”—Yesaya 62:1.
3. (a) Ndi ngani Yehova o fheleledza o furalela Tsioni wa kha ḽifhasi, nahone o dzhielwa vhuimo nga nnyi? (b) Ndi vhugunei vhufhio he ha vha hone, nahone lini, nahone ri khou tshila ḽifhingani ḽifhio ṋamusi?
3 Nga 537 B.C.E., Yehova o ḓadzisa fulufhedziso ḽawe ḽa u vusulusa Tsioni, kana Yerusalema. O tshidza vhadzulapo vha wonoyo muḓi nahone u luga havho ha vhonala tshoṱhe. Naho zwo ralo, nga murahu vha dovha vha ṱutshela vhurabeli ho kunaho. Mafheleloni vha landula Yesu sa Messia, nahone Yehova a fheleledza o vha furalela vha si tsha vha lushaka lwawe lwo nangwaho. (Mateo 21:43; 23:38; Yohane 1:9-13) Yehova a ita uri hu bebwe lushaka luswa, “Isiraele wa Mudzimu.” Lwonolwu lushaka luswa lwo vha vhathu vhawe vho khetheaho, nahone kha ḓana ḽa u thoma ḽa miṅwaha, miraḓo yalwo yo huwelela mafhungo maḓifha nga u fhisea shangoni ḽoṱhe ḽa tshenetsho tshifhinga. (Vha-Galata 6:16; Vha-Kolosa 1:23) Zwi ṱungufhadzaho ndi uri musi vhaapostola vho no fa, vhathu vho ṱutshela vhurereli ha ngoho. Nga ṅwambo wa zwenezwo, ha thoma Vhukriste ha vhugunei, vhune ṋamusi ha wanala kha ḽa Vhudzhagane. (Mateo 13:24-30, 36-43; Mishumo 20:29, 30) Maḓanani a miṅwaha, ḽa Vhudzhagane ḽo tendelwa u ḓisa samba ḽihulwane kha dzina ḽa Yehova. Naho zwo ralo, mafheleloni, nga 1914, “ṅwaha u takadzaho” wa Yehova wa thoma, kathihi na u ḓadzea huhulwane ha tshenetshi tshipiḓa tsha vhuporofita ha Yesaya.—Yesaya 61:2.
4, 5. (a) Tsioni na vhana vhawo vha fanyisela vhafhio ṋamusi? (b) Yehova u shumisa Tsioni nga nḓila-ḓe u itela uri “ndamulelo ya[we] i duge vhunga ḓenzhe”?
4 Ṋamusi fulufhedziso ḽa Yehova ḽa u vusulusa Tsioni ḽo ḓadzea kha ndangulo yawe ya kha ḽifhasi, “Yerusalema wa ṱaḓulu,” une kha ḽifhasi wa imelwa nga vhana vhawo, Vhakriste vho ḓodzwaho nga muya. (Vha-Galata 4:26) Ndangulo ya Yehova ya ṱaḓulu i shuma sa muthusi o ḓikumedzaho—o tshaho, wa lufuno, na a re mushumi wa biko. Tsho vha tshi tshifhinga tshi nyanyulaho lungafhani musi nga 1914 i tshi beba Muvhuso wa Vhumessia! (Ndzumbululo 12:1-5) Zwihuluhulu u bva nga 1919, vhana vhawo vha kha ḽifhasi vho huwelela kha dzitshaka nga ha u luga na u tshidzwa hawo. Samusi Yesaya o amba hu tshee nga phanḓa, vhenevha vhana vho vhonetshela u fana na ḓenzhe swiswini, vha ita uri tshedza tshavho tshi vhonetshele.—Mateo 5:15, 16; Vha-Filipi 2:15.
5 Yehova u na dzangalelo ḽihulwane kha vhagwadameli vhawe nahone ha nga aweli, kana u fhumula, u swika a tshi ḓadzisa mafulufhedziso oṱhe e a a vhudza muḓi wa Tsioni na vhana vhawo. Masalela a vhaḓodzwa kathihi na khonani dzavho vha “dziṅwe nngu” na vhone a vha fhumuli. (Yohane 10:16) Vhukuma vha a huwelela musi vha tshi livhisa vhathu kha nḓila nthihi fhedzi ya u tshidzwa.—Vha-Roma 10:10.
“Dzina Ḽiswa” ḽe vha Irwa nga Yehova
6. Yehova o ri mini nga ha Tsioni?
6 Yehova o ri mini nga ha Tsioni, “musadzi” wawe wa ṱaḓulu, a imelwaho nga Yerusalema wa kale? O ri: “Vhathu nga vha vhone zwivhuya zwau [“Iwe musadzi,” NW], mahosi oṱhe a vhone vhugala hau; vha U rine dzina ḽiswa ḽine ḽa ḓo bulwa nga mulomo wa Yehova.” (Yesaya 62:2) Musi Vhaisiraele vha tshi ita zwivhuya, tshaka dzi kombetshedzea u sedza nga vhuronwane. Na mahosi a kombetshedzea na u tenda uri Yehova u khou shumisa Yerusalema na uri vhuvhusi naho vhufhio vhune vha vhu shumisa a vhu tshithu musi vhu tshi vhambedzwa na Muvhuso wa Yehova.—Yesaya 49:23.
7. Dzina ḽiswa ḽa Tsioni ḽi sumbedza mini?
7 Zwino Yehova u khwaṱhisedza vhuimo ho shandukaho ha muḓi wa Tsioni nga u u ira dzina ḽiswa. Ḽeneḽo dzina ḽiswa ḽi sumbedza phaṱutshedzo na u tondiwa hune vhana vha Tsioni vha kha ḽifhasi vha ḓiphina ngaho u thoma nga 537 B.C.E. a Zwi sumbedza uri Yehova u tenda uri muḓi wa Tsioni ndi wawe. Ṋamusi, Isiraele wa Mudzimu wo nyanyuwa nge Yehova a u takalela nga yeneyi nḓila, nahone vha dziṅwe nngu vha takala nawo.
8. Yehova o hulisa Tsioni nga nḓila-ḓe?
8 Nge Yehova a ira Tsioni dzina ḽiswa, zwino u a fulufhedzisa: “Ndi hone U tshi ḓo vha dzánga ḽa u naka tshanḓani tsha Yehova, tshifunga tsha vhuhosi tshanḓani tsha Mudzimu wau.” (Yesaya 62:3) Yehova u imisela nṱha musadzi wawe wa pfanyisedzo, Tsioni wa ṱaḓulu, u itela uri vhathu vha mu takalele. (Psalme ya 48:2; 50:2) Dzanga ḽa u naka na “tshiphuga tsha vhuhosi” zwi sumbedza uri o ṋewa ṱhonifho na maanḓa. (Sakaria 9:16) Isiraele wa Mudzimu ane a imela Tsioni wa ṱaḓulu, kana “Yerusalema ha ṱaḓulu” o vha hone nga nḓila i mangadzaho nga ṅwambo wa tshanḓa tsha Mudzimu—maanḓa awe ane a a shumisa. (Vha-Galata 4:26) Nga thuso ya Yehova, lwonolwo lushaka lwa muya lwo ḓiitela rekhodo i swayeaho ya u fulufhedzea na u ḓikumedza. Vha dzimilioni, u katela na vhaḓodzwa na vha dziṅwe nngu, vha khwaṱhiswa uri vha sumbedze lutendo na lufuno lu swayeaho. Tshifhingani tsha Vhuvhusi ha Kristo ha Miṅwaha ya Tshigidi, musi vhaḓodzwa vho no wana malamba avho mahulwane a ṱaḓulu, vha ḓo shumiswa nga Yehova u livhisa tsiko ine ya khou gomela vhutshiloni vhu sa fheli.—Vha-Roma 8:21, 22; Ndzumbululo 22:2.
‘Yehova O U Takalela’
9. Ṱalusani tshanduko ya Tsioni.
9 U irwa dzina ḽiswa ndi tshipiḓa tsha tshanduko i swayeaho ya Tsioni wa ṱaḓulu ane a imelwa nga vhana vhawe vha kha ḽifhasi. Ri a vhala: “A U tsha ḓo pfi tsiwana; shango ḽau a ḽi tsha ḓo pfi marubini; U vhó ḓo pfi hu takadzaho; shango ḽau ḽi ḓo pfi muselwa; ngauri Yehova u ḓo U takalela, shango ḽau ḽi ḓo vha na muṋe waḽo.” (Yesaya 62:4) Tsioni wa kha ḽifhasi wo vha shubi u bva tshee wa fheliswa nga 607 B.C.E. Naho zwo ralo, maipfi a Yehova a khwaṱhisedza uri u ḓo vusuluswa na uri shango ḽawo ḽi ḓo dovha ḽa dzulwa nga vhathu. Muḓi wa Tsioni we u thomani wa vha wo tshinywa a u tsha ḓo dovha wa vha tsiwana, nahone shango ḽawo a ḽi tsha ḓo vha shubi. U vusuluswa ha Yerusalema nga 537 B.C.E. hu amba vhuimo vhuswa khawo, ho fhambanaho tshoṱhe na vhuimo ho tshinywaho he wa vha u khaho u thomani. Yehova u ḓivhadza uri Tsioni u ḓo pfi “hu ntakadzaho,” nahone shango ḽawo ḽa pfi “muselwa.”—Yesaya 54:1, 5, 6; 66:8; Yeremia 23:5-8; 30:17; Vha-Galata 4:27-31.
10. (a) Isiraele wa Mudzimu o shandulwa hani? (b) “Shango” ḽa Isiraele wa Mudzimu ndi mini?
10 U thoma nga 1919 ho vha na tshanduko i fanaho na yeneyo kha Isiraele wa Mudzimu. Tshifhingani tsha nndwa ya shango ya u thoma, zwo vhonala u nga Mudzimu o ṱutshela Vhakriste vho ḓodzwaho. Fhedzi nga 1919 vhuimo hawo havhuḓi ha vusuluswa nahone nḓila ine vha gwadamela ngayo ya khwiniswa. Hezwi zwo kwama pfunzo dzavho, ndangulo yavho, na mushumo wavho. Isiraele wa Mudzimu a dzhena kha “shango” ḽawe, vhuimo hawe ha muya, kana fhethu hune a shumela hone.—Yesaya 66:7, 8, 20-22.
11. Vhayuda vha ḓo dzea mme avho sa musadzi nga nḓila-ḓe?
11 A tshi ombedzela vhuimo vhuswa ha vhathu vhawe, vhu sumbedzaho u tondiwa, Yehova o ri: “Mutei wau we a U fhaṱa u ḓo U dzea vhunga munna a tshi dzea musidzana; Mudzimu wau u ḓo U takalela vhunga muhwe a tshi takalela muselwa.” (Yesaya 62:5) Vhayuda, kana ‘vhanna’ vha Tsioni vha ḓo dzea mme avho sa musadzi nga nḓila-ḓe? Nga muhumbulo wa uri vhanna vha Tsioni vho vhofhololwaho vha tshi bva vhuthubwani ha Babele vha ḓo dzhiulula musanda wavho wa kale vha dovha vha dzula khawo. Musi zwenezwo zwi tshi itea, Tsioni a u tsha ḓo vha shubi, fhedzi u ḓo vha na vhanna.—Yeremia 3:14.
12. (a) Yehova o zwi bvisela hani khagala uri Vhakriste vho ḓodzwaho vha tshipiḓa tsha ndangulo yo ṱanganywaho nae nga mbofho i fanaho na ya mbingano? (b) U shumisana ha Yehova na vhathu vhawe zwi vhea tsumbo yavhuḓi ya mbingano ṋamusi nga nḓila-ḓe? (Sedzani bogisi kha siaṱari 342.)
12 Nga hu fanaho, u bva nga 1919 vhana vha Tsioni wa ṱaḓulu vho dzhiulula shango ḽavho, thakha yavho ya muya, ḽine ḽa vha na dzina ḽa vhuporofita ḽine ḽa pfi “muselwa.” Mushumo wavho wa Vhukriste kha ḽeneḽo shango wo zwi bvisela khagala uri vhenevha Vhakriste vho ḓodzwaho ndi ‘vhathu vha dzina [ḽa Yehova].’ (Mishumo 15:14) U kona havho u aṋwa zwiaṋwiwa zwa Muvhuso na u huwelela dzina ḽa Yehova zwo ita uri zwi vhe khagala uri Yehova u takalela vhenevha Vhakriste. O zwi bvisela khagala uri vha tshipiḓa tsha ndangulo ye ya ḓiṱanganya nae nga vhuthihi ho khwaṱhaho. Nga u ḓodza vhenevha Vhakriste nga muyamukhethwa, nga u vha vhofholola vhuthubwani ha muya, na u vha shumisa u huwelela fulufhelo ḽa Muvhuso kha vhathu vhoṱhe, Yehova o sumbedza uri u a vha takalela nga dakalo ḽi fanaho na ḽa muhwe a tshi takalela muselwa.—Yeremia 32:41.
“Ni Songo Vhuya Na Fhumula”
13, 14. (a) Zwifhingani zwa kale, Yerusalema wo vha muḓi u tsireledzaho nga nḓila-ḓe? (b) Musalauno, Tsioni wo vha hani muḓi wa u “khoḓiwa kha shango ḽoṱhe”?
13 Dzina ḽiswa ḽa pfanyisedzo ḽe Yehova a ira vhathu vhawe ḽi ita uri vha ḓipfe vho vhofholowa. Vha a zwi ḓivha uri u a vha ṱanganedza na uri ndi vhathu vhawe. Zwino a tshi shumisa tshifanyiso tshi sa fani na zwiṅwe, Yehova u amba na vhathu vhawe u fana musi a tshi amba na muḓi wo tsireledzwaho nga mitsheṱo: “Hee Yerusalema! Ndo vhea vha u linda mitsheṱo yau; vhenevho a vha nga vhuyi vha fhumula ḓuvha ḽoṱhe na vhusiku hoṱhe. Hee inwi vha u eledza Yehova, ni songo vhuya na fhumula. A songo vhuya a pfa nó fhumula a vhuye a fhaṱe muḓi wa Yerusalema, a vhuye a u ite wa u khoḓiwa kha shango ḽoṱhe.” (Yesaya 62:6, 7) Nga tshifhinga tsha Yehova tsho fanelaho musi vha masalela a fulufhedzeaho vho no vhuya Babele, Yerusalema wo vha “wa u khoḓiwa kha shango ḽoṱhe”—muḓi wa mitsheṱo u tsireledzaho vhadzulapo vhawo. Masiari na vhusiku, vhalindi mitsheṱoni yeneyo vha dzula vho fhaṱuwa u itela u vha na vhungoho ha uri muḓi wo tsireledzea na u sevha vhadzulapo arali ha vha na khombo.—Nehemia 6:15; 7:3; Yesaya 52:8.
14 Musalauno Yehova o shumisa vhalindi vhawe vho ḓodzwaho u itela u sumbedza vho vuḓaho nḓila ya u ḓivhofholola kha vhupuli ha vhurereli ha mazwifhi. Vhenevha vhathu vha a rambiwa uri vha dzhene ngomu ndanguloni yawe, hune vha ḓo tsireledzwa kha tshika ya lwa muya, ṱhuṱhuwedzo mmbi, na zwithu zwi sinyusaho Yehova. (Yeremia 33:9; Tsefanya 3:19) Tsha ndeme vhukuma kha yeneyo tsireledzo ndi mushumo wa tshigwada tsha mulindi, “mukoma a fulufhedzeaho na wa vhuṱali,” ane a ri ṋea “zwiḽiwa [zwa muya] nga tshikhathi tshazwo.” (Mateo 24:45-47) Vha tshi shuma na tshigwada tsha mulindi, vha “gogo ḽihulu” na vhone vha ita mushumo wa ndeme kha u ita uri Tsioni u ‘khoḓiwe kha shango ḽoṱhe.’—Ndzumbululo 7:9.
15. Tshigwada tsha mulindi na khonani dzatsho vha shumela hani Yehova misi yoṱhe?
15 Mushumo wa tshigwada tsha mulindi na khonani dzatsho u kha ḓi bvela phanḓa! Mavhonele avho a u ḓiṋekedza nga mbilu yoṱhe a vhonala nga u shuma nga u fhisea ha vhathu vha dzimilioni vha fulufhedzeaho vha tshi tikedzwa nga vhalavhelesi vha dalelaho zwivhidzo na vhasadzi vhavho, vhomaḓilonga mahayani o fhamba-fhambanaho a Bethele na fhethu ha u gandisela ha Ṱhanzi dza Yehova, vharumiwa, na vhavulanḓila vho khetheaho, vha tshifhinga tshoṱhe, na vha u thusa. Zwiṅwe hafhu, vha shuma nga maanḓa u itela u fhaṱa Holo ntswa dza Muvhuso, u dalela vhalwadze, u thusa vhathu vha sedzanaho na vhuimo vhu re na khaedu ya zwa ngalafho, na u ṋea thuso nga u ṱavhanya vhathu vho welwaho nga khombo. Vhunzhi ha vhenevha vhathu vhane vha tou ḓiṋekedza kanzhi vha shuma “masiari na vhusiku” nga ho livhaho!—Ndzumbululo 7:14, 15.
16. Vhashumeli vha Yehova ‘a vha fhumuli’ nga nḓila-ḓe?
16 Vhashumeli vha Yehova vha ṱuṱuwedzwa u rabela vha sa fhidzi, u humbela Mudzimu uri “zwine [a] funa zwi itwe fhano fhasi vhunga zwi tshi itwa ngei ṱaḓulu.” (Mateo 6:9, 10; 1 Vha-Thesalonika 5:17) Vha a khadeledzwa: “[Yehova] ni songo vhuya na fhumula” u swika lutamo na mafulufhelo malugana na u vusuluswa ha vhurabeli ha ngoho zwi tshi ḓadzea. Yesu o ombedzela ṱhoḓea ya u rabela misi yoṱhe, a tshi khadeledza vhatevheli vhawe uri vha ‘vhidze [Mudzimu] masiari na vhusiku.’—Luka 18:1-8.
Vhane vha Shumela Mudzimu Vha Ḓo Lambedzwa
17, 18. (a) Vhadzulapo vha Tsioni vha nga lavhelela u ḓiphina nga zwiaṋwiwa zwa mushumo wavho nga nḓila-ḓe? (b) Vhathu vha Yehova ṋamusi vha ḓipfa hani nga zwiaṋwiwa zwa mushumo wavho?
17 Dzina ḽiswa ḽine Yehova a ḽi ira vhathu vhawe ḽi vha khwaṱhisedza uri vhuḓidini havho a si ha fhedzi. “Yehova o ana nga tsha u ḽa tshawe, nga tshanḓa tshawe tsha maanḓa, a ri: A thi tsha ḓo dovha nda ḽisa mavhele au nga maswina au; vha-nnḓa a vha tsha ḓo nwa tuvhu ḽau, ḽe wa ḽi shumela. Mavhele a ḓo ḽiwa nga vhe vha a kaṋa; vha ḓo renda Yehova. Vhe vha fula zwiṱokola vha ḓo nwa tuvhu miṱani ya nnḓu khethwa yanga.” (Yesaya 62:8, 9) Tshanḓa tsha Yehova tsha u ḽa na tsha maanḓa tshi fanyisela maanḓa awe na nungo dzawe. (Doiteronomio 32:40; Hesekiele 20:5) U ana hawe nga zwenezwi hu sumbedza uri o ḓiimisela u shandula vhuimo ha zwithu ha Tsioni. Nga 607 B.C.E., Yehova u tendela maswina a Tsioni uri a u ṱangule na u thukhutha thundu dzawo. (Doiteronomio 28:33, 51) Fhedzi zwino, thundu dza Tsioni dzi ḓo shumiswa nga vha re na ndugelo yadzo fhedzi.—Doiteronomio 14:22-27.
18 Musalauno ḽeneḽi fulufhedziso ḽo ḓadzea musi vhathu vha Yehova vho vusuluswaho vha tshi bvelela vhukuma siani ḽa muya. Vha ḓiphina nga vhuḓalo nga zwiaṋwiwa zwa mushumo wavho—tshivhalo tsho engedzeaho tsha vhafunziwa vha Vhakriste na muḓalo wa zwiḽiwa zwa muya. (Yesaya 55:1, 2; 65:14) Nga ṅwambo wa uri vhathu vhawe vha a fulufhedzea, Yehova ha tendeli maswina avho a tshi thithisa mvelaphanḓa yavho ya muya kana u vha ita uri vha sa takalele tshumelo yavho ine vha i ita nga mbilu yoṱhe. A hu na mushumo na muthihi une wa itelwa Yehova une wa vha mahandana.—Maleaxi 3:10-12; Vha-Heberu 6:10.
19, 20. (a) Nḓila ya Vhayuda vha vhuyelelaho Yerusalema yo kunakiswa hani? (b) Musalauno nḓila yo kunakiswa hani u itela uri vho vuḓaho vha dzhene ndanguloni ya Yehova?
19 Dzina ḽiswa ḽi dovha ḽa ita uri ndangulo ya Yehova i kunge vhathu vha mbilu dzavhuḓi. Mavhuthu a vhuthanela khayo, nahone nḓila i dzula yo vulea. Vhuporofita ha Yesaya vhu ri: “Fhirani! Fhirani! Ni ye dzikhoroni; vulelani vhathu nḓila. Fu̗kulani! Fu̗kulani gondo, kulani matombo, simelani mavhuthu tshiphuga.” (Yesaya 62:10) Kha u ḓadzea ha u thoma, heyi mbidzo i vhonala i tshi ambela kha u fhira khoroni dza miḓi ya Babele u itela u vhuyelela Yerusalema. Vhenevho vhathu vha vhuyaho vho vha vho fanela u kula matombo na u sima tshiphuga tshine tsha sumbedza nḓila.—Yesaya 11:12.
20 U bva nga 1919, Vhakriste vho ḓodzwaho vho khethiwa u itela tshumelo ya Mudzimu nahone vha khou tshimbila kha “nḓila khethwa.” (Yesaya 35:8) Ndi vhone vha u thoma u tshimbila nḓilani ya muya vha bva Babele Ḽihulu. (Yesaya 40:3; 48:20) Mudzimu o vha ṋea ndugelo ya u ranga phanḓa kha u ḓivhadza mishumo yawe mihulwane na u sumbedza vhaṅwe nḓila ya u dzhena gondoni. U kula matombo—u bvisa zwithivheli—zwo vha zwi tshi itelwa u vha vhuyedza. (Yesaya 57:14) Vho vha vho fanela u vhona zwavhuḓi ndivho dza Mudzimu na pfunzo dzawe. Thendo dza mazwifhi ndi matombo a re zwithivheli nḓilani i yaho vhutshiloni, fhedzi Ipfi ḽa Yehova ḽi nga “nundo i pwashaho matombo.” Vhakriste vho ḓodzwaho vho ḽi shumisa u pwashekanya matombo a re zwithivheli ane a nga khukhula vhane vha ṱoḓa u shumela Yehova.—Yeremia 23:29.
21, 22. Ndi tshiphuga tshifhio tshe Yehova a tshi vhetshela vhe vha ṱutshela vhurereli ha mazwifhi, nahone ri zwi ḓivha hani?
21 Nga 537 B.C.E., muḓi wa Yerusalema wo vha tshiphuga tshe tsha kunga vha masalela a Vhayuda uri vha vhuye nahone vha fhaṱulule thembele. (Yesaya 49:22) Nga 1919 musi vha masalela a vho ḓodzwaho vha tshi vhofhololwa vhuthubwani ha vhurereli ha mazwifhi, a vho ngo sokou tendeleka vha sa ḓivhi hune vha ya. Vho vha vha tshi ḓivha hune vha fanela u ya hone, ngauri Yehova o vha o vha vhetshela tshiphuga. Tshiphuga tshifhio? Tshiphuga tshi fanaho na tshe tsha ambiwa hu tshee nga phanḓa kha Yesaya 11:10, ine ya vhalea nga u rali: “Misi iyo vha-nnḓa vha ḓo ṱoḓa ḽeneḽo Ḽiakhatho ḽa mudzi wa Isai; u ḓo ima é tshiphuga tsha dzitshakha.” Muapostola Paulo u shumisela enea maipfi kha Yesu. (Vha-Roma 15:8, 12) Ee, tshiphuga ndi Yesu Kristo, ane a khou vhusa sa Khosi Thavhani ya Tsioni ya ṱaḓulu!—Vha-Heberu 12:22; Ndzumbululo 14:1.
22 Vhakriste vho ḓodzwaho na vha dziṅwe nngu vha kuvhanganyelwa kha Yesu Kristo uri vha vhe na mukovhe kha vhurabeli vhu ṱanganyaho ha Mudzimu wa Ṱaḓulu-ṱaḓulu. Vhuvhusi hawe vhu shuma u lwela vhuvhusahoṱhe ha Yehova na u fhaṱutshedza vhathu vha fulufhedzeaho vha tshaka dzoṱhe dza ḽifhasi. Naa itshi a si tshiitisi tsha uri muṅwe na muṅwe a ṱanganele kha u mu renda?
“Mutshidzi Wau U Khou Ḓa”
23, 24. Vhane vha vha na lutendo kha Mudzimu vha tshidzwa nga nḓila-ḓe?
23 Dzina ḽiswa ḽe Yehova a ḽi ira ndangulo yawe ine ya nga musadzi ḽi tshimbidzana na u tshidzwa ha vhana vhawe lwa tshoṱhe. Yesaya o ṅwala: “Ni ralo ngauri Yehova o anḓadza fhungo, ḽa swika hune shango ḽa guma, ha pfi: Vhudzani ṅwananyana wa Tsioni ni ri: Vhona, Mutshidzi wau u khou ḓa! Vhona, zwa u tonda ngazwo’ u nazwo’; zwa u lifhedza zwawe zwo mu ranga phanḓa.” (Yesaya 62:11) Vhayuda vho tshidzwa musi Babele ḽi tshi wa nahone vha vhuyelela shangohaya ḽavho. Fhedzi haya maipfi a ambela kha tshiṅwe tshithu tshihulwane. Nḓivhadzo ya Yehova i ri humbudza vhuporofita ha Sakaria malugana na Yerusalema: “Hee ṅwananyana wa Tsioni, mifhululu nga i ṱahe! Hee ṅwananyana wa Yerusalema, itou khana! U ḓivhe zwauri Khosi yau i khou ḓa ha iwe, Muvhuya, Mutshidzi, Ndi Ene Mulenda; o namela mbongola, ṋamana yayo, voḓa ḽa mbongola.”—Sakaria 9:9.
24 Nga murahu ha miṅwaha miraru na hafu Yesu o no lovhedzwa maḓini nahone a ḓodzwa nga muya wa Mudzimu, o livha Yerusalema nahone a kunakisa thembele yawo. (Mateo 21:1-5; Yohane 12:14-16) Ṋamusi, Yesu Kristo ndi ene ane a khou ḓisa vhutshidzi vhu bvaho ha Yehova kha vhoṱhe vha re na lutendo kha Mudzimu. U bva tshee a vhewa khuluṋonini nga 1914, Yesu u dovha a vha Muhaṱuli o vhewaho nga Yehova na Muḓadzisi wa Khaṱulo. Nga 1918, nga murahu ha miṅwaha miraru na tshipiḓa o no vhewa khuluṋonini, o kunakisa thembele ya muya ya Yehova, ine kha ḽifhasi ya imelwa nga tshivhidzo tsha Vhakriste vho ḓodzwaho. (Maleaxi 3:1-5) U simiwa hawe sa tshiphuga zwo swaya u thoma ha u kuvhanganywa huhulwane ha vhathu vha bvaho ḽifhasini ḽoṱhe, u itela u tikedza Muvhuso wa Vhumessia. Hu tshi tevhelwa tsumbo ya kale, ‘vhutshidzi’ ho ḓa kha Isiraele wa Mudzimu musi vha tshi vhofhololwa Babele Ḽihulu nga 1919. Zwa u “tonda” kana ‘malamba’ zwe zwa vhetshelwa vhakaṋi vho ḓiṋekedzaho ndi vhutshilo vhu sa fheli ṱaḓulu kana kha ḽifhasi. Vhoṱhe vhane vha dzula vha tshi fulufhedzea vha na vhungoho ha uri ‘u ḓiṋetisa havho a si ha fhedzi Murenani.’—1 Vha-Korinta 15:58.
25. Vhathu vha Yehova vha khwaṱhisedzwa mini?
25 Ndangulo ya Yehova ya ṱaḓulu i na mavhonele avhuḓi lungafhani kha vhaimeli vhayo vho ḓodzwaho vha re kha ḽifhasi, na kha muṅwe na muṅwe ane a ṱanganela nayo nga u fhisea! (Doiteronomio 26:19) Yesaya o fulufhedzisa: “Vhone vha ḓo pfi Lushaka lukhethwa, Vhalamulelwa vha Yehova; iwe U ḓo pfi Muṱuvhiwa, Muḓi u sa pfuluwi.” (Yesaya 62:12) “Yerusalema ha ṱaḓulu” une wa imelwa nga Isiraele wa Mudzimu, wo vhuya wa ḓipfa wo ṱutshelwa. A u tsha ḓo vhuya wa ḓipfa nga yeneyo nḓila. Yehova u ḓo tsireledza vhathu vhawe nga hu sa fheli, a bvela phanḓa a tshi vha ṱanganedza.
[Ṱhaluso i re magumoni a siaṱari]
a Kha vhuporofita ha Bivhili “dzina ḽiswa” ḽi nga amba vhuimo vhuswa kana ndugelo ntswa.—Ndzumbululo 2:17; 3:12.
[Mbudziso Dza Pfunzo]
[Bogisi kha siaṱari 342]
Tsumbo ya Vhuimo ha Nṱha ya Mbingano
Musi vhathu vha tshi vhingana, hu na zwine vha zwi lavhelela kha mbofho ya mbingano. Fhedzi Mudzimu u lavhelela mini? Ndi ene we a thoma ndugiselelo ya mbingano. Ndivho yawe yo vha i ifhio?
Tshiṅwe tshine tsha sumbedza zwine Mudzimu a zwi lavhelela tshi vhonwa kha vhushaka hawe na lushaka lwa Isiraele. Yesaya u fanyisa honovhu vhushaka na mbingano. (Yesaya 62:1-5) Ṱhogomelani zwine Yehova Mudzimu sa “munna” a zwi itela “muselwa” wawe. U a mu tsireledza na u ita uri a vhe mukhethwa. (Yesaya 62:6, 7, 12) U a mu hulisa na u mu dzhiela nṱha. (Yesaya 62:3, 8, 9) Nahone u a mu takalela, samusi zwo sumbedzwa nga madzina maswa e a mu ira one.—Yesaya 62:4, 5, 12.
Kha Maṅwalo a Lugerika a Tshikriste, Paulo u dovholola ṱhaluso ya Yesaya ya vhushaka vhukati ha Yehova na Isiraele musi a tshi vhambedza vhushaka ha munna na musadzi na ha Kristo na tshivhidzo tsha Vhakriste vho ḓodzwaho.—Vha-Efesa 5:21-27.
Paulo o ṱuṱuwedza Vhakriste uri mbinganoni dzavho vha edzise vhushaka vhune Yesu a vha naho na tshivhidzo. A hu na lufuno lu fhiraho lwe lwa sumbedzwa nga Yehova kha Isiraele na lwe lwa sumbedzwa nga Kristo kha tshivhidzo. Honovhu vhushaka ha pfanyisedzo vhu ri ṋea tsumbo ya vhuimo ha nṱha ha mbingano dzi bvelelaho na dzi takadzaho vhukati ha Vhakriste.—Vha-Efesa 5:28-33.
[Tshifanyiso kha siaṱari 339]
Yehova u ḓo vhidza Tsioni wa ṱaḓulu nga dzina ḽiswa
[Zwifanyiso kha siaṱari 347]
Musalauno tshigwada tsha Yehova tsha mulindi a tsho ngo fhumula

