Ndima ya 10

Ndi Ngani Khonani Yanga Yo Mpfisa Vhuṱungu?

“Kerry o vha e khonani yanga ya mbiluni. Samusi o vha e si na goloi, ndo vha ndi tshi fhira ndi tshi mu dzhia ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe musi ndi tshi bva mushumoni. Naho zwo ralo, nga u ṱavhanya nda vho ṱhogomela uri o vha a tshi ṱoḓa u vha khonani yanga nga ṅwambo wa uri ndi a mu thusa.

“O vha a tshi dzhena goloini a tshi khou amba nga ṱhingo thendeleki kana a tshi khou ṅwala mulaedza. O vha a sa vhuyi a livhuha u ḓa hanga ndi tshi mu dzhia nahone o vha a si tsha ṋeela u itela peṱirolo. Nahone o vha a tshi dzulela u amba luvhi nga vhaṅwe vhathu. Ndo ḓisola vhukuma nge nda konḓelela zwenezwi zwithu lwa tshifhinga tshilapfu!

“Ḽiṅwe ḓuvha nda mbo ḓi ṱalutshedza Kerry nga vhulenda uri a thi tsha ḓo kona u ḓa nda mu dzhia musi ndi tshi bva mushumoni. U bva tsheetsho, ho ngo tsha ṱoḓa u vha khonani yanga—zwine zwa tou sumbedza uri o vha a tshi ṱoḓa u vha khonani yanga nge nda vha ndi tshi mu thusa. Zwenezwi zwi a mmbaisa vhukuma!”—Nicole.

ZWENEZWI zwi nga itea na kha khonani khulwane. Ṋamusi vhenevho vhavhili vha tou vha marema na mukhoro; nga ḽa matshelo vha tou vha maṱula lune a vha tsha amba vhoṱhe. Ndi mini zwine zwa ita uri vhukonani havhuḓi vhu pfuvhe nga u ṱavhanya?

 ● Vhushaka ha Jeremy na khonani yawe khulwane ho pfuvha musi i tshi pfulutshela kule. Jeremy u ri: “Musi o no pfuluwa ho ngo tsha dovha a nthwela luṱingo nahone zwenezwo zwi a mmbaisa vhukuma.”

● Kerrin o thoma u ṱhogomela uri muthu we a vha khonani yawe lwa miṅwaha miṱanu o no shanduka. Kerrin u ri: “Nḓila ye a vha a tshi ita ngayo zwithu na nḓila ye a vha a tshi amba ngayo zwo vha zwi tshi mmbilaedzisa vhukuma. O vha a tshi sasaladza na u amba luvhi nga ha zwithu zwe zwa vha zwi zwa ndeme kha nṋe. Musi ndi tshi lingedza u amba nga hazwo, o mpomoka a amba uri ndi ḓiita muvhuya nahone a thi fulufhedzei, a ri vhukonani hashu a vhu mu vhuyedzi nga tshithu!”

● Vhukonani ha Gloria na khonani yawe khulwane ho fhela a songo vhuya a zwi lavhelela. Gloria u ri: “U thomani ro vha ri madele mapfani nahone a mmbudza uri ndo vha ndi tshi tou nga ṅwana wa mme awe. Ndi songo vhuya nda zwi lavhelela, ho ngo tsha dovha a ṱoḓa u ita zwithu na nṋe nahone o vha e na zwiitisi zwi sa pfali.”

● Vhuleme vhukati ha Laura na Daria ho thoma musi Daria a tshi dzhiela Laura muṱhannga wawe. Laura u ri: “O vha a tshi amba nae tshifhinga tshilapfu nga luṱingo naho a tshi zwi ḓivha uri ndi pfana nae. Ndo fheṱiwa nga khonani yanga khulwane, nda dovha nda xelelwa nga muthu we khamusi nda vha ndi tshi ḓo vha ndo vhingana nae—zwenezwi zwo itea nga tshifhinga tshithihi!”

 Zwo Tshinyala Ngafhi?

Muthu muṅwe na muṅwe u a khakha. Ngauralo ni fanela u dzula no zwi lavhelela uri ḽiṅwe ḓuvha khonani i ḓo ita kana u amba zwiṅwe zwithu zwine zwa ḓo ni pfisa vhuṱungu. Ndi ngoho uri na inwi no no vhuya na pfisa vhaṅwe vhuṱungu. (Muhuweleli 7:22) Muṅwe musidzana ane a pfi Lisa u ri: “Roṱhe a ro ngo fhelela, ri ḓo pfisana vhuṱungu.” Kanzhi khanedzano dzine dza itiswa nga u sa pfesesana hu sa dini dzi nga tandululwa nga u ambedzana.

Naho zwo ralo, nga zwiṅwe zwifhinga u sa pfana hune ha vha hone vhukati ha dzikhonani a hu itiswi nga tshithu tshithihi fhedzi, fhedzi hu itiswa nga uri vhuvhili ha vhoiwe a ni tsha takalela zwithu zwi fanaho sa u thomani. Ni songo hangwa uri musi ni tshi khou aluwa na zwithu zwine inwi na khonani yaṋu na zwi takalela zwi a shanduka. Ni nga ita mini musi ni tshi ṱhogomela uri vhukonani ha vhoiwe vhu khou fa?

Nḓila Ya U Vusulusa Vhukonani

Naa no no vhuya na kherulelwa nga tshiṅwe tshiambaro tshaṋu tshine na tshi funesa? No ita mini nga hazwo? No tshi laṱa? kana no tshi runga? A zwi timatimisi uri phetho ye na i ita yo ḓitika nga nḓila  ye tsha kheruwa ngayo na nḓila ye na vha ni tshi tshi dzhia ngayo. Arali no vha ni tshi funa tshenetsho tshiambaro, zwi tou vha khagala uri no vha ni tshi ḓo ṱoḓa nḓila ya u tshi runga. Kanzhi zwo tou ralo na nga vhukonani ho faho. Zwinzhi zwi ḓitika nga zwe zwa itea na nḓila ine na dzhiela ngayo nṱha honoho vhukonani. a

Sa tsumbo, arali khonani yaṋu o amba zwiṅwe zwithu zwe zwa ni vhaisa kana o ita zwithu zwe zwa sa ni fare zwavhuḓi, ni nga kona u piringulula honoho vhuleme nga u tevhela nyeletshedzo i re kha Psalme ya 4:4 ine ya ri: “Ni ’dzou amba na dzimbilu dzaṋu ni vhulaloni ni fhumule.” Nga zwenezwo, thomani ni humbule nga vhuronwane ni sa athu pfuvhisa vhukonani ha vhoiwe. Naa o ita nga khole? Arali ni si na vhuṱanzi, zwi nga vha zwavhuḓi uri ni litshe eneo mafhungo. Kha zwiimo zwi fanaho na zwenezwi ‘lufuno lu fukedza vhunzhi ha zwivhi.’—1 Petro 4:8.

Ni nga dovha na ṱolisisa arali  na inwi no shela mulenzhe kha honoho vhuleme. Sa tsumbo, arali khonani yaṋu yo ambulula tshiphiri, khamusi zwo itiswa nge na mu hwesa mafhungo ane a mu lemela. Maṅwe mafhungo ane na nga a ṱhogomela ndi a uri khamusi ndi inwi no ḓiitaho uri ni goḓiwe—khamusi nga u ambesa kana nga u amba zwithu zwo bvaho nḓilani. (Mirero 15:2) Arali zwo ralo, ḓivhudziseni, ‘Naa hu na dziṅwe tshanduko dzine nda fanela uri ndi dzi ite uri khonani yanga i dovhe i nṱhonifhe?’

“Naa Ri Nga Amba Nga Zwe Zwa Itea?”

Naho zwo ralo, ni fanela u ita mini arali ni sa koni u hangwa eneo mafhungo? Arali zwo ralo ndi khwine uri ni ambe na khonani yaṋu. Fhedzi ni songo amba nae no sinyuwa. Bivhili i ri: “Muthu wa vhuhali u ḓi vusa nndwa; a sá fheli mbilu u dzikisa khani.” (Mirero 15:18) Thomani ni dzike ni sa athu ya u piringulula vhuleme.

Musi ni tshi ya u amba na khonani yaṋu, humbulani uri tshipikwa tshaṋu a si u “lifhedza vhuvhi nga vhuvhi.” (Vha-Roma  12:17) Nṱhani hazwo tshipikwa tshaṋu ndi u piringulula vhuleme na u vusulusa vhukonani. (Psalme ya 34:14) Nga zwenezwo, ambani zwi tshi bva mbiluni. Ni nga kha ḓi ri, “Ndi kale ri dzikhonani. Naa ri nga amba nga zwe zwa itea?” Musi ni tshi vho ḓivha tsho itaho uri hu vhe na vhuleme, zwi ḓo ni lelutshela uri ni vusuluse vhukonani. Naho arali khonani yaṋu i sa ṱoḓi u amba nga hazwo, ni nga khuthadzwa nga uri inwi no lingedza u ita uri hu vhe na mulalo.

Musi no no ita zwenezwo, ivhani na vhungoho ha uri naho “munna wa dzikhonani a nga ḓi tshinyala,” hu dovha ha vha na “ṱhama i sá ṱali, ine ya vhuya ya fhira wa hau.” (Mirero 18:24) Ndi ngoho uri na khonani khulwane dzi nga sinyusana. Arali zwa itea, itani zwoṱhe zwi re maanḓani aṋu u itela u vusulusa vhukonani ha vhoiwe. Vhukuma, u ḓiimisela u piringulula vhuleme zwi sumbedza uri ni khou aluwa.

VHALANI ZWO ENGEDZEAHO NGA HA ENEA MAFHUNGO KHA VOLUMU 1, NDIMA YA 8

KHA NDIMA YASHU I TEVHELAHO

Dziṅwe thangana dzaṋu dzi nga fhedza awara nnzhi dzi tshi khou shumisa Internet. Ndi mini tshine tsha khou vha kunga?

[Ṱhaluso i re magumoni a siaṱari]

LUṄWALO LWA NDEME

“Arali zwi tshi itea, vhé vho inwi, ni dzule nga u konana na vhathu vhoṱhe.”—Vha-Roma 12:18.

TSIVHUDZO

Musi ni tshi pfa uri khonani yaṋu yo amba zwiṅwe zwithu nga ha inwi, ipfani zwine ya zwi amba ni sa athu ita phetho.—Mirero 18:13.

NAA NI A ZWI ḒIVHA URI . . . ?

Vhathu vha re na vhukonani havhuḓi a vha na vivho musi khonani yavho i tshi vha na dziṅwe khonani. (Mirero 25:17) Arali na dzula ni tshi dzindela khonani yaṋu na sa ṱoḓe uri a ṱwe na vhaṅwe, zwi nga ita uri vhukonani ha vhoiwe vhu pfuvhe.

ZWINE NDA ḒO ZWI ITA!

Arali ndi tshi ṱoḓa u amba na khonani ye ya mpfisa vhuṱungu ndi ḓo thoma nga u amba uri ․․․․․

Naho ndo sinyuswa nga zwe khonani yanga ya zwi ita, ndi ḓo lingedza u vhulunga mulalo nga u ․․․․․

Zwine nda ṱoḓa u vhudzisa mubebi kana vhabebi vhanga nga ha enea mafhungo ndi ․․․․․

NI HUMBULA MINI?

● Ndi ngani nga zwiṅwe zwifhinga khonani dzi sa pfani?

● Ndi vhuleme ha mufuda-ḓe vhune na nga kona u vhu dzudzanya nga inwi muṋe na vhune na nga fanela u vhu dzudzanya na khonani ye ya ni pfisa vhuṱungu?

● Ndi ngudo dzifhio dzi vhuyedzaho dzine na nga dzi guda musi no pfiswa vhuṱungu nga khonani yaṋu?

● Ni nga ita mini u itela uri khonani yaṋu i sa ni pfise vhuṱungu?

[Maipfi o ṱumbulwaho kha siaṱari 95]

“Arali zwo vha zwi tshi nga konadzea uri ri dovhe ri vhe dzikhonani, ndo vha ndi nga si lavhelele uri hu sa vhe na vhuleme kha vhukonani hashu. Ndo vha ndi tshi ḓo mu thetshelesa nga maanḓa nahone nda mu tikedza, nda sa livhise ṱhogomelo kha vhukhakhi hawe. Zwino ndi vho pfesesa uri zwine zwa ita uri vhukonani vhu bvelele ndi u kunda milingo na dzikhaedu.”—Keenon

[Tshifanyiso kha siaṱari 94]

Musi khonani dzi tshi luṱana zwi fana na tshiambaro tsho kheruwaho—vhuvhili hazwo zwi nga vusuluswa