Pfukelani kha mafhungo

Pfukelani kha zwi re ngomu

Kha Ri Ṱhogomelane Nahone Ri Ṱuṱuwedzane

Kha Ri Ṱhogomelane Nahone Ri Ṱuṱuwedzane

“Kha ri ṱhogomelane uri ri ṱuṱuwedzane lufunoni na kha mishumo mivhuya.”—VHAHEB. 10:24.

1, 2. Ndi mini zwe zwa thusa Ṱhanzi dza Yehova dza 230 u ponyoka lwendo lu re na khombo mafheloni a Nndwa ya Shango ya Vhuvhili?

MUSI muvhuso wa Vhunazi u tshi wa mafheloni a Nndwa ya Shango ya Vhuvhili, ho bviswa ndaela ya u vhulaha vhathu vha zwigidi vhe vha vha vha kha ḓi vha gammbani dza tshengedzo. Zwivhotshwa zwe zwa vha zwi gammbani ya Sachsenhausen zwo vha zwi tshi fanela u iswa vhuimazwikepe hune vha ḓo zwi ṋamedza zwikepe nahone vha nupelisa zwenezwo zwikepe lwanzheni. Zwenezwo zwo ḓa zwa ḓivhiwa sa lwendo lu re na khombo.

2 Zwivhotshwa zwa 33 000 zwa gammbani ya tshengedzo ya ngei Sanchsenhausen zwo vha zwi tshi fanela uri zwi tshimbile khilomithara dza 250 zwi tshi ya Lübeck, ḓoroboni i re Dzheremane. Vhukati havho ho vha hu na Ṱhanzi dza Yehova dza 230 dzi bvaho mashangoni a rathi, dze dza vhudzwa uri dzi tshimbile dzoṱhe. Vhoṱhe vho vha vho kulea nungo nga nṱhani ha nḓala na malwadze. Vhahashu vho kona hani u ponyoka lwendo lwonolwo? Muṅwe wavho o ri: “Ri bvela phanḓa ri tshi ṱuṱuwedzana uri ri konḓelele.” Mudzimu o vha ṋea “maanḓa a fhiraho o ḓoweleaho,” nahone u funana havho ho vha thusa u konḓelela.—2 Vhakor. 4:7.

3. Ndi ngani ri tshi fanela u ṱuṱuwedzana?

3 Ṋamusi, a ri ho kha lwendo lu re na khombo, fhedzi ri sedzana na khaedu nnzhi. Nga murahu ha u thewa ha Muvhuso wa Mudzimu nga 1914, Sathane o pandelwa ṱaḓulu nahone a poswa kha ḽifhasi, “e na mbiti khulu, a tshi ḓivha uri o salelwa nga tshifhinga tshiṱuku.” (Nzumb. 12:7-9, 12) Samusi Haramagedo i tsini, Sathane u khou shumisa milingo na mitsiko u itela u ri kula nungo muyani. Zwiṅwe hafhu, hu na mitsiko ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. (Yobo 14:1; Muh. 2:23) Nga zwiṅwe zwifhinga, mvelelo dza vhuleme hashu dzi nga ri ita uri ri fhelelwe nga maanḓa, zwine zwa nga ita uri zwine ra zwi ḓivha nga ha maḓipfele na u khwaṱha muyani zwa si lingane u itela uri ri kone u lwisana na  mutsiko. Ṱhogomelani mafhungo a wahashu wa tshinnani we lwa miṅwaha minzhi a thusa vhathu u ita mvelaphanḓa ya lwa muya. Musi o no aluwa, ene na mufumakadzi wawe vho vha na mutakalo u si wavhuḓi nahone a ḓipfa o kulea nungo vhukuma. U fana na onoyo wahashu, roṱhe ri ṱoḓa “maanḓa a fhiraho o ḓoweleaho” a bvaho ha Yehova na u ṱuṱuwedzana.

4. Arali ri tshi tea u ṱuṱuwedza vhaṅwe, ndi nyeletshedzo ifhio ya muapostola Paulo ine ra fanela u i ṱhogomela?

4 Arali ri tshi ṱoḓa u vha vha ṱuṱuwedzaho vhaṅwe, ri fanela u ṱhogomela khuthadzo ye muapostola Paulo a i ṋea Vhakriste vha Vhaheberu. O ri: “Kha ri ṱhogomelane uri ri ṱuṱuwedzane lufunoni na kha mishumo mivhuya, ri songo litsha u kuvhangana nga tshashu, samusi vhaṅwe vho ḓowela u ita nga u ralo, fhedzi ri ṱuṱuwedzane, zwihuluhulu samusi ni tshi zwi vhona uri ḓuvha ḽi khou sendela.” (Vhaheb. 10:24, 25) Ri nga shumisa hani yeneyi nyeletshedzo?

“KHA RI ṰHOGOMELANE”

5. Zwi amba mini u ‘ṱhogomelana,’ nahone zwenezwo zwi ṱoḓa ri tshi ita vhuḓidini vhufhio?

5 U ‘ṱhogomelana’ zwi amba u “dzhiela nṱha ṱhoḓea dza vhaṅwe na u vha humbulela.” Naa zwi ḓo sumbedza u dzhiela nṱha ṱhoḓea dza vhaṅwe musi ri sa ambesi navho nahone ri sa vha vhudzisi mutakalo kana ri tshi amba fhedzi zwithu zwi si zwa ndeme musi ri Holoni ya Muvhuso? A zwo ngo fanela u vha nga u ralo. Ndi ngoho uri ri fanela u sedza mafhungo ashu, hu si u ‘dzhenelela kha mafhungo a vhaṅwe.’ (1 Vhathes. 4:11; 1 Tim. 5:13) Naho zwo ralo, arali ri tshi ṱoḓa u ṱuṱuwedza vhahashu ri fanela uri ri vha ḓivhe khwine—vhuimo havho vhutshiloni, pfaneleo dzavho, vhumuya havho, zwine vha zwi kona na zwine vha kundelwa u zwi ita. Vha fanela u ri dzhia sa khonani dzavho nahone vha fanela u vha na vhungoho ha uri ri a vha funa. Zwenezwi zwi ṱoḓa uri ri fhedze tshifhinga navho—hu si fhedzi vha tshi khou ṱangana na vhuleme kana vho kulea nungo, fhedzi ri fanela u vha tikedza tshifhinga tshoṱhe.—Vharoma 12:13.

6. Ndi mini zwine zwa ḓo thusa vhahulwane u ‘ṱhogomela’ sambi?

6 Vhanna vhahulwane vha tshivhidzo vha ṱuṱuwedzwa u ‘lisa sambi ḽa Mudzimu na u ḽi ṱhogomela,’ vha tshi ita nga u ralo nga u ḓifunela na u fhisea. (1 Pet. 5:1-3) Vha nga ita hani zwavhuḓi mushumo wa vhulisa arali vha sa ḓivhi nngu dzine vha fanela u dzi ṱhogomela? (Vhalani Mirero 27:23.) Arali vhahulwane vha tshi swikelelea kha vhatendi ngavho nahone vha tshi takalela u vha navho, nngu dzi ḓo ḓipfa dzo vhofholowa u humbela thuso musi dzi tshi i ṱoḓa. Vhahashu vha tshinnani na vha tshisadzini vha ḓo ṱuṱuwedzea u amba nḓila ine vha ḓipfa ngayo na mbilaelo dzavho, zwenezwo zwi ḓo ita uri vhahulwane vha kone u ‘ṱhogomela’ sambi nahone vha ḽi ṋee thuso ine ḽa i ṱoḓa.

7. Ri fanela u dzhia hani zwithu zwi ‘khakhisaho’ zwine zwa ambiwa nga vho kuleaho nungo?

7 Musi Paulo a tshi amba na tshivhidzo tsha ngei Thesalonika o ri: “Tikedzani vha shayaho nungo.” (Vhalani 1 Vhathesalonika 5:14.) “Vho tsikeledzeaho” a vha na maanḓa, u fana na vhathu vhe vha kulea nungo. Mirero 24:10 i ri: “Wá nyabwá nga ḓuvha ḽa khombo, maanḓa au ndi maṱuku.” Maipfi a muthu o kuleaho nungo a nga vha a ‘khakhisaho.’ (Yobo 6:2, 3) Musi ri tshi ‘ṱhogomela’ vhenevho, ri fanela u dzula ri tshi humbula uri zwine vha zwi amba zwi nga vha zwi si zwine zwa bva mbiluni. Rachelle, we mme awe a vha o tsikeledzea vhukuma, o guda zwenezwo kha zwe a zwi tshenzhela. Rachelle u ri: “Tshifhinga tshinzhi Mme anga vho vha vha tshi amba zwithu zwi vhavhaho. Tshiṅwe tshifhinga, ndo vha ndi tshi lingedza u ḓihumbudza uri Mme anga ndi muthu wavhuḓi—wa lufuno, vhulenda na mafunda. Ndo guda uri vhathu vho tsikeledzeaho vha amba zwithu zwinzhi zwi sa bvi mbiluni. Tshithu tsha khwine vhukuma ndi u sa lifhedza vhuvhi nga vhuvhi.” Mirero 19:11 i ri: “Wa vhuṱali ha ṱavhanyi u sinyuwa; u naka nga u sa lifhedza.”

8. Ndi vhafhio vhane ra fanela u vha ‘sumbedza’ lufuno nahone ndi ngani?

 8 Ri nga ‘ṱhogomela’ hani muthu o tsikeledzeaho nga nṱhani ha vhutshinyi he a vhu ita kale nahone a tshi shona na u hanganea, naho o no dzhia vhukando ha u khakhulula vhukhakhi hawe? Malugana na muthu o rembuluwaho wa ngei Korinta, Paulo o ṅwala uri: “Ni fanela uri ni mu hangwele na u mu khuthadza, uri onoyo muthu a si tsikeledzwe nga vhuṱungu ho kalulaho. Nga zwenezwo, ndi khou ni ṱuṱuwedza uri ni mu sumbedze lufuno.” (2 Vhakor. 2:7, 8) U ya nga iṅwe ṱhalusamaipfi, ipfi ḽo ṱalutshedzelwaho nga uri ‘sumbedza’ ḽi amba “u khwaṱhisa, u tikedza, u ita uri tshithu tshi vhe tshi vhofhaho nga lwa mulayo.” A ri nga ḓo humbulela uri muthu u a ḓivha uri ri a mu funa na u mu takalela. U fanela u zwi vhona nga nḓila ine ra amba ngayo na zwiito.

“RI ṰUṰUWEDZANE LUFUNONI NA KHA MISHUMO MIVHUYA”

9. Zwi amba mini u “ṱuṱuwedzan[a] lufunoni na kha mishumo mivhuya”?

9 Paulo o ṅwala uri: “Kha ri ṱhogomelane uri ri ṱuṱuwedzane lufunoni na kha mishumo mivhuya.” Ri fanela u ṱuṱuwedza vhatendi nga riṋe u vha na lufuno na u ita mishumo mivhuya. Musi mulilo u tsini na u dzima, ri fanela u khuṱhedza malasha nahone ra vhudzedza. (2 Tim. 1:6) Nga hu fanaho, ri nga ṱuṱuwedza vhahashu nga lufuno uri vha sumbedze lufuno lwavho kha Mudzimu na vhahura vhavho. U khoḓa vhaṅwe kha mishumo mivhuya ine vha i ita zwi nga ṱuṱuwedza.

Shumani na vhaṅwe tshumeloni ya tsimu

10, 11. (a) Ndi vhafhio vhukati hashu vhane vha ṱoḓa u khoḓwa? (b) Ṋeani tsumbo ya nḓila ine u khoḓwa ha nga thusa ngayo muthu we a dzhia vhukando ‘ho khakheaho.’

10 Roṱhe ri a ṱoḓa u khoḓwa, naho ro kulea nungo kana ri songo kulea nungo. Muṅwe muhulwane o ṅwala uri: “Khotsi anga a vho ngo vhuya vha amba uri ndo ita naho tshi tshini tshavhuḓi. Nga zwenezwo, ndo aluwa ndi tshi ḓinyadza. . . . Naho zwino ndi na miṅwaha ya 50, ndi kha ḓi livhuha u khwaṱhisedzwa nga khonani dzanga uri ndi khou ita mushumo wavhuḓi sa muhulwane wa tshivhidzo. . . . Tshenzhelo yanga yo ngudisa nḓila ine zwa vha zwa ndeme ngayo u ṱuṱuwedza vhaṅwe, nahone ndi a ḓidina uri ndi ṱuṱuwedze vhaṅwe.”  U khoḓa zwi nga ṱuṱuwedza vhoṱhe—u katela vhavulanḓila, vhaaluwa, na vhane vha nga vha vho kulea nungo.—Vharoma 12:10.

11 Musi ‘vhane vha vha na pfaneleo dza muya vha tshi lingedza u khakhulula muthu kha vhukando he a vhu dzhia ho khakheaho,’ nyeletshedzo ya lufuno na u khoḓwa zwavhuḓi zwi nga ṱuṱuwedza muitazwivhi uri a dovhe a ite mishumo mivhuya. (Vhagal. 6:1) Zwenezwi ndi zwone zwo thusaho wahashu wa tshisadzini ane a pfi Miriam we a ṅwala uri: “Ndo vha na tshifhinga tshi konḓaho vhukuma vhutshiloni hanga musi khonani dzanga dza tsini dzi tshi ṱutshela ngoho nahone nga tshifhinga tshi fanaho, khotsi anga vha farwa nga vhulwadze ha u bva malofha vhuluvhini. Ndo mbo ḓi tsikeledzea maḓipfele. Nahone nda thoma u funana na muṱhannga wa shango ndi tshi humbula uri zwi ḓo fhelisa mutsiko wanga.” Zwenezwo zwo ita uri a ḓipfe a sa fanelei uri a nga funwa nga Yehova, nahone a phetha nga ḽa uri a ṱutshele ngoho. Musi vhahulwane vha tshi mu humbudza nga ha mushumo wawe u fulufhedzeaho we a u ita, o mbo ḓi lila. O tendela vhahulwane vha tshi mu khwaṱhisedza uri Yehova u a mu funa. Nga hu fanaho, lufuno lwawe kha Yehova lwo mbo ḓi khwaṱha. O fhelisa vhushaka hawe na onoyo muṱhannga, nahone a bvela phanḓa a tshi shumela Yehova.

Ṱuṱuwedzani vhaṅwe lufunoni na kha mishumo mivhuya

12. Ndi mini zwine zwa nga ambiwa nga ha u shonisa, u sasaladza, kana u ita muthu uri a ḓivhone mulandu musi ri tshi ṱuṱuwedza vhaṅwe?

12 U shonisa muthu nga u mu vhambedza na vhaṅwe, u mu sasaladza nga u mu vhetshela zwilinganyo zwi konḓaho, kana u mu ita uri a ḓivhone mulandu nga ha u sa ita zwo engedzeaho, zwi nga mu ṱuṱuwedza uri a ite zwithu zwavhuḓi lwa tshifhinganyana, fhedzi zwenezwo a zwi nga dzhii tshifhinga tshilapfu. Kha ḽiṅwe sia, u khoḓa mutendi nga riṋe nga nḓila ine a funa ngayo Mudzimu zwi nga vha na mvelelo dzavhuḓi.—Vhalani Vhafilipi 2:1-4.

‘ṰUṰUWEDZANANI’

13. U ṱuṱuwedza vhaṅwe zwi katela mini? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.)

13 Ri fanela u ‘ṱuṱuwedzana, zwihuluhulu samusi ri tshi zwi vhona uri ḓuvha ḽi khou sendela.’ U ṱuṱuwedza vhaṅwe zwi katela u vha susumedzela uri vha bvele phanḓa vha tshi khou shumela Mudzimu. Samusi u ṱuṱuwedzana lufunoni na kha mishumo mivhuya zwi tshi nga fanyiswa na u khuṱhedza mulilo u re tsini na u dzima, u ṱuṱuwedza vhaṅwe zwi nga fanyiswa na u shela peṱirolo kha mulilo u itela uri u dzule u tshi khou duga kana u engedza maanḓa a mulilo. U ṱuṱuwedza vhaṅwe zwi khwaṱhisa na u ṋea maanḓa vho kuleaho nungo. Musi ri tshi ṋewa tshibuli tsha u khuthadza onoyo muthu, ri fanela u amba zwavhuḓi na nga vhulenda. (Mir. 12:18) Zwiṅwe hafhu, kha ri “lenge u amba” nahone ri “lenge u sinyuwa.” (Yak. 1:19) Arali ri tshi thetshelesa nga vhuronwane, ri nga kona u vhona vhuimo vhune Vhakriste nga riṋe vha khou tsikeledzwa ngaho nahone ra kona u amba zwithu zwine zwa ḓo vha thusa u sedzana na honoho vhuleme.

Ḓiphineni nga vhukonani vhu takadzaho

14. Muṅwe wahashu wa tshinnani we a vha o kulea nungo o thuswa nga nḓila-ḓe?

14 Ṱhogomelani nḓila ye muṅwe muhulwane a pfelaho vhuṱungu a kona ngayo u thusa wahashu wa tshinnani we a vha o fhola muyani  lwa miṅwaha yo vhalaho. Musi muhulwane a tshi mu thetshelesa, zwo mbo ḓi vha khagala uri onoyo wahashu wa tshinnani o vha a tshi funa vhukuma Yehova. O guda khandiso iṅwe na iṅwe ya Tshiingamo nga u fhisea nahone o vha a tshi ita vhuḓidini ha uri a vhe hone miṱanganoni tshifhinga tshoṱhe. Naho zwo ralo, vhaṅwe tshivhidzoni vho ita zwithu zwe zwa mu ita uri a shone nahone a sinyuwe. Onoyo muhulwane o thetshelesa nga vhuronwane a si na tshiṱalula nahone a sumbedza uri u a mu vhilaelela na muṱa wawe. Nga u ya ha tshifhinga, onoyo wahashu o ṱhogomela uri o vha a tshi khou tendela tshenzhelo mmbi dza tshifhingani tsho fhiraho dzi tshi mu ita uri a si tsha kona u shumela Mudzimu wa lufuno. Muhulwane o mu ramba uri a shume nae mushumoni wa u huwelela. Nga thuso ye a i wana kha muhulwane, wahashu o vusulusa vhuḓinḓa hawe nahone a dovha a fanelea uri a vhe muhulwane.

Thetshelesani nga vhuronwane muthu ane a ṱoḓa u khuthadzwa (Sedzani dziphara 14, 15)

15. Ri guda mini kha Yehova nga ha u ṱuṱuwedza vho ṱungufhalaho?

15 Zwi nga konḓa uri muthu o kuleaho nungo a vhe khwine nga u ṱavhanya kana a si aravhe nga u ṱavhanya musi a tshi thusiwa. Ri fanela u bvela phanḓa ri tshi mu tikedza. Paulo o ri: “Tikedzani vha shayaho nungo, vhathu vhoṱhe ni songo vha fhelela mbilu.” (1 Vhathes. 5:14) Nṱhani ha u fhelela mbilu vha shayaho nungo, kha ri vha “tikedze” samusi ri tshi tea u ita ngauralo, nahone ri bvele phanḓa ri tshi vha tikedza. Tshifhingani tsho fhiraho, Yehova o vha a sa fheleli mbilu vhashumeli vhawe vhe nga zwiṅwe zwifhinga vha vha vho kulea nungo. Sa tsumbo, Mudzimu o sumbedza khathutshelo kha Elia, a ṱhogomela maḓipfele awe. Yehova o ṋea muporofita zwe a vha a tshi zwi ṱoḓa u itela u bvela phanḓa na tshumelo yawe. (1 Dzikh. 19:1-18) Ngauri Davida o rembuluwa zwi tshi bva mbiluni, Yehova o mu hangwela. (Ps. 51:7, 17) Mudzimu o dovha a thusa muṅwali wa bugu ya Psalme ya 73, we a ṱoḓa u litsha u mu shumela. (Ps. 73:13, 16, 17) Yehova u ri sumbedza khathutshelo na vhuthu, zwihuluhulu musi ro ṱungufhala na u kulea nungo. (Ek. 34:6) Khathutshelo yawe “i ḓi vuwa i ntswa ḽi tshi tsha,” nahone i nga “si fhele.” (Zwililo 3:22, 23) Yehova u lavhelela uri ri tevhele tsumbo yawe nahone u fara vho tsikeledzeaho nga lufuno.

ṰUṰUWEDZANANI URI NI DZULE NḒILANI I YAHO VHUTSHILONI

16, 17. Samusi vhufhelo ha ano maitele a zwithu vhu tsini, ri fanela u ḓiimisela u ita mini, nahone ndi ngani?

16 Kha zwivhotshwa zwa 33 000 zwe zwa bva gammbani ya tshengedzo ngei Sachsenhausen, ho fa vha zwigidi. Naho zwo ralo, Ṱhanzi dza Yehova dzoṱhe dza 230 dze dza ṱuwa gammbani dzo bva kha eneo maṱungu dzi tshi kha ḓi tshila. Ṱhuṱhuwedzo na thikhedzo ye vha i wana kha muṅwe na muṅwe wavho, zwo vha thusa u shandula lwendo lu re na khombo lwa vha lwendo lwa u ponyoka.

17 Ṋamusi, ri “nḓilani i yaho vhutshiloni vhu sa fheli.” (Mat. 7:14) Hu si kale, vhoṱhe vhagwadameli vha Yehova vha ḓo tshimbila nga vhuthihi vha tshi dzhena shangoni ḽiswa ḽo lugaho. (2 Pet. 3:13) U nga ri ri nga ḓiimisela u thusana u tshimbila nḓilani i yaho vhutshiloni vhu sa fheli.