Pfukelani kha mafhungo

Pfukelani kha zwi re ngomu

 THERO I GUDWAHO 20

U Khuthadza Vho Tambudzwaho Nga Lwa Vhudzekani

U Khuthadza Vho Tambudzwaho Nga Lwa Vhudzekani

“Mudzimu wa u khuthadza hoṱhe . . . ane a ri khuthadza kha vhuṱungu hashu hoṱhe.”—2 VHAKOR. 1:3, 4.

LUIMBO 134 Vhana Ndi Mukovhe U Bvaho Ha Mudzimu

MANWELEDZO *

1-2. (a) Ndi tsumbo ifhio ine ya sumbedza uri vhathu vha ṱoḓa u khuthadziwa na uri vha na vhukoni havhuḓi ha u khuthadza? (b) Vhaṅwe vhana vha pfa hani vhuṱungu?

NGA lwa nzulele vhathu vha a ṱoḓa u khuthadziwa nahone vha na vhukoni havhuḓi ha u khuthadza. Sa tsumbo, musi ṅwana a tshi khou tamba nahone a bata nzie, a vhaisala gona, a nga gidimela kha Mma kana Baba a tshi khou lila. Vhabebi vha nga si kone u fhodza tshilonda, fhedzi vha nga kona u mu khuthadza. Vha nga mu vhudzisa uri ho itea mini, vha mu phumula miṱodzi, vha mu khuthadza nga maipfi ane a sumbedza lufuno nahone vha nga mu ḓodza mushonga kana u mu banditsha. Nga murahu, ṅwana u ḓo litsha u lila nahone a nga dovha a isa phanḓa na u tamba. Nga u ya ha tshifhinga, tshilonda tshi ḓo fhola.

2 Naho zwo ralo, nga tshiṅwe tshifhinga vhana vha a vhaisala vhukuma. Vhaṅwe vha tambudzwa nga lwa vhudzekani. Ṅwana a nga tambudzwa luthihi kana zwa bvela phanḓa lwa miṅwaha minzhi. Honoho vhuimo hoṱhe vhu nga ita uri ṅwana a pfe vhuṱungu lwa tshifhinga tshilapfu. Kha vhuṅwe vhuimo, muthu o tambudzaho u a fariwa nahone a ṱarafiwa. Kha vhuṅwe, muthu o tambudzaho a nga kha ḓi sa ṱarafiwa. Fhedzi naho muthu o tambudzaho ṅwana o ṱarafiwa, ṅwana a nga pfa vhuṱungu na musi o no aluwa.

3. U ya nga 2 Vhakorinta 1:3, 4, ndi zwifhio zwine Yehova a zwi ṱoḓa nahone ndi mbudziso dzifhio dzine ra ḓo dzi haseledza?

3 Arali wahashu we a tambudzwa a tshee muṱuku a tshi kha ḓipfa vhuṱungu na musi o no aluwa, a nga thuswa hani? (Vhalani 2 Vhakorinta 1:3, 4.) Zwi khagala uri Yehova u ṱoḓa nngu dzawe dzi tshi sumbedzwa lufuno na u khuthadziwa. Ngauralo, kha  ri haseledze mbudziso tharu: (1) Ndi ngani vho tambudzwaho nga lwa vhudzekani vha tshi nga ṱoḓa u khuthadziwa? (2) Ndi nnyi ane a nga vha khuthadza? (3) Ri nga vha khuthadza hani nga nḓila yavhuḓi?

NDI NGANI U KHUTHADZWA ZWI TSHI ṰOḒEA?

4-5. (a) Ndi ngani zwi zwa ndeme u ṱhogomela uri vhana vho fhambana na vhathu vhahulwane? (b) U tambudza ṅwana zwi nga kwama hani nḓila ine a fhulufhela vhaṅwe ngayo?

4 Vhaṅwe vho tambudzwaho vha tshee vhaṱuku vha nga vha vha tshi kha ḓi ṱoḓa u khuthadziwa naho ho no fhela tshifhinga tshilapfu. Ndi ngani? U itela uri ri zwi pfesese, ri fanela u thoma ra ṱhogomela uri vhana vho fhambana vhukuma na vhathu vhahulwane. Musi ṅwana o tambudzwa, a nga kwamea nga nḓila yo fhambanaho na ine muthu muhulwane a nga kwamea ngayo. Kha ri haseledze tsumbo dzi tevhelaho.

5 Vhana vha ṱoḓa u fhulufhela na u vha tsini na vhane vha vha alusa kana u vha ṱhogomela. Zwenezwi zwi ita uri vhana vha ḓipfe vho tsireledzea nahone vha guda u funa na u fhulufhela vhaṅwe. (Ps. 22:9) Zwi ṱungufhadzaho ndi uri kanzhi vhana vha tambudzwa hayani, nga miraḓo ya muṱa kana nga khonani dza muṱa. Musi ṅwana o tambudzwa nga muthu ane a mu fhulufhela, zwi nga mu konḓela u fhulufhela vhaṅwe naho ho no fhela miṅwaha minzhi.

6. Ndi ngani u tambudza ṅwana nga lwa vhudzekani hu tshiṱuhu nahone zwi tshi vhaisa?

6 Vhana a vha koni u ḓitsireledza nahone u tambudza ṅwana nga lwa vhudzekani ndi tshiṱuhu nahone zwi a vhaisa. Zwi na khombo vhukuma u kombetshedza vhana u ita zwithu zwi tshimbidzanaho na zwa vhudzekani. U tambudzwa zwi nga ita uri vha vhe na mavhonele a si avhuḓi nga ha zwa vhudzekani, zwi nga ita uri vha ḓipfe vhe si tshithu na u sa fhulufhela vhaṅwe.

7. (a) Ndi ngani zwi tshi nga lelutshela muthu u fhura na u tambudza ṅwana nahone a nga zwi itisa hani? (b) Eneo mazwifhi a nga vha na masiandoitwa afhio?

7 Vhana a vha koni u ṱolisisa zwithu, u dzhia phetho kana u ḓivha khombo na u i iledza. (1 Vhakor. 13:11) Ngauralo, zwi a leluwa uri muthu a fhure na u tambudza ṅwana. Muthu o no tambudza u vhudza ṅwana mazwifhi ane a nga mu vhaisa, a ngaho sa uri ṅwana ndi ene ane a tea u vhonwa mulandu, uri ṅwana ho ngo tea u vhudza muthu nga hazwo, uri a hu na ane a ḓo mu kholwa kana u mu thusa kana uri musi muthu muhulwane na ṅwana vha tshi ita zwa vhudzekani zwi sumbedza lufuno. Zwi ḓo dzhiela ṅwana miṅwaha minzhi uri a pfesese uri eneo o vha e mazwifhi. Onoyo ṅwana a nga aluwa a tshi ḓidzhia o tshinyala, e na tshika nahone a songo tewa nga u funiwa kana nga u khuthadzwa.

8. Ndi ngani ri tshi nga vha na vhungoho ha uri Yehova a nga khuthadza vho tambudzwaho?

8 Nga zwenezwo, a zwi ri mangadzi uri u tambudzwa nga lwa vhudzekani zwi nga ita uri muthu a pfe vhuṱungu lwa miṅwaha minzhi. Ndi mulandu muhulwane vhukuma! U tambudzwa ha vhana ho ṱanganyaho shango ḽoṱhe hu sumbedza uri ri khou tshila maḓuvhani a vhufhelo, tshifhinga tshine vhathu ‘vha si vhe na lufuno’ na tshine “vhathu vhavhi na vhadzia-vhufhura vha ḓo tou ṋaṋa u ita vhuvhi.” (2 Tim. 3:1-5, 13) Zwikwekwe zwa Sathane Diabolo ndi zwa tshiṱuhu nahone zwi a vhavha musi vhathu vha tshi ita zwithu zwine zwa mu takadza. Naho zwo ralo, Yehova u na maanḓa a fhiraho a Sathane kana vhane vha ita zwine Sathane a zwi funa. U a vhona vhukwila ha Sathane. Ri nga vha na vhungoho ha uri Yehova u ḓivha vhuṱungu vhune ra sedzana naho nahone a nga ri khuthadza. Ndi phaṱhutshedzo uri ri shumela “Mudzimu wa u khuthadza hoṱhe, ane a ri khuthadza kha vhuṱungu hashu hoṱhe, uri ri kone u khuthadza vhaṅwe kha vhuṱungu naho vhu vhufhio nge ra khuthadzwa nga  Mudzimu.” (2 Vhakor. 1:3, 4) Ndi vhafhio vhane Yehova a vha shumisa u itela u khuthadza vhaṅwe?

NDI NNYI ANE A NGA KHUTHADZA?

9. U ya nga maipfi a Khosi Davida a re kha Psalme ya 27:10, Yehova u ḓo itela mini vhe vha si tsireledzwe nga vhabebi vhavho uri vha si tambudzwe?

9 Vhe vha si tsireledzwe nga vhabebi vhavho uri vha sa tambudzwe kana vho tambudzwaho nga vhathu vha re tsini navho ndi vhone vhane vha nga ṱoḓesa u khuthadziwa. Khosi Davida o vha a tshi fhulufhela uri Yehova u ḓo dzula a tshi ri khuthadza. (Vhalani Psalme ya 27:10.) Davida o vha e na lutendo lwa uri Yehova u ṱanganedza vho fariwaho nga nḓila i si yavhuḓi nga miṱa yavho. Yehova u zwi itisa hani zwenezwo? U shumisa vhashumeli vhawe vha fhulufhedzeaho. Vhahashu tshivhidzoni ndi muṱa washu. Sa tsumbo, Yesu o amba uri vhane vha gwadamela Yehova nae khae ndi vharathu, dzikhaladzi na mme awe.—Mat. 12:48-50.

10. Paulo o ṱalusa hani mushumo wawe wa u vha muhulwane?

10 Ṱhogomelani tsumbo i sumbedzaho nḓila ine Vhakriste vha nga muṱa ngayo tshivhidzoni. Muapostola Paulo o vha e muhulwane a fhulufhedzeaho ane a shuma nga mafulufulu. O vhea tsumbo yavhuḓi nahone o ṱuṱuwedza vhaṅwe uri vha mu edzise samusi o edzisa Kristo. (1 Vhakor. 11:1) Ṱhogomelani nḓila ye Paulo a ṱalusa ngayo mushumo wawe wa u vha muhulwane: “Ro ni fara nga vhulenda, u fana na mme a mamisaho a tshi ṱhogomela vhana vhawe nga lufuno.” (1 Vhathes. 2:7) Nga hu fanaho, ṋamusi vhahulwane vha fhulufhedzeaho vha nga amba nga vhuthu na vhulenda musi vha tshi shumisa Bivhili u itela u khuthadza vhane vha ṱoḓa thuso.

Kanzhi vhahashu vha tshifumakadzini vho vhibvaho vha kona u khuthadza nga nḓila i bvelelaho (Sedzani phara 11) *

11. Ndi mini zwine zwa sumbedza uri vhahulwane a si vhone fhedzi vhane vha nga khuthadza?

11 Naa vhahulwane ndi vhone fhedzi vhane vha nga khuthadza muthu o tambudzwaho nga lwa vhudzekani? Hai. Roṱhe ri na vhuḓifhinduleli ha u “khuthadzana.” (1 Vhathes. 4:18) Vhakriste vha tshifumakadzini vho vhibvaho ndi vhone vhane zwihuluhulu vha nga khuthadza vhahashu vha tshifumakadzini vhane vha ṱoḓa u khuthadzwa. Zwo tea uri Yehova a ḓifanyise na  mme ane a khuthadza ṅwana wawe. (Yes. 66:13) Bivhili i na tsumbo dza vhafumakadzi vhe vha khuthadza vho ṱungufhalaho. (Yobo 42:11) Yehova u takala vhukuma musi a tshi vhona vhafumakadzi vha Vhakriste ṋamusi vha tshi khuthadza vhafumakadzi ngavho vhane vha khou pfa vhuṱungu. Kha vhuṅwe vhuimo, muhulwane muthihi kana vhavhili vha nga humbela tshiphirini wahashu wa tshifumakadzini o vhibvaho arali a tshi nga kona u khuthadza wahashu wa tshifumakadzini ane a khou pfa vhuṱungu. *

RI NGA KHUTHADZA HANI VHAṄWE?

12. Ri fanela u iledza mini?

12 Musi ri tshi lingedza u thusa wahashu, a ro ngo tea u mu vhudzisa zwithu zwine a sa ṱoḓe u zwi amba. (1 Vhathes. 4:11) Naho zwo ralo, ndi mini zwine ra nga zwi ita kha vhane vha ṱoḓa u thusiwa na u khuthadziwa? Kha ri haseledze nḓila ṱhanu dzi bvaho Maṅwaloni dzine ra nga dzi shumisa u itela u khuthadza vhaṅwe.

13. Samusi zwo sumbedzwa kha 1 Dzikhosi 19:5-8, muruṅwa wa Yehova o itela mini Elia nahone ri nga mu edzisa hani?

13 Thusani muthu o tambudzwaho. Musi muporofita Elia a tshi khou shavha u itela u tsireledza vhutshilo hawe, o vha o kulea nungo vhukuma lwe a vha a tshi tama u fa. Yehova o rumela muruṅwa a re na maanḓa uri a ye kha onoyo munna o kuleaho nungo. Muruṅwa o mu ṋea zwe a vha a tshi zwi ṱoḓa nga tshenetsho tshifhinga. O mu ṋea zwiḽiwa zwi dudelaho nahone a mu ṱuṱuwedza uri a ḽe. (Vhalani 1 Dzikhosi 19:5-8.) Tshenetshi tshiitea tshi bvisela khagala mbuno ya uri tshiṅwe tshifhinga u sumbedza vhuthu nga u itela muthu zwithu zwiṱuku zwi nga thusa vhukuma. Khamusi zwiḽiwa, tshifhiwa tshiṱuku kana u ṅwala khadi zwi nga khwaṱhisedza wahashu o tsikeledzeaho uri ri a mu funa nahone ri na ndavha nae. Arali zwi tshi ri konḓela u amba na muthu nga ha nḓila ine a khou ḓipfa ngayo, ri nga sumbedza uri ri na ndavha nae nga u mu thusa nga dziṅwe dza dzenedzi nḓila.

14. Ri guda mini kha mafhungo a Elia?

14 Itani uri vho tambudzwaho vha ḓipfe vho tsireledzea nahone vho vhofholowa. Ri nga guda iṅwe ngudo kha mafhungo a Elia. Yehova o mu ṋea thuso nga lwa vhuṱolo uri a kone u tshimbila lwendo lulapfu u ya Thavhani ya Horebe. Khamusi Elia o ḓipfa o tsireledzea henefho fhethu hu re kule he Yehova a vha o ita mulanga na vhathu vhawe miṅwahani yo fhiraho. A nga vha o ḓipfa e kule na vhathu vhe vha vha vha tshi khou ṱoḓa u mu vhulaya. Ri guda mini? Arali ri tshi ṱoḓa u khuthadza muthu o tambudzwaho, zwi nga ṱoḓa uri ri thome ri mu thuse uri a ḓipfe o tsireledzea. Sa tsumbo, vhahulwane vha fanela u humbula uri wahashu wa tshifumakadzini a nga amba o vhofholowa na u ḓipfa o tsireledzea musi a tshi khou nwa tie ha hawe u fhira musi e Holoni ya Ṱhanzi dza Yehova. Fhedzi muṅwe a nga ḓipfa o vhofholowa musi e Holoni ya Ṱhanzi dza Yehova.

Ri nga khuthadza nga u thetshelesa ri sa fheli mbilu, u rabela zwi tshi bva mbiluni na nga u shumisa maipfi a khuthadzaho (Sedzani phara 15-20) *

15-16. U vha muthetshelesi wavhuḓi zwi katela mini?

15 Ivhani muthetshelesi wavhuḓi. Bivhili i ṋea vhulivhisi vhu pfalaho, i ri: “Muṅwe na muṅwe u fanela u ṱavhanya u thetshelesa, a lenge u amba.” (Yak. 1:19) Naa ri vhathetshelesi vhavhuḓi? Khamusi ri humbula uri u vha muthetshelesi wavhuḓi zwi amba u sokou sedza muthu tshifhaṱuwo nahone ri si ambe tshithu. Fhedzi u vha muthetshelesi wavhuḓi zwi katela zwi fhiraho zwenezwo. Sa tsumbo, Elia o vhudza Yehova zwine zwa mu dina nahone Yehova o mu thetshelesa. Yehova o zwi vhona uri Elia o tshuwa, u ḓipfa e eṱhe na uri u humbula u nga mushumo wawe a si wa ndeme. Yehova o mu thusa nga nḓila i sumbedzaho lufuno uri a kunde dzenedzo thaidzo. O sumbedza uri nangoho o thetshelesa Elia.—1 Dzikh. 19:9-11, 15-18.

16 Musi ro thetshelesa wahashu, ri nga sumbedza hani lufuno lune lwa vhonala nga u pfela  vhuṱungu? Nga zwiṅwe zwifhinga, u amba nga vhuṱali maipfi a si gathi a bvaho mbiluni zwi nga sumbedza nḓila ine ra ḓipfa ngayo. Khamusi ni nga ri: “Zwi a mmbaisa uri zwo itea kha inwi! A hu na ṅwana ane a tea u farwa nga yeneyo nḓila.” Khamusi ni nga vhudzisa mbudziso nthihi kana mbili u itela u pfesesa zwine zwa khou ambiwa nga muthu ane a khou pfa vhuṱungu. Ni nga vhudzisa uri, “Ni nga nthusa uri ndi pfesese zwine na khou amba zwone?” kana “Kha zwe na zwi amba, ndo pfesesa uri . . . Ndo pfesesa zwone?” Eneo maipfi a nga sumbedza uri ni khou thetshelesa nahone ni khou ṱoḓa u ita vhungoho ha uri ni a mu pfesesa.—1 Vhakor. 13:4, 7.

17. Ndi ngani ri tshi tea u sa fhela mbilu na u ‘lenga u amba’?

17 Naho zwo ralo, ni “lenge u amba.” Ni songo ṱavhanyedza u ṋea nyeletshedzo kana u khakhulula mahumbulele a onoyo muthu. Nahone ni songo fhela mbilu! Mafheleloni, musi Elia a tshi vhudza Yehova nḓila ine a ḓipfa ngayo, o amba nga nḓila i sumbedzaho uri o tsikeledzea na uri u khou pfa vhuṱungu. Nga murahu ha musi Yehova o no mu khwaṱhisa, Elia o dovha a mu vhudza nḓila ine a ḓipfa ngayo a tshi shumisa maipfi a fanaho. (1 Dzikh. 19:9, 10, 13, 14) Ngudo ndi ifhio? Nga zwiṅwe zwifhinga, vho tsikeledzeaho vha ṱoḓa u amba nḓila ine vha ḓipfa ngayo lunzhi. Ri ṱoḓa u thetshelesa ri sa fheli mbilu u fana na Yehova. Nṱhani ha u lingedza u tandulula thaidzo, ri sumbedza uri ri a vha pfela vhuṱungu.—1 Pet. 3:8.

18. Ri nga khuthadza hani vhane vha khou pfa vhuṱungu musi ri tshi rabela?

18 Rabelani zwi tshi bva mbiluni na ane a khou pfa vhuṱungu. Vho tsikeledzeaho vha nga wana zwi tshi vha konḓela u rabela. Muthu a nga ḓipfa a sa fanelei u amba na Yehova. Arali ri tshi ṱoḓa u khuthadza muthu o raloho, ri nga amba dzina ḽawe musi ri tshi rabela nae. Ri nga vhudza Yehova nḓila ine o tsikeledzeaho a vha wa ndeme ngayo kha riṋe na kha tshivhidzo. Ri nga humbela Yehova uri a khuthadze yeneyo nngu yawe ya ndeme na u i thusa uri i dzike. Thabelo dzo raloho dzi nga vha dzi khuthadzaho vhukuma.—Yak. 5:16.

19. Ndi mini zwine zwa nga ri thusa u lugela u khuthadza vhaṅwe?

 19 Khethani maipfi ane a fhodza na a khuthadzaho. Humbulani ni sa athu amba. U amba ri songo humbula zwi nga vhaisa. Maipfi a vhuthu a a fhodza. (Mir. 12:18) Rabelani Yehova uri a ni thuse uri ni shumise maipfi a vhuthu, a khuthadzaho na ane a ita uri muthu a ḓipfe o dzika. Humbulani uri a hu na maipfi a khuthadzaho u fhira maipfi a Yehova a re Bivhilini.—Vhaheb. 4:12.

20. U tambudzwa nga lwa vhudzekani zwi nga vha zwo ita uri vhaṅwe vha tende mini nahone ri ṱoḓa u vha humbudza mini?

20 U tambudzwa nga lwa vhudzekani tshifhingani tsho fhiraho zwi nga vha zwo ita uri vhaṅwe vha tende uri vha na tshika, a vha vha ndeme, a vha funiwi kana u funea. Eneo ndi mazwifhi madala-dala! Ngauralo, shumisani Maṅwalo u itela u vha humbudza uri vha vha ndeme kha Yehova. (Sedzani bogisi “ Khuthadzani Ni Tshi Shumisa Maṅwalo.”) Humbulani nḓila ye muruṅwa a khwaṱhisa ngayo muporofita Daniele musi o kulea nungo nahone o tsikeledzea. Yehova o vha a tshi ṱoḓa uri a zwi ḓivhe uri u wa ndeme. (Dan. 10:2, 11, 19) Nga hu fanaho, vhahashu vho tsikeledzeaho ndi vha ndeme kha Yehova.

21. Hu ḓo itea mini kha vhaitazwivhi vha sa rembuluwi, fhedzi riṋe ri fanela u ḓiimisela u itela mini vho tambudzwaho nga lwa vhudzekani?

21 Musi ri tshi khuthadza vhaṅwe, ri vha ri tshi khou vha humbudza uri Yehova u a vha funa. Nahone ri fanela u dzula ri tshi humbula uri Yehova u dovha a vha Mudzimu ane a haṱula nga nḓila yo teaho. Yehova u ḓivha muthu muṅwe na muṅwe o tambudzwaho naho vhaṅwe vha sa zwi ḓivhi. Yehova u vhona zwoṱhe nahone u ḓo ṱarafa vhaitazwivhi vha sa rembuluwi. (Num. 14:18) Zwa zwino kha ri ite zwoṱhe zwine ra nga kona u itela u sumbedza uri ri funa vho tambudzwaho nga lwa vhudzekani. Zwiṅwe hafhu, zwi a khuthadza vhukuma u ḓivha uri Yehova u ḓo fhodza vhoṱhe vho tambudzwaho nga Sathane na shango ḽawe, vha si tsha pfa vhuṱungu. Hu si kale, zwithu zwi vhaisaho a zwi tsha ḓo ḓivhiwa mihumbuloni na mbiluni dza vhathu.—Yes. 65:17.

LUIMBO 109 Funanani Zwi Tshi Bva Mbiluni

^ phar. 5 Vhathu vho tambudzwaho nga lwa vhudzekani vha tshee vhaṱuku vha nga tea u konḓelela zwithu zwinzhi zwi konḓaho naho ho no fhela miṅwaha minzhi. Ino thero i ḓo ri thusa uri ri pfesese uri ndi ngani. Ri ḓo dovha ra haseledza uri ndi vhafhio vhane vha nga khuthadza vho tambudzwaho. Mafheleloni, ri ḓo haseledza nga ha nḓila dzavhuḓi dzine ra nga dzi shumisa u itela u vha khuthadza.

^ phar. 11 Muthu o tambudzwaho nga lwa vhudzekani ndi ene ane a fanela u dzhia phetho ya u ṱoḓa thuso kha madokotela.

^ phar. 76 ṰHALUSO YA TSHIFANYISO: Wahashu wa tshifumakadzini o vhibvaho a tshi khou khuthadza wahashu wa tshifumakadzini ane a khou pfa vhuṱungu.

^ phar. 78 ṰHALUSO YA TSHIFANYISO: Vhahulwane vhavhili vho dalela wahashu wa tshifumakadzini o tsikeledzeaho. O ramba wahashu wa tshifumakadzini o vhibvaho uri a vhe hone.