Pfukelani kha mafhungo

Pfukelani kha zwi re ngomu

Dakalo​—⁠Pfaneleo I Bvaho Ha Mudzimu

Dakalo​—⁠Pfaneleo I Bvaho Ha Mudzimu

VHATHU vha ṱoḓa u tshila vho takala. Fhedzi kha ano maḓuvha a vhufhelo, muṅwe na muṅwe u sedzana na milingo i “konḓaho.” (2 Tim. 3:1) U farwa nga nḓila i si yavhuḓi, thaidzo dza mutakalo, u fhelelwa nga mushumo na u felwa nga ane wa mu funa kana dziṅwe mbilaelo, zwi ita uri vhaṅwe vhathu vha si tsha takala. Na vhashumeli vha Mudzimu vha nga kulea nungo nahone zwenezwo zwi nga ita uri vha si tsha takala. Arali zwenezwi zwo itea kha inwi, ni nga dovha hani na wana dakalo?

U itela u fhindula yeneyo mbudziso, ri fanela u thoma ra pfesesa uri dakalo ḽa vhukuma ndi mini na nḓila ye vhaṅwe vha dzula ngayo vho takala hu sa londwi milingo. Nga zwenezwo, ri ḓo guda zwine ra nga zwi ita uri ri dzule ro takala na u engedza dakalo ḽashu.

DAKALO NDI MINI?

Ri fanela u humbula uri u sokou sea-sea a zwi ambi uri muthu o takala zwa vhukuma. Sa tsumbo, musi muthu ane a vha tshidakwa o kambiwa, a nga takalesa kana u vha na miswaswo. Naho zwo ralo, musi o no kambuluwa, ha tsha sea na luthihi nahone thaidzo dzawe dzi vha dzi kha ḓi vha hone. U takala hawe ho vha hu ha tshifhinganyana nahone ho vha hu si dakalo ḽa vhukuma.​—Mir. 14:13.

Dakalo ḽa vhukuma ḽi bva mbiluni. Ri takala musi ro wana kana ro lavhelela tshiṅwe tshithu tshavhuḓi. Ri takala zwa vhukuma hu sa londwi uri ri kha vhuimo havhuḓi kana vhu si havhuḓi. (1 Vhathes. 1:6) Ndi ngoho uri muthu a nga vhilaedziswa nga zwiṅwe zwithu, fhedzi a ḓi dzula o takala. Sa tsumbo, vhaapostola vho rwelwa u amba nga ha Kristo. Fhedzi vho “ṱuwa henefho Sanhedrini vho takala ngauri Mudzimu o vhona vho fanela u nyadziwa nga nṱhani ha dzina ḽa Yesu.” (Mish. 5:41) Zwi tou vha khagala uri vho vha vha songo takalela uri vho rwiwa. Fhedzi samusi vhe vhashumeli vha Mudzimu, vho vha vho takalela uri vho dzula vha tshi fulufhedzea khae.

A ro ngo bebwa ri na ḽeneḽo dakalo nahone a ri sokou tou mangala ri naḽo. Ndi ngani? Ndi nga nṱhani ha uri dakalo ḽa vhukuma ndi tshiṅwe tsha zwiaṋwiwa nga muya mukhethwa wa Mudzimu. Muya mukhethwa wa Mudzimu u nga ri thusa u ambara “vhumuthu vhuswa” vhune ha katela u vha na dakalo. (Vhaef. 4:24; Vhagal. 5:22) Musi ro takala, ri a kona u konḓelela mitsiko ine ra sedzana nayo.

TSUMBO DZINE RA ṰOḒA U DZI EDZISA

Yehova u ṱoḓa u vhona zwithu zwavhuḓi kha ḽifhasi, ha ṱoḓi u vhona zwithu zwivhi zwine kanzhi ra zwi vhona ṋamusi. Fhedzi zwithu zwivhi zwine zwa itwa nga vhathu ṋamusi a zwi iti uri Yehova a si takale. Bivhili i ri: “Nḓuni yawe hu na maanḓa na dakalo.” (1 Koron. 16:27) Zwiṅwe hafhu, zwithu zwavhuḓi zwine zwa khunyeledzwa nga vhashumeli vha Yehova zwi ‘takadza mbilu yawe.’​—Mir. 27:11.

Ri nga edzisa Yehova nga u iledza u vhilaela nga ho kalula musi zwithu zwi songo tshimbila nga nḓila ye ra vha ro lavhelela ngayo. Nṱhani ha u vhilaela, ri nga livhisa ṱhogomelo kha zwithu zwavhuḓi zwine ra vha nazwo zwino na u lindela ri sa fheli mbilu zwithu zwavhuḓi zwine ra ḓo zwi wana tshifhingani tshi ḓaho. *

 Bivhilini ri nga dovha ra wana tsumbo dza vhathu vhe vha dzula vho takala musi vho sedzana na vhuimo vhu konḓaho. Abrahamu o konḓelela musi o sedzana na vhuimo vhune ha vhea vhutshilo hawe khomboni na musi vhaṅwe vhathu vha tshi mu konḓisela vhutshilo. (Gen. 12:10-20; 14:8-16; 16:4, 5; 20:1-18; 21:8, 9) Hu sa londwi honovhu vhuimo vhu konḓaho, Abrahamu o dzula o takala. Nga nḓila-ḓe? O dzula e na fulufhelo ḽa uri u ḓo tshila shangoni ḽiswa ḽine muvhusi waḽo a vha Messia. (Gen. 22:15-18; Vhaheb. 11:10) Yesu o ri: “Abrahamu khotsi aṋu o vha o takala vhukuma musi o lavhelela u vhona ḓuvha ḽanga.” (Yoh. 8:56) Ri nga edzisa Abrahamu nga u elekanya nga ha dakalo ḽine ra ḓo vha naḽo tshifhingani tshi ḓaho.​—Vharoma 8:21.

Muapostola Paulo na khonani yawe Silasi vho dzula vho livhisa ṱhogomelo kha zwe Mudzimu a zwi fulufhedzisa samusi na Abrahamu o ita nga u ralo. Hu sa londwi milingo ye vha sedzana nayo, vho vha vhe na lutendo lwo khwaṱhaho nahone vho dzula vho takala. Sa tsumbo, musi Paulo na Silasi vho no rwiwa na u valelwa dzhele, ‘vhukati ha vhusiku vho vha vha tshi khou rabela vha tshi khou renda Mudzimu na u mu imbela.’ (Mish. 16:23-25) Zwiṅwe hafhu, Paulo na Silasi vho konḓelela u tambudzwa ngauri vho vha vha tshi dzula vha tshi humbula nga zwe Mudzimu a fulufhedzisa uri u ḓo zwi ita tshifhingani tshi ḓaho. U ḓivha uri vha khou tambudzelwa u amba nga ha dzina ḽa Kristo zwo ita uri vha takale. Ri nga edzisa Paulo na Silasi nga u dzula ri tshi humbula nga ha zwithu zwavhuḓi zwine ra zwi wana nga u shumela Mudzimu nga u fulufhedzea.​—Vhafil. 1:12-14.

Musalauno, hu na vhahashu vhe vha vhea tsumbo dzavhuḓi nga u dzula vho takala hu sa londwi milingo ye vha sedzana nayo. Sa tsumbo, nga November 2013, ho vha na Ḓumbumazwikule ḽi re na Maanḓa ḽine ḽa pfi Haiyan ngei Philippines kati nahone ḽo tshinyadza mahaya a Dziṱhanzi dzi fhiraho 1 000. George we na ene haya hawe ha tshinyadzwa ḓoroboni ya ngei Tacloban, o ri: “Vhahashu vho takala hu sa londwi zwe zwa itea. Dakalo ḽine ra vha naḽo a ḽi ṱalutshedzei.” Musi ri tshi sedzana na milingo i konḓaho, ri ḓo dzula ro takala arali ra humbula nga ha zwe Yehova a ri itela zwone na u zwi livhuwa. Ndi zwifhio zwiṅwe zwe Yehova a ri itela zwone zwine zwa ita uri ri takale?

ZWI ITAHO URI RI TAKALE

Naa hu na tshiṅwe tshithu tshine tsha nga ita uri ri takale u fhira vhushaka vhune ra vha naho na Mudzimu? Humbulani nga zwi tevhelaho: Ri a ḓivha Muvhusi wa fhethu hoṱhe. Ndi Khotsi ashu, Mudzimu washu na Khonani yashu!​—Ps. 71:17, 18.

Ri dovha ra livhuwa uri Mudzimu o ri ṋea tshifhiwa tsha vhutshilo na u ita uri ri ḓiphine ngaho. (Muh. 3:12, 13) Samusi ri zwivhumbwa zwa Yehova Mudzimu zwo ṱalifhaho, ri a pfesesa nḓila ine a ṱoḓa ri tshi tshila ngayo ngauri o ri sendedza tsini nae. (Vhakol. 1:9, 10) Nga zwenezwo, ri a ḓivha uri ri khou tshilela mini na nḓila ine ra fanela u tshila ngayo. Kha ḽiṅwe sia, vhathu vhanzhi a vha ḓivhi uri vha khou tshilela mini. Paulo o sumbedza yeneyo phambano musi a tshi ṅwala uri: “‘Ḽiṱo a ḽo ngo zwi vhona na nḓevhe a yo ngo zwi pfa, a hu na na muthihi we a ṱalukanya mbiluni zwithu zwe Mudzimu a zwi lugiselela vhane vha mu funa.’ Ngauri Mudzimu o zwi dzumbululela riṋe a tshi shumisa muya wawe.” (1 Vhakor. 2:9, 10) Naa a zwi ri takadzi uri ri a pfesesa zwine Yehova a zwi funa na zwine a ṱoḓa u zwi ita?

Ṱhogomelani zwiṅwe zwe Yehova a zwi itela vhathu vhawe. Naa a zwi ri takadzi u ḓivha uri ri nga hangwelwa zwivhi zwashu? (1 Yoh. 2:12) Mudzimu o fulufhedzisa uri hu si kale ri ḓo tshila shangoni ḽiswa. (Vharoma 12:12) Zwa zwino Yehova o ri ṋea khonani nnzhi dzine ra mu gwadamela ri nadzo. (Ps. 133:1) Ipfi ḽa Mudzimu ḽi dovha ḽa ri khwaṱhisedza uri Yehova u tsireledza vhathu vhawe kha Sathane na madimoni awe. (Ps. 91:11) Arali ra elekanya nga ha dzenedzi phaṱhutshedzo dzoṱhe dzi bvaho ha Mudzimu, ri ḓo takala nahone dakalo ḽashu ḽi ḓo engedzea.​—Vhafil. 4:4.

NḒILA INE NA NGA ENGEDZA NGAYO DAKALO ḼAṊU

Naa Mukriste o takalaho a nga engedza dakalo ḽawe? Yesu o ri: “Ndo ni vhudza zwenezwi  zwithu uri ni takale samusi na nṋe ndo takala.” (Yoh. 15:11) Naa zwenezwi a zwi sumbedzi uri ri nga takala nga ho engedzeaho? Ni nga vhambedza vhuḓidini haṋu ha u ita uri ni takale na u khuṱhedza mulilo. Ni fanela u khuṱhedza mulilo uri u dugese. Nga hu fanaho, ni fanela u engedza dakalo ḽaṋu nga u ita uri ni vhe na vhushaka ho khwaṱhaho na Mudzimu. Humbulani uri: Muya mukhethwa wa Mudzimu ndi wone une wa ita uri ni takale. Ndi ngazwo ni tshi ḓo vha na dakalo ḽo engedzeaho musi ni tshi humbela Yehova uri a ni thuse nga muya wawe mukhethwa tshifhinga tshoṱhe, u rabela na u elekanya nga ha zwine na zwi vhala Ipfini ḽawe ḽo hevhedzwaho nga muya wawe mukhethwa.​—Ps. 1:1, 2; Luka 11:13.

Ni dovha na takala nga ho engedzeaho musi ni tshi ita mishumo ine ya takadza Yehova. (Ps. 35:27; 112:1) Ndi ngani? Ndi nga nṱhani ha uri ro sikelwa u ‘ofha Mudzimu na u tevhedza milayo yawe; ndi zwone zwo fanelaho vhathu vhoṱhe.’ (Muh. 12:13) Nga maṅwe maipfi, ro sikelwa u ita zwine Mudzimu a zwi funa. Nga zwenezwo, ri ḓo takala vhukuma musi ri tshi shumela Yehova. *

DAKALO ḼI ITA URI HU VHE NA MBUYELO DZAVHUḒI

Musi ri tshi engedza dakalo ḽashu, ri ḓo vhuyelwa vhukuma u fhira u sokou ḓipfa ro takala. Sa tsumbo, ri ḓo takadza Khotsi ashu wa ṱaḓulu musi ri tshi mu shumela ro takala hu sa londwi thaidzo dzine ra nga sedzana nadzo. (Doit. 16:15; 1 Vhathes. 5:16-18) Zwiṅwe hafhu, u vha na dakalo ḽa vhukuma zwi ḓo ri thusa uri ri ḓidzime zwiṅwe zwithu ri tshi itela Muvhuso wa Mudzimu nṱhani ha u funesa zwithu zwi vhonalaho. (Mat. 13:44) Musi ri tshi vhona mbuyelo dzavhuḓi dza u ita nga u ralo, ri ḓo takala nga ho engedzeaho nahone zwi ḓo dovha zwa ita uri na vhaṅwe vha takale.​—Mish. 20:35; Vhafil. 1:3-5.

Muṅwe muṱoḓisisi wa Yunivesithi ya ngei Nebraska kha ḽa United States we a gudela zwa mutakalo, o ri: “Arali no takala zwino nahone no fushea, zwi nga ita uri ni vhe na mutakalo wavhuḓi tshifhingani tshi ḓaho.” Zwenezwi zwi tendelana na zwine Bivhili ya zwi amba: “Mbilu yó takala, ndi dzilafho ḽone-ḽone.” (Mir. 17:22) Ndi ngoho uri musi ni tshi takala nga ho engedzeaho, ni vha na mutakalo wavhuḓi.

Nga zwenezwo, hu sa londwi uri ri khou tshila zwifhingani zwi tsikeledzaho, musi ri tshi rabela, u guda na u elekanya nga ha zwine ra zwi vhala Ipfini ḽa Yehova, muya mukhethwa u ḓo ita uri ri vhe na dakalo ḽa vhukuma na ḽi sa fheli. Ri dovha ra takala nga ho engedzeaho musi ri tshi humbula nga ha phaṱhutshedzo dzine ra vha nadzo zwino, u edzisa lutendo lwa vhaṅwe na u lwela u ita zwine Mudzimu a zwi funa. Musi ri tshi ita nga u ralo, ri nga tshenzhela zwe zwa ambiwa kha Psalme ya 64:10, ine ya ri: “Muvhuya u ḓo takalela Yehova a khuda nga Ene.”

^ phar. 10 Samusi ri tshi khou haseledza mutevhe wa “zwiaṋwiwa nga muya,” kha thero i tevhelaho ri ḓo haseledza nga ha pfaneleo ya u sa fhela mbilu.

^ phar. 20 U itela u wana dziṅwe nḓila dzine na nga engedza ngadzo dakalo ḽaṋu, sedzani bogisi “ Dziṅwe Nḓila Dza U Engedza Dakalo.”