Pfukelani kha mafhungo

Pfukelani kha zwi re ngomu

Muedzini wa Ela

Davida Na Goliata​​—⁠Naa Zwo Itea Zwa Vhukuma?

Davida Na Goliata​​—⁠Naa Zwo Itea Zwa Vhukuma?

Vhaṅwe vhathu vha a ḓivhudzisa arali mafhungo a Davida na Goliata o itea zwa vhukuma kana a tshi tou vha ngano. Naa na inwi no humbula nga yeneyo nḓila musi ni tshi khou vhala thero yo fhiraho? Arali zwo ralo, nga khumbelo ṱhogomelani mbudziso tharu dzi tevhelaho.

1 | Naa muthu a nga lapfa nga mithara dza 2, 9?

Bivhili i amba uri Goliata “vhulapfu hawe ho vha hu ha mielo miṱanu-na-muthihi na tshanḓa.” (1 Samuele 17:4) Mielo yo vha yo lapfa nga senthimithara dza 44,5; tshanḓa tsho vha tshi senthimithara dza 22,2. Zwi tshi ṱanganywa, vhulapfu vhu ita mithara dza 2,9. Vhaṅwe vha amba uri Goliata o vha a songo lapfa nga yeneyo nḓila, fhedzi ṱhogomelani zwi tevhelaho: Musalauno munna we a vha o lapfa vhukuma o vha o lapfa nga mithara dza 2,7. Naa zwi a konadzea uri Goliata o vha o lapfa nga senthimithara dza 15 kana u fhira? Goliata o vha a tshi bva kha lushaka lwa Refaimi, vhathu vha hone vho vha vho lapfa nga nḓila i songo ḓoweleaho. Zwiṅwe zwithu zwo tumbulwaho ngei Egipita ḓanani ḽa vhu 13 ḽa miṅwaha B.C.E. zwo sumbedza uri maṅwe maswole shangoni ḽa Kanana o vha o lapfa nga mithara dza 2,4. Nga zwenezwo, Goliata o vha o lapfa nga nḓila i mangadzaho, fhedzi zwi a konadzea uri o vha o lapfa nga yeneyo nḓila.

2 | Naa Davida o vha e muthu wa vhukuma?

Ho vhuya ha vha na tshifhinga tshee vhagudi vha lingedza u amba uri Khosi Davida o vha e si muthu wa vhukuma, fhedzi vha kundelwa u wana vhuṱanzi. Vhagudi vha zwo fukulwaho mavuni vho wana ḽiṅwalwa ḽa kale ḽine ḽa amba nga ha “nnḓu ya Davida.” Zwiṅwe hafhu, Yesu Kristo o amba uri Davida ndi muthu wa vhukuma. (Mateo 12:3; 22:43-45) Vhuṱanzi ha uri Yesu ndi Messia vhu khwaṱhisedzwa nga ngudo mbili dza mutevhe wa lushaka vhune ha sumbedza uri Yesu u bva kha lushaka lwa Khosi Davida. (Mateo 1:6-16; Luka 3:23-31) Zwi tou vha khagala uri Davida o vha e muthu wa vhukuma.

3 | Naa zwiitea zwo itea fhethu ha vhukuma?

Bivhili i amba uri nndwa yo vha hone Muedzini wa Ela. I dovha ya zwi bvisela khagala uri Vhafilisita vho vha vho fhaṱa mishasha thavhani i re vhukati ha miḓi ya Soxo na Aseka. Vhaisiraele vho vha vho fhaṱa kha iṅwe thungo ya thavha. Naa henefho fhethu ndi ha vhukuma?

Ṱhogomelani zwe zwa ambiwa nga muthu we a dalela henefho fhethu, o ri: “Muthu we a vha a tshi khou ri tshimbidza ane a si vhe mutendi o ri isa Muedzini wa Ela. Ro gonya nahone ra swika magumoni a thavha. Musi ri tshi sedza muedzi a ri humbela uri ri vhale 1 Samuele 17:1-3. Nga murahu a sumba kha muedzi a ri: ‘Hafhaḽa, kha tsha monde tsha vhoinwi, ndi mashubi a Soxo.’ A tshi rembuluwa a ri, ‘Hafhaḽa, kha tshanḓa tsha u ḽa, ndi mashubi a Aseka. Vhafilisita vho vha vho fhaṱa mishasha vhukati ha yeneyo miḓi, kha thavha dzo sedzanaho na vhoinwi. Zwi nga kha ḓi itea uri ro ima fhethu he Vhaisiraele vha vha vho fhaṱa hone mishasha.’ Ndo humbula uri Saulo na Davida vho vha vho ima he nda vha ndo ima hone. Musi ri tshi tsela muedzini ra pfuka fhethu ho omaho he ha vha ho ḓala matombo. Nda vhona nga maṱo a muhumbulo Davida a tshi khou doba matombo maṱanu, ḽiṅwe ḽaḽo ndi ḽe ḽa vhulaha Goliata.” Onoyo muthu we a dalela henefho, u katela na vhaṅwe, vho vha vho takala vhukuma musi vha tshi vhona vhungoho ha zwidodombedzwa zwo ṅwalwaho Bivhilini.

A ro ngo fanela u timatima vhungoho ha mafhungo a ḓivhazwakale. A amba nga ha vhathu vha vhukuma na fhethu ha vhukuma. Zwa ndeme vhukuma, eneo mafhungo a bva Ipfini ḽa Mudzimu, ane a vha wa ngoho, “a sa zwifhi.”—Tito 1:2; 2 Timotheo 3:16.