Pho kpẹ obo revun rọyen

VWẸROKERE ESEGBUYOTA RAYEN | JONATAN

‘O Vwo Emu Vuọvo rọ sa Dobọ rẹ Jihova Ji-i’

‘O Vwo Emu Vuọvo rọ sa Dobọ rẹ Jihova Ji-i’

Vwẹ ẹwẹn roro asan rẹ isodje evo de siomakoko vwẹ otọ ọyaya rọ pha chohri chohri. Isodje rẹ Filistia rehẹ etiyin tẹnrovi orọnvwọn ọvo: Ayen kparo mrẹ eshare ivẹ re dia ihwo rẹ Izrẹl, ri mudia iyara ọvo vwẹ ogboko. Isodje na ke hwẹ, kidie ọyena cha sa so uguegue kẹ aye-en. O krire rẹ ihwo rẹ Filistia vwo kpokpo ihwo rẹ Izrẹl, ayen sa tobọ lọ ekuakua rẹ ayen vwo ruiruo rẹ ẹghwa-a, jokpanẹ ayen bru ihwo rẹ Filistia ra. Ọtiọyena, Isodje rẹ Izrẹl rhe vwo omamọ rẹ ekuakua rẹ ofovwi-in. Vwọba, enana ghwa ihwo ivẹ ọvo! Ayen da tobọ dia isodje ri mu ekuakua rẹ ofovwin dede, kẹ die yen ayen se ru? Vwọrẹ ọjẹfia, ihwo rẹ Filistia de kperi phia: “Yan bru avwanre rhe, rere avwanre dje emuọvo kẹ ovwan.”—1 Samuẹl 13:19-23; 14:11, 12.

E che ghini dje emuọvo kẹ ihwo evo, ẹkẹvuọvo ihwo rẹ Filistia na yen cha rioja. Eshare rẹ Izrẹl ivẹ na da djẹ wan otọ rẹ iyara na, ukuotọ rọyen, kẹ ayen yeren vwo kpo asan rẹ ihwo rẹ Filistia na hepha. Fikirẹ oborẹ asan na ghwrọrọ kpotọ wan, ayen da vwẹ te abọ te awọ vwo yerin kpo obenu, vwo kpo asan rẹ isodje rẹ Filistia hepha! (1 Samuẹl 14:13) Ihwo rẹ Filistia na da rhe mrẹvughe nẹ ọ rọ kobaro usun rẹ eshare ivẹ na choma rẹ ofovwin, ọ rọ ghwa ekuakua rẹ ofovwin rọyen da vwọ kpahọn. Ẹkẹvuọvo, isodje ọvo kpoi kọyen o ghwe mu nene oma kpo ofovwin? Ẹro rọyen totọ tiena?

Ọshare na ohwo vẹ esegbuyota, ọ dia ọ mu orhuẹ-ẹ. Odẹ rọyen Jonatan. Inenikristi rẹ ọke nana sa mrẹ uvi rẹ iyono reyọ vwo nẹ ikuegbe rọyen. Dede nẹ avwanre rhe phi ofovwin rẹ ugbobọ-ọ, jẹ, e se yono emu buebun nẹ uduefiogbere, omaevwokpotọ, kugbe omaevwoze rẹ Jonatan. Enana cha chọn avwanre uko vwo vwo esegbuyota rọ ghwotọ.—Aizaya 2:4; Matiu 26:51, 52.

Ọmọ rọ Fuevun Kugbe Isodje ro Vwo Uduefiogbere

Avwanre da fuẹrẹn akpeyeren rẹ Jonatan, ka cha riẹn oboresorọ o vwo bru ihwo rẹ Filistia kpo ofovwin vwẹ asan rẹ ayen de koko. Jonatan yen ọmọkpako rẹ Sọl rọ dia ovie ẹsosuọ rẹ Izrẹl. Jonatan te omiragua tavwen a ke vwẹ Sọl vwo mu ovie. Ọkiọvo ọ hẹ omarẹ ẹgbukpe 20 ọke yena. Ọ họhọre nẹ Jonatan vwo omamọ oyerinkugbe vẹ ọsẹ rọyen. Ọkieje yen ọsẹ rọyen je vwọ vwẹ iroro rọyen vwọ nẹ. Vwọ vrẹ ugrongron, erhuvwu, vẹ uduefiogbere rẹ ovie Sọl, Jonatan je riẹn ọsẹ rọyen phiyọ ohwo ro vwo esegbuyota, rọ je vwomakpotọ. Jonatan nabọ vwo oniso rẹ oboresorọ Jihova vwọ vwẹ Sọl vwo mu ovie. Ọmraro Samuẹl tobọ je tanẹ o vwo ohwo vuọvo re se vwo dje Sọl vwẹ otọ rẹ Izrẹl na-a!—1 Samuẹl 9:1, 2, 21; 10:20-24; 20:2.

O muẹro nẹ oma vwerhen Jonatan nẹ ọyen vwo uphẹn rọ vwọ họnre ivwighrẹn rẹ ihwo rẹ Jihova, vwẹ otọ rẹ usuon rẹ ọsẹ rọyen. Ofovwin rẹ ayen phiri ọke yena, họhọ ifovwin rẹ ihwo phiẹ enẹna-a. Jihova sane ẹgborho rẹ Izrẹl vwọ kẹ oma rọyen vwẹ ọke awanre. Ọtiọyena, ẹgborho re ga eghẹnẹ efian ki nene ayen phi ofovwin kọke kọke. Ihwo rẹ Filistia re ga Dagọn vẹ eghẹnẹ efa, ki shenyẹ ihwo rẹ Jihova jẹreyọ, ayen ji tobọ hwe evo vwẹ usun rayen.

Kerẹ ihwo efa ri fuevun, Jonatan niro nẹ ọyen odjephia rẹ evun-ẹfuọn vwọ kẹ Jihova siẹrẹ o de nene ivwighrẹn tiọyena họnre. Jihova de ji bruba kẹ ẹgbaẹdavwọn rọyen. Ra vwọ vwẹ Sọl mu ovie nu, o kriri-i, ọ da vwẹ ọmọ rọyen Jonatan vwo mu onotu rẹ isodje 1,000. Jonatan de sun ayen ra họnre ẹko rẹ isodje rẹ Filistia ri kokori vwẹ Geba. Dede nẹ ayen ghwe vwo omamọ rẹ ekuakua rẹ ofovwi-in, Jihova chọn Jonatan uko vwo phikparobọ. Ihwo rẹ Filistia de koko isodje rayen buebun. Oshọ da ro isodje rẹ Sọl oma. Evo da djẹ re siomanu, efa da rha ka ẹbẹre rẹ ihwo rẹ Filitia vwẹ ofovwin na! Ekẹvuọvo, Jonatan djoshọ-ọ.—1 Samuẹl 13:2-7; 14:21.

Vwẹ ẹdẹ re djunute vwẹ ọtonphiyọ rẹ uyovwinrota nana, Jonatan vẹ ohwo rọ ghwa ekuakua rẹ ofovwin rọyen da bẹbẹ siomareyọ nẹ ohri rẹ isodje na. Ayen vwọ joma te Mikmash rọ dia asan rẹ isodje rẹ Filistia de koko, Jonatan da vuẹ ọ ro mu ekuakua rẹ ofovwin rọyen kpahen obo rọ guọnọ ru. Ọ vuẹrẹ nẹ ayen cha vwomaphia kẹ isodje rẹ Filistia rehẹ etiyin. Siẹrẹ isodje rẹ Fillitia na de se ayen nẹ ayen rhi nene ayen họnre, kọyen Jihova cha chọn idibo rọyen uko. Ọ rọ ghwa ekuakua rẹ ofovwin rọyen na da ghene rhọnvwe. Ọkiọvo o ru ọtiọyen fikirẹ eta rẹ uduefiogbere nana rẹ Jonatan ta kẹ: “O vwo emu vuọvo rọ sa dobọ rẹ Jihova ji ro vwo je sivwo-on, owenẹ ọ hanvwere yẹrẹ o bunru.” (1 Samuẹl 14:6-10, NW) Die yen ọyena mudiaphiyọ?

O muẹro nẹ Jonatan nabọ vughe Ọghẹnẹ rọyen. Ọ riẹnre nẹ Jihova chọn ihwo rọyen uko vwo phi ivwighrẹn ri bun vrẹ ayen shesheri kparobọ vwẹ ọke awanre. Vwẹ ọke evo dede, ọ tobọ reyọ ohwo ọvo vwọ vwẹ ophikparobọ kẹ ihwo rọyen. (Iguẹdjọ 3:31; 4:1-23; 16:23-30) Ọtiọyena, Jonatan riẹnre nẹ esegbuyota rẹ idibo rẹ Ọghẹnẹ yen ma ghanre, ọ dia oborẹ ayen bun te, yẹrẹ kẹ uche ekuakua rẹ ofovwin rẹ ayen vwori-i. Vwọrẹ esegbuyota, Jonatan da vwẹ uphẹn kẹ Jihova ro vwo brorhiẹn sẹ ọyen vẹ ọ rọ ghwa ekuakua rẹ ofovwin rọyen sa yanran ra họnre isodje rẹ Filistia vwẹ asan rẹ ayen de koko, rọ vwọ sane oka ro che djephia nẹ ọyen vẹ Jihova hẹ obọ. Jihova vwọ rhọnvwe kẹ nu, Jonatan de fiudugberi bru ayen ra.

Jokaphiyọ erọnvwọn ivẹ ri djerephia nẹ Jonatan ghini ohwo vẹ esegbuyota. Ẹsosuọ, o vwo oshọẹdjẹ rẹ Ọghẹnẹ. Ọ riẹnre nẹ Ọromevwẹgba na vwẹrosọ ogangan rẹ ohworakpọ nẹ ọyen re cha chọn ọyen uko vwo ru ọhọre rọyen gba-a, dedena o kuẹ ebruba kuẹ otu re vwẹ ẹga kẹ. (2 Ikun Rivie 16:9) Ọrivẹ, Jonatan ka nokpẹn rẹ oka mie Ọghẹnẹ, rere ọ vwọ riẹn sẹ ọ rhọnvwephiyọ obo ro che ru. Nonẹna, avwanre guọnọ oka tiọyen rẹ Ọghẹnẹ cha vwọphia kẹ avwanre vwọrẹ igbevwunu tavwen a ke riẹn sẹ ọ vẹ avwanre hẹ obọ-ọ. Baibol rọ dia Ota rẹ Ọghẹnẹ yen chọn avwanre uko vwọ riẹn ọhọre rọyen. (2 Timoti 3:16, 17) Kẹ, avwanre frẹkotọ se Baibol na tavwen e ki brorhiẹn eghanghanre? E de ru ọtiọyen, ka sa vwẹrokere Jonatan rọ vwẹ ọhọre Ọghẹnẹ vwọ kobaro kẹ ọdavwẹ rọyen.

Ọtiọyena, eshare ivẹ na de brokpakpa yerin kpenu bru isodje na ra. Ihwo rẹ Filistia na vwọ mrẹ eshare ivẹ na, ayen de ji isodje rayen evo bru ayen kpo ohọnre. Kidie nẹ isodje rẹ Filistia na yen me bun, asan rẹ ayen hepha na yen ji me kpenu, ọ rha bẹn rẹ ayen vwo hwe eshare ivẹ na-a. Ekẹvuọvo, Ukperẹ ọyena, Jonatan kọ vwẹ ọlọkọ nyavwe isodje na ọvuọvo, jẹ ọ rọ ghwa ekuakua rẹ ofovwin rọyen hwẹ ayen nene. O kriri-i, eshare ivẹ na de hwe isodje 20 gberotọ! Jihova da rhoma ru orọnvwọn ọfa. Baibol na da ta: “Uguegue da rhe ro evun rẹ ẹrhọn na, vwẹ evun rẹ udju, kugbe ohri rẹ ihwo na; unuofovwi na kugbe ihwo re rhe imu na ke phariẹ; otọ na de kpogho; o de rhi fi uguegue rode.”—1 Samuẹl 14:15.

Jonatan kobaro kẹ ọ rọ ghwa ekuakua rẹ ofovwin rọyen ra họnre isodje rẹ ivwighrẹn na

Ogboko kọyen Sọl vẹ isodje rọyen mudia, rẹ ayen vwo nughe rẹ ozighi vẹ uguegue rọ vwomaphia vwẹ erhọn rẹ ihwo rẹ Filistia na, rẹ isodje na vwo hwe omoma rayen! (1 Samuẹl 14:16, 20) Ihwo rẹ Izrẹl de rhi fiudugberi, ayen da họrhọ ro ohri rẹ ivwighrẹn na, ọ sa dianẹ elọkọ rẹ isodje rẹ Filistia re hwe gberotọ na yen ayen vwọba họnre ohọnre na. Ọghẹnẹ da vwẹ ophikparobọ rode kẹ ihwo rọyen ẹdẹ yena. Jihova ji rhi wene-e. Avwanre cha sa viẹ idiekpọvwẹ kpahen orhiẹn rẹ avwanre bruru siẹrẹ avwanre de vwo ọkpọ rẹ esegbuyota rẹ Jonatan vẹ ọ rọ ghwa ekuakua rẹ ofovwin rọyen na vwo kpahen Jihova-a.—Malakae 3:6; Rom 10:11.

“Ọ vẹ Ọghẹnẹ ri Gbe Koko ru Iruo Nonẹ Na”

Ophikparobọ na kẹ Jonatan omavwerhovwẹn. Ẹkẹvuọvo, oma vwerhen Sọl kakaka-a. Sọl ru umwemwu ọgangan ọvo, rọ vwọ jẹ ọmraro Samuẹl fia. O ze izobo rẹ ọmraro na rọ dia ọmọ rẹ Livae rhe ze jovwo. Samuẹl vwọ rhe, ọ da vuẹ Sọl nẹ fikirẹ uruemu rẹ jẹmienyọ rọyen na, usuon rọyen rha cha tọ-ọn. Ọke vwọ yanran, rẹ Sọl vwo ji isodje rọyen kpo ofovwin, o de duvwun iyorin rọ vwọ ta: “Ekan kẹ ohwo rọ re emu bẹsiẹ rẹ ovwọnvwọn vwo te re me vwọ re ihri vwẹ obọ rẹ ivwighre mẹ nu.”—1 Samuẹl 13:10-14; 14:24.

Oborẹ Sọl tare na ghwe djephia nẹ uruemu rọyen rha hẹ obo ri jovwo-o. Ọshare nana rọ vwomakpotọ jovwo na hirhephiyọ ohwo ro phuoma re? Ọ dia Jihova yen vuẹrẹ nẹ o ji orharhe urhi tiọyen kẹ isodje na re wian gangan na-a. Diesorọ Sọl vwọ tanẹ “bẹsiẹ . . . me vwọ re ihri vwẹ obọ rẹ ivwighre mẹ nu”? Gbanẹ o rorori nẹ ofovwin na ọrọyen? Ọ rha karophiyọ nẹ orhiẹn rẹ Jihova ghanre vrẹ ẹwẹn rẹ orukeri kugbe urhurusivwe rọyen vwọ kẹ ophikparobọ vẹ urinrin?

Jonatan riẹn kpahen orharhe iyorin rẹ ọsẹ rọyen duvwuru na-a. Oma vwọ ghwọrọ mamọ fikirẹ ogidi rẹ ofovwin na, o de duvwun ẹroro rẹ ọkpọ rọyen phiyọ ame rẹ ọnyọ, ọ da rarọ. Oma rọyen da rhe sasa. Ọvo usun rẹ eshare rehẹ etiyin vwọ vuẹ kpahen iyorin rẹ ọsẹ rọyen duvwuru kpahen kohwo kohwo rọ riemu, Janatan da kpahen: “Ọsẹ mẹ kpokpo otọ na; ni obo rẹ ẹro mẹ rhe sasa, fikiridie me rare ọmọnyọn nana. Mavọ e yovwi te ọ da dianẹ ihwo na re emu tuetue nonẹ na vwẹ usun rẹ emu re gborho mie ivwighrẹ rayen na. Kidie asakiephana ihwehwe re hwe ihwo ri Filistia na gbe rho te-e.” (1 Samuẹl 14:25-30) Ota rẹ Jonatan na gbare. Evun-ẹfuọn rọyen vwọ kẹ ọsẹ rọyen dia ọ rẹ ẹkpa-a. Ọ ghwa rhọnvwaphiyọ kemu kemu rẹ ọsẹ rọyen ruru yẹrẹ rọ tare-e. Ẹro abavo rọyen na yen nẹrhẹ ihwo buebun muọghọ kẹ.

Sọl vwọ tobọ nyo nẹ Jonatan gbe urhi rọyen na ku, o ji se vwo oniso rẹ oborẹ urhi na bra te-e. Ukperẹ ọtiọyen, o de brorhiẹn nẹ e hwe ọmọ obọ rọyen na! Jonatan nenire phra aphro-o, ọ je vwẹ unu kpotọ rẹ nẹ o vwo ghovwo ọye-en. Ukperẹ ọtiọyen, vwo oniso rẹ obo rọ kpahen kẹ ọsẹ rọyen. Ọ da ta: “Mẹvwẹ na, ki mi ghwu.” Ẹkẹvuọvo, ihwo rẹ Izrẹl da ta: “Jonatan ko ghwu, ro ru iruo vẹ obọẹkparo rode vwẹ Izrẹl na? Jọ yena vwo! Obo rẹ Ọrovwohwo herọ na, ogẹto rẹ uyovwi rọye ọvuọvo ehe she te otọ-ọ; kidie ọ vẹ Ọghẹnẹ ri gbe koko ru iruo nonẹ na.” Ukuotọ rọyen, Sọl da rhe họhọ ohwo re ku ame ku. Ikuegbe na da ta: “Etiyin ihwo na da tan Jonatan, o gbi rhe ghwu-u.”—1 Samuẹl 14:43-45.

“Mẹvwẹ na, ki mi ghwu”

Jonatan omamọ rẹ ohwo vwẹ ẹro rẹ ihwo na ejobi fikirẹ uduefiogbere, omaevwoze, kugbe ẹgbaẹdavwọn ọgangan rọyen. Uvi uruemu rọyen na de sivwon nẹ ughwu. E jẹ avwanre vwẹ ọkieje vwo roro kpahen odẹ rẹ avwanre muẹ kẹ oma rẹ avwanre, yẹrẹ oka rẹ ohwo ra riẹn avwanre phiyọ. Baibol na tare nẹ odẹ esiri pha ghanghanre mamọ. (Aghwoghwo 7:1) Kerẹ Jonatan, a cha riẹn avwanre phiyọ emamọ rẹ ihwo siẹrẹ avwanre de vwo odẹ esiri vwẹ obaro rẹ Jihova.

Ẹwẹn Umwemwu Ọvo

Jonatan nene ọsẹ rọyen kpo ofovwin vwẹ ikpe buebun, dede nẹ Sọl ru erọnvwọn buebun chọ. Vwẹro roro obo ro muomaphiyọ te, ro vwo noso nẹ omaephuo vẹ uruemu rẹ jẹmienyo rẹ ọsẹ rọyen na rhoma ganphiyọ. Ẹwẹn umwemwu ọvo vwomaphia ememerha vwẹ oma rẹ ọsẹ rọyen re. Jẹ, o vwo oborẹ Jonatan se ru kpahọ-ọn.

Obẹnbẹn na da nabọ rhe teyenphia ọke rẹ Jihova vwo ji Sọl nẹ o re nene ihwo rẹ Amalẹk phi ofovwin. Umwemwu rẹ ihwo rẹ Amalẹk ganre mamọ tobọ vwẹ ọke rẹ Mosis, te ẹdia rẹ Jihova vwọ mraro phiyotọ nẹ a cha ghwọrọ orere na. (Eyanno 17:14) Jihova vuẹ Sọl nẹ ọ ghwọrọ ovie rẹ Amalẹk re se Agag, eriyin ji te ichuru na eje rehẹ orere na. Sọl phi kparobọ. Jẹ, o muẹro dẹn nẹ Jonatan ji nene ọsẹ rọyen kpo ofovwin na, kirobo ro ruẹ jovwo. Ẹkẹvuọvo, Sọl jẹ ota rẹ Ọghẹnẹ fia, o hwe Agag vẹ ichuru na-a. Ọ da je ghwẹ efe rẹ orere na reyọ. Ọmraro Samuẹl da vwẹ ẹdjọeguo rẹ Jihova phia kẹ, rọ vwọ ta: “Fikiridie wọ sen ota rẹ Ọrovwohwo, okpuyovwi rọye je sen wẹ nẹ wọ gbe dia ovie-e.”—1 Samuẹl 15:2, 3, 9, 10, 23.

O kriri-i, Jihova de si ẹwẹn ọfuanfon rọyen nẹ oma rẹ Sọl. Ọtiọyena, Sọl ko muẹ ruẹ, kọ fobọ muophu, oshoshọ kọyen muo. Kọ ghwa họhọ nẹ orharhe ẹwẹn ọvo nẹ obọ rẹ Ọghẹnẹ rhe, rhi wene ọ rẹ esiri rọhẹ oma rẹ Sọl jovwo. (1 Samuẹl 16:14; 18:10-12) O muẹro nẹ Jonatan muomaphiyọ mamọ ọke rọ vwọ mrẹ oborẹ uruemu rẹ ọsẹ rọyen wene te! Dedena, Jonatan mudia kokoroko vwẹ ẹbẹre rẹ Jihova. O ru obo ro se ru eje vwo bicha ọsẹ rọyen. Ọ tobọ chirakon ta ota kẹ abọ ibro kpahen orukuruku rọyen. Ẹkẹvuọvo, Jihova rọ dia Ọsẹ rọyen ro wene na-a, yen Jonatan mu ẹwẹn rọyen eje kpahen.—1 Samuẹl 19:4, 5.

O vwo ohwo ọvo ru wo vugheri yẹrẹ tobọ ohwo rẹ orua wẹn rọ kẹrẹ owẹ mamọ, rẹ uruemu rọyen rhi miovwin totọ asaọkiephana? Emu tiọyena da ohwo mamọ. Udje rẹ Jonatan nẹrhẹ a karophiyọ eta nana rẹ ọbuine na tare: “Kidie te ọsẹ mẹ te oni mẹ sen vwẹ, ẹkẹvuọvo Ọrovwohwo sa kpare ovwẹ vrẹn.” (Une Rẹ Ejiro 27:10) Jihova fuevun. Ọ je cha kpare owẹ vrẹn yẹrẹ vwẹrote we. Ọ cha dia Ọsẹ ro me yovwin kparobọ ru wo se vwo, o torori sẹ ihworakpọ ri jẹgba ku we phiyotọ-ọ.

Ọ sa dianẹ ukuko na yen Jonatan vwọ riẹn nẹ Jihova brorhiẹn rọ vwọ reyọ usuon na mie Sọl. Ẹkẹvuọvo, die yen o ruru? Wo rorori nẹ Jonatan ghwọrọ ọke evo vwo roro kpahen oka rẹ ovie rẹ ọyen komobọ cha dia? Ọ vwẹro roro obo rọ sa vwọ kpọ evo usun rẹ oruchọ rẹ ọsẹ rọyen vi, je dia omamọ rẹ ovie ra sa vwẹrokeri, rọ fuevun ro ji nyẹme? Avwanre riẹn iroro rọye-en; ẹkẹvuọvo avwanre riẹnre nẹ ọ da tobọ vwo iroro tiọyen dede, ọ cha mrẹ uphẹn ro vwo ru aye-en. Ọnana ko mudiaphiyọ nẹ Jihova chukoku Jonatan rọ fuevun kẹ na? Ẹjo. Ukperẹ ọtiọyen, Jihova phi odẹ rẹ Jonatan phiyọ Baibol na, kerẹ ọvo usun rẹ ihwo ri dje udje ri me yovwin kparobọ, vwọ kpahen oborẹ igbeyan fuevun kẹ ohwohwo! A cha ta ota kpahen oka rẹ igbeyan tiọyen vwẹ uyovwinrota ọfa ra cha vwọphia kpahen Jonatan.