Pho kpẹ obo revun rọyen

Pho kpẹ mẹnu rivẹ

Pho kpẹ ẹrhuẹrẹhọ robo rehẹ evun rọyen

Iseri ri Jihova

Urhobo

Uwevwin Orhẹrẹ  |  February 2018

Die Yen o Mudiaphiyọ ra Vwọ Dia Ohwo ro Vwo Ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ?

Die Yen o Mudiaphiyọ ra Vwọ Dia Ohwo ro Vwo Ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ?

“Gbe vwo iroro na vwẹ ohri rẹ ovwan, rẹ ovwan ji vwo vwẹ evun ri Kristi Jesu.”​—FIL. 2:5.

UNE: 17, 13

1, 2. (a) Ẹro vọ yen ihwo buebun vwo ni oyerinkugbe rayen vẹ Ọghẹnẹ? (b) Enọ vọ ri shekpahen oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ Ọghẹnẹ yen a cha fuẹrẹn?

ONIỌVO aye ọvo rọ dia Canada da ta: “Oma vwerhen ovwẹ kidie me davwẹngba vwọ sẹro oyerinkugbe mẹ vẹ Jihova, rọ chọn vwẹ uko vwo yerẹn ghene ebẹnbẹn re kẹdẹ kẹdẹ.” Oniọvo ọshare ọvo rọ dia Brazil da ta: “Orọnvwe rẹ avwanre ro te ẹgbukpe 23 re na, vọnre vẹ omavwerhovwẹn kidie avwanre nene odjekẹ rẹ Ọghẹnẹ.” Oniọvo ọvo rọ dia ẹkuotọ rẹ Philippines da je ta: “Mi vwo ẹwẹn re dọe kidie mi vwẹ uphẹn kẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ nẹ o sun vwe, ọyena nẹrhẹ ovwẹ se vwo omamọ oyerinkugbe vẹ iniọvo ri nẹ asan sansan rhe.”

2 Eta tiọyena dje obo ro yovwin te re vwo vwo omamọ oyerinkugbe vẹ Ọghẹnẹ. Ọtiọyena, gba nọ oma wẹn, ‘Mavo mi se vwo ru oyerinkugbe mẹ vẹ Jihova ganphiyọ, rere ebruphiyọ re djunute na se vwo te vwe obọ?’ Jẹ, tavwen a ke kpahenphiyọ onọ yena, ofori nẹ a nabọ vwo ẹruọ rẹ oborẹ Baibol na ta kpahen ihwo ri vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ. Uyono nana cha kpahenphiyọ enọ erha. (1) Die yen o mudiaphiyọ ra vwọ dia ohwo ro vwo ẹwẹn rẹ  Ọghẹnẹ? (2) Idje vọ yen sa chọn avwanre uko vwo sikẹrẹ Ọghẹnẹ vrẹ obo ri jovwo? (3) Mavọ yen ẹgbaẹdavwọn re vwo vwo “iroro ri Kristi” se vwo toroba omamọ oyerinkugbe rẹ avwanre vwori vẹ Ọghẹnẹ?

OHWO RO VWO ẸWẸN RẸ ỌGHẸNẸ

3. Mavọ yen Baibol na phi ofẹnẹ phiyọ ohwo ro vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ kugbe ohwo ro jẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ evwo?

3 Ọyinkọn Pọl chọn avwanre uko vwo vwo ẹruọ rẹ ofẹnẹ rọhẹ uvwre rẹ ‘ohwo ro vwo [“ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ,” NW ]’ kugbe “ohwo ro vwo [“ẹwẹn,” NW ] na-a.” (Se 1 Kọrẹnt 2:14-16.) Die yen ofẹnẹ na? Vwo nene obo ro djere, “ohwo ro vwo [“ẹwẹn,” NW ] na-a” cha sa rhiabọreyọ “ẹse rẹ [“ẹwẹn,” NW ] rẹ Ọghẹnẹ na-a, kidie ughẹghẹ ọ dia kẹ, o se vwo ẹruọ rọye-e.” Ẹkẹvuọvo, ‘ohwo ro vwo [“ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ,” NW ]’ nabọ “guẹdjọ rẹ emu ejobi,” o ji vwo “iroro ri Kristi.” Pọl bru avwanre uche, nẹ avwanre dia ihwo ri vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ. Die yen ofẹnẹ rẹ ohwo ro vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ vẹ ohwo ro jẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ evwo?

4, 5. Iruemu vọ yen e se vwo vughe ohwo ro jẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ evwo?

4 Ẹsosuọ, jẹ a ta ota kpahen ohwo ro jẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ evwo. Ihwo rẹ akpọ nana vwo ẹkuruemu rẹ ayen vwọ reyọ vwọtua ojevwe rẹ ugboma. Pọl dje uruemu nana kerẹ “[“ẹwẹn,” NW ] ro ruẹ iruo . . . vwẹ evun rẹ emọ ri jẹ ọghọ evwo na.” (Ẹfe. 2:2) Ẹwẹn nana yen nẹrhẹ ihwo vwẹrokere oborẹ kohwo kohwo ruẹ. Ọ nẹrhẹ ayen vwẹ urhurusivwe romobọ vwọ kobaro. Ọtiọyena, buebun rayen ki ghwe ruẹ obo ri je ayen, ukperẹ ayen vwo ru ọhọre rẹ Ọghẹnẹ. Ohwo ro jẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ evwo, muẹ ẹwẹn rọyen eje kpahen otitivwe vẹ efe, yẹrẹ o roro nẹ ọyen yovwin nọ kohwo kohwo.

5 Die ọfa yen a sa ta kpahen ihwo ri jẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ evwo? Ihwo tiọyena muomaphiyọ “iruo rẹ ugboma” na. (Gal. 5:19-21) Vwẹ ọbe rẹsosuọ ro si vwo rhe Inenikristi rehẹ ukoko rẹ Kọrẹnt, ọyinkọn Pọl de djunute erọnvwọn efa re se vwo vughe ihwo ri titi ojevwe rẹ ugboma. Ọ tare nẹ ayen sua ẹghwọ, phiẹ ohra phiyọ asan, titi eghrẹn, ji muẹ ohwohwo kpo aguare. Vwọba, ọ da je tanẹ ayen muọghọ kẹ ogangan rẹ usuo-on, ayen egbaudi kugbe egbọre. Ọtiọyena ayen fobọ she, siẹrẹ ọdavwini da rhe. (Isẹ 7:21, 22) Jud tobọ tanẹ obrabra rayen cha gan te ẹdia rẹ ayen rhe che “vwo [“ẹwẹn ọfuanfon,” NW ] na-a.”​—Jude 18, 19.

6. Iruemu vọ yen e se vwo vughe ohwo ro vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ?

6 Die kọyen o mudiaphiyọ ra vwọ dia ohwo ro vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ? Vwọ fẹnẹ ihwo ri jẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ evwo, ihwo ri vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ vwẹ ẹga rẹ Ọghẹnẹ vwọ kobaro. Ayen davwẹngba vwọ “vwẹ ẹro kere Ọghẹnẹ.” (Ẹfe. 5:1) Ọnana mudiaphiyọ nẹ ayen davwẹngba vwo vwo iroro rẹ Jihova vwẹ korhiẹn korhiẹn rẹ ayen che bru. Ọghẹnẹ, ọyen obọdẹn rẹ ohwo vwọ kẹ ayen. Vwọ fẹnẹ ihwo ri jẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ evwo, ayen guọnọ ru ọhọre rẹ Ọghẹnẹ vwẹ kẹdia kẹdia rẹ akpeyeren. (Une 119:33; 143:10) Ukperẹ ayen vwọ djẹ nene iruo rẹ ugboma na, ihwo ri vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ davwẹngba vwo dje “omamọ rẹ [“ẹwẹn ọfuanfon,” NW ] na” phia. (Gal. 5:22, 23) Odjefiotọ rẹ obo ro mudiaphiyọ re vwo vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ kẹ ọna: Ohwo rọ tẹn ona rẹ ekiẹchuọ, a sa tanẹ o vwo ẹwẹn rẹ eki. Vwẹ idjerhe vuọvo na, ohwo da je nabọ mu ẹwẹn kpahen ẹga rẹ Oghẹnẹ, a sa tanẹ ohwo na vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ.

7. Die yen Baibol na ta kpahen ihwo ri vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ?

7 Baibol na ta omamọ ota kpahen ihwo ri vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ. Matiu 5:3 da ta: “Ebruba kẹ igbere vwẹ erhi, kidie uvie rẹ  odjuvwu kọ dia ọrayen.” Rom 8:6 dje obo ro yovwin te re vwo mu ẹwẹn kpahen ẹga rẹ Ọghẹnẹ, ọ da ta: “Ra [vwọ] vwẹ iroro kpahe ugboma kẹ ughwu, ẹkẹvuọvo ra [vwọ] vwẹ iroro kpahe [“ẹwẹn,” NW ] hẹ arhọ vẹ ufuoma.” Avwanre de mu ẹwẹn kpahen ekuakua ri churobọ si ẹga rẹ Ọghẹnẹ, ọyena cha nẹrhẹ e vwo ẹwẹn re dọe, ji vwo ufuoma vẹ Ọghẹnẹ kugbe iphiẹrophiyọ rẹ arhọ rẹ bẹdẹ bẹdẹ.

8. Diesorọ a vwọ guọnọ ẹgbaẹdavwọn ra sa vwọ sẹro rẹ oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ Jihova?

8 Ẹkẹvuọvo, akpọ re de yerẹn na pha brabra. Rọ vwọ dianẹ ihwo ri titi ojevwe rẹ ugboma yen riariẹ avwanre phiyọ na, ọ guọnọ ẹgbaẹdavwọn rẹ ọkieje e ki se mu ẹwẹn kpahen ẹga rẹ Ọghẹnẹ. A rha vwẹ Ota rẹ Ọghẹnẹ vwọ ghẹrẹ oma rẹ ohwo-o, kọ cha lọhọ ra vwọ reyọ vwọ tua ojevwe rẹ ugboma rọ dia ẹbẹre ọvo rẹ ẹwẹn rẹ akpọ nana. Mavọ yen a sa vwọ sẹro rẹ oma rẹ ohwo? Mavọ yen e se vwo ru oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ Jihova ganphiyọ?

IHWO RE SE YONO MIE

9. (a) Die yen sa nẹrhẹ oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ Jihova ganphiyọ? (b) Udje rẹ ihwo vọ yen a cha fuẹrẹn?

9 Ọmọ sa ghwanre tedje siẹrẹ ọ da vwẹrokere omamọ uruemu ro rhe ọsẹ vẹ oni rọyen. Vwẹ idjerhe vuọvo na, oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ Ọghẹnẹ sa ganphiyọ siẹrẹ a da vwẹrokere omamọ rẹ udje rẹ igbeyan rẹ Ọghẹnẹ. Vwọba, ihwo re djẹ nene ojevwe rẹ ugboma sa dia orhọ-esio kẹ avwanre. (1 Kọr. 3:1-4) Baibol na vọnre vẹ ikuegbe rẹ ihwo re dia omamọ rẹ udje kugbe ihwo re dia orharhe rẹ udje. Ẹkẹvuọvo, rọ vwọ dianẹ avwanre guọnọ ru oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ Jihova ganphiyọ na, a cha fuẹrẹn idje rẹ ihwo sansan ra sa vwẹrokeri. E jẹ a fuẹrẹn udje rẹ Jekọp, Meri, kugbe Jesu.

Die yen e se yono nẹ udje rẹ Jekọp vẹ Meri? (Ni ẹkoreta 10)

10. Mavọ yen Jekọp vwo djephia nẹ ọyen vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ?

10 Jekọp hirharoku ebẹnbẹn sansan kirobo rọ je hepha kẹ buebun rẹ avwanre  nonẹna. Oniọvo rọyen Isọ guọnọ teyọn hwe. Vwọba, ọgọ rọyen je davwẹngba rọ vwọ ghwa re. Ẹkẹvuọvo, Jekọp djerephia nẹ ọyen vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ, dede nẹ ihwo ri jẹ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ evwo yen riarierẹ phiyọ. O vwo esegbuyota kpahen oborẹ Ọghẹnẹ ve kẹ Ebraham, ọ da je nabọ vwẹrote orua rọyen ro che ruiruo oghẹresan vwo toroba orugba rẹ ọhọre rẹ Ọghẹnẹ. (Jẹn. 28:10-15) Jekọp vwẹ eta vẹ uruemu vwo djephia nẹ ọyen guọnọ ru ọhọre rẹ Ọghẹnẹ. Kerẹ udje, ọke rẹ oshọ rẹ Isọ vwo muo, o de kperi se Ọghẹnẹ: “Sivwe, me rẹ wẹ . . . Wọ tare nẹ, Mi ru we yovwi, ki mi ru uvwiẹ wẹn kiri ehavwo rẹ urhie.” (Jẹn. 32:6-12) O muẹro dẹn nẹ Jekọp nabọ vwo imuẹro rẹ oborẹ Jihova ve vwọ kẹ kugbe esẹ ride rọyen, ọ je guọnọ ru obo ri shephiyọ vẹ ọhọre rẹ Ọghẹnẹ.

Die yen e se yono nẹ udje rẹ Meri? (Ni ẹkoreta 11)

11. Mavọ yen Meri vwo djephia nẹ ọyen vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ?

11 Gbe rhe ni udje rẹ Meri. Die nẹrhẹ Jihova sane Meri nẹ ọ dia oni rẹ Jesu? Kidie o vwọ ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ. Mavọ yen avwanre ru riẹn? O dje ọnana phia womarẹ eta ro vwo jiri Ọghẹnẹ ọke rọ vwọ kọn kpo asan rẹ Ẹlizabẹt vẹ Zakaraya. (Se Luk 1:46-55.) Oborẹ Meri tare djerephia nẹ o vwo ẹguọnọ okokodo kpahen Ota rẹ Ọghẹnẹ, ọ je nabọ riẹn eta re si phiyọ ẹbẹre ra vwẹ Hibru si vwẹ Baibol na. (Jẹn. 30:13; 1 Sam. 2:1-10; Mal. 3:12) Noso nẹ, dede nẹ Josẹf vẹ Meri ghwa rọvwọn nu obọ, ayen mroma tavwen e ki vwiẹ Jesu-u. Die yen ọyena djephia? Ọyena ghwe djephia nẹ ayen mu ẹwẹn kpahen eruo rẹ ọhọre rẹ Jihova vwọ vrẹ urhurusivwe rẹ ugboma. (Mat. 1:25) Ọke vwọ yanran na, Meri da nabọ jokaphiyọ erọnvwọn sansan re phiare vwẹ akpeyeren rẹ Jesu, ọ da je nabọ kerhọ kẹ eta rẹ aghwanre re nẹ unu rọyen cha. Ọtiọyena, Meri “de phi eta nana vwọ hẹ evun.” (Luk 2:51) Ọ guọnọ mrẹ orugba rẹ ọhọre rẹ Ọghẹnẹ kpahen Mesaya na. Udje rẹ Meri nẹrhẹ a riẹn obo ra sa vwọ vwẹ ọhọre rẹ Ọghẹnẹ vwọ kobaro vwẹ akpeyeren.

12. (a) Idjerhe vọ yen Jesu vwọ vwẹrokere Ọsẹ rọyen? (b) Mavọ yen avwanre sa vwọ vwẹrokere udje rẹ Jesu? (Ni uhoho rẹsosuọ na.)

12 Udje rẹ Jesu yen ma kenu usun rẹ idibo rẹ Ọghẹnẹ eje re dia akpọ na dẹvure. Jesu djerephia womarẹ aghwoghwo rọyen vẹ obo ro yeren akpọ wan, nẹ ọyen guọnọ vwẹrokere Jihova rọ dia Ọsẹ rọyen. Iroro rọyen vẹ uruemu ro djephia nabọ họhọ ọ rẹ Ọghẹnẹ, o ji ru ọhọre rẹ Ọghẹnẹ vwẹ akpeyeren rọyen eje. (Jọn 8:29; 14:9; 15:10) Kerẹ udje, reyọ oborẹ Aizaya ta kpahen uruemu rẹ erorokẹ ro rhe Jihova, vwọ vwanvwe oborẹ Mak ta kpahen Jesu. (Se Aizaya 63:9; Mak 6:34.) Vwo muegbe wọ vwọ vwẹrokere Jesu vwo dje erorokẹ phia kọke kọke wọ da mrẹ ihwo re guọnọ ukẹcha? Vwọba, Jesu nabọ muomaphiyọ aghwoghwo rẹ iyẹnrẹn esiri rẹ Uvie na. (Luk 4:43) Enana ghwa iruemu evo re vwo vughe ohwo ro vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ.

13, 14. (a) Die yen e se yono mie iniọvo ri vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ nonẹna? (b) Djunute udje ọvo.

13 Vwọ vrẹ ihwo re djunute vwẹ Baibol na, o ji vwo ihwo buebun nonẹna re davwẹngba mamọ rere ayen sa vwọ vwẹrokere Jesu. Ọkiọvo wo vwo oniso rẹ ihwo evo tiọyen ri vwo oruru ọgangan kpahen iruo rẹ aghwoghwo na, ri vwo uruemu rẹ erorokẹ, yẹrẹ ri vwo iruemu iyoyovwin efa. Dede nẹ ihwo tiọyena họnra vwọsua ovwiẹrẹ vẹ ẹdia ri jẹgba, ayen davwẹngba vwo dje omamọ rẹ uruemu phia ọkieje. Rachel rọ dia oniọvo aye vwẹ Brazil, da ta: “Dẹvure, me sa nabọ sẹn omamọ osẹnvwe-e, kidie mi vwo uruemu me vwọ djẹ nene iwun ri she rhe. Ukuko na, uyono rẹ Baibol re vwo mu kẹ vwẹ da nẹrhẹ ovwẹ ru  ewene. Ọ lọhọre-e, ẹkẹvuọvo ewene na rhi nẹrhẹ akpeyeren mẹ yovwinphiyọ, ọ jẹ nabọ kẹ vwẹ omavwerhovwẹn.”

14 Reylene rọ dia oniọvo aye rọhẹ ẹkuotọ rẹ Philippines, hirharoku egbabọse rọ fẹnẹ ọyena. O mu ẹwẹn rọyen eje kpahen ẹbe eyono ride, kugbe obo rọ sa vwọ mrẹ omamọ rẹ iruo je dia ohwo rode vwẹ akpọ na. Ọ da ta: “Ememerha na, obo me tẹnrovi vwẹ ẹga rẹ Jihova da rhe chọrọ ovwẹ ẹro. Mi de rhi noso nẹ emuọvo rọ ghanre nẹ iruo mẹ shesheri, ghwrẹ juvwe vwo. Ukuotọ rọyen, me da rhoma mu ẹwẹn kpahen ẹga rẹ Jihova.” Asaọkiephana, ọ vwẹroso ive rẹ Jihova rọhẹ Matiu 6:33, 34. Reylene da ta: “Me riẹnre dẹn nẹ Jihova cha vwẹrote vwe!” Ọkiọvo wo vughe ohwo ọvo vwẹ ukoko wẹn ro vwo oka rẹ esegbuyota tiọyena. O rhe fo nẹ wọ vwẹrokere, kirobo rọ je vwẹrokere Kristi?​—1 Kọr. 11:1; 2 Tẹsa. 3:7.

VWO “IRORO RI KRISTI”

15, 16. (a) Mavọ yen a sa vwọ vwẹrokere Jesu? (b) Mavọ yen e se vwo vwo “iroro ri Kristi”?

15 Mavọ yen avwanre ohwo vuọvo sa vwọ vwẹrokere Kristi? Baibol na djere vwẹ 1 Kọrẹnt 2:16 nẹ ofori re vwo vwo “iroro ri Kristi.” Ẹkẹvuọvo, a cha davwẹngba vwọ riẹn iroro rẹ Kristi kugbe oka rẹ ohwo rọ hepha, tavwen a ke sa vwẹrokere. Ọke yena, ke se nene udje rọyen kpẹkpẹkpẹ. Jesu tẹnrovi oyerinkugbe rọyen vẹ Jihova. Ọtiọyena, siẹrẹ avwanre da sa vwẹrokere Jesu, jẹ avwanre vwẹrokere Ọghẹnẹ. Ọnana ghwe dje obo rọ ghanre te re vwo vwo oka rẹ iroro ro rhe Jesu.

16 Mavọ yen e se vwo ru ọnana? Idibo rẹ Jesu rhiẹromrẹ igbevwunu sansan ro ruru, ayen nyo eta rọyen, ayen mrẹ obo ro nene koka koka rẹ ihwo yerin wan, ayen je mrẹ obo rọ vwẹ irhi rẹ Ọghẹnẹ vwọba akpọ yerin. Ayen da ta: “Avwanre kẹ iseri rẹ emu na ejobi ro ruru.” (Iruo 10:39) Nonẹna, avwanre cha sa mrẹ Jesu-u. Ẹkẹvuọvo, Jihova dje ẹguọnọ phia rọ vwọ kẹ avwanre Baibol na re si ikuegbe rẹ akpeyeren rẹ Jesu phiyọ. A cha nabọ vwo iroro rẹ Kristi siẹrẹ e de se ẹbe rẹ Matiu, Mak, Luk kugbe Jọn, ji roro kpahen ayen. Ọke yena, ka sa nabọ “vwẹ ẹro kere” Jesu, ji vwo “iroro ọvuọvo” ro rhere.​—1 Pita 2:21; 4:1.

17. Erere vọ yen che te avwanre obọ siẹrẹ e de vwo iroro rẹ Kristi?

17 Erere vọ yen che te avwanre obọ siẹrẹ e de vwo iroro rẹ Kristi? Kirobo rẹ omamọ rẹ emu nẹrhẹ oma rẹ ohwo sasa ye, ọtiọyen iroro rẹ Kristi na ji che ru oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ Jihova ganphiyọ. Ememerha na, avwanre me rhe riẹn oborẹ Jesu che ru vwẹ ẹdia sansan. Ọyena cha chọn avwanre uko vwo brorhiẹn ri shephiyọ vẹ ẹwẹn obrorhiẹn rẹ avwanre, o ji che si avwanre kẹrẹ Ọghẹnẹ. E gbe jẹ ebruphiyọ nana eje mu avwanre vwo “ku Ọrovwavwanre Jesu Kristi phihọ.”​—Rom 13:14.

18. Die yen uyovwinrota ra fuẹrẹn cha na yono uwe kpahen ohwo ro vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ?

18 Uyono nana chọn avwanre uko vwọ mrẹ obo ro mudiaphiyọ ra vwọ dia ohwo ro vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ. Ọ je chọn avwanre uko vwọ mrẹvughe nẹ avwanre sa vwẹrokere omamọ rẹ udje rẹ ihwo sansan ri vwo ẹwẹn rẹ Ọghẹnẹ. Ukuotọ rọyen, a da je ta ota kpahen oborẹ “iroro rẹ Kristi” sa chọn avwanre uko vwo sikẹrẹ Ọghẹnẹ. Jẹ, o ji vwo ẹbẹre efa re ji rhi djunute-e. Kerẹ udje, mavọ yen a sa vwọ riẹn oborẹ oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ Ọghẹnẹ gan te? Die ọfa yen sa chọn avwanre uko vwo vwo omamọ oyerinkugbe vẹ Ọghẹnẹ? Mavọ yen oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ Ọghẹnẹ vwo djobọte akpeyeren re kẹdẹ kẹdẹ rẹ avwanre? Uyono rọ vwọ kpahen ọnana cha kpahenphiyọ enọ nana.