IKPE buebun re wanre, ophu mu oniọvo mẹ otete re se Araceli, ọ da van: “Wọ rha ta ota kẹ wẹ ọfa-a. Me rha guọnọ nyo ota vuọvo kpahen ẹga wẹ-ẹn. O tuvwoma. Mi vwo utuoma kpahen owẹ!” Eta rọyen na da vwẹ mamọ. Me hẹ ẹgbukpe 91 asaọkiephana, me je nabọ karophiyọ ayen. Ẹkẹvuọvo, Aghwoghwo 7:8 ghene tanẹ, “oba rẹ emu yovwi nọ ẹtuọhọ rọye.”—Felisa.

Felisa: Spain mi nurhe, orua avwanre ghwe vwo igho-o. Ẹga rẹ Ifada yen avwanre ra, avwanre ji muomaphiyọ ẹga na mamọ. Vwọrẹ uyota, ihwo orua mẹ 13 yen wian vwẹ ishọshi na, evo irherẹn. Ohwo rọ vẹ oni mẹ gba diẹ emọ-iniọvo, orherẹn, o ji yono vwẹ isukuru rẹ ẹga rẹ Ifada. Ọke ro vwo ghwu nu, Pope John Paul II da reyọ vwo mu ẹdia rẹ ohwo ọfuanfon. Ọsẹ mẹ odjogun, oni mẹ ke rha hẹ ọghwẹrẹ. Avwanre emọ ẹrenren, mẹvwẹ yen ọkpako.

Me vwọ hẹ ẹgbukpe 12, ofovwin da vwomaphia vwẹ Spain. Ofovwin na vwo nẹ otọ nu, e de mu ọsẹ mẹ phiyọ uwodi kidie usuon rẹ ẹkuotọ na rhọnvwephiyọ iroro ro vwo kpahen oseghe rẹ usuo-on. Owian ra vwọ ghẹrẹ avwanre eje bẹn vwọ kẹ oni mẹ mamọ. Ọtiọyena, ọ da vuẹ iniọvo mẹ emetẹ erha, Araceli, Lauri, kugbe Ramoni, nẹ ayen re nene eya re vwo mu ẹdia rẹ nun dia vwẹ asan ra bọn kẹ ayen vwẹ orere rẹ Bilbao. Ayen cha mrẹ emu re oboyin.

Araceli: Ọke yena me hẹ ẹgbukpe 14, Lauri hẹ ẹgbukpe 12, Ramoni ke rha hẹ ẹgbukpe 10. Urhuru rẹ orua avwanre si avwanre mamọ. Iruo rẹ orufon yen avwanre ruẹ vwẹ asan na. Ẹgbukpe ivẹ vwọ wan nu, ayen de mu avwanre kpo asan rọ pha rhuarho ra je bọn kẹ eya tiọyena rọhẹ Zaragoza, a vwẹrote emare vwẹ etiyin. Ukoni yen avwanre ruẹ fuan, owian na ganre mamọ.

Felisa: Ọke rẹ iniọvo mẹ vwo kpo Zaragoza, oni mẹ vẹ oniọvo rọyen rọ dia orherẹn vwẹ etiyin  ọke yena, de ji mu vwe kpo oboyin fikirẹ ọmọshare ọvo ro vwo ẹguọnọ mẹ. Me ghene guọnọ ga vwevunrẹ asan na kidie mi vwo ẹguọnọ rẹ Ọghẹnẹ. Mi kpo ishọshi kẹdẹ kẹdẹ, me tobọ guọnọ dia imishọnare vwẹ ẹga rẹ Ifada kerẹ ọmọ-oniọvo rẹ oni mẹ rọhẹ Africa.

Asan rẹ eya re vwo mu ẹdia rẹ nun dia vwẹ Zaragoza, Spain (obohwẹre) Baibol rẹ efanfan rẹ Nácar-Colunga (obọrhe)

Ẹkẹvuọvo mi se ru obo me guọnọ ru vwẹ asan rẹ eya na dia na-a. Ayen guọnọ nẹ me ga Ọghẹnẹ vwẹ ẹkuotọ ọfa-a. Ọtiọyena, ẹgbukpe ọvo vwọ wan nu, mi de rhivwin kpo, ra vwẹrote oniọvo rẹ oni mẹ, rọ dia orherẹn na. Me vwẹrote uwevwin rọyen. Me vẹ ọyen je reyọ Evwarha vwọ nẹrhovwo kovwọnvwọn kovwọnvwọn. Me je rhuẹrẹ idodo rehẹ ishọshi na, oma rẹ Meri vẹ e re “ihwo efuanfon na.”

Araceli: Me vwọ hẹ Zaragoza, mi de vuve rẹsosuọ me sa vwọ dia nun. Eya na da hẹriẹ ovwẹ vẹ iniọvo mẹ. E de mu vwe kpo asan rẹ eya tiọyen hepha vwẹ Madrid, e de rhe mu Lauri vwo kpo ọ rẹ Valencia. A da yanje Ramoni vwo vwẹ Zaragoza. Vwẹ Madrid, mi de vuve rivẹ me sa vwọ dia nun. Ihwo buebun yen dia asan na, te emọ rẹ isikuru te emare. Ọtiọyena, owian vọnrọ re che ru. Họspito rọhẹ asan na ọyen me da wian.

Me rhẹro rẹ ọke me cha vwọ dia nun. Mi roro nẹ me cha ghwọrọ ọke vwo se Baibol na, ji yono kpahọn. Ẹkẹvuọvo, orọnvwọn tiọyen phiare-e. Ohwo vuọvo se Baibol na-a, ayen tobọ ta ota kpahen Ọghẹnẹ yẹrẹ Jesu-u. Mi yono Latin, mi se kpahen akpeyeren rẹ “ihwo efuanfuon” rẹ ẹga rẹ Ifada, me je ga Meri. Jẹ ọke buebun, avwanre wiowian ọgangan.

Ofu ko rhi dje vwe. Mi de vwo ẹwẹn me vwọ guọnọ igho vwọ chọn orua mẹ uko ukperẹ me vwọ wian kẹ ihwo efa, ji ru ayen phiyọ edafe. Ọtiọyena, me da vuẹ oni ro sun avwanre nẹ me guọnọ kpo. O de mu vwe phiyọ isẹro. O roro nẹ ọnana cha nẹrhẹ ovwẹ wene ẹwẹn mẹ.

Eya ri chekọ de rhie ẹchẹ kẹ vwẹ, jẹ ayen vwọ riẹn nẹ me je guọnọ kpo, ayen da rhoma kanre ẹchẹ na. Ayen vwo ruo te abọ erha, ayen da vuẹ vwẹ nẹ me sa yanran siẹrẹ mi de si eta nana nu: “Me yanran kidie me guọnọ ga Eshu ukperẹ Ọghẹnẹ.” Ọnana de gbevwunu. Me ghene guọnọ yanran, jẹ mi che se si eta nana-a. Ukuotọ rọyen, mi de bru orherẹn ọvo ra, me da vuẹ obo re phiare. Ọ da vuẹ ibishọpu na nẹ ọ guọnọ nẹ mi rhivwin kpo Zaragoza. Emeranvwe evo vwọ wan nu, e de siobọnu uvwe. O rhe kri-i, Lauri vẹ Ramoni de ji rhivwin kpo.

ỌBE RỌ HRA AVWANRE

Felisa

Felisa: Ọke evo vwọ wan nu, me da rọvwọn, me da kua kpo Cantabria, orere ọvo vwẹ Spain. Mi  kpo ishọshi kọke kọke. Vwẹ Sunday ọvo, orherẹn na de kperi phia, “Ni ọbe nana!” O de dje ọbe re se The Truth That Leads to Eternal Life kẹ avwanre. Ọ da ta, “Ọbe nana de rhe we, vwọ kẹ vwẹ yẹrẹ do kufia!”

Mi vwo ọbe na-a, jẹ me guọnọ vwo ọvo. Ẹdẹ evo vwọ wan nu, eya ivẹ re dia Iseri rẹ Jihova, da kẹ vwẹ ọbe na. Mi de se re vwẹ ason yena. Eya na vwo rhivwin rhe ayen da nọ sẹ me guọnọ yono Baibol na, me da rhọnvwe.

Ọbe rẹ Truth

Me je guọnọ ru ọhọre rẹ Ọghẹnẹ. Ki mi rhi yono kpahen Jihova, ji vwo ẹguọnọ ọgangan kpahọn. Me guọnọ vuẹ ihwo eje kpahọn. Ọtiọyena, mi de bromaphiyame vwẹ ukpe rẹ 1973. Ọkeneje me vwọ davwẹngba me vwọ vuẹ orua mẹ kpahen uyota na. Ẹkẹvuọvo, ayen guọnọ nyo-o, ma rho kẹ oniọvo mẹ Araceli, ayen tanẹ oborẹ mi yono na chọre.

Araceli: Ki mi rhi vwo utuoma ọgangan kpahen ẹga mẹ fikirẹ oja mi rhiẹromrẹ vwẹ asan rẹ eya re vwo mu ẹdia rẹ nun dia na. Ẹkẹvuọvo, Sunday de te, mi ji kpo ishọshi, me je vwẹ Evwarha na vwọ nẹrhovwo. Me je guọnọ riẹn Baibol na, me da rẹ Ọghẹnẹ vwọ kẹ ukẹcha. Felisa da rhe vuẹ vwẹ kpahen obo ro yonori. Obo ro yono na vwerhenrọ mamọ, ke me tobọ roro nẹ ọ muorhuẹ. Me rhọnvwephiyọ obo rọ ta na-a.

Araceli

Ọke ọvo vwo te, mi de rhivwin kpo Madrid re ruiruo, oboyin kọyen me da ghwa rọvwọn. Ọke vwọ yanran na, mi de noso nẹ ihwo ri kpo ishọshi kọke kọke, ru oborẹ Jesu yonori-i. Ọtiọyena, me da rhe dobọ rẹ ishọshi ẹra ji. Mi rhe vwo imuẹro kpahen “ihwo efuanfon” yẹrẹ uyono rẹ ẹtẹrhe erhanre-e, mi rhe ji vwo esegbuyota nẹ orherẹn se vwo ghovwo imwemwu-u. Me da guọghọ ema ri rhe vwe eje. Me riẹnre sẹ obo ri yovwirin mi ruẹ na-a. Ẹwẹn mẹ da rhe kuọrọn, jẹ me je nẹrhovwo vwọ kẹ Ọghẹnẹ: “Me guọnọ riẹn wẹ. Chọn vwẹ uko!” Me karophiyọ ọke rẹ Iseri rẹ Jihova vwo hworo ẹchẹ mẹ, jẹ mi rhie kẹ aye-en. Mi rhe vwo imuẹro kpahen ẹga vuọvo-o.

Oniọvo mẹ Lauri dia France, Ramoni kọ rha dia Spain. Vwẹ omarẹ 1980, ayen da ton uyono rẹ  Baibol phiyọ vẹ Iseri rẹ Jihova. O muvwẹro nẹ ayen riẹnre nẹ a phiẹn aye-en, kerẹ oniọvo mẹ Felisa. Ọke vwọ yanran na, me da rhe dia kẹrẹ Angelines, avwanre da rhe dia omamọ rẹ igbeyan. Angelines vẹ ọshare rọyen Iseri rẹ Jihova, kọke kọke yen ayen vwọ vuẹ vwẹ kpahen uyono rẹ Baibol. Ayen mrẹvughe nẹ dede nẹ me guọnọ nyo kpahen ẹga-a, me je guọnọ nabọ riẹn Baibol na. Ukuko na, me da vuẹ ayen nẹ: “Oyoma. Mi che yono siẹrẹ ovwan da rhọnvwe nẹ Baibol romobọ mẹ yen mi che vwo ruiruo!” Baibol rẹ efanfan rẹ Nácar-Colunga yen mi vwori.

BAIBOL NA RHI KU AVWANRE KUGBE

Felisa: Ọke mi vwo bromaphiyame vwẹ 1973, Iseri rẹ Jihova ri te omarẹ 70 yehẹ Santander, rọ dia otorere rẹ Cantabria. Avwanre yan shesheri re ghwoghwo ota kẹ ihwo rehẹ eko buebun rẹ orere na. Ẹsosuọ, a rua ibọsu, a me rha ro imoto nẹ ọko ọvo kpo ọfa.

Me vwẹ Baibol na vwo yono ihwo buebun, 11 bromaphiyame re. Buebun rayen kpo ẹga rẹ Ifada. Ọ guọnọ odirin mi ki se yono ayen. Kirobo me hepha jovwo, ayen guọnọ ọke ayen ke sa mrẹ nẹ erọnvwọn rẹ ayen segbuyota na chọre. Me riẹnre nẹ Baibol na vẹ ẹwẹn ọfuanfon rẹ Jihova ọvo yen sa chọn ohwo uko vwo wene iroro rọyen ji vwo ẹruọ rẹ uyota na. (Hibru 4:12) Ọshare mẹ, Bienvenido, rọ dia ọlọkpa jovwo de rhi bromaphiyame vwẹ 1979, oni mẹ da je ton uyono rẹ Baibol na phiyọ tavwen o ki ghwu.

Araceli: Me vwọ ton uyono rẹ Baibol na phiyọ vẹ Iseri rẹ Jihova, mi rorori nẹ me cha sa vwẹroso aye-en. Jẹ ọke vwọ yanran na, iroro mẹ de rhi wene. Iseri rẹ Jihova yono Baibol na, ayen ji ru obo rọ tare. Esegbuyota mẹ kpahen Jihova vẹ Baibol na kọ ganphiyọ, kọ je kẹ vwẹ omavwerhovwẹn. Ihwo evo re dia kẹrẹ ovwẹ de rhi noso, kẹ ayen vuẹ vwẹ nẹ, “Araceli, wo vrẹn nẹ idjerhe wọ hepha na-a!”

Me karophiyọ ọke me vwọ nẹrhovwo nẹ, “Wẹ kobiruo Jihova, kidie wọ kpairoro vrẹ vwẹ-ẹ, wọ je kẹ vwẹ uphẹn buebun me vwọ mrẹ obo re me guọnọ, rọ dia erianriẹn ọgbagba rẹ Baibol na.” Mi ji yovwunu kẹ oniọvo mẹ Felisa fikirẹ erharhe rẹ eta me vuẹrẹ. Nẹ ọke yena yanran, ukperẹ avwanre vwọ phrapho, avwanre ke nabọ gbikun vwo nẹ Baibol na kuẹgbe. Mi de rhi bromaphiyame vwẹ ukpe rẹ 1989, ọke me vwọ hẹ ẹgbukpe 61.

Felisa: Mẹvwẹ hẹ ẹgbukpe 91 asaọkiephana. Ọshare mẹ ghwure, mi rhe se ru obo mi ruẹ jovwo-o. Ẹkẹvuọvo, mi ji se Baibol na kẹdẹ kẹdẹ, mi kpo emẹvwa vẹ aghwoghwo na kirobo rẹ ẹgba mẹ muru.

Araceli: Me guọnọ vuẹ irherẹn kpahen Jihova, ọtiọyen ji te eya re vwo mu ẹdia rẹ nun, ọ sa dianẹ kidie mẹvwẹ nun jovwo. Me vẹ evo nabọ ta ota kuẹgbe, buebun rẹ ayen je reyọ ẹbe vẹ imagazini. Me karophiyọ orherẹn ọvo. Ọke me vẹ ọyen vwọ ta ota abọ ibro nu, ọ da rhọnvwephiyọ obo re me vuẹrẹ na. Ọ da ta: “Enẹna, me ghwore. Kẹ die yen ihwo rẹ ishọshi vẹ orua mẹ cha ta?” Me da kpahen kẹ: “Kẹ die yen Ọghẹnẹ cha ta?” Ọ riẹnre nẹ obo me ta na gbare, me je riẹn nẹ ọ cha lọhọ vwọ kẹ-ẹ, ẹkẹvuọvo, ọhọhọre nẹ o che se fiudugberi ru ewene-e.

Ẹdẹ rẹ ọshare mẹ vuẹ vwẹ nẹ ọyen che nene uvwe kpo uyono cha sa chọrọ ovwẹ ẹro-o. Ọ vrẹ ẹgbukpe 80 rẹ, ọke ẹsosuọ ro vwo kpo uyono, vwo nẹ ọke yena yanran, o rhe gbẹdẹ rẹ uyono-o. O yono Baibol na, ọ da je ton iruo aghwoghwo phiyọ. Me nabọ karophiyọ ọke rẹ me vẹ ọyen vwọ wian vwẹ iruo aghwoghwo na. Emeranvwe ivẹ tavwen ẹdẹ ro che vwo bromaphiyame vwo te, o de ghwu.

Felisa: Me vwọ ton ẹga rẹ Jihova phiyọ, iniọvo mẹ itete erha da vwọso ovwẹ. Jẹ ọke evo vwọ wan nu, ayen de ji rhiabọreyọ uyota na. Ọnana orọnvwọn rode ọvo rọ phiare vwẹ akpeyeren mẹ. Vwo nẹ ọke yena yanran, avwanre ke nabọ ghwọrọ ọke kuẹgbe vwo gbikun kpahen Baibol na kugbe Ọghẹnẹ rẹ avwanre, Jihova! Ukuko na, avwanre rhi kuomakugbe vwẹ ẹga rẹ Jihova. *

^ e?ko. 29 Araceli hẹ ẹgbukpe 87, Felisa hẹ ẹgbukpe 91, Ramoni ke rha hẹ ẹgbukpe 83. Ayen je nabọ ga Jihova. Lauri ghwuru vwẹ ukpe rẹ 1990, ọ je fuevun te oba.