Skip to content

Skip to table of contents

Olombangi Via Yehova

Select language Umbundu

Ove hẽ o Kuete Utima Woku Kũlĩha Yehova?

Ove hẽ o Kuete Utima Woku Kũlĩha Yehova?

“Ndi va ĩha utima woku kũlĩha okuti, ame ndi Yehova, oco va linge omanu vange.”—YER. 24: 7, NW.

1, 2. Momo lie ci kuetele esilivilo oku konomuisa ulandu watiamẽla kakuyu?

OVE hẽ o sole oku lia akuyu a talala ale ana a kukuta? Omanu valua va sole oku lia akuyu, momo a siata oku limiwa kolofeka vialua voluali. Kosimbu, va Yudea va kapeleko calua akuyu. (Nah. 3:12; Luka 13:6-9) Omanu valua va siata oku popia vati, akuyu a nena uhayele vetimba, kuenda a pondola oku kuatisa utima wetu.

2 Onjanja yimue Yehova wa sokisile utima lakuyu. Yehova ka sapuilile omanu ndomo akuyu a pondola oku kuatisa ovitima viavo. Pole, wa tukula ondaka yaco vupopi wocindekaise. Ovina a popia vonduko yuprofeto Yeremiya, vi kuete esilivilo kutima wetu, kuenda vi pondola oku kuatisa utima wakamba vetu. Osimbu tu konomuisa ovina Yehova a popia, tu sokololi ndomo vi pondola oku tu kuatisa.

3. Akuyu a tukuiwa kelivulu lia Yeremiya ocipama 24, a lomboloka nye?

3 Catete, tu konomuisi ovina Suku a popele koloneke via Yeremiya viatiamẽla kakuyu. Kunyamo wo 617, O.Y., va Yudea va lingile ovina ka via sungulukile. Omo liaco, Suku wa ecele ku Yeremiya ocinjonde ca lekisa ovitangi va laikele oku pita lavio poku vi sokisa lakualu avali a kuete “akuyu awa,” kuenda “akuyu ãvi.” (Tanga Yeremiya 24:1-3.) Akuyu ãvi a tukuiwa ndeti, a lomboloka Soma Sedekiya, kuenda omanu vakuavo va kuata ovituwa ndevi viaye okuti va talisiwa ohali la Soma Nevukandesa kumue lasualali vaye. Nye ci popiwa catiamẽla ku Esekiele la Daniele, kumue lakamba vaye vatatu va tualiwile kumandekua ko Bavulono, kuenda va Yudea vamue veya oku tunda ko Bavulono? Ovo va lomboloka akuyu awa. Omo liaco, va Yudea va supapo, va sukilile oku tiukila kofeka yavo oco va tumbulule o Yerusalãi kuenda onembele yaco votembo ya sokiyiwa.—Yer. 24:8-10; 25:11, 12; 29:10.

4. Evetiyo lipi tu tambula kolondaka Suku a popia viatiamẽla kakuyu awa?

4 Yehova wa lombolola eci catiamẽla ku vana va ­lomboloka akuyu awa poku popia hati: “Ndi va ĩha utima woku kũlĩha okuti, ame ndi Yehova, oco va linge omanu vange.” (Yer. 24:7, NW) Olondaka evi, ovio via velapo vocipama cilo, kuenda vi pamisa ekolelo lietu! Yehova o yongola oku eca komunu lomunu ‘utima woku u kũlĩha.’  Omo liaco, ondaka “utima,” yi situlula onjongole omunu a kuete. Ove o yongola oku kuata utima woku kũlĩha Yehova, kuenda oku panga onepa kafendeli vaye. Oco o tẽlise onjongole yaco, o sukila oku lilongisa Ondaka ya Yehova loku kapako ovina wa lilongisa okuti, o likekembela akandu ove loku siapo ovituwa vĩvi. Kuenje, o litumbika ku Suku loku papatisiwila vonduko Yaye, leyi Yomõla, kuenda espiritu sandu. (Mat. 28:19, 20; Ovil. 3:19) Citava okuti wa siata oku endaenda kolohongele Lolombangi Via Yehova, kuenda o yongola oku tẽlisa olonumbi viaco.

5. Ondaka utima Yeremiya a tukula wa yi tiamisila komanu vapi?

5 Ndaño okuti tu kasi ale oku pokola kolonumbi viosi via tukuiwa ndeti, pole, vosi yetu tu sukila oku kũlĩhĩsa ovituwa tua siata oku lekisa, kuenda ovilinga vietu. Nda tua ci linga, tu limbuka esunga lieci Yeremiya a sonehela ovina viatiamẽla kutima. Ovipama vimue vielivulu lia Yeremiya, vi lombolola ovituwa violofeka via kala ocipepi laye, kuenda vi tukula ovituwa omanu voko Yuda va lekisa vokuenda kuviali wolosoma vitãlo. (Yer. 1:15, 16) Omo liaco, Yeremiya wa soneha ovina viatiamẽla kalume lakãi, kuenda komãla vana va kuatele ukamba la Yehova. Vakukululu yavo, va lingile ocisila coku vumba lika Yehova. (Etu. 19:3-8) Koloneke via Yeremiya, omanu va nõlelepo oku litumbika ku Yehova poku popia vati: “Tueya kokuove omo ove vu Yehova, ove Suku yetu.” (Yer. 3:22) Nye osima catiamẽla kekalo liutima wavo?

VA SUKILILE OKU SEVIWA EVAMBA KOVITIMA VIAVO?

6. Momo lie oku kapako ovina Suku a popia viatiamẽla kutima ci kuetele esilivilo?

6 Koloneke vilo, olondotolo via siata oku kuatisiwa lolomakina oco vi kũlĩhĩse ekalo liutima womunu, kuenda ndomo u talavaya. Pole, Yehova o pondolavo oku tala ekalo liutima wetu, ndeci a linga koloneke via Yeremiya. Suku o kuete unene woku ci linga, ndomo tu tanga olondaka a popia hati: ‘Utima wa piãla kelimbi haiwo wa hongua enene. Helie o tẽla oku u kũlĩhĩsa? Ame Yehova, ndi moñolola utima, ndeca komunu lomunu ovina via soka lovituwa viaye, haivio via soka lepako liovilinga viaye.’ (Yer. 17:9, 10) Voku ‘moñolola ovina vi kasi vutima,’ ka muakongelele lika oku kũlĩhĩsa utima womunu okuti noke yoku tẽlisa 70 ale 80 kanyamo, vekukutu limosi u pondola oku veta olohuluwa vitatu kolonjanja. Pole, Yehova wa popia eci catiamẽla kutima wocindekaise. “Utima” waco, u lomboloka ekalo liomunu, olonjongole viaye, ovisimĩlo, lovituwa, kuenda ovimãho viaye. Ove o kuetevo utima waco. Ndaño okuti Suku o pondola oku kũlĩhĩsa ovina vi kasi vutima wove, pole, ove o sukilavo oku ci linga.

7. Yeremiya wa lombolola ndati ekalo liutima wa va Yudea va kala koloneke viaye?

7 Osimbu ka tua konomuisile ovina vi kasi vutima wetu, tu sukila oku lipula ndoco: ‘Va Yudea vo kotembo ya Yeremiya utima wavo wocindekaise wa tuwile ndati?’ Oco tu tambulule epulilo eli, tu konomuisi olondaka Yeremiya a tukula poku popia hati: ‘Va Isareli vosi ka va seviwile evamba kovitima viavo.’ Eye, ka tiamisilile olondaka evi kevamba lia enda oku lingiwa kalume vo ko Yudea, momo wa amisako ndoco: “Yehova wa popia hati: ‘Kuiya oloneke okuti ndi yambula vosi va seviwa evamba ketimba, pole, ka va seviwile evamba lio vutima.’” Ndaño okuti alume voko Yudea va seviwile evamba ketimba, pole, “ka va seviwile evamba lio vutima.” (Yer. 9:25, 26, NW) Olondaka evi vi lomboloka nye?

8, 9. Nye va Yudea va sukilile oku linga omo liekalo liovitima viavo?

8 Tu kuete elomboloko liondaka yokuti, ‘ka va seviwile evamba lio vutima,” ndomo Suku a vetiya va Yudea ovina va sukilile oku linga, poku va sapuila hati: ‘Ene alume vo ko Yuda haene vulonungi vio vo Yerusalãi, seviwi evamba lio vutima osimbu onyeño yange ka ya katukile ndondalu, momo evĩho liovilinga viene lia lua.’ Pole, pi kua tunda ovisimĩlo viavo vĩvi? Via tunda kovitima viavo. (Tanga Marko 7:20-23.)  Vonduko ya Yeremiya, Yehova wa situlula oku kua tunda ovisimĩlo vĩvi via va Yudea. Ovitima viavo via va vetiya oku lekisa esino. Kuenje, ovituwa viavo vĩvi via sumuisa Yehova. (Tanga Yeremiya. 5:23, 24; 7:24-26.) Omo liaco, wa va sapuila hati: ‘Liyelisili ku Yehova, kuenda seviwi evamba lio vutima.’—Yer. 4:4; 18:11, 12.

9 Va Yudea vo koloneke via Yeremiya, va sukilile oku seviwa evamba kovitima viavo viocindekaise, ndeci ca pita la va Isareli kotembo ya Mose. (Esin. 10:16; 30:6) Oco ‘va seviwe evamba lio vutima,’ va sukilile oku yuvula ovisimĩlo vĩvi, kuenda ovina ka vi taviwa la Yehova.—Ovil. 7:51.

‘UTIMA WOKU KŨLĨHA’ YEHOVA KOLONEKE VILO

10. Daviti wa kũlĩhĩsa ndati utima waye wocindekaise? Tu kuama ndati ongangu yaye?

10 Tu eca olopandu ku Suku omo a tu kuatisa oku kuata elomboloko liutima wocindekaise! Kuli omanu vamue va siata oku lipula ndoco: ‘Momo lie koloneke vilo Olombangi Via Yehova via siatela oku sakalala loku kuata elomboloko liutima wocindekaise?’ Olondaka evi ka vi lomboloka okuti vamanji vosi va kasi oku linga ovina ka via sungulukile, ale va sokisiwa “lakuyu ãvi,” ndeci va Yudea valua va linga kosimbu. Pole, afendeli va Suku koloneke vilo, va siata oku likolisilako oku kuata ovituwa via sunguluka. Omo liaco, tu sukila oku ivaluka olondaka Daviti a sapuila Yehova hati: ‘Ñulĩhĩse, a Suku. Kũlĩha utima wange. Ndi seteke oco o kũlĩhe ovisimĩlo viange. Tala nda ndi kuete ovituwa via vĩha.’ — Osa. 17:3; 139:23, 24.

11, 12. (a)Momo lie omunu lomunu a sukilila oku kũlĩhĩsa utima waye? (b) Nye Yehova ka yongola oku linga?

11 Yehova o yongola okuti, vosi yetu tu iya kokuaye okuti, tu lekisa ovituwa vi taviwa laye. Yeremiya wa lombolola ovina viatiamẽla komanu vakuesunga poku popia hati: “A Yehova Ukualohoka, haive o setaika vakuesunga, kuenje o lete vutima loku limbuka olondunge.” (Yer. 20:12) Ndaño okuti Yehova wa siata oku kũlĩhĩsa utima wolondingesunga, ka tu sukila hẽ oku kũlĩhĩsavo ekalo liutima wetu? (Tanga Osamo 11:5.) Nda tua ci linga, tu limbuka ovituwa tua siata oku lekisa, ovimãho vietu, ale ovina tu sukila oku yuvula. Nda tua limbuka okuti vutima wetu muli ovina vimue ka via sungulukile, tu sukila oku ‘seviwe evamba lio vutima,’ ndeci tu limbuka esilivilo lioku yuvula ovisimĩlo ka via sungulukile. Vupopi wocindekaise, olondaka evi vi lomboloka okupa kutima wetu ovina ka via sungulukile. Nda o yongola okuti utima wove wocindekaise u kũlĩhĩsiwa, ovina vipi o sukila oku limbuka? O pondola ndati oku linga apongoloko aco?—Yer. 4:4.

12 Ka tu ka simi okuti, Yehova o tu kisika oku linga apongoloko. Eye wa tukula eci catiamẽla ‘kakuyu awa’ hati, ‘o va ĩha utima woku u limbuka.’ Pole, Yehova ka popele hati, o va kisika oku linga apongoloko vutima wavo. Ovo va sukilile oku lekisa utima woku kũlĩha Yehova. Ka tu sukila hẽ oku kuama ongangu yavo?

Oku kũlĩhĩsa utima loku yuvula ovisimĩlo ka via sungulukile ci nena asumũlũho

13, 14. Ukristão o pondola ndati oku ecelela okuti ovisimĩlo ka via sungulukile vi yapula utima waye?

13 Yesu wa popia hati: ‘Ovina vi tunda vutima vievi: Ovisimĩlo vĩvi, umondi, oku pekelisa, ukahonga, umunu, uvangi wuhembi, kuenda etonãi.’ (Mat. 15:19) Nda manji umue utima waye u vetiya oku linga ukahokolo, ale ukahonga, pole ka likekembela, ka taviwa la Suku. Ndaño okuti manji umue ka lingile akandu a tukuiwa ndeti, citava okuti vutima waye mu kala ovisimĩlo ka via sungulukile. (Tanga Mateo 5:27, 28.) O pondola lika oku kuatisiwa nda wa konomuisa lutate ovina vi kasi vutima wove. Nda wa konomuisa lutate utima wove kuenje wa limbuka okuti o kuetele ovisimĩlo ka via sungulukile manji umue ukãi ale ulume, pole ka vi pisiwa la Suku, ku sukila hẽ oku vi yuvula?

14 Ndaño manji umue ka lingi ekandu lioku “ponda,” citava okuti o kuatela ocikumbiti manji ukuavo loku u suvuka. (Ovis. 19:17) Manji yaco ka sukila hẽ oku likolisilako oku yuvula ovisimĩlo viaco ka via sungulukile?—Mat. 5:21, 22.

15, 16. (a)Tukula ulandu u lekisa okuti, manji umue ‘ka seviwile evamba lio vutima.’ (b) Momo lie o simĩla okuti, vana ka va seviwile evamba lio vutima’ va pondola oku sumuisa Yehova?

15 Tu kuete esanju lialua omo okuti vamanji valua ka va kuete ovituwa viaco vĩvi ‘vutima wavo.’ Yesu wa popiavo eci catiamẽla ‘kovisimĩlo vĩvi’ okuti, vi tiamisiwila kolonepa vialua viomuenyo. Pamue manji umue o vetiyiwa oku sima hati, epata liaye olio lia velapo okuti ovina vikuavo vi sule. Kuli vamanji vamue va siata oku likolisilako oku lekisa ‘ocikembe’ kepata liavo okuti, ka ca siatele pokati komanu valua ‘koloneke vilo via sulako.’ (2 Tim. 3:1, 3) Citava okuti vamanji vamue va velisapo calua oku lekisa ocikembe kepata liavo. Pole, vakuavo va sima okuti, “osonde yi kuete esilivilo lia velapo okuti ovava cisule.” Kuenje, nda umue ukuepata liavo vo linga cimue cĩvi, ovo va fetuluinya omunu waco. Omo liaco, tu sukila oku ivaluka ulandu wa vamume va Dina okuti, va fetuluinya omo lionyeño va kuata. (Efet. 34:13, 25-30) Tu sukilavo oku ivaluka okuti, ovisimĩlo vĩvi Avisalome a kuata, vio vetiya oku ponda manjaye Amone. (2 Sam. 13:1-30) Ka ca sungulukile hẽ oku yuvula ‘ovisimĩlo vĩvi?’

16 Akristão vocili ka va pondi vakuavo. Pole, citava okuti va kuatela ocikumbiti manji wa lingile cimue cĩvi ku umue ukuepata liavo. Va sukila oku tenda ndati manji una va sima okuti eye wa koka ocitangi caco? Citava okuti va yuvula oku tambula manji yaco kolonjo viavo, kuenda va tepa ukamba wa kala pokati kavo. (Va Hev. 13:1, 2) Nda Ukristão o kuete ovituwa viaco kuenda o yuvula oku tambula konjo yaye manji umue omo liocitangi ca kala pokati kavo, ci lekisa okuti, ka kuete ocisola. Omo Yehova wa siata oku kũlĩhĩsa ovitima vietu, nda wa limbuka okuti tu kuete ovisimĩlo ka via sungulukile, o tu tenda okuti ‘ka tua seviwile evamba lio vutima.’  (Yer. 9:25, 26) Omo liaco, tu sukila oku ivaluka vana Yehova a sapuila hati: ‘Seviwi evamba lio vutima.’—Yer. 4:4.

LINGA APONGOLOKO KUENDA AMAMAKO ‘LUTIMA WOKU LIMBUKA’ SUKU

17. Oku sumbila Yehova ci tu kuatisa ndati oku kuata utima womboka?

17 Poku kũlĩhĩsa utima wove wocindekaise pamue o limbuka okuti, ku kasi oku pokola kolonumbi via Yehova. Nda o kuete ovituwa viaco, ka ci lekisa hẽ okuti, ‘kua seviwile evamba lio vutima’? Citava okuti usumba o kuetele omanu, onjongole yoku kuata ekemãlo, ale olombongo vialua, oyo ya ku vetiya oku kuata ovisimĩlo viaco. Ove ku yongola oku kala omunu watete koku linga ovina via tukuiwa ndeti. (Yer. 7:24; 11:8) Yeremiya wa soneha eci catiamẽla ku va Yudea vo koloneke viaye okuti, ‘va kala vakuesino, kuenda ka va lekisile epokolo.’ Eye wa popia hati: ‘Ka va likundi vovitima viavo vati: Tu sumbili Yehova Suku yetu, una wa siata oku tu ĩha ombela kovovo aco.’ (Yer. 5:23, 24) Anga hẽ oku ‘seviwa evamba lio vutima’, ci kuatisa omunu oku sumbila Yehova lutima wosi oco a taviwe laye? Esumbilo liaco li pondola oku tu kuatisa oku kuata utima womboka okuti owo Suku a tu yonguila.

18. Ohuminyo yipi yocisila cokaliye Yehova a linga Kakristão olombuavekua?

18 Tu sukila oku amamako oku linga ocipango ca Yehova, momo wa tu ĩha ‘utima woku u limbuka’. Eye wa likuminya oku linga ocisila cokaliye Lakristão olombuavekua poku popia hati: “Ocisila ndi linga lonjo ya Isareli koloneke viya ceci: ‘Ndi kapa ovihandeleko viange vovitima viavo, kuenje ndi linga Suku yavo, ovo va linga omanu vange.’” Nye ci popiwa catiamẽla koku kuata ukũlĩhĩso wa Yehova? Eye wa amisako hati: “Lomue o ka longisa vali omunu a lisungue laye, ale ukuepata liaye loku popia hati: ‘Kũlĩha Yehova, momo vosi va ka ndi kũlĩha tunde komunu o sule pokati kavo toke komunu unene. Momo ndi ka ecela evĩho liavo, kuenda si ka ivaluka vali akandu avo.’”—Yer. 31:31-34, NW. *

19. Elavoko lipi li komõhisa Akristão vocili va kuete??

19 Cikale okuti tu lavoka oku kuata omuenyo ko pui kilu, ale palo posi omo liocisila cokaliye ca lingiwa, tu sukila oku kũlĩha Yehova kuenda oku tiamẽla kafendeli vaye. Pole, tu tambula lika asumũlũho aco, nda Yehova wa ecela akandu etu lekuatiso liocisembi ca Kristu. Omo okuti tu pondola oku tambula ongecelo yakandu etu, tu sukilavo oku ecela vana va tu lueyela, ndaño okuti pamue ka ca lelukile oku ci linga. Onjongole yetu yoku likolisilako oku yuvula oku kuatela onyeño vana va siata oku tu lueyela, yi pondola oku pamisa utima wetu. Nda tua ci linga, ci tu kuatisa oku amamako oku vumba Yehova, kuenda oku u kũlĩha ciwa. Ci tu kuatisavo oku kala ndomanu vana Yehova a tukula vonduko ya Yeremiya hati: ‘Vu ka ndi sandiliya, kuenje, vu ka ndi sanga. Momo vu ka ndi sandiliya lutima wene wosi, kuenje ndecelela okuti, vu ndi sanga.’—Yer. 29:13, 14.

^ tini. 18 Ocisila cokaliye ca lomboluiwa kocipama 14 velivulu losapi hati: Jeremias e a Mensagem de Deus Para Nós.