Skip to content

Skip to table of contents

Olombangi Via Yehova

Select language Umbundu

Yuvula Oku Livetela Evelo Poku Vumba Suku

Yuvula Oku Livetela Evelo Poku Vumba Suku

“Njivala ovina viokonyima loku yolokela eci ci kasi kovaso.”—VA FIL. 3:13.

1-3. (a) Oku livetela evelo ku lomboloka nye, kuenda tu vetiyiwa ndati locituwa caco? (b) Ulandu wa Paulu woku linga upange wa Suku okuti ka livetela evelo u tu longisa nye?

USONEHI umue o tukuiwa hati J. G. Whittier wa soneha ndoco: “Olondaka viosi via popiwa ale vievi via sonehiwa, ‘vi nena esumuo!’” Olondaka evi, wa vi tiamisila kovina tu linga okuti, noke tu livela. Kuenje, tu fetika oku sima okuti, nda ca tavele oku pongolola olondaka viaco, nda ca tu nenela esanju. Ondaka “oku livetela evelo,” yi lomboloka oku kuata esumuo, omo liocina cimue ka tua tẽlisile, ale ka tua ci lingile ciwa, kuenje, “tu sumua.” Vosi yetu tua siata oku limbuka okuti, nda tua linga ocina cimue ka ca sungulukile tu livetela evelo, kuenje, tu kuata onjongole yoku ci linga lonjila yikuavo. Anga hẽ wa pitile ale locitangi caco?

2 Kuli omanu vamue va siata oku linga ovina ka via sungulikile, ale akandu anene. Omanu vakuavo, ndaño okuti pamue ka va lingi cimue cĩvi, pole, va siata oku kuata atatahãi, nda va nõla onjila ya sunguluka komuenyo wavo ale sio. Vakuavo, va siata oku liwekapo oku sokolola ovina vĩvi va linga kosimbu kuenje, va kasi oku likolisilako oku linga ovina via sunguluka. Pole, kulivo omanu vamue okuti, ka “va liwekapo” oku sokolola ovina vĩvi va enda oku linga kosimbu. (Osa. 51:3) Ove hẽ wa siatavo oku kuata ovisimĩlo viaco? Wa nõlapo hẽ oku vumba Yehova lutima wosi okuti ku livetela evelo? Kuli hẽ ovolandu afendeli vamue va Yehova okuti a pondola oku tu kuatisa? Ocili okuti kuli ulandu wupostolo Paulu.

3 Ndaño okuti Paulu wa lingile ovina vialua vĩvi, vokuenda kuomuenyo waye, pole, weya oku nõla onjila ya sunguluka. Noke, weya oku sumua omo liovina vĩvi a linga, osimbu ka fetikile oku vumba Suku, pole, weya oku kuata ekalo liwa komuenyo omo lioku likolisilako oku linga upange wa Suku. Omo liaco, tu konomuisi ndomo ongangu ya Paulu yi pondola oku tu kuatisa oku vumba Suku okuti ka tu livetela evelo.

OMUENYO WA PAULU OSIMBU KA LINGILE UKRISTÃO

4. Ovina vipi ka via sungulukile upostolo Paulu alinga kosimbu okuti noke wa livetela evelo?

4 Eci Paulu a kala Ufariseo, wa linga ovina vialua vĩvi okuti, noke weya oku livetela evelo. Eye wa enda oku lambalala olondonge via Kristu. Embimbiliya lilekisa okuti, noke yoku ponda Stefanio, ‘Saulu okuti noke weya oku tukuwa hati Paulu, wa kangisa ekongelo, wa iñila volonjo viosi oku kokamo alume lakãi kuenje, wa va kapa vokayike.’ (Ovil. 8:3) Ulume umue o tukuiwa hati Albert Barnes, wa popia hati: Ondaka yo Helasi ya pongoluiwa hati “oku kangisa,” yi “kuete unene walua, kuenda yi lomboloka oku lekisa ombili lonyeño ndomo [Saulu] a ci linga poku kangisa Akristão vocili kosimbu.” Barnes wa popiavo hati: “Saulu wa kala ndocinyama cimue ca tema, poku lambalala Akristão vocili.” Omo okuti Saulu wa kala u Yudea, wa simĩle okuti, Suku wo wĩha ocikele coku nyõla ekongelo Liakristão vocili. Omo liaco, wa lekisa ungangala poku lambalala Akristão vocili, ‘ci kale alume, ale akãi,’ oco a va ponde.—Ovil. 9:1, 2; 22:4. *

5. Lombolola ndomo Saulu a lambalala olondonge via Yesu via kala oku kunda ovina viatiamẽla kokuaye.

5 Saulu wa endele ko Damasko locimaho coku kopa olondonge via Kristu okuti o vi nena ko Yerusalãi, oco vi sombisiwe Lekanga Linene lia va Yudea. Pole, ka tẽlisile ocimaho caye, momo wa tatekiwa la Yesu Kristu, utue wekongelo. (Va Efe. 5:23) Osimbu Saulu a kala oku enda ko Damasko, wa li sanga la Yesu kuenje, wa linga omeke omo liocinyi ca moleha kovaso yaye. Noke, Yesu wa tuma Saulu ko Damasko kuna a kevelela oku tambula olonumbi vikuavo. Tua kũlĩha ciwa ovina vieya oku pita laye noke.—Ovil. 9:3-22.

6, 7. Nye ci lekisa okuti Paulu wa sumuile omo liovina vĩvi a linga kosimbu?

6 Paulu wa linga apongoloko alua komuenyo waye, kuenje, wa linga Ukristão wocili. Momo, wa liwekapo oku lambalala Akristão vocili, kuenje, wa fetika oku kunda ovina viatiamẽla ku Kristu. Noke, wa soneha ovina viatiamẽla kokuaye poku popia hati: “Wa yevi ale ovina nda enda oku linga eci nda kala vetavo lia va Yudea. Nda kangisa calua ekongelo lia Suku, kuenda nda setekele oku li nyõla.” (Va Gal. 1:13, NW) Noke, wa lombolola ovina a linga kosimbu, poku sonehela Akristão vo ko Korindo, lava vo ko Filipoi, kuenda Timoteo. (Tanga 1 Va Korindo 15:9; Va Fil. 3:6; 1 Tim. 1:13) Paulu poku soneha ovina viatiamẽla kokuaye ka lekisile epela, kuenda ka lekisilevo ndu okuti ka lingile ovina viaco. Momo wa kũlĩhĩle okuti, wa linga ovina vialua ka via sungulukile.—Ovil. 26:9-11.

7 Ulume umue ukuakukonomuisa Embimbiliya o tukuiwa hati, Frederic W. Farrar, wa lombolola ungangala Saulu a lekisa poku “lambalala [Akristão vocili].” Noke wa amisako hati, eci tu ivaluka ovina vĩvi Paulu a linga komuenyo waye, “tu komoho ndomo a kuata utõi woku linga ovina viaco, kuenda ndomo a talisa ohali ovanyãli vaye.” Eci a kala kupange woku nyula akongelo, vamanji va enda oku amela kokuaye, loku u sapuila hati: ‘Ove Paulu, una wa enda oku tu lambalala.’—Ovil. 9:21.

8. Paulu wa ivaluka ndati ohenda kuenda ocisola Yehova la Yesu va lekisa kokuaye? Ulandu waye u tu longisa nye?

8 Paulu wa limbukile okuti, wa tẽlisa ocikele caye cupange woku kunda omo liohenda Suku a lekisa kokuaye. Paulu wa tukula ohenda ya Suku ci soka 90 kolonjanja vovikanda 14 a soneha, okuti asonehi vakuavo Vembimbiliya ci sule. (Tanga 1 Va Korindo 15:10.) Paulu wa eca olopandu omo liohenda Suku a lekisa kokuaye, kuenda wa limbuka esilivilo liohenda yaco.  Kuenje wa ‘talavaya calua’ okuti ovapostolo vakuavo ci sule. Nda tua kuama ongangu yaye, loku likekembela akandu etu okuti tu linga apongoloko komuenyo wetu, Yehova o tu ecela vonduko yocisembi ca Yesu. Ulandu wa Paulu, u kuatisa vana va sima okuti, Yehova ka pondola oku ecela akandu avo lekuatiso liocisembi ca Kristu! (Tanga 1 Timoteo 1:15, 16.) Ndaño okuti Paulu wa kuata ombili yoku lambalala olondonge via Kristu, pole wa soneha ndoco: ‘Omõla wa Suku wa ndi sola calua, kuenje, wa lieca oco a ndi popele.’ (Va Gal. 2:20; Ovil. 9:5) Omo liaco, Paulu wa lilongisa ndomo a pondola oku vumba Suku okuti ka livetela evelo. Ulandu waco u ku longisa nye?

Paulu wa yuvula oku livetela evelo poku linga upange wa Suku

OVE HẼ WA SIATA OKU LIVETELA EVELO?

9, 10. (a) Momo lie afendeli vamue va Yehova va siatela oku livetela evelo? (b) Momo lie ka ca sungulukilile oku sakalala calua omo liovina ka via sungulukile tua linga kosimbu?

9 Ove hẽ wa lingile ale ovina vimue okuti cilo o livetela evelo? Wa siata hẽ oku pesila ongusu yove lotembo kovina ka via sungulukile? O kuete hẽ ocituwa coku linga ovina vi kapa kohele omuenyo wa vakuene? Citava okuti wa sumua omo liomunu umue wa ku lueyela. Omo liaco, ku votuiwa epulilo eli: Nye o sukila oku linga catiamẽla kondaka yaco?

10 Koloneke vilo, omanu vamue va siata oku sakalala calua! Ondaka oku sakalala, yi lomboloka oku lisumuisa ove muẽle, kuenda oku sakalala omo liovina ka via sungulukile wa linga kosimbu. Oku sakalala calua lovina viaco ci tetulula hẽ ovitangi? Sio, ka ci tetulula! Momo oku sakalala calua, ku pesela otembo kuenda ongusu yetu. Nda wa tiamisila utima kovina via sunguluka, o kuata onima yiwa. O pondola oku ci linga poku ecela omunu wa ku lueyela, kuenda oku tumbulula ukamba wene. Pole, o sukila oku likandangiya kovina ka via sungulukile, oco o yuvule ovitangi kovaso yoloneke. Likolisilako oku pandikisa kovitangi vi tunda kovina wa linga kosimbu. Oku sakalala omo liovina vĩvi wa linga kosimbu, ka ci ku kuatisa, pole, ci ku tateka oku  vumba Suku lutima wosi. Momo vana va sakalala lovina viaco, ka va tambula asumũlũho!

11. (a) Tu pondola ndati oku tambula ongecelo ya Yehova? (b) Tu kuata ndati ombembua yo vutima, ndaño lovina vĩvi tua linga kosimbu?

11 Omanu vamue, va siata oku sumua omo lioku ivaluka ovina vĩvi va linga kosimbu, kuenje va sima okuti, Suku wa va yanduluka. Ovo va sima okuti, omo liekandu limue linene va linga kosimbu ka va pondola vali oku taviwa la Suku. Ndaño okuti kosimbu va lingile akandu anene, pole, va pondola oku likekembela, loku siapo ovituwa viaco, kuenda oku pinga ongecelo. (Ovil. 3:19) Yehova o pondola oku lekisa ohenda locisola kokuavo, ndeci a siata oku ecela omanu vakuavo. Eye, o limbuka omanu vana va lekisa umbombe haivo vakuacili okuti, va likekembela lutima wosi. Cimuamue haico Suku a linga poku kuatisa Yovi kuenje, wa popia hati: ‘Ndi likekembela, kuenda ndi tumãla voneketela lovetiko.’ (Yovi 42:6) Vosi yetu tu sukila oku pokola konumbi ya Suku yi nena ombembua yovutima ndomo Embimbiliya li ci popia hati: “U o limbika akandu aye ka . . . sumũlũha, puãi u o litavela kuenje o tindukako eye o sanga ohenda.” (Olosap. 28:13; Tia. 5:14-16) Omo liaco, tu pondola oku likekembela ku Suku, poku pinga ongecelo yakandu etu vohutililo, kuenda oku kuama onjila yi tu kuatisa oku yuvula ovina ka via sungulukile. (2 Va Kor. 7:10, 11) Nda tua ci linga, tu sanjukila ohenda ya Yehova yoku ‘ecela vana va lueya.’—Isa. 55:7.

12. (a) Tu kuama ndati ongangu ya Daviti nda tua sumua omo liocina cimue cĩvi tua linga? (b) Embimbiliya li lekisa ndati okuti Yehova wa yevele esumuo? Tu kuatisiwa ndati letambululo liepulilo eli? (Tanga pokakasia)

12 Olohutililo vi kuete unene wa velapo, momo oyo onjila Yehova a siata oku kuama oco a tu kuatise. Daviti wa lekisa ekolelo poku tukula ovisimĩlo viaye vohutililo okuti via sonehiwa Volosamo. (Tanga Osamo 32:1-5.) Osimbu Daviti ka likekembelele akandu aye ku Suku, wa sumuile calua! Omo lioku seteka oku limbika ekandu liaye, co kokela oku vela, kuenda ka kuatele esanju. Nye Daviti a sukilile oku linga oco a tambule ongecelo yakandu aye? Wa sukilile oku likekembela ku Yehova Suku. Yehova wa tambulula olohutililo via Daviti, kuenje, wo pamisa oco kuate omuenyo uwa, kuenda oku linga ovina via sunguluka. Cimuamue haico ci pondola oku pita love okuti, nda wa likutilila lutima wosi, Yehova o tambulula olohutililo viove. Nda kosimbu wa lingile ovina vimue ka via sungulukile okuti via ku nenela esumuo, kolela okuti, Yehova o pondola oku ecela akandu ove!—Osa. 86:5.

SOKOLOLA OVINA VI KEYA KOVASO YOLONEKE

13, 14. (a) Ovina vipi tu sukila oku pitisa kovaso cilo? (b) Apulilo api a pondola oku tu kuatisa oku kũlĩhĩsa ekalo lietu cilo?

13 Ocili okuti, tu pondola oku lilongisila kovina tua linga kosimbu, pole, tu yuvuli oku sumua omo liovina viaco. Tu sanjukili  ovina tu kasi oku linga cilo, kuenda evi tu lavoka kovaso yoloneke. Omo liaco, tu sukila oku lipula ndoco: Nye tu kasi oku linga cilo? Anga hẽ tu yongola okuti kovaso yoloneke tu ka linga ovina lonjila yimue ya litepa? Tu kasi hẽ oku vumba Suku lekolelo okuti tu yuvula oku linga ocina cimue ci pondola oku tu nenela esumuo kovaso yoloneke?

14 Omo okuti ohali ya piãla yi kasi ocipepi, tu yuvuli oku linga ovina vi tu kokela esumuo, kuenda tu sukila oku li pula ndoco: ‘Nda siata hẽ oku pesila otembo yalua kupange wa Yehova? Momo lie si litumbikila kupange wakundi votembo yosi osimbu ndi kuete otembo yoku ci linga? Nye ci ndi tateka oku kala oñuatisi yekongelo? Nda siata hẽ oku likolisilako oku kuata ovituwa viokaliye? Anga hẽ, ndi kuete ovituwa vi ecelela oku taviwa la Yehova oco ndi ka kale voluali luokaliye?’ Ka tu ka sakalali lapulilo a lingiwa ndeti, pole, tu kũlĩhĩsi ovina tu kasi oku linga cilo, loku likolisilako oku tẽlisa upange wa Yehova. Omo liaco, nõla onjila ya sunguluka cilo okuti, kovaso yoloneke ku ka livetela evelo.—2 Tim. 2:15.

KU KA LIVETELE EVELO OMO LIUPANGE U KOLA O KASI OKU LINGA

15, 16. (a) Alikolisilo api vamanji valua va siata oku linga oco va pitise kovaso upange wa Suku? (b) Momo lie ka tu livelela omo liokupitisa kovaso usoma wa Suku?

15 Nye ci popiwa catiamẽla kokuove omo lioku likolisilako oku litumbika kupange wakundi votembo yosi? Citava okuti wa siapo upange umue wa kemãla woku sanda eteku, ale omĩlu yimue, kuenje, wa leluisa omuenyo wove oco o kuate otembo yalua yoku linga upange wa Yehova. Citava okuti kua kuelele, ale o kuele, pole, ku yongola oku cita omãla, kuenje, wa nõlapo oku talavaya ko Betele, oku enda kolofeka vikuavo oco o kuatise koku tunga olonjo vi kuatisa kupange wa Yehova, oku nyula akongelo, ale oku kala omisionaliu. Anga hẽ o livela omo lioku litumbika kupange wa Yehova osimbu o kasi oku kuka? Osima hẽ okuti wa nõla onjila yimue ka ya sungulukile? Ku ka kuate ocisimĩlo caco!

16 Ocisola o kuetele Yehova oco ca ku vetiya oku nõla onjila yaco, kuenda onjongele yoku kuatisa omanu vana va yongola oku u vumba. Yuvula oku kuata ovisimĩlo viokuti, nda wa nõlele onjila yikuavo, nda o kuete ekalo limue liwa. O pondola oku kuata esanju liocili omo lioku kũlĩha okuti, wa nõla onjila yimue ya sunguluka. Sanjukila onjila wa nõlapo yoku linga upange wa Yehova u kuete esilivilo lia velapo. Eye ka ka ivalako alikolisilo o kasi oku linga cilo. Eci o ka kuata omuenyo wa lipua voluali luokaliye, Yehova o ka ku ĩha asumũlũisa ka a pui!—Osa. 145:16; 1 Tim. 6:19.

NDOMO O YUVULA OKU LIVETELA EVELO POKU VUMBA SUKU

17, 18. (a) Nye ca kuatisa Paulu oku yuvula oku livetela evelo? (b) Nye wa nõlapo oku linga cilo, catiamẽla kovina wa linga kosimbu, evi o kasi oku linga cilo, kuenda evi o ka linga kovaso yoloneke kupange wa Yehova?

17 Nye ca kuatisa Paulu oku vumba Suku okuti ka livetela evelo? Ndomo ca lomboluiwa Vembimbiliya limue lia sonehiwa la J. B. Phillips, Paulu wa popia hati: “Nda liwekapo oku sakalala lovina vĩvi ndaenda oku linga kosimbu, pole, nda nõlapo oku pitisa kovaso upange u nena onima kovaso yoloneke.” (Tanga Va Filipoi 3:13, 14.) Paulu ka sokoluile ovina vĩvi a linga, eci a kala vetavo lia va Yudea. Pole, wa pesila ongusu yaye kupange u nena onima yomuenyo ko pui.

18 Vosi yetu, tu pondola oku kapako olondaka via Paulu. Tu yuvuli oku sokolola ovina vĩvi tua linga kosimbu okuti ka tu tẽla oku vi pongolola, pole, tu tiamisili utima kovina tu pondola oku linga cilo, oco tu tambule asumũlũho kovaso yoloneke. Ndaño okuti ka tu pondola oku ivalako ovina vĩvi tua linga kosimbu, pole, tu yuvuli oku livetela evelo omo liovina viaco. Omo liaco, ka tu ka tiamisili vali utima kovina viaco, pole, tu sokololi elavoko li komohĩsa tu ka kuata kovaso yoloneke!

^ tini. 4 Embimbiliya li tukula akãi vamue va kala pokati komanu Saulu a lambalalele. Ulandu waco u lekisa okuti, kocita catete, akãi va kuatele ocikele ca velapo kupange woku kunda, ndeci koloneke vilo vamanj akãi va siata oku linga.—Osamo 68:11.