Skip to content

Skip to table of contents

Olombangi Via Yehova

Select language Umbundu

 OCIPAMA 2

O Pondola Oku Kala Ndati Lutima wa Sunguluka?

O Pondola Oku Kala Ndati Lutima wa Sunguluka?

“Kali lutima wa sunguluka.”​—1 PETULU 3:16.

1, 2. Esilivilo lipi ombusula yi kuete, kuenda yi sokisiwa ndati lutima?

ULUME umue ukuakuendisa onaviyu o liyaka lakimba vokalunga; ulume umue o kasi oku enda lika liaye vekalasoko, ukuavo o liyaka lalende poku endisa ombalãu. Wa kũlĩha ocikuata alume ava vatatu va sukila oco va tẽlise ungede wavo? Ovo va sukila oku kuata ombusula.

2 Ombusula, ocikuata cimue ci kuete onguya yi ilika ko norte. Nda tua talavaya layo lomapa yimue, tu tẽla oku kũlĩhĩsa oku tua loña. Utima wetu u sokisiwa lombusula. (Tiago 1:17) Nda ka tua lulikiwile lutima, nda ka tua tẽlele oku songola omuenyo wetu. Utima  wa sunguluka u tu kuatisa oku sanga onjila yi tuala komuenyo. Omo liaco, tu konomuisi eci utima u lomboloka kuenda ndomo owo wa tuwa. Tu kũlĩhĩsi atosi atatu ndeci: (1) Ndomo utima u pindisiwa (2) esunga lieci tu sukilila oku kapako ovisimĩlo via vakuetu, kuenda (3) ndomo oku amamako oku kuata utima uwa u nena asumũlũho.

CECI CI LOMBOLOKA OWANJI WUTIMA KUENDA NDOMO WA TUWA

3. Kelimi lio Helasi, ondaka “utima” yi lomboka nye, kuenda utima u kuatisa omanu oku linga nye?

3 Kelimi lio Helasi ondaka “owanji wutima,” yi lomboloka “oku kũlĩha ovisimĩlo vietu, ale oku li kũlĩha etu muẽle.” Etu tua litepa loviluvo vikuavo viokilu lieve, momo Suku wa tu lulika luloño woku sokolola. Tu pondola oku konomuisa omuenyo kuenda oku sombisa ovilinga vietu. Utima wetu, u kasi ndondaka yimue vokati ketu yi konomuisa ovilinga, ovituwa, kuenda ovisimĩlo vietu. Owo, u tu kuatisa oku tepisa eci ciwa leci cĩvi. Utima wetu u sanjuka eci tu nõla onjila yiwa, pole eci tu linga ocina cimue cĩvi, owo u sumua.

4, 5. (a) Tua kũlĩha ndati okuti Adama la Heva va lulikiwa lolondunge, kuenda ovitangi vipi va kuata omo lioku sinila ocihandeleko ca Suku? (b) Ovolandu a pita kosimbu a lekisa ndati ndomo utima wa tuwa?

4 Omanu va lulikiwa lolondunge. Adama la Heva va lekisa okuti va kuatele olondunge. Eci tu ci limbukila kosõi va yeva noke yoku linga ekandu. (Efetikilo 3:7, 8) Eci va lueya, utima wavo wa fetika oku va sakalaisa. Ovo va sinila Suku kuenda ka va kapeleko owanji wutima wavo. Kuenje va nõlapo oku kala ovanyãli va Yehova Suku. Omo okuti va kala omanu va lipua, va kũlĩhĩle eci ca sunguluka pole, ka va ci lingile.

 5 Omanu valua, ndaño ka va lipuile ndeci Adama la Heva va kala, va siata oku pokola kowanji wutima wavo. Yovi, ulume umue ukuekolelo, wa popia hati: “Ñuata muẽle kesunga liange, si eciko. Oku sokolola omuenyo wange wosi vutima ka muiya episo.” * (Yovi 27:6) Yovi, wa lingaile ovina via sunguluka omo lioku pokola kowanji wutima waye. Eye wa kuatele esanju lialua kuenda utima waye ka wo sakalasaile. Kũlĩhĩsa ndomo Yovi la Daviti va litepele kovituwa. Eci Daviti a “teta ocinimbu konanga ya Saulu,” osoma ya nõliwile la Yehova, “co vala vutima.” (1 Samuele 24:5) Noke esumuo liaco, lia vetiya Daviti oku yuvula elinga lĩvi.

6. Nye ci lekisa okuti omanu vosi va kuete olondunge?

6 Anga hẽ afendeli va Yehova ovo lika va kuete ombanjaile yaco? Kũlĩhĩsa olondaka viupostolo Paulu wa popia hati: “Vakualofeka, ava ka va kuete ovihandeleko, nda va pokola kovihandeleko ndocituwa cavo, va likapela ovo muele ovihandeleko, ndaño ka va kuete ovihandeleko. Va lekisa okuti eci ci sĩliha ovihandeleko ca sonehiwa vovitima viavo. Owanji wovitima viavo lawovo u va imbila uvangi, kuenda ovisimĩlo viavo vi likuatisa pokati, pamue oku pisa, pamue oku yovuisa.” (Va Roma 2:14, 15) Omanu vana ka va kũlĩhĩle ovihandeleko via Yehova, olonjanja vimue owanji wutima wavo, u va vetiya oku pokola kolonumbi via Suku.

7. Momo lie olonjanja vimue tua siatela oku yapuisiwa lutima wetu?

7 Olonjanja vimue citava okuti utima wetu u lueya. Momo lie? Nda ombusula ya kapiwa ocipepi locivela,  onguya yaco ka yi tẽla oku ilika ko norte, kuenda tu pondola oku nyelela nda ka tua kuamele omapa. Cimuamue haico ci pita lutima wetu. Owo u pondola oku yapuisiwa lolonjongole vietu ka via sungulukile. Nda ka tua kapeleko Ondaka ya Suku, ka tu ka tẽla oku limbuka nda onjila tu kasi oku kuama ya sunguluka, ale sio. Oco utima wetu u koleliwe, u sukila oku songuiwa lespiritu lia Yehova. Paulu wa soneha hati: “Utima wange u njimbilavo uvangi ve espiritu sandu.” (Va Roma 9:1) Tu limbuka ndati okuti utima wetu u kasi oku songuiwa lespiritu lia Yehova? Tu sukila oku li pindisa.

NDOMO TU PINDISA UTIMA WETU

8. (a) Utima u pondola oku yapuisa ndati ovisimĩlo vietu, kuenda eci ci tateka ndati onjila tu yongola oku kuama? (b)Momo lie tu popela okuti oku kuata utima wa yela hacoko lika ci pondola oku kuatisa Akristão? (Tala pombuelo yemẽla.)

8 Utima u tu kuatisa ndati oku nõla onjila tu yongola oku kuama? Omanu vamue omo lioku kuama lika olonjongole viavo, va siata oku popia vati, “Eci kokuange ca sunguluka.” Citava okuti olonjongole viutima vi yapula olondunge vietu. Embimbiliya li popia hati: “Utima wa piãla kelimbi haiwo wa hongua enene. Helie o tẽla oku u kũlihisa?” (Yeremiya 17:9) Tu sukila oku yuvula oku pitisa kovaso olonjongole viutima wetu. Tete tu sukila oku konomuisa eci ci sanjuisa Yehova Suku. *

9. Oku sumbila Suku ku lomboloka nye, kuenda ku pondola oku vetiya ndati ovisimĩlo vietu?

 9 Oku yuvula olonjongole vietu omo liesumbilo tu kuetele Suku, oco ci lekisa okuti utima wetu wa pindisiwa. Tu kũlĩhĩsi ulandu wa Nehemiya, una wa kala onguluvulu. Citava okuti eye nda wa fetisa elisimu omanu vosi volupale luo Yerusalãi. Pole, ka ci lingile. Momo lie? Momo ka yonguile oku sumuisa Yehova poku kangisa afendeli Vaye. Eye wa popia hati: “Ame puãi sia ci lingile momo nda kala lusumba la Suku.” (Nehemiya 5:15) Usumba woku sumuisa Isietu wokilu, owo wa velapo kuenda u tu vetiya oku kuama alungulo a kasi Vondaka ya Suku eci tu yongola oku nõla onjila tu kuama.

10, 11. Olonumbi vipi viatiamẽla kovinyua vi koluisa tu sukila oku kapako, kuenda tu songuiwa ndati lolonumbi viaco?

10 Tu konomuisi eci catiamẽla kovina vi koluisa. Eci omanu va lalekiwa kocipito cimue, va siata oku li pula ndoco: Anga hẽ ndi nyua, ale sio? Tu sukila oku li pindisa etu muẽle. Anga hẽ Vembimbiliya mu sangiwa onumbi yimue yatiamẽla kocitangi caco? Embimbiliya ka li pisa okunyua lonjongo. Olio li lekisa okuti ovinyu ombanjaile ya Yehova. (Osamo 104:14, 15) Pole, li pisa uholua kuenda ovipito. (Luka 21:34; Va Roma 13:13) Uholua wa kongeliwa vakandu anene ndeci, evĩho liukahonga. *​—1 Va Korindo 6:9,10.

11 Ukristão o kuete olondunge haeye wa li pindisa, o kuama olonumbi viaco. Eci tu lalekiwa kocipito cimue, tu sukila oku lipula ndoco: ‘Ocipito caco ci kasi oku sokiyiwa  ndati? Anga ocipito caco ci ka sunguluka? Ocituwa cipi nda siata oku lekisa eci ndi lalekiwa kocipito cimue? Ndi sole hẽ calua ovina vi koluisa okuti si tẽla oku likandangiya? Nda siata hẽ oku nyua lonjongo ya sunguluka?’ Osimbu tu sokolola olonumbi Viembimbiliya lapulilo a lingiwa ndeti, tu sukila oku likutilila oco Yehova a tu songuile. (Tanga Osamo 139:23, 24.) Poku ci linga, tu kasi oku pinga ku Yehova oco espiritu liaye li tu kuatise. Tu sukila oku pindisa utima wetu oco tu kuame olonumbi via Suku. Handi kuli ovina vikuavo tu sukila oku konomuisa poku nõla onjila tu yongola oku kuama.

MOMO LIE TU SUKILILA OKU KAPAKO OVISIMĨLO VIA VAKUETU?

Utima wa pindisiwa lolonumbi Viembimbiliya u tu kuatisa oku kũlĩhĩsa apuluvi tu pondola oku nyua ale sio

12, 13. Momo lie Akristão va kuetele ovisimĩlo via litepa, kuenda tu tenda ndati oku litepa kuaco?

12 Pamue poku limbuka ndomo Akristão va kuete ovisimĩlo via litepa, o komõha calua. Citava okuti manji umue o tenda ocituwa cimue okuti ka ca sungulukile; pole ukuavo ka pisa ocituwa caco. Pamue manji umue o sole oku laleka akamba vaye koñolosi oco va nyuile pamosi; pole, manji ukuavo o pisa ocituwa caco. Nye ci vetiya omanu oku kuata ovisimĩlo via litepa?

13 Omanu va kuete ovisimĩlo via litepa omo liovituwa vio pocitumãlo va kulila. Citava okuti manji umue wa liyakele ale locitangi caco kosimbu pole, ka yulile oku hongua kuaye. (1 Olosoma 8:38, 39) Catiamẽla koku nyua evi vi koluisa, omunu lomunu o sukila oku kũlĩhĩsa ekalo liaye. Pamue omunu umue iya konjo yove kuenje ove o wĩha evi vi koluisa. Nda eye ka tava oku nyua, anga hẽ ove o sumua? Ale u kisika oku nyua?  Sio. Ocisola tu kuetele vamanji ci ka ku vetiya oku yuvula oku kisika vakuetu ndaño kua kũlĩhĩle esunga lieci a likalela ocina cimue.

14, 15. Kocina cipi Akristão kocita catete va kuatele ovisimĩlo via litepa, kuenda Paulu wa tetulula ndati ocitangi caco?

14 Kocita catete, upostolo Paulu wa limbukile okuti Akristão va kuatele ovisimĩlo via litepa. Eye wa mola okuti ovikulia via lumbiwile koviteka via kokelele ocilondokua Akristão vamue. (1 Va Korindo 10:25) Pole, ovikulia viaco, ka via sakalasaile utima wa Paulu. Kokuaye oviteka ka via kuatele unene woku vĩhisa okulia momo okulia kuosi kua lulikiwa la Yehova. Pole, Paulu wa limbukile okuti vakuavo va kuatele ovisimĩlo via litepa. Komanu vamue va enda oku fendela oviteka osimbu ka va lingile Akristão, ovina viosi via lumbiwile koviteka, via kala ocilondokua kokuavo. Oco hẽ, Paulu wa tetulula ndati ocitangi caco?

15 Paulu wa popia hati: “Etu tua pama, ca tu sesamela oku ambatisako ava va hongua oku leñela kuavo, haku lisokololako etu muẽle. Momo Kristu ka lisokoluile eye muẽle.” (Va Roma 15:1, 3) Paulu o tu vetiya oku pitisa kovaso olonjongole via vakuetu ndeci Kristu a linga. Paulu wa limbukile okuti wa sukilile oku yuvula oku lia ositu oco ka ka konyuise vana Kristu a fila.​—Tanga 1 Va Korindo 8:13; 10:23, 24, 31-33.

16. Momo lie vana va kuete utima wa leñela va sukilila oku yuvula oku pisa ovisimĩlo via vakuavo?

16 Vana va kuete utima wa leñela, va sukila oku yuvula oku pembula vakuavo, loku va kisika oku kuama ovisimĩlo viavo muẽle. (Tanga Va Roma 14:10.) Momo utima wa sunguluka, una u pisa ovilinga vietu muẽle, okuti ka u pisa via vakuetu. Ivaluka olondaka via Yesu  eci a popia hati: “Ko ka veli oco ko ka veliwe.” (Mateo 7:1) Vosi yetu vekongelo tu yuvuli oku kuata osiata yoku tateka ovisimĩlo via vakuetu. Omo liaco, tu sukila oku sola vakuetu loku yuvula oku va sumuisa oco tu pamise omunga yetu.​—Va Roma 14:19.

ASUMŨLŨHO EYILILA KOKU KALA LUTIMA WA SUNGULUKA

Utima wa sunguluka u tu songuila konjila yi tuala komuenyo wesanju lombembua yovutima

17. Utima womanu valua koloneke vilo, u kasi ndati?

17 Upostolo Petulu wa soneha ndoco: “Kali lutima wa sunguluka.” (1 Petulu 3:16) Oku kuata utima wa sunguluka kovaso a Yehova Suku, esumũlũho limue linene. Momo u tu kuatisa oku yuvula ovituwa vĩvi tua siata oku mola voluali lulo. Paulu wa lekisa okuti omanu vamue  “ovitima viavo via momẽla, huti ño, via kakuiwa locivela ca sanya.” (1 Timoteo 4:2) Eka liomunu nda lia siata oku kuata ocivela ca sanya, li tindila. Omanu valua ka va yevi vali osõi, lusumba kuenda ka va yokoka noke yoku linga ocina cimue ka ca sungulukile, momo utima wavo wa momẽla ndovaka a tindila. “Tua sumũlũha calua,” momo ka tu kuete utima wa siva.

18, 19. (a) Oku yeva esumuo noke yoku linga ekandu ci kuete esilivilo lie? (b) Nye tu sukila oku linga nda utima wetu u tu sombisa omo liakandu tua linga kosimbu?

18 Eci tu linga ocina cimue ka ca sungulukile, utima wetu u yokoka calua. Nda ocinjoko caco ci vetiya omunu wa linga ekandu linene oku likekembela, citava okuti  o tambula ongecelo. Soma Daviti, noke yoku linga ekandu, wa sumuĩle calua, pole omo lioku likekembela, wa tambula ongecelo. Onjongole yaye yoku yuvula ekandu poku pokola kovihandeleko via Yehova, yo kuatisa oku limbuka okuti Yehova ‘wa sunguluka haiye ukuakuecela.’ (Osamo 51:1-19; 86:5) Oco hẽ nye tu sukila oku linga nda esumuo liaco li amamako noke yoku likekembela loku tambula ongecelo?

19 Olonjanja vimue, utima wetu u tu sombisa calua kuenda tu amamako lesumuo, ndaño ocitangi caco ca tetuluiwa ale. Nda tu liyaka locitangi caco, tu ivaluki okuti ovisimĩlo via Yehova via velapo, viomanu vi sule. Tu sukila oku limbuka ocisola caye, loku tava kongecelo yaye ndeci tua siata oku vetiya vakuetu oku ci linga. (Tanga 1 Yoano 3:19, 20.) Utima wa yela, u nena ombembua, kuenda esanju ka li sangiwa voluali lulo. Omanu valua ka va kuatele epondolo liaco, momo kosimbu va lingaile ovina ka via sungulukile. Pole, cilo va kuete utima uwa momo va li tumbika ku Yehova Suku.​—1 Va Korindo 6:11.

20, 21. (a) Elivulu lilo, lika ku kuatisa oku linga nye? (b) Ndaño tu kuete elianjo tu sukila oku ambata ndati omuenyo wetu?

20 Elivulu lilo, lia pangiwila oco li ku kuatise oku kuata esanju, kuenda utima wa sunguluka voluali lulo lua Satana. Olio, ka li lombolola ovihandeleko viosi vi sangiwa Vembimbiliya lolonumbi o sukila oku kapako poku li yaka lovitangi. Pole, tu sukila oku kũlĩhĩsa ovina viosi via kongela voku kuama owanji wutima wetu. Poku tanga elivulu lilo, o ka kuatisiwa oku pindisa utima wove kuenda o ka tẽla oku kapako Ondaka ya Suku poku li yaka lovitangi. “Ocihandeleko ca Kristu,” ca litepa  Lovihandeleko via Mose, momo ci tu vetiya oku kapako owanji wutima wetu kuenda oku kuama olonumbi via Kristu. (Va Galatia 6:2) Yehova o yongola okuti Akristão va kuata elianjo. Ondaka yaye, yi lekisa okuti elianjo liaco ka li tu ĩha “omoko yoku linga akandu.” (1 Petulu 2:16) Olio li tu ĩha epuluvi lioku lekisa ocisola cetu ku Yehova.

21 Nda wa likolisilako oku kuama utima wove wa pindisiwa lolonumbi Viembimbiliya, ocisola o kuetele Yehova ci ka amamako ndeci ca kala kefetikilo. ‘Olondunge viove vika pindisiwa’ kuenda oka tẽla oku “tepisa pokati keci ciwa leci cĩvi.” (Va Heveru 5:14) Ndeci ombusula yi songuila omunu o linga ungende, utima wove wa pindisiwa Lembimbiliya uka ku vetiya oku sanjuisa Isiove o kasi kilu, kuenda o ka kuata asumũlũho alua. Eci ci ka ku kuatisa oku amamako oku kala vocisola ca Suku.

^ tini. 5 Vovisonehua vio Heveru ka mu sangiwa ondaka ya suapo yatiamẽla kutima. Pole, ovolandu amue a pita kosimbu, a tu kuatisa oku kũlĩhĩsa ondaka yaco. Vovolandu aco, tu limbuka okuti ondaka “utima” yi tiamisiwila kovisimĩlo viomunu. Vovisonehua vio Helasi, ondaka utima ya tukuiwa eci ci soka 30 kolonjanja.

^ tini. 8 Embimbiliya li lekisa okuti oku kala lutima wa sunguluka hacoko lika tu sukila. Paulu wa popia hati: “Ocili, sia kũlĩhĩle eci ci misa, haimo lumue, eci ka ca lombolokele okuti nda yovoka. U o netuluila [Yehova].” (1 Va Korindo 4:4) Eci omanu vamue va lambalala Akristão ndeci Paulu a lingaile, va sima okuti va kasi oku lingila upange uwa Suku. Omo liaco, tu sukila oku kuata utima wa sunguluka kovaso omanu kuenda kovaso a Suku.​—Ovilinga 23:1; 2 Timoteo 1:3.

^ tini. 10 Olondotolo vimue, via siata oku popia hati, ka citava oku nyua ndaño kamue katito, momo ondaka oku “likandangiya” kokuavo, yi lomboloka oku yuvula ovina vi koluisa.