Skip to content

Skip to table of contents

Olombangi Via Yehova

Select language Umbundu

 OCIPAMA 10

“Become Imitators of God” in Your Use of Power

“Become Imitators of God” in Your Use of Power

1. Ndomo ca siata, kolonjanjo vipi okuti ca leluka omanu ka va lipuile oku ku pukilako?

“KA KULI unene ka u kuete onjanjo.” Olondaka evi via sonehiwa ndeti kocita 19, vi lekisa ohele yekambo liesunga lia tiamẽla koku lekisa unene. Ci sumuisa calua omo okuti omanu ka va lipuile ca leluka calua oku ku pukila konjanjo eyi. Handi vali, tunde nunde esapulo li lekisa okuti “omunu poku kangisa ukuavo o lilinga eye muẽle cĩvi.” (Ukundi 8:⁠9) Oku lekisa unene lekambo liocisola kua siata oku koka ohali yalua pokati komanu.

2, 3. (a) Onepa yipi yi komohĩsa yi muĩwila koku talavaya kunene wa Yehova? (b) Vunene wetu mu pondola oku kongela nye, kuenda ndamupi tu pondola oku talavaya lunene waco?

2 Anga hẽ ka ci komohĩsa okuti Yehova Suku ndaño o kuete unene ka u sulila, pole eye lalimue eteke a talavaya lunene waco lonjila yimue ka ya sungulukile? Ndomo tua ci mõla ale kovipama via pita, eye olonjanja viosi wa siata oku talavaya lunene waye cikale koku lulika, koku nyõla, koku teyuila, ale koku tumbulula, ndomo ci litava locipango caye cocisola. Eci tu sokolola onjila eye a siata oku endisa layo unene waye, tu vetiyiwa oku kuata ukamba laye. Handi vali tu pondola oku vetiyiwa oku “setukula Suku,” poku talavaya lunene wetu. (Va Efeso 5:⁠1) Oco hẽ unene upi etu tumanu va hongua tu kuete?

3 Ivaluka okuti omanu va lulikiwa ‘lesetahãlo lia Suku.’ (Efetikilo 1:​26, 27) Omo liaco, etu tu kuetevo unene umue wa pita ño pokati. Vunene wetu ci tava okuti mu kongela uloño woku tẽlisa ovina vimue ndeci, oku talavaya, elinga lioku ongotiya ale unene woku viala vakuetu, epondolo lioku vetiya vakuetu, ca piãla enene vana va tu sole, ongusu yoketimba ale ovipako. Catiamẽla ku Yehova, ukualosamo wa popia hati: “Ono yomuenyo yili love.” (Osamo 36:⁠9) Ocili okuti, Suku eye ono  yongusu etu tu pondola oku kuata. Omo liaco, tu sukila oku talavaya lunene wetu lonjila yimue yu sanjuisa. Oco hẽ ndamupi tu pondola oku ci linga?

Ocisola Oco Uloño

4, 5. (a) Uloño upi woku talavaya ciwa lunene, kuenda ndamupi Suku a lekisa ongangu yaco? (b) Ndamupi ocisola cika tu kuatisa oku talavaya ciwa lunene wetu?

4 Uloño woku talavaya ciwa lunene, ocisola. Eci hẽ ka ci lekisa ongangu ya Suku? Ivaluka eci catiamẽla kovituwa vikuãla via velapo via Suku okuti ocisola, esunga, olondunge, kuenda unene ndomo ca lomboluiwa Kocipama 1. Pokati kovituwa viaco vikuãla, cipi hẽ co viala vali enene? Ocili okuti ocisola oco ca viala vali enene. Kelivulu lia 1 Yoano 4:8 ku popia okuti, “Suku eye ocisola.” Ocisola oco ekalo lia velepo lia Yehova, kuenda haico cu vetiya oku linga ovina viosi a yongola. Ovina viosi eye a linga okuti viatiamẽla koku lekisa unene waye, vi vetiyiwa locisola caye kuenda ocisola oco ocituwa ciwa komanu vana vo sole.

5 Ocisola cika tu kuatisavo oku talavaya ciwa lunene wetu. Embimbiliya li tu sapuila okuti, ocisola “ci lingaiga ohenda” kuenda “ka ci lisandela ovina viaco muẽle.” (1 Va Korindo 13:​4, 5) Omo liaco, ocisola lalimue eteke ci tu ecelela oku kala vamue va tĩla ale olongangala lomanu vana tu kuetele omoko. Cika tu kuatisa oku tata ciwa vakuetu lesumbilo loku kapa kovaso olonjongole viavo kuenda ekalo liavo okuti vietu vi sule.​—⁠Va Filipoi 2:​3, 4.

6, 7. (a) Oku sumbila Suku nye, kuenda momo lie ocituwa eci cika tu kuatisila oku yuvula oku talavaya lãvi lunene? (b) Lombolola elitokeko li kasi pokati kusumba woku sumuisa Suku kuenda ocisola Caye.

6 Ocisola ci tokekisiwavo lesumbilo lioku sumbila Suku okuti olio ocituwa cimue cikuavo ci pondola oku tu kuatisa oku yuvula oku talavaya lãvi lunene wetu. Lipi esilivilo liocituwa eci? Kelivulu Liolosapo 16:​6, ku popia hati, “oku sumbila Yehova ku yuvuisa omunu evĩho.” Ocili okuti oku talavaya lãvi lunene ku kasi pokati kolonjila vĩvi vina etu tu sukila oku yuvula. Esumbilo lioku sumbila Suku, lika tu kuatisa oku yuvula oku  tata lãvi omanu vana tu kuetele unene. Momo lie? Catete ceci okuti, etu tua kũlĩha ocikele tu kuete kovaso a Suku kocituwa tu tata laco vakuetu. (Nehemiya 5:​1-7, 15) Pole, voku sumbila Suku mua kongela vali calua okuti eci ci sule. Ondaka yatete yoku popia hati “esumbilo” olonjanja vialua yi tiamisiwila kesumbilo lioku sumbila Suku lutima wosi kuenda oku u komõha. Omo liaco, Embimbiliya li sokisa esumbilo locisola tu kuatela Suku. (Esinumuĩlo 10:​12, 13) Vusumba waco mua kongela esumbilo lia suapo lioku yuvula oku sumuisa Suku okuti ka tu ci lingila omo liusumba woku talisiwa ohali nda ka tua ci lingile, pole tu ci lingila omo liocisola tu u kuetele.

7 Kũlĩhĩsa ocindekaise eci: Sokolola eci catiamẽla kukamba umue wocili u kasi pokati komõla utito la isiaye. Omõla o limbuka ohenda kuenda onjongole yocisola isiaye o kuetele. Pole omõla o limbukavo eci isiaye a yongola kokuaye, kuenda wa kũlĩha okuti isiaye oko pindisa nda okuti eye ka ci lingile. Omõla ka ka kala lusumba umue ka wa sungulukile la isiaye. Pole, eye o sola calua isiaye. Eye oka linga eci ci sanjuisa isiaye. Cimuamue haico ci kasi lesumbilo lioku sumbila Suku. Omo liocisola tu kuetele Yehova, Isietu wokilu, etu tu sukila oku yuvula oku linga cosi ci pondola ‘oku valula utima waye.’ (Efetikilo 6:⁠6) Olonjanja viosi tuka linga eci ci sanjuisa utima waye. (Olosapo 27:11) Eli olio esunga tu yonguila oku talavaya ciwa lunene wetu. Tu kũlĩhĩsi ndomo tu pondola oku ci linga.

Vepata

8. (a) Omoko yipi ulume a kuete vepata, kuenda ndamupi a pondola oku talavaya layo? (b) Ndamupi ulume a pondola oku lekisa okuti eye wa sumbila ukãi waye?

8 Kũlĩhĩsa tete vokati kepata. Kelivulu lia va Efeso 5:23 ku popia okuti, “ulume eye utue wukãi.” Oco hẽ, ndamupi ulume a pondola oku endisa ciwa omoko yaye yoku songola ya eciwa la Suku? Embimbiliya li popia hati alume va kuete oku kala lakãi vavo ‘lolondunge, poku va sumbila ndocikuata ca leñela.’ (1 Petulu 3:⁠7) Ondaka yo Helasi yoku popia hati “esumbilo” yi lomboloka “ondando, ocina cimue ci kuete esilivilo, ale ocisumbiso.” Olonepa vimue viondaka eyi via pongoluiwa hati  “olombanjaile” kuenda eci ‘cesilivilo.’ (Ovilinga 28:10; 1 Petutlu 2:⁠7) Ulume una o sumbila ukãi waye lalimue eteke a ko linga eci cĩvi, ale oku u tata ndocina cimue ka ci kuete esilivilo. Pole, eye wa kũlĩha esilivilo liaye kuenda u tata lesumbilo. Eye o ci lekisila kolondaka kuenda kovilinga, kuenje povitumãlo viowiñi eye o lekisa okuti ukãi waye o kuete esilivilo liocili kokuaye. (Olosapo 31:28) Ulume waco ka ci lingila lika oco a soliwe kuenda oku sumbiwa lukãi waye, pole o ci lingila oku taviwa la Suku.

Oku kunda olondaka viwa viusoma oyo onjila yimue yiwa yoku talavaya lunene wetu

9. (a) Akãi va kuete unene upi vepata? (b) Nye ci pondola oku kuatisa ukãi oku endisa ciwa uloño waye oco a kuatise ulume waye, kuenda nye ci yililako?

9 Akãi lavovo va kuete onepa yimue yunene wa pita pokati vepata. Embimbiliya li lombolola eci catiamẽla kakãi vamue va sumbilile Suku okuti ka va tombele va veyavo, pole va vakuatisa oku kuata ovisimĩlo viwa vioku yuvula oku pengisa esunga koku tetulula. (Efetikilo 21:​9-12; 27:46–28:⁠2) Ukãi ci tava okuti o kuata ovisimĩlo vioku sokolola vali lonjanga okuti ulume waye ci sule, oku kuata vali epondolo liovoloño akuavo okuti ulume waye ka li kuete. Ndaño muẽle ndoco, eye o kuete oku “lekisa esumbilo lialua” ku veyaye, kuenda oku “pokola” kokuaye “ndeci a pokola ku Ñala.” (Va Efeso 5:​22, 33) Oku sokolola kocihandeleko coku sanjuisa Suku ci pondola oku kuatisa ukãi oku endisa ciwa uloño waye oco a kuatise lawo ulume waye, okuti ko pembula ale oku seteka oku u viala. ‘Ukãi ukualondunge’ o kuatisa ciwa ulume waye koku pamisa vakuepata liaye. Kuenje eye amamako loku kuata ombembua la Suku.​—⁠Olosapo 14:⁠1.

10. (a) Ocikele cipi cinene Suku a eca kolonjali? (b) Nye ci lomboloka ondaka “epindiso,” kuenda ndamupi li kuete oku eciwa? (Tala kombuelo yemẽla)

10 Olonjali vi kuetevo ocikele cinene kovaso a Suku. Embimbiliya li lungula okuti: “Ene, a vaisia, ko ka wenguli onyeño yomãla vene, puãi va longisi loku va pindisa lovilongua via Ñala.” (Va Efeso 6:⁠4) Vembimbiliya ondaka “oku pindisa” yi lomboloka oku “tekula, oku longisa kuenda oku longa.” Omãla va sukila epindiso kuenda va pondola oku kula lesanju nda va  endela volonumbi via suñama, lepindiso lia pita pokati kuenda olongave viwa. Embimbiliya li tokekisa epindiso liaco, ale elongiso, locisola. (Olosapo 13:24) Omo liaco, ‘ombueti yelungulo,’ ka yika valule ovisimĩlo ale etimba. * (Olosapo 22:15; 29:15) Epindiso lina okuti lia tĩla, ale lieciwa lungangala hailio ka li lekisa ocisola komõla, ka lieci esumbilo komoko yonjali pole, li pondola oku kokela olukonyo utima womõla. (Va Kolosãi 3:21) Handi vali, epindiso lina lia pita ño pokati hailio lieciwa lesunguluko, li lekisa komãla okuti olonjali viavo vi va sole kuenda vi va tata locisimĩlo va va yonguila oku ka kala kovaso.

11. Ndamupi omãla va pondola oku talavaya ciwa lunene wavo?

11 Nye ci popiwa catiamẽla komãla? Ndamupi ovo va pondola oku endisa ciwa unene wavo? Elivulu Liolosapo 20:29 li popia okuti, “ulamba wakuenje olõhõlo viavo.” Ocili okuti, ka kuli onjila yiwa kamalẽhe yoku endisa ciwa ongusu kuenda olohõlo viavo okuti oku vumba “Usovoli” wetu cisule. (Ukundi 12:⁠1) Amalẽhe va kuete oku ivaluka ciwa okuti ovituwa viavo vi pondola oku veta ovisimĩlo violonjali viavo. (Olosapo 23:​24, 25) Omo liaco, eci omãla va pokola kolonjali viavo loku kakatela koku linga eci ciwa, ovo va sanjuisa ovitima violonjali viavo. (Va Efeso 6:⁠1) Ocituwa eci oco “ciwa ci sanjuisa Ñala.”​—⁠Va Kolosai 3:⁠20.

Vekongelo

12, 13. (a) Ndamupi akulu vekongelo va kuete oku tenda omoko yocikele cavo vekongelo? (b) Lombolola esunga lieci akulu vekongelo va sukilila oku tata ciwa ocunda locisola?

12 Vekongelo Liakristão, Yehova wa siata oku angiliya akulu vekongelo loku va ĩha ocikele coku songola. (Va Heveru 13:17) Alume vaco ava va loñolõha kespiritu va siata oku talavaya lomoko yavo ya eciwa la Suku oco va ece ekuatiso li sukiliwa kekalo liwa liespiritu kuenda kuhayele wocunda. Anga  omo liocikele cavo coku songola, akulu vekongelo va kuete hẽ omoko yoku tulamẽla ava va kundikiwa kokuavo? Sio, hacoko! Akulu vekongelo va sukila oku kuata ocituwa cimue ca pita pokati kuenda eliketiso catiamẽla kovikele viavo vekongelo. (1 Petulu 5:​2, 3) Embimbiliya li sapuila akulu vekongelo, oku “lisa ekongelo lia Ñala lina a landa losonde yaye.” (Ovilinga 20:28) Eli olio esunga lia velapo liomo ovo va sukilila oku tata ciwa omunu lomunu vekongelo locisola.

13 Etu tu pondola oku ci setãhãisa ndoco: Ekamba limue liu ku sole calua ci tava okuti liu ku pinga oco u tateleko ocina cimue ci kuete esilivilo lialua. Ove wa kũlĩha okuti ekamba liove lia pesela olombongo vialua poku landa ocikuata caco. Ove hẽ nda kua tatele ciwa lutate ocikuata eci? Cimuamue haico okuti, Suku wa siata oku kundika kakulu vekongelo ocikele coku tata ciwa ocina cimue ci kuete esilivilo lialua okuti ekongelo, muna omanu va sokisiwa ndolomeme. (Yoano 21:​16, 17) Yehova o sole calua olomeme viaye vina a landa losonde Yomõlaye, Yesu Kristu. Yehova poku landa olomeme viaye wa feta ondando yimue ya tĩla calua. Omo liaco, akulu vekongelo va liketisa va kũlĩha okuti va kuete oku tata ciwa olomeme via Yehova.

“Unene Welimi”

14. Elimi li kuete unene upi?

14 Embimbiliya kelivulu Liolosapo 18:21 li popia hati, “okufa lomuenyo vi kasi vunene welimi.” Ocili okuti, elimi li pondola oku nena epese lialua. Helie pokati ketu ka la sumuisiwa londaka yimue ka ya sokoluiwile ciwa, ale yimue yoku sepula? Pole elimi li kuetevo unene woku semulũla. Elivulu Liolosapo 12:18 li popiavo hati, “elimi liukualondunge puãi li sakula.” Olondaka viwa haivio vi kuatisa ci tava oku sokisiwa ndulela wafina u lembeleleka haiwo u tulumũla utima. Kũlĩhĩsa ovolandu amue.

15, 16. Volonepa vipi etu tu pondola oku talavaya ciwa lelimi lietu oco tu lembeleke vakuetu?

15 Elivulu lia va 1 Tessalonike 5:14 li vetiya okuti, “Kolisi ava va leñela.” Ocili okuti, ndaño muẽle omanu va Yehova vakuekolelo  olonjanja vimue ci tava okuti va liyakavo lesumuo. Oco hẽ ndamupi tu pondola oku kuatisa omanu vaco? Tu pondola oku va kuatisa poku va pandiya oco va limbuke okuti ovo va kuete esilivilo liocili kovaso a Yehova. Tanga lavo olondaka vimue viocisonehua Cembimbiliya vina vi kolisa, loku lekisa okuti Yehova o va kuetele ocisola kuenda o kuatisa omanu vana “vakuavitima viateka” haiye “o popela ava va kasi lovitima via samba.” (Osamo 34:18) Eci tu talavaya lunene welimi lietu poku lembeleka vakuetu, tu lekisa okuti tu kasi loku setukula Suku yetu ukuahenda, una “o lembeleka ava va sumua.”​—⁠2 Va Korindo 7:⁠6.

16 Etu tu pondolavo oku talavaya ciwa lunene welimi lietu poku eca evetiyo li sukiliwa ku vakuetu. Ava va kasi kumue letu vetavo anga hẽ pokati kavo pali umue wa fisa ngandiaye? Olondaka vietu viocikembe vi pondola oku eca elembeleko kuava va teka ovitima. Anga hẽ kuli manji umue ulume ale manji ukãi okuti ukulu wendamba o liyevite ndu okuti ka kuete esilivilo? Ocili okuti upopi uwa u pondola oku sanjuisa akulu vendamba vana va kuka oku limbuka okuti ovo va kuete esilivilo kuenda va soliwe calua. Kuli hẽ umue o kasi loku liyaka luvei umue wosimbu okuti ka u kayi? Oku lekisa olondaka viumbombe poku sapela laye, ale oku vangula lomunu waco votelefone ci pondola oku kuatisa ekalo  liomunu o vela. Hesanjukuolio Ululiki wetu a pondola oku kuata eci etu tu talavaya lunene woku popia okuti tu vangula “olondaka vina vi kuatisa!”​—⁠Va Efeso 4:⁠29.

17. Konepa yipi etu tu pondola oku talavaya lelimi lietu oco tu kuatise vakuetu, kuenda momo lie tu kuetele oku ci linga?

17 Ka kuli onjila ya velapo vali yoku talavaya lunene welimi lietu okuti oku kunda olondaka viwa Viusoma ku vakuetu ci sule. Kelivulu Liolosapo 3:27 ku popia hati, “ku ka likandangiye oku linga ohenda ava va yi sukila, nda o ci tẽla oku yi linga.” Etu tu kuete ocikele coku kunda olondaka viwa viepopelo liomuenyo ku vakuetu. Nda ka ca lekisile esunguluko oku liselekela etu muẽle esapulo lionjanga lina Yehova a siata oku tu ĩha ocali. (1 Va Korindo 9:​16, 22) Oco hẽ nye Yehova a kevelela kokuetu poku panga onepa kupange owu woku kunda?

Alume lakãi va talavaya ciwa lunene wavo poku tata omunu lokuavo locisola kuenda esumbilo

 Oku Vumba Yehova ‘Longusu Yetu Yosi’

18. Nye Yehova a kevelela kokuetu?

18 Ocisola tu kuetele Yehova ci tu vetiya oku panga vali onepa yalua kupange Wukristão. Konepa eyi nye hẽ Yehova a kevelela kokuetu? Osimbu ekalo liomuenyo wetu li tu ecelela vosi yetu tu pondola oku eca cimue ndomo tua vetiyiwa okuti: “upange wene, nda we nda we, u lingi ciwa ndava va vumba Ñala Yesu, ndava va vumba omanu hacoko.” (Va Kolosai 3:23) Poku tukula ocihandeleko ca velapo, Yesu wa popia hati: “Sola Yehova Suku yove lutima wove wosi, lomuenyo wove wosi, lolondunge viove viosi, longusu yove yosi.” (Marko 12:30) Yehova o kevelela okuti omunu lomunu pokati ketu u sola kuenda u fendela lomuenyo waye wosi.

19, 20. (a) Omo okuti vondaka omuenyo mu kongela utima, ovisimĩlo kuenda ongusu, momo lie kelivulu lia Marko 12:30 ku tukuila apondolo akuavo? (b) Nye ci lomboloka oku vumba Yehova lutima wosi?

19 Nye ci lomboloka oku vumba Suku lomuenyo wosi? Ondaka omuenyo yi lomboloka omunu wasokapo, letimba liaye liosi kuenda ovoloño aye osi. Omo okuti vondaka omuenyo mu kongela utima, ovisimĩlo, kuenda ongusu, momo lie epondolo liunene wovina viosi via tukuiwilavo kelivulu lia Marko 12:30? Kũlĩhĩsa ocindekaise cimue. Kosimbu omunu wa enda oku lilandisa eye muẽle (omuenyo waye) kupika. Ocili okuti, omunu okasi ku upika ka ci tava oku vumba cime caye lutima waye wosi, kuenda eye ka ci tavavo oku eca ongusu yaye yosi ale uloño waye oco a kuatise olonjongole via cime caye. (Va Kolosãi 3:22) Omo liaco, Yesu ci tava okuti wa tukula apondolo aco akuavo oco a vetiye okuti etu ka tu pondola oku ecelela okuti cimue ci tu tateka kupange tu lingila Suku yetu. Oku vumba Yehova lomuenyo wosi ci lomboloka oku lieca olumue, oku talavaya longusu yetu kuenda olohõlo vietu kupange waye.

20 Oku vumba Yehova lomuenyo wosi, ci lomboloka hẽ okuti etu vosi tu kuete oku pesila otembo yimuamue kuenda ongusu kupange woku kunda? Eci pamue ka ci tẽliwa, momo apondolo kuenda olohõlo viomunu lomunu ka via lisokele. Ci tava okuti, omunu umue umalẽhe okuti o kuete uhayele uwa  kuenda ongusu yalua, pamue o pondola vali oku pesela otembo yalua kupange woku kunda, okuti u o kuete uhayele utito ale wa hongua omo lioku kuka ci sule. Umalẽhe umue okuti ka kuete ocikele coku tata epata, ci tava okuti o pondola oku linga vali calua okuti una o kuete ocikele coku tata epata ci sule. Nda etu tu kuete ongusu kuenda akalo a tu ecelela oku linga vali calua kupange woku kunda, hesanjukuolio tu pondola oku kuata! Lalimue eteke ka tuka kuati ocituwa coku sepula, poku lisokisa la vakuetu konepa eyi. (Va Roma 14:​10-12) Pole, tu sukila oku talavaya lunene wetu koku kuatisa vakuetu.

21. Onjila yipi ya velapo haiyo yi kuete vali esilivilo koku talavaya lunene wetu?

21 Yehova wa siata oku tumbika ongangu ya lipua yoku talavaya ciwa lunene. Etu tumanu ka tua lipuile, tu yongola oku setukula ongangu yaye poku likolisilako oku mioñolola uloño wetu. Tu pondola oku talavaya ciwa lunene wetu poku tata lesumbilo omanu vana va kasi vocikele cetu. Handi vali, tu kuete oku tata lutima wetu wosi upange woku popela omanu una Yehova a tu ĩha oku u tẽlisa. (Va Roma10:​13, 14) Ivaluka okuti, Yehova o sanjuka calua eci ove o lieca lutima wove wosi koku linga ocipango caye. Ove hẽ ku vetiyiwa lutima wove oco o linge cosi ci tava koku fendela Suku umue wa leluka haeye ukuacisola? Ka kuli onjila ya velapo vali ale yeyi yi kuete vali esilivilo koku talavaya lunene wove.

^ tini. 10 Olonjanja vimue Vembimbiliya, ondaka yo Heveru yoku popia hati “ombueti” yi lomboloka epangati ale ohunya yina ungombo a siata oku ambata poku songuila olomeme viaye. (Osamo 23:⁠4) Cimuamue haico okuti, “ombueti” yunene wolonjali yeca olonumbi vioku songola locisola, okuti ka va ci lingi lungangala ale loku kangisa kuakãla.