Skip to content

Skip to table of contents

Olombangi Via Yehova

Select language Umbundu

 OCIPAMA 12

“Is There Injustice With God?”

“Is There Injustice With God?”

1. Ndamupi tua siata oku tenda ovina ka via sungulukile?

UKÃI wosi wa kuka okuti ocimbumba, o kasi kohele yoku nyaniwa kuenda oku nyelisa ovina viosi komuenyo waye. Oñaña ka yi kapiwako lonjali yina ka yi kuete olondunge. Ulume o kala vokayike omo lioku lundiliwa eko limue ka lingile. Ndamupi ove o tenda ovitangi via soka ndevi? Ocili okuti pamue cu ku sakalaisa, pole esakalalo liaco ka li komohĩsa. Etu tumanu, tu kuete olondunge vioku tepisa eci ciwa leci cĩvi. Eci tu mõla ovina vimue vi lingiwa okuti ka via sungulukile, tu sumua. Tu yongola okuti omunu wa lingiwa eci cĩvi o tambula onima, pole u o linga eci cĩvi, o kangisiwa. Eci omunu wa linga cĩvi ka kangisiwa, etu pamue tu lipula ndoco: ‘Anga hẽ Suku ka lete eci ci kasi loku lingiwa? Momo lie eye ka ci tetuluila?’

2. Ndamupi Havakuki a tenda ovina ka via sungulukile? Momo lie Yehova ko vetele evelo omo lioku linga apulilo amue?

2 Vokuenda kuesapulo lioluali, afendeli va Yehova vakuekolelo va siata oku linga apulilo amuamue. Ndeci, uprofeto Havakuki wa likutilila ku Suku hati: “O ndekisila nye evĩho? O mbanjisila nye ahuku? Momo ndete okunyõla lokupunda. Ema lia wenguka. Okuyaka kua katuka.” (Havakuki 1:⁠3) Yehova ka vetelele evelo Havakuki omo lioku linga apulilo aco, momo Eye wa kapa vutima womanu ocisimĩlo coku linga eci cesunga. Ocili okuti Yehova wa siata oku tu sumũlũisa longavelo yolondunge viaye vioku linga eci cesunga.

Yehova o Nyale Eci ka ca Sungulukile

3. Momo lie tu popela okuti Yehova o lete ovina viosi ka via sungulukile okuti etu ci sule?

3 Yehova wa litepa leci ka ca sungulukile. Eye o lete eci ci kasi loku lingiwa. Catiamẽla koloneke via Noha, Embimbiliya  li tu sapuila okuti: “Yehova yu wa mola okuti ũvi womanu wa lova kilu lieve, lovisimĩlo viosi vi simaiwa vovitima viavo via vĩha ño oloneke viosi.” (Efetikilo 6:⁠5) Kũlĩhĩsa elomboloko liolondaka evi. Olonjanja vimue, ovisimĩlo vietu ka via sungulukile vi tundilila kovitangi vimue viatiamẽla kueci tu yeva leci tua mõla. Pole, Yehova o lete ovina ka via sungulukile, vi kasi loku lingiwa voluali luosi. Eye o lete ovina viosi. Handi vali eye o konomuisa ovitima kuenda ovilinga ka via sungulukile vi tunda kovisimĩlo viutima.​—⁠Yeremiya 17:⁠10.

4, 5. (a) Ndamupi Embimbiliya li lekisa okuti Yehova o tata omanu vana ka va siatele oku tatiwa lesunga? (b) Ndamupi Yehova a sumuisiwa lovina ka via sungulukile?

4 Pole Yehova o linga vali calua, okuti ka vanji lika kovina ka via sungulukile. Eye o tatavo omanu vana va siata oku talisiwa ohali omo liekambo liesunga. Eci afendeli vaye va kala loku tatiwa lãvi lovanyali vavo, Yehova, wa sakalalele calua omo lioku ‘leñaleña kuavo kuenda oku sakalaisua lomo va talisua ohali lovanyali vavo.’ (Olonganji 2:18) Ove pamue wa siata oku mõla omanu vamue okuti ndaño va lete vakuavo va tala ohali, ovo ka va lekisa ohenda komanu vaco. Ocituwa ca Yehova ca litepa calua leci comanu! Eye wa siata oku mõla cosi ka ca sungulukile vokuenda kueci ci soka 6.000 kanyamo, kuenje, esuvu liaye kovina ka via sungulukile ka lia tepulukile ndaño naito. Embimbiliya li tu sapuila okuti “elimi liuhembi,” “ovaka a pesela osonde yu we lipua,” “ombangi yesanda yi popia uhembi,” ovina evi Suku wa vi suvuka.​—⁠Olosapo 6:​16-19.

5 Kũlĩhĩsavo ndomo Yehova a pisa asongui vesanda ka va sungulukile kofeka yo Isareli. Eye wa tuma uprofeto umue oku linga epulilo ndeli: “Haceneko hẽ oku kũlĩha esunga?” Noke yoku lombolola elinga liavo lĩvi lioku lavisa omoko yavo yoku songola, Yehova wa popia esulilo liavo hati: “Va vilikiya Yehova, puãi eye ka va kumbulula; eteke liaco o va vundisila ocipala caye momo va linga ovilinga vĩvi.” (Mika 3:⁠1-4) Hesuvukuolio Yehova a kuete lovina vĩvi! Eye muẽle wa siata  oku sumuisiwa omo liovina ka via sungulukile via siata oku lingiwa. Vokuenda kuolohuluwa vianyamo, Satana wa siata oku lekisa etombo ku Yehova leci ka ca sungulukile. (Olosapo 27:11) Handi vali, ovina viaco evi ka via sungulukile via sumuisa Yehova, momo Omõlaye una “ka lingile ekandu” wa pondiwa ndondingaĩvi. (1 Petulu 2:22; Isaya 53:⁠9) Ocili okuti Yehova wa kapako omanu vana va tala ohali omo liovina ka via sungulukile, kuenda eye o lekisa ohenda kokuavo.

6. Eci tu liyaka locina ka ca sungulukile, ndamupi tu pondola oku ci tenda? Kuenda momo lie?

6 Ndaño muẽle, ceci tu mõla ocina cimue ka ca sungulukile, ale ceci tu liyaka locitangi cimue, ocili okuti tua siata oku sumua calua. Omo okuti, tua lulikiwa ndesetahãlo lia Suku, eci ka ca sungulukile ca litepa calua leci Yehova a tuwa. (Efetikilo 1:27) Oco hẽ, momo lie Suku a ecelela eci ka ca sungulukile?

Ocitangi Catiamẽla Kuviali Wavelapo wa Suku

7. Lombolola ndomo uviali wavelapo wa Yehova weya oku tombiwa.

7 Etambululo liepulilo eli, liatiamẽla kocitangi cuviali wa velapo wa Suku. Ndomo tua siata oku ci mõla, ululiki o kuete omoko yoku viala ongongo yosi kuenda omanu vana va kasimo. (Osamo 24:1; Esituluilo 4:11) Okupisa koloneke viefetikilo lioluali, oco uviali wavelapo wa Yehova wa tombiwa. Etombo liaco lia lingiwa hẽ ndati? Yehova wa handeleka ulume watete Adama, oco ka ka lie kepako liuti u kasi vokati kocumbo cina ca kala ocitumãlo cavo. Oco hẽ nda nye ca lipita la Adama nda eye ka pokuile kocihandeleko ca Suku? Suku wo sapuilile hati: “Haico o fa.” (Efetikilo 2:17) Oku pokola kocihandeleko ca Suku, nda ka ca kale ocina cimue ca tĩla ku Adama lukãi waye Heva. Pole, Satana wa vetiya Eva oku tava okuti Suku wa kala loku u tateka. Oco hẽ nda Heva wa lile kepako liuti waco, nda ocitangi ce eye a kuata? Satana wo sapuila hati: “Mbu, okufa ka vu fi; momo Suku wa kulĩha okuti eteke vu liako, ovaso ene haico a letuluka kuenje vu linga nda Suku, vu kulĩha eci ciwa leci cĩvi.”​—⁠Efetikilo 3:​1-5.

8. (a) Nye Satana a lekisa poku vangula la Heva? (b) Catiamẽla Kuviali wavelapo wa Suku lipi lia kala etombo lia Satana?

 8 Satana poku lombolola olondaka evi ka lekisile lika okuti Yehova ka popele olondaka viwa ku Heva, pole, wa kembavo Heva. Satana wa kala lutate woku yuvula oku linga epulilo liokuti Suku eye ombiali ya velapo. Pole eye wa lekisa etombo kesunguluko lia Yehova. Handi vali Satana wa kala loku lekisa okuti Yehova ka kasi loku endisa ciwa Uviali waye ndomo mua sunguluka kuenda ka kapeleko olonjongole viafendeli Vaye.

9. (a) Catiamẽla ku Adama la Heva, onima yipi ovo va kuata omo lioku sinila ocihandeleko ca Suku? Apulilo api asilivila a katuiwa? (b) Momo lie Yehova ka kunduilile vonjanja yaco olondingaĩvi viaco?

9 Noke, Adama la Heva va lueya ocihandeleko ca Yehova kuenje va lia kepako liuti u kola. Omo okuti ka va pokuile kocihandeleko ca Suku, veya oku pisiwila kolofa, ndeci Suku a ci popele. Uhembi wa Satana wa votola apulilo amue asilivila ndeci: Anga hẽ Yehova o kuete muẽle omoko yoku viala oluali, ale omunu o pondola oku liviala eye muẽle? Anga hẽ Yehova wa siata oku songuila ciwa uviali waye ndomo mua sunguluka? Yehova wa kuatele epondolo lioku lekisa unene waye wa piãla oco a kundule omanu vaco vakuesino. Pole ocitangi ca katuiwa, catiamẽla kocituwa coku viala kua Suku okuti hakunene wayeko. Handi vali, oku kundula Adama la Heva kuenda Satana, nda ka ca lekisile okuti uviali wa Suku wa sunguluka. Oco, nda ca katula vali ovitangi vikuavo. Onjila yimue yiwa yoku kũlĩhĩsa nda omanu va pondola oku liviala ovo muẽle okuti ka ci sukila ekuatiso lia Suku, oku ecelela otembo.

10. Nye asapulo a siata oku lekisa catiamẽla kuviali womanu?

10 Vokuenda kuotembo, nye ca siata oku limbukiwa? Vokuenda kuolohuluwa vianyamo, omanu va siata oku seteka ovoviali alua ndeci, uviali u kisika ovina via tĩla komanu, uviali u vetiya elianjo komanu, uviali u vetiya omanu oku talavaya, kuenda uviali u vetiya oku likuata omunga. Eci ceyililako ca lomboluiwa volondaka vitito haivio viocili Viembimbiliya vi  popia hati: “Omunu poku kangisa ukuavo o lilinga eye muẽle cĩvi.” (Ukundi 8:⁠9) Uprofeto Yeremiya wa kala lesunga liwa, poku popia hati: “A Yehova, ndi ci okuti okuenda kuomunu ka ku kasi povaka aye muele. Omunu enda ka tẽla eye muẽle oku suñamisa okuenda kuaye.”​—⁠Yeremiya 10:⁠23.

11. Momo lie Yehova a ecelela ombuto yomanu oku tala ohali?

11 Yehova wa kũlĩhĩle ale tunde kefetikilo, okuti omanu oku litepa la Suku, ale oku liviala ovo muẽle nda ca nena ohali yalua. Anga hẽ ka ca kale esunga konepa yaye omo a ecelela ekalo liaco liohali? Sio, hacoko! Ndoku ci setahãisa: Sokolola ndeci okuti omõla wove, o sukila oku pelaliwa omo liuveyi umue u pondola oku u tuala kolofa. Pole, ove wa kũlĩha okuti opelasão yaco yika nena ohali yalua komõla woye kuenje ocitangi eci cu ku sumuisa calua. Handi vali ove, wa kũlĩha okuti oku tatiwa kuaco oku, noke kuka kuatisa omõlove oku kala luhayele uwa. Cimuamue haico, Suku wa kũlĩhĩle kuenda wa popele okuti, oku ecelela kuaye oco omanu va liviale ovo muẽle cika nena, evalo lohali. (Efetikilo 3:​16-19) Pole, eye wa kũlĩhĩlevo okuti oku pua kuohali lokuiya kuekalo liwa liotembo yosi nda ca tẽliwa lika nda eye wa ecelelele omanu vosi oku limbuka ovitangi vi yilila kesino. Lonjila ndeyi, ocitangi catiamẽla kuviali wa Suku nda ca potoluiwa otembo yenda ño hũ.

Ocitangi Catiamẽla Kesunguluko Liomanu

12. Ndomo ca lekisiwa kulandu wa Yovi, alundi api Satana a lingila kafendeli va Suku?

12 Kuli vali ocitangi cimue ci kuete oku kapiwako. Satana poku patãla uviali wa Suku nda okuti wocili kuenda wa sunguluka, ka lekisile lika etombo Kuviali wa Yehova, pole eye wa lundilavo afendeli va Suku eci catiamẽla kesunguluko liavo. Konomuisa eci Satana a popia la Suku catiamẽla ku Yovi ulume umue wa sungulukile. Eye wa popia hati:  “Have⁠ko hẽ wo vindikiya kolonele viosi oku vindikiya onjo yaye la cosi a kuete? Wa sumũluisa upange wovaka aye, kuenje ovipako viaye via lua vofeka. Puãi imba eka liove okuti o lamba cosi a kuete kuenje eye o ku li kalela kovaso ove.”​—⁠Yovi 1:​10, 11.

13. Alundi api Satana a lingila ku Yovi, kuenda ndamupi valundi aco mua kongela omanu vosi?

13 Satana wa popia okuti Yehova wa kala loku lekisa unene waye woku teyuila Yovi okuti o litumbika kokuaye. Eci ca kuata elomboloko liokuti, esunguluko lia Yovi, lia kala ño liombambe kuenda eye wa kala ño loku vumba Suku oco a kuatisiwe. Satana wa popia okuti nda Yehova ka sumũlũisile Yovi, eye nda wa sepula Ululiki waye. Satana wa kũlĩhĩle okuti, Yovi wa likapeleko “ndomunu wa pua etondelo, haeye ukuesunga, o sumba Suku, kuenje o suvuka evĩho.” * Oco hẽ, nda Satana wa nyõlele esunguluko lia Yovi, nda nye ca pita lomanu vosi? Ocili okuti, Satana wa kala loku patãla esunguluko liomanu vosi vana va yongola oku vumba Suku. Handi vali, Satana poku amisako, wa popia la Yehova hati: “Cosi omunu a kasi laco o ci ecela omuenyo waye.”​—⁠Yovi 1:8; 2:⁠4.

14. Nye asapulo a siata oku lekisa catiamẽla kalundi Satana a lingila omanu?

14 Asapulo a lekisa okuti omanu valua ndeci Yovi, va pandikisa lekolelo ku Yehova eci va liyaka lovitangi, kuenje eci ocina cimue ca litepa leci Satana a popia. Omo liekolelo liavo, ovo va siata oku sanjuisa utima wa Yehova kuenda va ecelela okuti Eye o kembulula eci Satana a popia okuti omanu ka va vumbi Suku nda va liyaka lovitangi. (Va Heveru 11:​4-38) Ocili okuti, omanu valua vakuacili ka va liwekapo oku vumba Suku. Ndaño muẽle ceci va liyaka lakalo a sakalaisa, ovo va  kolela calua ku Yehova oco a va ĩhe ongusu yoku pandikisa.​—⁠2 Va Korindo 4:​7-10.

15. Apulilo api a lingiwa kueci catiamẽla kesombiso Suku a linga kotembo ya pita kuenda eci aka linga kotembo yi keya kovaso?

15 Pole, esunga lia Yehova ka lia tiamẽlele lika kocitangi cuviali kuenda koku sunguluka kuomanu. Embimbiliya li tu lomboluila eci catiamẽla kesombiso Yehova a linga komanu kosimbu kuenda toke muẽle kolofeka. Handi vali mu kuetevo ovitumasuku viatiamẽla kesombiso eye aka linga kotembo yi keya kovaso. Anga hẽ Yehova, tunde kosimbu wa siatele oku kala umue wa sunguluka kasombiso aye? Momo lie tu kolelela okuti Eye oka sombisa lesunguluko?

Ceci Esunga Lia Suku Lia Velelapo

Yehova lalimue eteke ‘aka nyõlela olondingesunga kumue lolondingaĩvi’

16, 17. Ongangu yovina vipi yi lekisa okuti omanu ka va kuete epondolo lioku kuata elomboloko liwa liatiamẽla kesunga liocili?

16 Catiamẽla ku Yehova, ci tava oku popia okuti: “Olonjila viaye viosi viesunguluko.” (Esinumuĩlo 32:⁠4) Lomue pokati ketu o pondola oku vangula olondaka evi loku vitiamisila kokuaye muẽle. Momo, epondolo lietu litito lioku kuata elomboloko liovina, olonjanja vimue li tu tateka oku kuata elomboloko lieci ciwa. Kũlĩhĩsa ongangu ya Avirahama. Eci Yehova a yonguile oku nyõla olupale luo Sodoma, omo lievĩho lialua lia lingawaile volupale luaco, Avirahama wa pula Yehova hati: ‘O nyõlela olondingesunga kumue lolondingaĩvi?’ (Efetikilo 18:​23-33) Etambululo lia eciwa lieli okuti, sio. Eci Lote ulume una wa sunguluka a tunda volupale oku puluka lomãla vaye vakãi va pitĩla kolupale luo Soyara, oco lika Yehova ‘a lowila ofuofuo londalu’ vo Sodoma. (Efetikilo 19:​22-24) Handi vali, eci Suku a lekisa ohenda yaye komanu vo ko Ninivei, Yona wa ‘temele calua.’ Omo okuti eye wa sapula eci catiamẽla kekunduko liolupale luaco, eye wa yonguile oku mõla enyõleho liavo, ndaño okuti omanu vaco va likekembela lutima wavo wosi.​—⁠Yona 3:10–4:⁠1.

17 Yehova wa likuminyile Avirahama, okuti eye ka lekisa lika esunga Liaye poku nyõla olondingaĩvi, pole o lekisavo esunga  liaco poku popela omanu vakuesunga. Handi vali, Yona wa sukilile oku lilongisa okuti Yehova ukuahenda. Nda olondingaĩvi vi pongoloka kovituwa viavo, ocili, eye ‘wukuakuecela.’ (Osamo 86:⁠5) Ca litepa lomanu vamue ka va kolelepo kekalo liavo ceci okuti Yehova ka nena ekunduko komanu oco a lekise ño unene waye, kuenda eye ka liwekapo oku lekisa ohenda omo liusumba woku popiwa ndu ka kuete ongusu. Eye o lekisa ohenda olonjanja viosi nda peli esunga liaco.​—⁠Isaya 55:7; Esekiele 18:⁠23.

18. Lekisa Vembimbiliya okuti Yehova ka tatekiwa omo liocikembe.

18 Ocili okuti, Yehova ka tatekiwa omo liocikembe. Eci afendeli vaye, va fetikile oku fendela oviteka, Yehova wa popele hati: “Hu pisa ndolongenda viove. Hu nenela ovombondo ove osi. Iso liange ka liu kusi, ndaño ohenda siu ku kuatela. Hu nenela ndolongenda viove.” (Esekiele 7:​3, 4) Ci lekisa okuti, eci omanu ka va tava oku pongoloka kovilinga viavo vĩvi, Yehova o va sombisa ndomo mua sunguluka lovilinga viavo. Pole, esombiso liaye li kuete esunga limue liwa. Eci Yehova a yeva “oku lisiõsiõla” kuomanu, omo lievĩho lia kala loku lingiwa volupale luo Sodoma la Gomora, Yehova wa popia hati: “Oco ndokilako handi, si vanji loku [kũlĩhĩsa] nda vosi va kasi leyuala ndeci lia yevala kokuange.” (Efetikilo 18:​20, 21) Hesanjukuolio tu kuete omo okuti Yehova ka lisoki ndomanu valua va sima ño lonjanga, ovina ka via sungulukile osimbu handi ka va yevele ulandu wosi wa kongela vesapulo liaco! Ocili okuti, Embimbiliya li popia ciwa eci catiamẽla ku Yehova, hati: “Haeye Suku yocili, ka kuete etime.”​—⁠Esinumuĩlo 32:​4, 5.

Kuatela Ekolelo Kesunga Lia Yehova

19. Nye tu pondola oku linga nda tu kuete atatahãi atiamẽla kesunga lia Yehova?

19 Embimbiliya ka li lombolola ovina viosi viatiamẽla kovilinga via Yehova vio kosimbu, kuenda olio ka li lombololavo atosi osi ndomo Yehova aka sombisa omunu lomunu kotembo yi keya kovaso. Eci tu sumua, omo liovolandu ale ovitumasuku  vimue Viembimbiliya okuti ka vi lombolola atosi aco, tu kuete oku lekisa ocituwa ndeci uprofeto Mika a lekisa una wa soneha hati: “Ame njimbila Yehova ovaso, na lamẽla Suku yeyovo liange.”​—⁠Mika 7:⁠7.

20, 21. Momo lie tu kuetele oku kolela okuti Yehova olonjanja viosi oka linga eci ca sunguluka?

20 Tu kuete oku kolela okuti kovina viosi, Yehova oka linga eci ca sunguluka. Ndaño muẽle ceci omanu va amamako locituwa cekambo lioku lekisa esunga, Yehova o likuminya hati: “Efetuluinyo, liange. Ame fetuluinya.” (Va Roma 12:19) Nda tua lekisa ocituwa coku kevelela, tuka kuata ekolelo ndeli upostolo Paulu a lekisa eci a popia hati: “Ku Suku hẽ, kuli eci ka ca sungulukile? Ka kuli.”​—⁠Va Roma 9:⁠14.

21 Ocili okuti tu kasi kotembo “yohali.” (2 Timoteo 3:⁠1) Ekambo liesunga kuenda ‘ovilinga viekangiso,’ via siata oku nena ohali yalua komanu ndomo tu cilete. (Ukundi 4:⁠1) Pole, Yehova ka pongolokele. Eye o nyãle eci ka ca sungulukile kuenda o sakalala loku kuatisa omanu vana va kasi loku tala ohali. Nda tua lekisa esunguluko ku Yehova kuenda kuviali waye, eye oka tu ĩha ongusu oco tu pandikise toke kotembo ya sokiyiwa yuviali Wusoma waye, eci eye aka mãlako ovina viosi ka via sungulukile.​—⁠1 Petulu 5:​6, 7.

^ tini. 13 Catiamẽla ku Yovi, Yehova wa popia hati: ‘kilu lieve ka kuli ukuavo wa lisoka laye.’ (Yovi 1:⁠8) Pamue, Yovi wa kala lomuenyo kotembo eci okuti Yosefe wa fa ale osimbu handi Mose ka nõliwile oku kala usongui wa va Isareli. Omo liaco, kotembo yaco ca kuata esunga oku popia hati lomue wa sungulukile nda Yovi.