Skip to content

Skip to table of contents

Olombangi Via Yehova

Select language Umbundu

 OCIPAMA CEPANDUVALI

‘Wa Amamako Oku Kula Lekuatiso Lia Yehova’

‘Wa Amamako Oku Kula Lekuatiso Lia Yehova’

1, 2. Vepuluvi lipi Samuele a vangula lowiñi wo ko Isareli, kuenda momo lie a sukilile oku va vetiya oco va likekembele?

SAMUELE wa kala oku vanja lutate kowiñi. Ofeka yosi ya liongoluilile volupale luo Giligale, omo va pañinyiwile laye okuti otembo yaco wa kala ale uprofeto haeye onganji vokuenda kuanyamo alua. Ca kala kosãi ya Kupemba ale Yevambi, koku tenda kuetu okuti, okuenye kua fetikile ale. Otiliku vovapia ya yela, oco yu unguiwe. Omanu vosi võha ñu. Samuele wa tẽla ndati oku vetiya ovitima viomanu vaco?

2 Omanu ka va limbukile okuti va kuata ocitangi cimue cinene. Ovo va yonguile oku nõla omunu umue oco a va viale. Ka va kuatele elomboloko liokuti, va kala oku lekisa esino ku Suku yavo Yehova, kuenda uprofeto waye. Ovo ka va yonguile vali okuti Yehova, eye o kala Ombiali yavo! Ocina cipi Samuele a ponduile oku linga oco omanu va likekembelele?

Ongangu ya Samuele tunde vutila, yi tu longisa okuti tu pondola oku kolela Yehova ndaño tu kasi pokati kolondingaĩvi

3, 4. (a) Momo lie Samuele a popela ovina via pita vutila waye? (b) Tu kuatisiwa ndati lekolelo lia Samuele?

3 Samuele wa sapuila owiñi hati: ‘Ame nda kuka, haime ndukuawele, omãla vange va kasi lene. Ame nda pita pita kovaso ene tunde vutila wange toke cilo.’ (1 Sam. 11:14, 15; 12:2) Ndaño okuti Samuele wa kukile, ka ivaleleko utila waye. Koloneke viaco, eye handi wa kala oku ivaluka ovina viosi via pita vutila waye. Ovina a linga eci a kala umalẽhe vio kuatisa oku kuata ekolelo, loku sumbila Suku yaye Yehova.

4 Ndaño okuti Samuele wa ñualiwile lomanu vana ka va kuete ekolelo haivo vakuevĩho, eye wa pamisa ekolelo liaye. Koloneke vilo, tu sukilavo oku pamisa ekolelo lietu, momo tu kasi pokati komanu ka va kuete ekolelo voluali lumue lue yuka evĩho. (Tanga Luka 18:8.) Tu konomuisi ndomo tu setukula ongangu ya Samuele tunde vutila waye.

‘Wa Vumba Yehova Tunde Vutila’

5, 6. Utila wa Samuele wa litepele ndati, kuenda momo lie olonjali viaye via kuatela ekolelo liokuti o ka tatiwa ciwa?

5 Samuele wa kuata utila umue wa litepa. Citava okuti Samuele noke yoku u sumũla eci a kuata anyamo 4, wa fetika oku vumba Yehova vo tavernakulu ko Silo, okuti pa kala eci ci soka 30 kolokilometulu lonjo yavo kimbo lio Rama. Olonjali viaye Elikana la Hana vo weca ku Yehova oku linga upange umue u likasi woku kala Unasiri. * Anga hẽ Samuele ka soliwile lolonjali viaye?

6 Ovo va kũlĩhĩle okuti, omõlavo wa laikele oku tatiwa ciwa ko Silo. Ocili okuti, ocitunda Eli eye wo tata, momo Samuele wa enda oku talavaya laye. Vo tavernakulu mua kalavo akãi valua va lingaile upange umue okuti, wa sokiyiwile ciwa.—Etu. 38:8; Olong. 11:34-40.

7, 8. (a) Unyamo lunyamo olonjali via Samuele via enda oku lekisa ndati ocisola kokuaye loku u kolisa? (b) Koloneke vilo olonjali vi pondola oku lilongisila ndati kongangu yolonjali via Samuele?

7 Hana la Elikana ka va ivaleleko uveli wavo wa soliwa, momo oku citiwa kuaye kua kala etambululo liohutililo. Hana wa pingile ku Suku oco a kuate omõla, loku likuminya oku u weca kokuaye oco o lingile upange u kola vomuenyo waye wosi. Unyamo lunyamo eci Hana a nyula nyula Samuele, wa ambataile ocikutu ka ci kuete ovoko, eye a tonga oco a ci wale poku linga upange vo tavernakulu. Samuele wa solaile calua apasu aco. Alungulo levetiyo Samue a tambula kolonjali viaye o kuatisa oku pamisa ekolelo liaye, loku ivaluka esumũlũho lioku vumba Yehova vocitumãlo cimue ka ci sokisiwa.

8 Koloneke vilo, olonjali vi pondola oku lilongisila kongangu ya Hana la Elikana. Olonjali vimue poku tata omãla vavo vi sakalala lika lovina vi va kuatisa ketimba okuti, vi ivalako oku va longisa ovina vi pamisa ekolelo liavo. Omo okuti olonjali via Samuele via pitisile calua kovaso olonumbi via Suku, ovituwa viavo via kuatisa omõlavo oku kala omunu umue uwa.Tanga Olosapo 22:6.

9, 10. (a) Lombolola ndomo o tavernakulu ya kala, kuenda ovisimĩlo Samuele a kuata viatiamẽla kocitumãlo ci kola? (Talavo etosi pombuelo yemẽla.) (b) Ocikele cipi ca velapo Samuele a kuata, kuenda amalẽhe koloneke vilo, va pondola oku setukula ndati ongangu yaye?

9 Tu pondola oku sokolola ndomo Samuele a enda oku papalela volomunda vio ko Silo osimbu a kula. Poku londa komunda, loku vanja olupale kuenda olui lua kala konele yaluo, citava okuti wa sanjukile calua poku mola o tavernakulu ya Yehova. O tavernakulu, ya kala ocitumãlo ci kola. * Tunde eci Mose a songuila upange woku tunga o tavernakulu yaco, pa pitile ale 400 kanyamo. O tavernakulu yaco, oyo lika ya kala ocitumãlo ca velapo coku fendela Yehova voluali luosi.

10 Samuele wa solele calua o tavernakulu. Vulandu a soneha noke, tu tangamo ndoco: ‘Samuele wa enda oku vumba Yehova. Eye wa kala omõla kuenda wa walaile ocikutu celinyu.’ (1 Sam. 2:18) Omo okuti uwalo waco ka wa kuatele ovoko, ci lekisa okuti Samuele wa kala oñuatisi yovitunda vo tavernakulu. Ndaño okuti ka tiamẽlele kocisoko covitunda, eye wa kuata ovopange alua ndeci: Oku yulula apito o tavernakulu komẽle ana a imba ovaso kosamua, loku kuatisa Eli okuti otembo yaco wa kukile ale. Pole, ndaño eye wa solele upange waco, vokuenda kuotembo utima waye wa kuata esakalalo. Kua kala ocina cimue ka ca sungulukile ca lingawaila vonjo ya Yehova.

Wa Amamako Lesunguluko Ndaño Levĩho

11, 12. (a) Hafeni la Finehase va lekisa ndati okuti va kala olondingaĩvi? (b) Evĩho lipi Hafeni la Finehase va lingaila vo tavernakulu? (Talavo etosi pombuelo yemẽla.)

11 Eci Samuele a kala umãlehe wa mola evĩho lialua. Eli wa kuata omãla vavali valume okuti, Hafeni la Finehase. Kelivulu lia Samuele tu tangako ndoco: “Omãla va Eli ka va sungulukile muẽle, ka va sumbilile Yehova. ” (1 Sam. 2:12) Olonduko viaco vivali vi kuete elitokeko. Onduko Hafeni kuenda Finehase, vi lomboloka “alume vakuevĩho,” okuti omãla ka va kuete esilivilo omo ka va sumbililile Yehova. Ovo va enda oku sepula olonumbi viaye via sunguluka. Kuenje, va linga akandu alua.

12 Ocihandeleko ca Suku ca tukuile ovopange ovitunda, kuenda ndomo va sukilile oku eca ovilumba vo tavernakulu. Upange waco wa kuata esilivilo liocili! Ovilumba viaco via kala eliangiliyo lia Suku lioku ecela akandu okuti vi kuatisa omanu oku pua atondelo kovaso a Suku oco va tambule asumũlũho kuenda olonumbi viaye. Pole, Hafeni la Finehase, va enda oku vetiya ovitunda vikuavo oco ka vi ka lekise esumbilo kovilumba. *

13, 14. (a) Omanu vakuotima wa sunguluka va kala ndati poku mola akandu a lingiwila vo tavernakulu? (b) Eli ka tẽlisile ndati ovikele viaye vivali vioku kala onjali kuenda ocitunda cinene?

13 Sokolola ndomo utima wumalẽhe Samuele wa kala, poku mola etombo liaco okuti, lomue o lemẽla ovitunda viaco. Eye wa mola omanu valua ndeci: Olohukũi, ambombe, kuenda omanu vana va talisiwa ohali okuti, eci va enda vo tavernakulu yi kola oku sandiliya elembeleko, va tundamo lesumuo lialua. Samuele wa yevele okuti, Hafeni la Finehase, ka va sumbililevo ovihandeleko via Yehova viatiamẽla kovituwa viwa. Momo va enda oku linga ukahonga lakãi vana va kala olonalavayi vo tavernakulu. Samuele wa kala ndati eci a yeva ondaka yaco? (1 Sam. 2:22) Pamue wa lavokaile okuti, ocitunda Eli ci tetulula ocitangi caco.

Citava okuti Samuele wa sumuĩle calua omo lievĩho lia enda oku lingiwa lomãla va Eli

14 Momo Eli eye wa kuata omoko yoku tetulula ocitangi ca kala oku li vokiya oloneke viosi. Ocitunda cinene, ca kuata eko liovina viosi via pita vo tavernakulu. Omo okuti wa kala onjali, wa kuata ocikele coku lungula omãla vaye. Momo va likokelele ovitangi, kuenda va kokelelevo ovitangi omanu vosi vofeka. Pole, Eli ka tẽlisile ocikele caye coku kala ocitunda cinene ndaño coku kala onjali. Poku va lungula, wa ci linga locekelela. (Tanga 1 Samuele 2:23-25.) Omãla vaco va sesamẽlele ekangiso linene. Momo va linga akandu a sesamẽla oku fa!

15. Esapulo lipi Yehova a tumile ku Eli? Epata lia Eli lia tambulula ndati kesapulo liaco?

15 Omo okuti evĩho lia li vokiyile calua, Yehova wa tumile ‘umue ufendeli waye’ ku Eli, okuti, onduko yuprofeto waco ka ya tukuiwile, oco a sapuile Eli eyambulo lia laikele oku iya. Yehova wa sapuila Eli hati: Wa ‘sumbila calua omãla vove okuti ame ci sule.’ Yehova wa popele hati omãla vãvi va Eli va fa veteke liongongo. Kuenje, epata lia Eli li yambuiwa calua, kuenda li pumba esumũlũho lioku tiamẽla kocisoko covitunda. Anga hẽ eci va tambula elungulo liaco va linga apongoloko kovituwa viavo vĩvi? Embimbiliya ka litukula epongoloko lalimue va linga.—1 Sam. 2:27–3:1.

16. (a) Ovolandu api tua siata oku tanga a tiamẽla komueyo wa Samuele osimbu a kala oku kula? (b) Anga hẽ ovolandu aco osi a vetiya utima? Ci lombolola.

16 Eci umalẽhe Samue a mola evĩho liosi lia lingiwa, wa kala ndati? Olonjanja vialua eci tu konomuisa ulandu waco, tu limbuka ovina viwa viatiamẽla kekolelo Samuele a lekisa osimbu a kula. Kelivulu lia 1 Samuele 2:18, ku lekisa okuti, ‘Samuele wa fetika oku vumba Yehova eci a kala omõla.’ Ndaño okuti Samuele wa kala omõla, pole wa tiamisilile utima waye koku vumba Suku. Kocipama caco kocinimbu 21, tu sangako ondaka yimue yi vetiya caluandoco: ‘Samuele wa amamako oku kula lekuatiso lia Yehova.’ Osimbu Samuele a kala oku kula ukamba waye la Isiaye wokilu wa pamisiwa calua. Ukamba waye la Yehova wo teyuila kevĩho liosi.

17, 18. (a) Amalẽhe koloneke vilo, va pondola oku kuama ndati ongangu ya Samuele eci va kala pokati komanu vana va linga evĩho? (b) Nye ci lekisa okuti Samuele wa nõlelepo oku linga ovina via sunguluka?

17 Omo liovitangi viaco, Samuele nda wa sima okuti, omo ocitunda cinene kumue lomãla vaye va linga akandu, eye wa ponduilevo oku linga cosi a yongola. Omo liaco, ka tu ka eceleli okuti, ovilinga vĩvi viomanu oku kongelamo vana va kuete ovikele, vi tu vetiya oku linga ekandu. Koloneke vilo, amalẽhe valua ndaño okuti va kasi pokati komanu vana ka va kuete ovituwa viwa, pole, va siata oku kuama ongangu yiwa ya Samuele poku ‘amamako oku lekisa ekolelo lekuatiso lia Yehova.’

18 Samuele omo lioku nõlapo oku pokola ku Yehova, wa tambula onima yipi? Kulandu waco tangako ndoco: ‘Ukuenje Samuele wa amamako oku kula kuenda koku soliwa la Suku loku soliwa lomanu.’ (1 Sam. 2:26) Ocili okuti, Samuele wa soliwile lomanu vana va kapeleko ovilinga viaye. Yehova wa solele calua Samuele omo liekolelo a lekisa kokuaye. Handi vali, Samuele wa kũlĩhĩle okuti, Suku yaye wa laikele oku mãlako evĩho liosi lia lingaiwa vo Silo. Pole, citava okuti wa lipula otembo evĩho liaco lia laikele oku imũha. Eteke limue kuteke, wa sanga etambululo kepulilo liaco.

‘Popia ño, Ukuenje Wove o ku Yevite’

19, 20. (a) Lombolola ovina via pita la Samuele vo tavernakulu eteke limue kuteke. (b) Samuele wa tendele ndati ondaka yo vilikiya, kuenda wa tata ndati Eli?

19 Ca kala ale kociteketeke, pole, handi kua tekãvele, kuenda ocinyi condiyelo vombalaka ca kala oku taima. Kuenje, Samuele wa yeva ondaka yimue ya vilikiya onduko yaye. Eye wa simĩle okuti, Eli okuti otembo yaco wa kukile ale, kuenda ovaso aye avuvale calua, eye wo vilikiya. Samuele wa votoka kuenda wa ‘lupukila’ kulume waco. Ove hẽ o pondola oku sokolola ndomo Samuele a kala oku lupuka okuti, ka walele olohaku oco a yevelele eci Eli a yonguile oku u sapuila? Tu sanjuka calua poku limbuka okuti, Samuele wa lekisa esumbilo ku Eli, kuenda wo tata lohenda. Ndaño okuti Eli wa enda oku linga akandu alua, pole, wa kala handi ocitunda cinene ca Yehova.—1 Sam. 3:2-5.

20 Samuele wa pasula Eli, kuenje, wo sapuila hati: “Ame ulo momo wa ñovonga.” Pole, Eli wa tambulula hati, ko kovongele, kuenje, wo tuma vali oku pekela. Ondaka yaco ya vilikiya vali olonjanja vivali! Kuenje, oku sulako, Eli wa limbuka eci ca kala oku pita. Ocili okuti, tunde eci Yehova a lisula oku tuma ovinjonde lovitumasuku kafendeli vaye, pa pitile ale otembo yalua, kuenda ca leluka oku limbuka esunga liaco. Pole, Eli wa kũlĩhĩle okuti, Yehova kaliye wa fetika vali oku vangula vonduko yukuenje Samuele! Omo liaco, Eli wa sapuila Samuele oco a tiukile vohondo kuenda wo lomboluila ndomo a sukilile oku tambulula. Samuele wa pokola kokuaye. Noke Samuele wa yeva vali ondaka yo vilikiya yiti: “A Samuele, a Samuele”! Eye wa tambulula hati: ‘Popia ño. Ukuenje wove o ku yevite.’—1 Sam. 3:1, 5-10.

21. Koloneke vilo, tu yevelela ndati ondaka ya Yehova? Momo lie oku ci linga ci kuetele esilivilo?

21 Oku sulako, Yehova weya oku kuata ukuenje waye, una wa ponduile oku u yevelela. Kuenje, Samuele wa amamako oku ci linga otembo yosi yomuenyo waye. Ove hẽ o ka amamakovo oku ci linga? Ka tu sukila oku talamẽla okuti tu yeva ondaka yimue yungelo yi vangula letu. Momo koloneke vilo, tua siata oku yeva ondaka ya Suku lonjila yikuavo. Ondaka yaco, yi sangiwa Vembimbiliya. Nda tu likolisilako oku yevelela ondaka ya Suku loku pokola kokuaye, ekolelo lietu li li vokiya ndeci Samuele a linga.

Ndaño Samuele wa kuatele usumba, eye wa sapuila Eli eyambulo Yehova a laikele oku nena

22, 23. (a) Esapulo lina tete Samuele a kuatela usumba woku li pitiya lia tẽlisiwa ndati? (b) Oluhimo lua Samuele lua fetika ndati oku li vokiya?

22 Uteke waco ko Silo, wa kuata esilivilo lialua komuenyo wa Samuele.Momo oku upisa keteke liaco, eye wa fetika oku kũlĩha Yehova lonjila yimue yilikasi, kuenda wa linga uprofeto haeye onumiwa ya Suku. Kefetikilo, Samuele wa kuata usumba woku pitiya esapulo lia Yehova ku Eli , momo lia kala uvangi woku tẽlisiwa kuocitumasuku coku yambuiwa kuepata liosi lia Eli. Pole, Samuele wa kuata utõi woku vangula, kuenje, Eli wa tava lumbombe oku kangisiwa la Suku. Kuenje, ka pa pitile otembo yalua, ovina viosi Yehova a popele via tẽlisiwa. Kuenje, eci va Isareli va endele oku yaka la va Filisiti, Hafeni la Finehase va pondiwa veteke liongongo. Noke Eli layevo wa fa eci a yeva okuti, Ocikasia ci kola ca Yehova ca ambatiwa.—1 Sam. 3:10-18; 4:1-18.

23 Ocili okuti, oluhimo lua Samuele luoku kala uprofeto lua li vokiya calua. Ulandu waco u popia hati, ‘Yehova wa kala laye,Samuele,’ kuenda ka tavele okuti olondaka a popia vonduko ya Samuele ka vi tẽlisiwa.—Tanga 1 Samuele 3:19.

“Samuele wa Vilikiya Yehova”

24. Vokuenda kuotembo, va Isareli va yonguile oku linga nye, kuenda momo lie ekandu liaco lia kalela linene?

24 Anga hẽ va Isareli va tava oku songuiwa la Samuele, kuenda va kala omanu va sunguluka haivo va amamako oku lekisa ekolelo liavo? Sio. Vokuenda kuotembo, ka va yonguile vali okuti uprofeto eye o tetulula ovitangi viavo. Ovo va yonguile oku linga ndeci olofeka vikuavo via enda oku linga okuti, vi nõla oku vialiwa losoma yimue. Kuenje, lekuatiso lia Yehova, Samuele wa tava kepingilo liavo. Pole, eye wa sukilile oku sapuila va Isareli okuti, va linga ekandu linene. Momo ka va likalele oku songuiwa lomunu, puãi va likala Yehova! Omo liaco, Samuele wongoluila omanu vosi ko Giligali.

Samuele wa likutilila lekolelo, kuenje Yehova wo tambulula poku tuma ehunguhungu liofela

25, 26. Eci Samuele ongoluila omanu ko Giligali, wa va lekisa ndati okuti va lingila ekandu linene Yehova?

25 Tu konomuisi ndomo Samuele a vangula la va Isareli ko Giligali, kepuluvi limue liesakalalo. Ndaño okuti Samuele wa kukile ale, eye wa ivaluisa va Isareli ndomo a pandikisa. Ulandu waco u lekisa okuti, ‘Samuele wa vilikiya Yehova.’ Eye wa pinga kokuaye oco a tume ehunguhungu liofela kuenda ombela.—1 Sam. 12:17, 18.

26 Omo okuti ca kala kotembo yokuenye, Samuele wa pinga ndati ehunguhungu liofela? Lomue wa yevele ondaka yaco! Nda pokati komanu pa kala umue wo sepula, ka ci lingile votembo yalua. Momo vocipikipiki, ilu liosi lia tekãva mbu. Kuenje, ofela ya fetika oku nyõla otiliku vovapia. Ovikẽlu via ndunduma, noke ombela ya fetika oku loka. Kepuluvi liaco omanu va kala ndati? Ulandu waco u lekisa okuti, ‘omanu vosi va kuatela usumba walua Yehova kuenda Samuele.’ Ovo va limbuka okuti, va linga ekandu limue linene.—1 Sam. 12:18, 19.

27. Yehova o tenda ndati omanu vana va setukula ekolelo lia Samuele?

27 Samuele hayeko wa vetiya ovitima viomanu vaco vakuesino pole Yehova Suku, eye wa ci linga. Samuele wa lekisa ekolelo ku Yehova Suku, tunde vutila waye toke eci a kuka. Omo liaco, Yehova wo sumũlũisa calua. Toke cilo, Yehova ka pongolokele. Eye wa siata oku kuatisa omanu vana va setukula ongangu ya Samuele.

^ tini. 5 Vohuminyo Yunasiri mua kongelele oku yuvula oku nyua ovina vi koluisa, oku puta esinga kuenda olonjele. Valua pokati kavo va lingaile ohuminyo yoku kala Unasiri votembo yimue yitito. Pole, omanu vamue ndeci: Samisone, Samuele kuenda Yoano Upapatisi va lingile ohuminyo yaco vokuenda kuomuenyo wavo wosi.

^ tini. 9 Ocitumãlo ci kola, ca kala ohondo yimue ya lepa okuti ya pangiwa lavaya. Pole, oyo ya tungiwile lovikuata via velelepo ndeci: Ovipa violonjundu, olonanga via tutiwa ciwa, kuenda avaya a tĩla a lañiwa lopalata kuenda ulu. Vocitumãlo caco ca kala ohondo ya lepa okuti, muna mua kala utala va lumbaila ovilumba. Vokuenda kuotembo, va vokiya olohondo via tungiwila volonẽle vio tavernakulu muna ovitunda via lingaila ovopange akuavo. Citava okuti yimue pokati kolohondo viaco omo Samuele a enda oku lala.

^ tini. 12 Ulandu waco u tukula ovina vivali vi lekisa etombo linene. Catete, Ocihandeleko ca lekisile olonepa viocilumba ovitunda via sukilile oku lia. (Esin. 18:3) Pole, vo tavernakulu ovitunda via enda oku lingilamo ovina ka via sungulukile okuti, via litepele lolonumbi via eciwile Vocihandeleko. Ovio via enda oku tuma oloñuatisi oku imba ongalufu vombia osimbu ositu ya kala oku feluka, kuenje upa onumba yositu kuenda cosi ci kuama kongalufu. Cavali, nda omanu va nena ocilumba coku yokela kutala, ovitunda viaco vi tuma ukuenje umue oku saluisa omanu loku va kisika oku eca ositu ka ya pile, osimbu handi ulela waco ka wa lumbiwile ku Yehova.—Ovis. 3:3-5; 1 Sam. 2:13-17.