Уйғур (кирилл йезиғи)
Худа Падишалиғи һөкүмранлиқ қилишни қачан башлиған? (1-қисим)
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/2014726/univ/art/2014726_univ_sqr_xl.jpg
w14 1.10.

ХОШНА БИЛӘН СӨҺБӘТЛИШИШ

Худа Падишалиғи һөкүмранлиқ қилишни қачан башлиған? (1-қисим)

Худа Падишалиғи һөкүмранлиқ қилишни қачан башлиған? (1-қисим)

Төвәндә Йәһва гувачисиниң бир киши билән сөһбити кәлтүрүлгән. Камерон исимлиқ бурадәрниң Джон дегән бир кишигә қайта йолуқушқа барғанлиғини тәсәввур қилайли.

ЧОҢҚУР ЧҮШӘНЧИГӘ ЕРИШИҢ

Камерон: Джон, маңа сиз билән Муқәддәс китап тоғрилиқ сөһбәтлишиш бәк яқиду a. Өткән қетим Худа Падишалиғи тоғрисида параңлашқанда, немә үчүн Йәһва гувачилири Худа Падишалиғи 1914-жили башқурушни башлиғанлиғиға ишиниду дәп соридиңиз.

Джон: Һә-ә, силәрниң бир әдәбиятитиңларда Худа Падишалиғи 1914-жили һөкүмранлиқ қилишни башлиған дәп йезилған. Бу маңа қизиқ болди. Силәр һәрбир сөзүңларни Муқәддәс китапқа асаслинип ейтисиләрғу, һә?!

Камерон: Тоғра дәйсиз, шундақ.

Джон: Биләмсиз, мән Муқәддәс китапни өзүм оқуп чиқтим, бирақ 1914-жилға мас кәлгән бирму айәт йоқ. Шундақла торбәттин Муқәддәс китапни ечип «1914-жил» дегәнни издисәм, һечнемә чиқмиди.

Камерон: Ярайсиз, сиз Муқәддәс китапни баштин-аяқ оқуп чиқтиңиз. Худаниң Сөзини һәқиқәтән яхши көридикәнсиз.

Джон: Һә, раст. Мениңчә Муқәддәс китапқа тәң келидиған китап йоқ.

Камерон: Сиз билән келишимән. Шундақла Муқәддәс китаптин соаллириңизға җавап тепишқа тиришқиниңиз үчүн сизни махтиғум келиду. Чүнки Муқәддәс китап чоңқур чүшинишни «издәшкә» дәвәт қилиду b. Сиз болсиңиз дәл шундақ қилдиңиз.

Джон: Рәхмәт. Давамлиқ билим елишни халиғанлиқтин шундақ издинимән. Иккимиз тәтқиқ қиливатқан китаптин 1914-жил тоғрилиқ бираз мәлумат таптим. У йәрдә бир падишаниң чүши тоғрилиқ йезилған. Чүшидә падиша бир чоң дәрәқниң чепип ташланғанлиғини вә кейин йәнә өсүшни башлиғанлиғини көргән.

Камерон: Һә, бу бәшарәт Даниял китавиниң 4-бабида йезилған. У йәрдә Бабил падишаси Небуқаднисар көргән чүш һәққидә баян қилиниду.

Джон: Һә шундақ. Бу бәшарәтни қайта-қайта оқудум. Амма растини ейтсам, буниң Худа Падишалиғи яки 1914-жил билән қандақ бағлиниши бар екәнлигини чүшәнмидим.

Камерон: Джон биләмсиз, һәтта Даниял пәйғәмбәрниң өзиму Худаниң илһами астида язған сөзлириниң мәнасини ахирғичә чүшәнмигән.

Джон: Растму?

Камерон: Һә раст, қараң Даниял 12:8дә у: «Мән буни аңлап, чүшәнмидим»,— дегән.

Джон: Пәқәт мәнла шундақ әмәс екәндә.

Камерон: Худаниң инсанийәткә шу пәйғәмбәрлик сөзләрниң мәнасини толуқ ачидиған вақти кәлмигәнликтин, Даниял уларни чүшәнмигән еди. Лекин бүгүнки күндә биз бу бәшарәтләрни толуғи билән чүшинәләймиз.

Джон: Буни қәйәрдин билимиз?

Камерон: Мошу бапниң келәрки айитигә диққәт қилайли. Даниял 12:9дә шундақ йезилған: «Мәзкүр сөзләр мәхпий қелиши керәк вә улар ахирқи вақитқичә тамғиланди». Демәк, бу бәшарәтләрниң мәнаси кейинирәк, йәни ахир заманниң күнлиридә ечилиши керәк еди. Ахир заманда яшаватқанлиғимизниң дәлил-испатлирини кейинирәк көрүп чиқимиз c.

Джон: Даниял китавидики бәшарәтләрни маңа чүшәндүрүп берәләмсиз?

Камерон: Һәрикәт қилип бақай.

НЕБУҚАДНИСАР ПАДИШАНИҢ ЧҮШИ

Камерон: Келиң, авал Небуқаднисар қандақ чүш көргәнлигини қисқичә қарап чиқайли. Буниңдин кейин униң мәнаси тоғрилиқ сөзлишәйли.

Джон: Мақул.

Камерон: Небуқаднисар чүшидә асман пәләк болған чоң дәрәқни көргән. Кейин Худа шу дәрәқни пәриштилиригә кесип ташлашни, амма көтигини төмүр кишәндә қалдурушни буйруған. «Йәттә дәвир» өткәндин кейин дәрәқ қайтидин өсүп чиқиши керәк еди d. Бу сөзләр дәсләптә Небуқаднисар падишаниң һаятида әмәлгә ашқан. У асман пәләк дәрәқтәк қудрәтлик болсиму, «йәттә дәвиргә» чепилип ташлиниши керәк еди. Кейин немә болғанлиғи есиңиздиму?

Джон: Яқ, есимдә йоқ.

Камерон: Муқәддәс китапта Небуқаднисар падишаниң йәттә жилға әқлидин кәткәнлиги йезилған. Шундақ әһвалда у падиша сүпитидә һөкүмранлиқ қилалмиған. Бирақ йәттә дәвир өткәндин кейин, әқли әслигә кәлгәндә, қайтидин башқурушни давамлаштурған e.

Джон: Яхши, чүшәндим. Лекин бу вақиәниң Худа Падишалиғи яки 1914-жил билән қандақ бағлиниши бар?

Камерон: Қисқичә ейтқанда, бу бәшарәт икки қетим әмәлгә ешиши керәк еди. Биринчи қетим Небуқаднисар падишаниң башқуруши тохтиғанда. Иккинчи қетим болса, Худаниң һөкүмранлиғи вақитлиқ тохтиғанда. Бәшарәтниң иккинчи қетим әмәлгә ешиши Худа Падишалиғи билән бағлиқ еди.

Джон: Бәшарәтниң иккинчи қетим әмәлгә ешиши Худаниң Падишалиғи билән бағлиқ екәнлигини қәйәрдин билисиз?

Камерон: Биринчидин, буни шу бәшарәтниң өзидин көрәләймиз. Даниял 4:17дә мундақ йезилған: «Чүнки йәрдә яшиғучилар инсаний шаһлиқлар үстидин һакимийәт Әң Алий Һөкүмраниға мәнсүп екәнлигини билсун вә У уни кимгә халиса, шуниңға бериду». «Инсаний шаһлиқлар» дегән ибаригә диққәт қилдиңизму?

Джон: Һә, бу йәрдә «инсаний шаһлиқлар үстидин һакимийәт Әң Алий Һөкүмран» дәп йезилған.

Камерон: Тоғра дәйсиз. «Әң Алий Һөкүмран» дегән ким

Джон: Мениңчә бу Худа.

Камерон: Һә дурус, айәткә бенаән бу бәшарәт пәқәтла Небуқаднисар падишаға тегишлик әмәс. Бу йәрдә «инсаний шаһлиқлар үстидин» дейилгән. Демәк бу бәшарәт Худаниң инсанлар үстидин башқурушини өз ичигә алиду. Бәшарәтниң мәнасини яхши чүшинишкә кейинки айәтләр ярдәм бериду.

Джон: Қандақларчә?

МУҚӘДДӘС КИТАПНИҢ АСАСИЙ МАВЗУСИ

Камерон: Даниял китавида Муқәддәс Язмиларниң асасий мавзуси қайта-қайта тәкрарланған. Униңда Әйса башқуридиған Худа Падишалиғиниң орнитидилидиғанлиғи тоғрилиқ ейтилған. Мәсилән, Даниял 2:44ни оқуп берәләмсиз?

Джон: Мақул. «Мошу шаһларниң күнлиридә асманларниң Худайи мәңгү бузулмайдиған вә униң һоқуқи башқа хәлиқкә өтмәйдиған бир Падишалиқни бәрпа қилиду. Ушбу Падишалиқ башқа барлиқ шаһлиқларни вәйран қилип, уларни ахириға әкелиду, өзи болса әбәдий-әбәт туриду».

Камерон: Рәхмәт. Қандақ ойлайсиз, бу йәрдә Худаниң Падишалиғи һәққидә йезилғанму?

Джон: Билмәймән.

Камерон: Ушбу Падишалиқ «әбәдий-әбәт туриду» дегән сөзләргә диққәт қилиң. Һечбир инсанларниң һөкүмити һәққидә шундақ ейталмаймиз. Лекин Худаниң Падишалиғи әбәдий туриду. Шундақ әмәсму?

Джон: Тоғра.

Камерон: Даниял 7:13, 14тә Худа Падишалиғи тоғрилиқ йәнә бир бәшарәт йезилған. Униңда Худа Падишалиғиниң падишаси тоғрилиқ мундақ дейилгән: «Андин униңға һакимийәт, шөһрәт вә Падишалиқ берилди, сәвәви, һәрхил тилларда сөзләйдиған барчә хәлиқләрдин кишиләр униңға хизмәт қилиши үчүндур. Униң һөкүмранлиғи — әбәдий һөкүмранлиқ, у һечқачан түгимәйду вә униң Падишалиғи һечқачан вәйран болмайду!» Бу сөзләрдин сизгә бир нәрсә тонушму?

Джон: Һә, бу йәрдә һөкүмәт тоғрисида йезилған.

Камерон: Тоғра. Бу айәттә адәттики падишалиқ тоғрилиқ йезилмиған. Диққәт қилған болсиңиз, бу Падишалиқ һәрхил тилларда сөзләйдиған барчә хәлиқләрниң үстидин башқуриду. Башқичә ейтқанда, Худа Падишалиғи пүткүл йәр йүзини башқуриду.

Джон: Мән буни байқимидим, амма сиз тоғра дәйсиз. Бу йәрдә дәл шундақ йезилған.

Камерон: Бәшарәттә йәнә немә тоғрисида ейтқанлиғиға диққәт ағдурайли: «Униң һөкүмранлиғи — әбәдий һөкүмранлиқ, у һечқачан түгимәйду вә униң Падишалиғи һечқачан вәйран болмайду!» Бу сөзләр Даниял 2:44тә оқуған бәшарәткә охшимамду?

Джон: Һә-ә тоғра.

Камерон: Келиң, қараштурған материални қисқичә тәкрарлап көрәйли. Даниял китавиниң 4-бабидики бәшарәт Худа инсан падишалириниң Әң Алий Һөкүмрани екәнлигини көрситиду. Бу бәшарәт пәқәт Небуқаднисар тоғрисида әмәс. У келәчәктә әмәлгә ешиши керәкти. Даниял китавидин Әйса Мәсиһниң Худа Падишалиғини башқуридиғанлиғи һәққидә нурғун бәшарәтләрни тапалайсиз. Әгәр шундақ болса, 4-баптики бәшарәтләр Худа Падишалиғи тоғрилиқ дәп ейтишқа боламду? Қандақ ойлайсиз?

Джон: Һә-ә, мениңчә шундақ. Лекин 1914-жил билән қандақ бағлиқ екәнлигини чүшәнмидим.

«ЙӘТТӘ ДӘВИР ӨТСҮН»

Камерон: Келиң, бәшарәттики дәрәқ Небуқаднисар падишани билдүридиғанлиғини есимизға алайли. Дәрәқни чепип ташлиғанда, униң башқуруш һөкүмранлиғи тохтитилди вә кейин Небуқаднисар әқил-һошидин айрилди. Йәттә дәвир өткәндин кейин у өзигә келип, һөкүмранлиқ қилишни башлиди. Дәл шуниңға охшаш, бәшарәт иккинчи қетим әмәлгә ашқанда, Худа Падишалиғи вақитлиқ тохтитилди. Лекин бу Худаниң Қудрити йәтмигәнлигини билдүрмәйду.

Джон: Сиз немә демәкчи? Чүшәнмидим.

Камерон: Қедимий замандики Исраил падишалири «Йәһваниң тәхтидә» f олтарғанлиғи тоғрилиқ йезилған. Улар Худаниң намидин хәлиқни башқурған. Шу сәвәптин, уларниң һөкүмранлиғи Худаниң һөкүмранлиғини билдүргән. Амма вақит өтүп, нурғун падишалар садиқ болмай, уларниң пухралириму итаәтсизлик йолини таллиғанлиғи үчүн миладимиздин илгири 607-жили Худа Бабиллиқларниң Исраил хәлқини бесип елишиға йол қойған. Шу вақиттин башлап, Йерусалимда Йәһва Худаниң намидин һечбир падиша һөкүмранлиқ қилмиған. Мана шу сәвәптин, Худаниң башқуруши тохтитилған еди. Һазирчә бу ейтилғанлар сизгә чүшинишлик болдиму?

Джон: Һә-ә чүшәндим, рәхмәт.

Камерон: Шундақ қилип, йәттә дәвир яки Худа башқурушини тохтатқан вақит миладимиздин илгири 607-жили башланди. Йәттә дәвир түгигәндә Худаниң намидин йеңи падиша, йәни бу қетим әрштин йеңи һөкүмран башқуруши керәк еди. Шу вақиттин башлап, биргә оқуғандәк, Даниял китавидики башқа бәшарәтләр әмәлгә ешиши керәк еди. Пәқәт бир муһим соалниң җавави қалди: Йәттә дәвир қачан түгиди? Әгәр биз бу соалға җавап тапсақ, Худа Падишалиғи қачан һөкүмранлиқ қилишни башлиғанлиғини биләләймиз.

Джон: Чүшәндим. Демәк, йәттә дәвир 1914-жили аяқлашқанму?

Камерон: Топ-тоғра. Дәл шундақ

Джон: Бирақ буни нәдин биләләймиз

Камерон: Әйса йәр йүзидә хизмәт қилғанда йәттә дәвир техи түгимигәнлигини чүшәндүргән g. Демәк, бу узақ муддәт ичидә әмәлгә ешиши керәк еди. Йәттә дәвир Әйса йәр йүзигә келиштин авал йүз жиллар алдин башланған вә у асманға көтирилгәндин кейин бәлгүлүк бир вақит давамлишиши керәк еди. Есиңиздә болса, Даниял китавидики бәшарәтләрниң мәзмуни «мошу заманниң ахири» h кәлгәндә ечилиши керәк еди. Қизиқ йери, 19-әсирдә сәмимий Муқәддәс китап тәтқиқатчилири мошу вә башқа бәшарәтләрни тәпсилий тәтқиқ қилип, улар йәттә дәвир 1914-жили аяқлишидиғанлиғиға көз йәткүзгән. Андин дуния йүзидә болуватқан вақиәләр Худа Падишалиғи дәл 1914-жили асманда һөкүмранлиғини башлиғанлиғини дәлилливатиду. Шу жили бу дунияниң ахирқи күнлири яки ахир заман башланған еди. Әнди бүгүнгә мошу мәлумат йетәрлик дәп ойлаймән.

Джон: Һә-ә, бу мәлуматларни яхши чүшинивелишим үчүн йәнә бир қетим оқуп бақай.

Камерон: Чүшиниксиз болса ғәм қилмаң, бу бәшарәтләрниң өз ара зич мунасивити барлиғини көрүш үчүн маңиму вақит керәк болған. Бүгүнки муһакимә сизгә Йәһва гувачилириниң тәлими Муқәддәс китапқа асасланғанлиғини көрүшкә ярдәм бәрди дәп үмүт қилимән.

Джон: Силәрниң ишәнчиңлар Муқәддәс китапқа асасланғанлиғи һәйран қалдуриду.

Камерон: Мән сизниңму шундақ арзуйиңиз бар екәнлигини байқидим. Мән дегәндәк, бу мәлуматни чүшиниш үчүн вақит керәк. Бәлким, сиздә йәнә соаллар пәйда болиду. Мәсилән, биз йәттә дәвирниң миладимиздин илгири 607-жили башлиғанлиғини вә Худа Падишалиғи билән бағлиқ екәнлигини чүшәндуқ. Лекин шу йәттә дәвирниң 1914-жили аяқлашқанлиғини нәдин билимиз? i

Джон: Һә-ә, бу соал мени бәк қизиқтуриду.

Камерон: Муқәддәс китап өзи бизгә йәттә дәвирниң қанчә вақитқа давамлишидиғанлиғини чүшинишкә ярдәм бериду. Кейинки қетим кәлгәндә, бу мавзуни көрүп чиқсақ болиду.

Джон: Һә-ә, яхши болатти. 

Бу мақалиниң кейинки мавзуси Муқәддәс китаптики айәтләр йәттә дәвирниң қанчә вақит давамлишидиғанлиғини йорутуп бериду. Муқәддәс китаптики қайси мавзу сизни қизиқтуриду? Йәһва гувачилириниң етиқади яки диний паалийәтлири тоғрисидиму? Әгәр шундақ болса, иккиләнмәй Йәһва гувачилириниң биридин ярдәм сораң. Улар сизгә қизиқ болған мавзуларни хурсәнлик билән чүшәндүрүп берәләйду.

a Йәһва гувачилири өйму өй келип, адәмләр билән һәқсиз Муқәддәс китап үгинишини өткүзиду вә Муқәддәс китапқа асасланған һәр түрлүк мавзулар тоғрилиқ сөзлишиду.

b Пәнд-нәсиһәтләр 2:3—5.

c Йәһва гувачилири нәшир қилған «Муқәддәс Китапта немә ейтилиду?» китавиниң 9-бабиға қараң. Шундақла бу китапни www.jw.org торбетидин тапалайсиз.

d Даниял 4:13—17.

e Даниял 4:20—36.

f Тарихнамә 1-язма 29:23.

g Ахир заманниң күнлиридики бәшарәт тоғрилиқ Әйса мундақ дегән: «Хәлиқләр өзлиригә бәлгүләнгән вақитлар өтүп кәтмигичә, Йерусалимни [Худаниң һөкүмранлиғини билдүргән] дәпсәндә қилиду» (Луқа 21:24). Демәк, Худа һөкүмранлиғи Әйсаниң вақтида тохтап турған вә ахирқи күнләргичә тохтап турмақта.

h Даниял 12:9.

i «Муқәддәс Китапта немә ейтилиду?» китавиниң 215—218 бәтлиригә қараң. Шундақла бу китапни www.jw.org торбетидин тапалайсиз.